ローマ法の訴権競合についての一考察(一)

ローマ法の訴権競合についての一考察(一)

その他のタイトル Eine Betrachtung uber die Klagenkonkurrenz im romischen Recht (1)

著者 岡 徹

雑誌名 關西大學法學論集

巻 62

号 2

ページ 766‑741

発行年 2012‑07‑31

URL http://hdl.handle.net/10112/7696

ローや悉 S 逹涯塞 <trr 旦でこ ~Q1 粕羞后 (l)

匿

華

姿語迂ロート坦旦浜

t~

茜亭訳叫

0:,

\-)禅縣

1"'~ 如

0

や~~ ゜

>J

Q

臣睾以

0:,¥‑JQ

窓ピ〇唸姦窪竺ロート逗

迅母~:,送ロート国膏苗溢坦

0:1$:

咲軋

Ill

以祉

I!!

全菜¥‑):,

~ ゜

悧唇疑菜＃母忘~~応臣器や兵心菜,

l'¥‑J  b

消叫邸終

l

足国〇渥疑!:.l.

0:, 

¥‑)  Q~

一牛ー(RP1) Q器苔如皿炉丙吋か゜

,,Justinian  hat  die  konsumierende  Wirkung  der  Rechtshangigkeit  allgemein  beseitigt  und  die  Solutionskonkurrenz 

<lurch  zahlreiche  Interpolationen  an  die  Stelle  der  Konsumptionskonkurrenz  gesetzt,  dabei  aber  versehentlich 

←) 

eine  Reihe  von  Klassikerstellen  unverandert  gelassen."  (S.  659.)  (~

遜述室旦

.l‑6 l‑0) 

洲~

~-R ‑ :p  ‑ Q 

RZ旦2!~~Q奴茶母心゜

,,Indem  Justinian  die  mit  der  litis  contestatio  eintretende  Klagenkonsumption  beseitigt,  werden  auch  die 

回

Grundsatze  der  Klagenkonkurrenz  von  Grund  auf  verandert."  (S.  505.) 

(¥￡‑葉迂室以丑

l‑0)

>) 

Q

吋A

区終臣製如ゃ蒻和悩終菰述会ふ唄図〇牲窪旦ゃ全

0

追('¥\-)如縄ユ心Q茶怜涯〇皿孟p~i-0゜

ロー忙坦Q澁避苫器ぐ口旦0:,~Q,禅縣(

i

)ギ（ギ1(K)

( G e s a m m t w i r k u n g )

 

が

C o n s u m p t i o

n

にもとづくならば︑それは訴訟法に属し︑

そう

する

と︑

それは

i u s p u b l

i   , 

( G e s a m m t w i r k u n g )

 

をしばしば合意によって排除したという注解︑

にもとづき次のように論じる

︒

全効力 当 事 者 た ち は

L i t i s c o n t e s t a t i o n

の 全 効 力

これ

は︑

︑︑︑︑︑︑︑︑︑︑︑ユースティーニアーヌスによって

l . 28 

C .  

d e  

C o n s u m p t i o n s k r a f

  t

を失ったときに︑なおも

L i t i s c o n t e s t a   t i o n

に結びついたままであったという事実である ︒実

際に︑次のことは︑きわめて自然である︒すなわち︑

C o r r e a l i t a t

の存続の非常に長い世紀の後︑古い裁判制度

の崩壊とともに︑右の現象の

d i e p r o z e s s u a l e   C o n s u m p t i o n  

との関連の認識が失われたこと︑人は︑それをもはや︑

f i d e i u s s . 

8 , 

4 0

 (4

1)

 に

お い て 伝 え ら れ る 注 解

︑

二個の要因の︑すなわち

C o r r e a l v e r h a l t n i B

の性質およ

び

d i e p r o z e s s u a l e   C o n s u m p t i o n

の規則の︑産物として認識したのではなく︑もっぱら︑

C o r r e a l   v e r h a l   t n i f 3

の実

(4) 体法的な︑そしてそれ以上説明され得ない特性であると観察したのである︒はじめに引用された

1 .

5 

d e   f i d e i u s

s . 

