翻訳データを収集するための実験の概要

う4つの選択から、36%が「普通」を選び、64%が「あまり」と回答した。この結果 から、録音作業がデータ収集協力者の心理状態に大きく影響していないことが分か った。したがって、本研究で収集したデータは比較的自然なものであるといえよう。

また、通訳者に対し、「実際の現場で通訳しているように通訳したか」という質問 項目を設け、4 段階評価（「とても」、「普通」、「あまり」、「全然」）で回答 を依頼したところ、92%が「とても」、8%が「普通」という回答を選んだ。この結 果から、通訳者は実際の状況とほぼ同じ態度で通訳に臨んだことが分かった。その ため、収集した通訳データは実際に行われた通訳のデータほどではないが、ある程 度自然さが確保されたデータであり、通訳能力、通訳上の特徴等を反映するデータ として見てもよいという結果から、本研究の使用に足りるデータであるとの結論を 出した。

験者に翻訳経験について調べておいた。その結果、通訳データ収集に協力した 6 名 の通訳者とも通訳経験と同様な翻訳経験年数を経ていることが分かった。従って、

本研究では、翻訳データ収集の被験者も通訳データ収集の被験者と同一に設定した ため、詳細については「通訳者の詳細」（p.65） を参照されたい。

3.3.2.2 実 験 手 順

通訳データの収集と比べると、翻訳データ収集の実験の手続きは比較的簡略であ った。筆者はすでに用意した素材（日本語原文とベトナム語原文）を被験者に送り、

翻訳を依頼した。被験者に提供する情報は一つもなかった。被験者から翻訳データ を受け取った後に、データ公開合意書への署名を依頼した。

3.3.2.3 翻 訳 用 素 材 デ ー タ

以上で説明したように、翻訳データは通訳データの特性に合わせて収集した。そ のため、翻訳データもビジネス関係のものであり、技術的な専門用語が多く現れな いものにした。しかし、その一方で通訳データ収集のために用意された話題では比 喩的な表現、難しい言い回し（すなわち、話し手・書き手の文化では非常に馴染み のある言い回しではあるが、聞き手・読み手の文化では対応する言い回しがないよ うな場合）、文化・社会知識のギャップによって理解が難しい概念がほとんど出て いないため、そのような場合の訳出者の対応、いわば明晰化の活用を観察すること ができなかった。通訳データのみでは見極められない明晰化を翻訳データで発見す るため、筆者は意図的に比喩的な表現、難しい言い回し、文化・社会知識のギャッ プによって理解が難しい概念が現れている翻訳用素材を用意した。しかし、改めて 繰り返すが、この素材はビジネス関係で専門用語がほとんど使われていない点で、

通訳データと類似しており 、通訳データとの比較に相応しいものであると判断する。

一方、翻訳用素材として使えるために、その素材の所有者に承諾を取得する必要 がある。筆者はいくつかの素材の候補をまず選び、承諾を取得しやすい順位を判断 し、手続き的に行いやすいものから申請手続きを進めた。使用する予定の日本語と ベトナム語の素材はいずれも大きな会社のものであるが、幸いなことに使用承諾を 順調に取得することができた。また、今回データ使用承諾を得られた日本語素材と ベトナム語素材はいずれも生命保険の分野に関するものである。内容に関しては違 いが明らかにあるが、会社のことをアピールするという点においては同じであるの で、翻訳双方向の比較には相応しいデータであると判断した。以下に日本語素材と ベトナム語素材を提示しておく。

日 本 語 → ベ ト ナ ム 語 方 向 の 翻 訳 デ ー タ 収 集 用 の 素 材 合 い 言 葉 は 「 あ な た の 未 来 を 強 く す る 」

「 未 来 」 を よ り 確 か な も の に す る た め に 。

私 た ち●●（ 会 社 名 ） は 、 一 人 で も 多 く の お 客 様 に 、 生 命 保 険 の 価 値 ・ 本 質 を 伝 え て い き ま す 。

私たちは、単に生命保険商品を販売することだけを目指しているわけではありませ ん。

生命保険でお客様の悲しみを癒すことはできません。

しかし「悲しみと共に貧しさが訪れないようにすることはできる」

生命保険の価値・本質は、この言葉に表されています。

ご家族に経済的な負担をかけずに、それぞれの夢の実現を支えることができる生命 保険とはご家族への深い愛をかたちにしたものなのです。

私たち●●（会社名）の合い言葉は「あなたの未来を強くする」

そして、それを実現していけるのは●●（会社名）ライフデザイナーにほかなりま せん。

お客様にとって、共に「未来」を考えてくれる存在、安心と信頼の絆を繋ぐのが

●●（会社名）ライフデザイナーなのです。

確かな未来は、あなたが支えていく未来。

一人でも多くのお客様の明るい「未来」のため、そしてあなた自信の輝く「未来」

のため、さあ、私たちと一緒に、明日への扉を開けてみませんか？

「●●（ 会 社 名 ） ラ イ フ デ ザ イ ナ ー 」 イ ン タ ビ ュ ー トレーナー●●●（個人名）

目標となる素敵な女性がたくさんいます。

●●（会社名）に入社する前に、契約社員として約 2 年間働いていました。その職 場に顔を出されていた●●の方が、真面目でとても感じが良かったんです。使命感 をもって仕事をしている姿勢が素敵で、仲良くさせて頂くようになったんです。

●●（会社名）を知るうちに、商品の良さや、それをたくさんの人に伝えられる仕 事の内容、更に仕事をしながら資格を取ったり、自分自身が向上していけるという

点に惹かれるようになりました。

実際働き出してからも、達成感のある仕事だということを実感することが多いで す。数字上のことだけではなく、お客様と通じ合えた瞬間の充実感は、他の仕事で はなかなか味わえない喜びだと思います。こんな風に女性が活躍できる職場はまだ 少ないと思いますし、目標となる素敵な女性がたくさんいらっしゃるので、トレー ナーとして新人育成に携わる今は、自分自身も前向きに頑張って私らしく輝けた ら、と思っています。

ベトナム語→日本語方向の翻訳データ収集用の素材

●●（ Tên công ty): NIỀM TIN VIỆT - CHUNG TAY HƯỚNG VỀ BIỂN ĐẢO QUÊ HƯƠNG

Với tinh thần hướng về biển đảo quê hương, ngày 09/07/2014, tập đoàn ●● (Tên công ty) đã phát động chương trình quyên góp: Niềm tin Việt – Chung tay hướng về biển đảo quê hương nhằm khơi dạy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, hướng về biển đảo thân yêu trong mỗi cán bộ ●● (Tên công ty). Đồng thời, chương trình cũng là một hoạt động ý nghĩa hướng tới kỉ niệm 50 năm thành lập ●● (Tên công ty), là lời tri ân của doanh nghiệp đáp lại sự tin tưởng của khách hàng và cộng đồng cũng như thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Chương trình đã thu hút sự tham gia của hơn 300 cán bộ, đại diện cho hơn 60.000 cán bộ, tư vấn viên trên toàn hệ thống ●●（Tên công ty) bao gồm Công ty Mẹ và 6 Đơn vị thành viên cùng những trái tim yêu nước khác, thu về gần 1 tỷ VND để ủng hộ cho các hoạt động hướng về biển đảo quê hương như tặng quà cán bộ chiến sỹ và nhân dân trên đảo, hỗ trợ lực lượng cảnh sát biển, kiểm ngư, hội nghề cá ...phát triển kinh tế - xã hội – an ninh quốc phòng.

Tại buổi lễ, những người tham gia chương trình đã chụp ảnh với lá Quốc kỳ ngay tại trụ sở chính của tập đoàn ●●（Tên công ty). Hoạt động này nằm trong chương trình “Niềm tin Việt” mà Tập đoàn ●●（Tên công ty) đang đồng hành và lan toả trên toàn quốc. Từ ảnh chụp của mỗi người, một tấm bản đồ Việt nam ghép lại từ hình ảnh của hàng nghìn người đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng sẽ dần được hoàn thiện.

Tại lễ phát động, ông ●● (Tên người) - Tổng Giám đốc Tập đoàn ●●（Tên công ty) chia sẻ:

“Chương trình là cơ hội để mỗi cán bộ nhân viên ●●（Tên công ty) thể hiện niềm tin và tình

yêu đối với quê hương đất nước. Thông qua những hành động nhỏ mà ý nghĩa ngày hôm nay, chúng tôi hy vọng sẽ tiếp thêm sức mạnh và ý chí kiên cường cho đồng bào và các chiến sỹ nơi đảo xa trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước”.

Trong khuôn khổ chương trình “●●（Tên công ty): Niềm tin Việt - Chung tay hướng về biển đảo quê hương”, Tập đoàn ●●（Tên công ty) cũng đã công bố và trao giải cuộc thi vẽ tranh “ Niềm tin chắp cánh ước mơ”. Đây là cuộc thi dành cho con em cán bộ nhân viên ●●（Tên công ty), khuyến khích các bé nói lên ước mơ của mình, thể hiện niềm tin của cha mẹ gửi gắm vào thế hệ tương lai của đất nước. Dưới nét vẽ ngây thơ của các em, rất nhiều bức tranh tham dự đã bộc lộ tình yêu với quê hương đất nước, thể hiện ước mơ hòa bình và niềm tin vào tương lai.

Từ nay đến năm 2015, Tập đoàn ●●（Tên công ty) dự kiến sẽ dành nguồn kinh phí khoảng 4 tỷ đồng để tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ vùng biển đảo. ●●（Tên công ty) mong muốn sự đóng góp này sẽ mang lại sự động viên kịp thời và hiệu quả đối với những cán bộ chiến sỹ đang ngày đêm canh giữ và bảo vệ vùng biển của Tổ quốc.

（ 参 考 の た め の 和 訳 （ 直 訳 版 ） 。 可 能 な 限 り 、 大 き な 情 報 処 理 を 行 わ な い 直 訳 で あ る た め 、 不 自 然 な 表 現 ・ 分 か り づ ら い 箇 所 が あ る こ と を 断 っ て お き た い ）

●●（ 会 社 名 ） ベ ト ナ ム ビ リ ー フ −母 国 の 海 島 に 向 け て 力 を 合 わ せ る

故郷の海島へ向かう気持ちで、2014年7月9日に、（会社名）グループは●●（会 社名）の職員ごとの愛国心、民族への誇り、親愛なる海島へ？（原文にはあるべき の補語がなかった） を呼び起こすために、「ベトナムのビリーフ– 母国の海島に 向かって力を合せる」という寄付プログラムを発足させた。また、プログラムも●●

（会社名）社設立 50 周年記念に向けての有意義な活動の一つであり、顧客及びコミ ュニティの信頼に対する感謝の言葉であり、且つ企業の社会的な責任を表す。

プログラムは親会社並びに子会社の 6 社を含む全システムにおける 60.000 人の従 業員、営業職員の代表となる 300 人あまりの方々及びその他の愛国心のご参加を頂 き、海島の住民及び兵士に贈り物を送ったり、海上警察、漁業監督官、漁業業界等 を支援したり、経済・社会・国防安全を発展させたりするなどのような、母国の海