︑ ︑ ︑ ︑

︑ ︑

における

U l p i a n

の意見は︑そのような理解を強く想起させる︒

まさにこのことが︑第二の異論にもまた提示されうる︒

すなわち︑

( G e r i c h t s v e r f a s s u n g )

 

および法律学(J 

u r i s p r u d e n

z

) 

異論

( E i n w e n d u n g )

 

はほとんど意味をもたないヽ︒

第一

は︑

この

効果

が︑

それが古い

i u d i c i a

の終了の後その

‑ ••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

• ••••••••••••••••••

•• ••••••••••••

G e s a m m t w i r k u n g

の根拠としての

d i e p r o z e s s u a l e   C o n s u m p t i o n

に反対して主張されうるであろう他の二

個の

1

アイゼレ

( F r i d o l i n   E i s e l e )  

関 法 第 六

二

巻

二

号

が書いた

(3 ) 

︵一

八九

一年

︶︒

八

︵

七

六 五

︶

cus梨0~Qp母:;;;;:,'pactum旦弓0~溢当ゃ袋砧終全0~ゃ母心I',A.)

゜」

（叫

>J>JP!'---~~~

忘

l] ll

IT忍,...)~~

~C.

8, 40, 28藝封や伶心0

>)  Q~

奴

QDJ

姿晦峯茶＇華王祗

1 1

『ロート栄・綜

1 11~ 』

(r‑) 約

11 1 1

澳＜栄

(1

0)以玲~o>)QOJ姿晦姦如字号1"'~

゜

Generaliter  sancimus,  quemadmodum  in  mandatoribus  statutum  est,  ut  contestatione  contra  unum  ex  his  facta 

alter  non  liberetur,  ita  et  in  fideiussoribus  observari.  (~

薬竺室旦吋心）「東柊出祁l旦0::.~~01-<以哀ヤ心咄

坦濁訊赳旦吋(\~竺幸Q抑竺鞣如涙会菜袖

4

製◎ふ兵心

e

心匡

]

Q粟畏竺苓岩

‑<U 0::,  ~

如令ふ菜心＇、く枷')刈如'

!tjrr-<

送

l

~旦哀俣怜心゜」

―; 

・Invenimus  enim  et  in  fideiussorum  cautionibus  plerumque  ex  pacto  huiusmodi  causae  esse  prospectum,  et 

ideo  generali  lege  sancimus  nullo  modo  electione  unius  ex  fideiussoribus  vel  ipsius  rei  alterum  liberari,  vel 

ipsum  reum  fideiussoribus  vel  uno  ex  his  electo  liberationem  mereri,  nisi  satisfiat  creditori,  sed  manere  ius  in‑

tegrum,  donec  in  solidum  ei  pecuniae  persolvantur  vel  alio  modo  satis  ei  fiat.  (}L‑

葉竺匿以吋

!{a)

「迷岩

‑<Q

岩崎記パ'::.¥‑) ‑,@ , 

唸

V竺全全心膏王

e

函探全ふ庄皿む和菜¥‑)::. 

!{a  > J 

AJ如俎瞑ヤ心全ふや~0\-)'茫(""'\,...J¥‑) 

l'¥J  Q 迄

旦,

1

峯坦粟旦吋

0 ¥‑J,  ::. 

会各

I‑Oft:::

坦旦吋

0

\-J

如＇恙避神旦痙唄‘全ヰペふ菜終二竪~,~

岩<廿

Q l ‑<

悩北送

延姿抽皿鈎茶翠羊や菜

!{a> J

心旦吋

0 ¥‑J

送等

Q

神迂甑如ぷ菜

1'1',

洲北＇恙途丼皿寄投＇苓岩<如...)

"'-/~l'\J Q

廿

e

1‑<

茶翠弄ゃ菜

1‑0>JAJ

旦吋0

¥‑J

竺＇堂至ゃ菜心リ刈吐終"'‑/,.

寒避押旦＜恥領涵茶屯艮泡ゃ菜憫以迂等

e

担坦や匡<

以痙嗅茶的、沢ふ菜

!{a 1t1S

や迂送栞竺{I訳＜叩ふ出薬

1"'!{a > J  AJ

如粟悛

1"'!{a ゜」

N・ldemque  in  duobus  reis  promittendi  constituimus,  ex  uni  us  rei  electione  praeiudicium  creditori  ad  versus 

ロー忙悉Q澁迭店器ぐ口旦0~YQi袖縣(l)~

(

ギ

4

く回）

翌悉途~(l

1~ 1 ]nit'  1  0  (

や

1( 1 1 1)

alium  fieri  non  concedentes,  sed  remanere  et  ipsi  creditori  actiones  integras  et  personales  et  hypothecarias, 

donec  per  omnia  ei  satisfiat.  (¥L‑

薬送室旦吋心）「匡迭以,.._)\-..J'11-<茶郎函怜心寄ぐ口旦0~\-..J送,

}tjo‑<

投,

1 

‑<Q

迄姿如翠羊以吋0

t-1

迂遅送~Q幸

0

迄途押旦芸

1"'l-0

苗溢旦芸⇒臼寄器揺話刈終

l-0

J 

J 

A.)如涎裔糾

01'T',

睾送神

Q

苗送茶学岩‑<旦芸1"'l‑0茜送如苺罪蓉旦芸怜心如

Q

‑4)'1"'・: 

〈 P 旦 0~\-..J

匡-<旦痙直茶ヰ

·K

ふ兵心悩や逆｛涙＜印且尽

i￠1"'l‑Oリ叫如哀製1"'l‑0

゜

」

cv:, 

・Si  enim  pactis  conventis  hoc  fieri  conceditur  et  in  usu  quotidiano  semper  hoc  versari  adspicimus,  quare  non 

ipsa  legis  auctoritate  hoc  permittatur,  ut  nec  simplicitas  suscipientium  contractus  ex  quacumque  parte  possit 

ius  creditoris  multilare?  [a.  531] 

「ぐ口如加菜心索咲旦吋0¥‑‑'会全かJ

A.I

忠こ終兵菜かJ

A.I

茶蛋函和菜化

m

綜〇草

l.t:U 兵~\--'綜旦や菜茶 ¾l-1~t-O

J 

J

叫如工築

1"'t-0~D"

終旦岱沢旦’坦恙

e

送

~!'\JQ,-4JQ

旦丑

0

¥‑‑',, 

屎料盆 Q

挑甜抽

Q

疵葉迂茶二全終心活令旦

0~\--'

如芝避抑

e

避栞如忌蓬⇒終二弓

~r--

旦刈~

~r--J J  A.I 茶溢{~

ゃ菜

Q>JA.l

茶埒

心↑会

゜

」

(00) N ~~~~ 吋

.s;;‑.i 忌' 1  < 1 1

ギ母旦ふ<'l¥"‑

ー (Keller)

竺罹

m ::‑ .{‑! 

o 

,,W  enn  for  eine  Obligation  Biirgschaft  existirte,  so  wurde  nach  dem  classischen  Romischen  Recht  der  Burge 

(0‑,) 

<lurch  Belangung  des  Hauptschldners  frey,  und  ebenso  umgekehrt.  (1) 

Man  sehe  L.  pen.  C.  De  fideiussoribus.  (2)・...  ・...  ・..  ・...  " 

リe坦(N)旦¥,Q蒋苔茶~t-@゜怜終兵心'C.

8,  40, 

28茶示王や辛~::-t-@QP~t-@o

>JQ

幽ざ孟旦井掟旦饂蔀終べ柊

奴 Q 似 l] llIT

如,..̲)

0

会s誤

t‑@ > J 

A.)茶吝蔀や玲心刈ふ<'l¥"‑ー送

l] HIT 0~::- t‑@

゜

,,Es  ist  notwendig,  die  Worte  dieser  historisch  sehr  wichtigen  Stelle  vollstandig  vor  Augen  zu  haben.  Sie 

lautet  so:  (Iustinianus  A.  Ioanni  P.  P.)  Generaliter  sancimus,  quemadmodum  in  mandatoribus  statutum  est,  ut 

contestatione  contra  unum  ex  his  facta  alter  non  liberetur,  ita  et  in  fideiussoribus  obseruari . 

………（ふへ

ll'ー竺＜井区如忘

8:c ,...)  ¥‑.l  :,  l‑0) 

………

ut  nee  s1mp  1c1tas  susc1p1entmm  contractus  ex  quacumque  causa  possit 

ius  creditoris  multilare." 

奴憐Q~旦封茶罹討ミ菜

¥‑J ::, 

N̲d

゜

ぼ）

Dat.  15.  Kai.  Nouemb.  Constantinopoli  post  Consulatum  Lampadii  et  Orestis  VV.  CC.  531. 

終却,>) Q苺坦茶壬ゃ菜¥会゜遅送抑如＃葉旦楽平北公や玲('\~全゜苗溢翠迎Q~総学旦吋心如Qp~0~会

゜ 「苗

(:::::) 送茶

t

米辻宕冊苦榮遷刈終.s;‑,, 苗溢〇翠製茶

t

戒辻送旦祠海厩恥蛉g吋避和終二知↑以」刈::,JI'‑令"<̲‑;、,.LI入ギ"<;:‑..L軍Q裁縄以弓

心如0や~('\~全

゜

( ....,)  Max  Kaser,  Das  romische  Privatrecht,  Erster  Abschnitt,  Zweite,  neubearbeitete  Auflage,  C.H.  Beck'sche  Verlagsbuc‑ hhandlung,  Mlinchen,  1971. 

( N )  Max  Kaser,  Das  romische  Zivilprozessrecht,  C.  H.  Beck'sche  Verlagsbuchhandlung,  Mlinchen,  1966.  ( CV))  AcP,  77,  S .  416 . 

( ‑tj<)  Ulpianus  libro  quadragensimo  sexto  ad  Sabinum  Generaliter  Iulianus  ait  eum,  qui  heres  exstitit  ei,  pro  quo  intervenerat,  liberari  ex  causa  accessionis  et  solummodo  quasi  heredem  rei  teneri.  denique  scripsit,  si  fideiussor  heres  extiterit  ei,  pro 

quo  fideiussit,  quasi  reum  esse  obligatum,  ex  causa  fideiussionis  liberari:  reum  vero  reo  succedentum  ex  duabus  causis  esse  obligatam.  nee  enim  potest  repperiri,  quae  obligatio  quam  peremat  :  at  in  fideiussore  et  reo  repperitur,  quia  rei  obliga‑ tio  plenior  est.  nam  ubi  aliqua  differentia  est  obligationum,  potest  constitui  alteram  per  alteram  peremi  :  cum  vero  duae 

ロー忙屯Q澁避苔器ぐ口旦0~\--'Q]甜脳(1)

l  1  ( ~~( I 1) 

翌坦踪長

1 ]~ 1 ]II¥t'  1  1  1 

(や~(1)

eiusdem  sint  potestatis,  non  potest  repperiri,  cur  altera  potius  quam  altera  consumeretur.  refert  autem  haec  ad  speciem,  in 

qua  vult  ostendere  non  esse  novum,  ut  duae  obligationes  in  unius  persona  concurrant.  est  autem  species  talis.  si  reus 

promittendi  reo  promittendi  heres  extiterit,  duas  obligationes  sustinet  :  item  si  reus  stipulandi  exstiterit  heres  rei  stipulandi, 

duas  species  obligationis  sustinebit.  plane  si  ex  altera  earum  egerit,  utramque  consumet,  videlicet  quia  natura  obligationum 

duarum ,  quas  haberet,  ea  esset,  ut,  cum  altera  earum  in  iudicium  deduceretur,  altera  consumeretur .  ()L‑‑ 築廷宝旦弓 t‑0 )

!>---~~~

竺

, )L‑ 薬活如愉唇似 0 11 冨エ ( S. 375 ) 

U忘田~~~t-00

Kaser,  RP  1,  S .  643 ,  Anm .  27

将吋・;::,

S.  658,  Anm .  27 翁産 °

悩心

'Kaser, RZ ,  S .  305,  Anm .  38 

$淫゜

Paul  Frederic  Girard /  Felix  Senn,  Manuel  Elementaire  de  Droit  Romain,  Paris,  1929,  p.  787 ,  n.  4 

$淫゜

plenior旦0~

~- Heumann/Seckel,  Plenus 

$淫

(starker, weiterreichend 

> J訊侶唸忘圧ゃ菜~~t-0)゜

peremi旦0~

~'Heumann/Seckel,

Perimere~\産(insbes.

zum  Erloschen  bringen,  unwirksam  machen )  0 

(Li.)) 

AcP,  79 ,  S. 

338ゃ如111111忍~~

勾心 ゜

知踪

11 1 0

姻(□

it' I 1  1  o 冨 ti ¥L‑ $ 苗弓 ゜

( <.0)  CODEX  IUSTINIANUS  RECOGNOVIT  ET  RETRACT  A  VIT  PAULUS  KRUEGER. 

( t‑ ) 

匡.

"i( H::1 や 冨 忌 （ ば）如拇街 ゜

( oo )  Friedlich  Ludwig  Keller,  Ueber  Litis  Contestation  und  Urtheil  nach  classischem  Romischem  Recht,  Zi.irich,  1827 ,  S .  435￡ . 

怜詣綜ばば姻 Init' 判 l 冨 幹淫 ゜

( 0) ) 

>J 

Q

紺←）

Qm

器忌

ti' 緊姦 Q Mitbi.irge  Q

翠畔

1111

謳い芦心

゜

ぼ）叶ー

K1

トヽー

I¥ !>‑‑‑

ー区

k 恕 訊庄珀船 磁 0 蓮蒻辻媒 0 1

母ェ

e

案ミ応J

I'('p

硲

t‑0

..}J :::‑‑

‑ ・ r‑‑ K

茶

1]1 111 0 ~ ~t-0 ° Detlef Liebs, 

Die  Klagenkonkurrenz  im  romischen  Recht,  Zur  Geschichte  der  Scheidung  von  Schadensersatz  und  Privatstrafe ,  Van‑

denhoeck  &  Ruprecht  in  Gottingen,  1972,  S .  38 如翁臣賽吋 ゜ 悉旦 1]1 111 忍 1"'t‑0 ゜

は

）

幸田『ロー忙坦．綜Ill~』"i(11I111

fnn~ti ¥L‑‑ 翁産 ゜

吋i忌丑Qi'---~ゃ~Q以Q

die  prozessuale  Consumption

刈丘喫母t{o::, 竺心玉噂似

Q die  konsumierende 

Wirkung 

A.I ::, , 疇恥ぼ:itrn,....J~r{t{a゜

←) 

=— 0 1"

K 

( Klagenkonsumption )

竺））

Q  Consumption

硲

t‑0:,

迂konsumieren終刃旦翌~+,--t-0

1  R

垣

Q

嫌以如転(<N) 婆

⇒ ¥J:,  t‑0 ゜ >J4;

ふ梨土茶翌到ヤ心べ糾似や送終

‑v'

悩心,)

J

菜

3

忍土茶躙郡終《怜奴坦刈:,'I'兵士や如終二茶痴叫◎

ド照巨3兵

¥J

:,r‑0Qp誤ド将'Vo‑;::‑‑―

0 1" 

K Q縄似Qく曲逗旦

0:,

\J送,~以料條ヤ心

゜

）））几よ翠士ふ菜心《侶似旦壬

¥J ‑v  t‑0  consumere,  toll  ere,  perimere

終勾謬砂誤かい

J

旦.i.,;(¥ 

¥..J, 

知I':,叶踪勾

e

知C以王今

3

菜心全Q]惹如忌炉

J

刈忘や枷心刈料

xt‑0 ゜ 8  Iul.  54  dig.  D.  44,  7,  18. 

Si  is,  qui  Stichum  dari  stipulatus  fuerat,  heres  exstiterit  ei,  cui  ex  extestamento  idem  Stichus  debebatur  :  s1  ex 

testamento  Stichun  petierit,  non  consumet  stipulationem,  et  contra  si  ex  stipulatu  Stichum  petierit,  actionem  ex 

testamento  salvam  habebit,  quia  initio  ita  constiterint  hae  duae  oblgationes,  ut  altera  in  iudicium  deducta  altera 

nihilo  minus  integra  remaneret.  ( ¥L‑‑

薬迂室旦サ

t‑0 )

Heumann / Seckel 

Q 

Consumere

旦

ein Recht  oder  eine  Eigenschaft  aufheben,  erloschen  machen

茶母心

゜

~Q ] ~

叫,...)

¥J  cons. 

stipulationem茶~s;;,'が紹茶示王ゃ菜ド年心゜

◎  Pomp .  5  Sab.  D.  13,  6,  6. 

ut  alterutro  agente  alterius  actio  contra  furem  tollatur.  ()L‑‑

薬竺室旦吋

t‑0)

Heumann / Seckel 

Q 

Tollere 

QM旦

ein Recht,  Rechtsverhaltnis  oder  Rechtsgeschaft 

aufheben茶母心゜~Q

l

翠叫,...J

¥..J  toll .  actwnem, 

condictionem茶~,,;;;-."姿《社咋ぷ庄や菜ド勾-00

(M) 

◎  Scaev.  4  quaest.  D.  13,  1,  18. 

ロート坦Q澁避苔器ぐ口旦0~\-}Q1祁森(l)

1  111  (

や‑1(

0)

翌坦踪-1(11~1

]nit' 

1回(~ftj~)

Quoniam  furtum  fit,  cum  quis  indebitos  nummos  sciens  acceperit,  videndum,  si  procurator  suos  nummos  sol‑

vat,  an  ipsi  furtum  fiat.  et  Pomponius  epistularum  libro  octavo  ipsum  condicere  ait  ex  causa  furtiva:  sed  et  me 

condicere,  si  ratum  habeam  quod  indebitum  datum  sit.  sed  altera  condictione  altera  tollitur.  (}L‑ 葉竺室旦吋 l‑0)

◎  Pap.  3  resp.  D.  12,  6,  57,  1. 

Creditor,  ut  procuratori  suo  debitum  redderetur,  mandavit  :  maiore  pecunia  soluta  procurator  indebiti  causa 

convenietur:  quod  si  nominatim  ut  maior  pecunia  solveretur,  delegavit,  indebiti  cum  eo  qui  delegavit  erit  actio, 

quae  non  videtur  perempta,  si  frustra  cum  procuratore  lis  fuerit  instituta.  (¥L‑ 薬竺室旦吋 l‑0)

Heumann/Seckel  Q  P ・  enmere

旦

zum Erloschen  brmgen,  unw1rksam 

machen茶~s::-.">J訊知←荘顎的

~\.J::. i‑0 ゜

◎  Pap.  5  resp.  D.  26,  7,  39,  15 . 

Adulescens  tutoribus  conventis,  a  quibus  totum  servari  non  potuit,  adversus  curatores,  qui  tutelam  ad  se  neg‑

legentia  non  transtulerunt,  integram  actionem  retinet  :  neque  enim  tutelae  iudicio  consumptum  videtur,  quod 

alterius  officii  querellam  habuit.  (}L‑ 薬竺室旦吋 i‑0)

("<1') 

@)  Paul,  lb.  sg.  cone.  D.  44,  7,  34,  lf . 

,...,  ・Si  is,  cui  rem  commodavero,  earn  earn  subripuerit,  tenebitur  quidem  et  commodati  actione  et  condictione, 

sed  altera  actio  alteram  peremit  aut  ipso  iure  aut  per  exceptionem,  quod  est  tutius.  ( }L‑ 葉竺室以吋心 ）

Heumann / Seckel  Q  Perimere  (~ 忌祟）旦,.

J 

J

訊侶翡荘症恥＃勾心

゜

N・Hine  de  colono  responsum  est,  si  aliquid  ex￡undo  subtraxerit,  teneri  eum  condictione  et  furti ,  quin  etiam 

ex  locato:  et  poena  quidem  furti  non  confunditur,  illae  autem  inter  se  miscentur.  et  hoc  in  legis  Aquiliae 

actione  dicitur,  si  tibi  commodavero  vestimenta  et  tu  ea  ruperis  :  utraeque  enim  actiones  rei  persecutionem 

continent.  et  quidem  post  legis  Aquiliae  actionem  utique  commodati  finietur:  post  commodati  an  Aquiliae 

remaneat  in  eo ,  quod  in  repetitione  triginta  dierum  amplius  est,  dubitatur  :  s ed  verius  est  remanere,  quia  sim ‑

plo  accredit  et  simplo  subducto  locum  non  habet. 

(fL-薬述室旦吋~)

Heumann / Seckel  Q  Miscere  !:.2',,inter  se  misceri  actiones,  d.  h.  die  Anstellung  der  einen  actio  konsumiert 

die  andere  (l.  34§2  D.  44, 

7)"茶~~

゜

回◎ 

Paul,  18  ed.  D .  12,  2,  28,  4 . 

Exceptio  iurisiurandi  non  tantum  si  ea  actione  quis  utatur,  cuius  nomine  exegit  iusiurandum,  opponi  debet, 

sed  etiam  s i  alia,  si  modo  eadem  quaestio  in  hoc  iudicium  deducatur,  forte  si  ob  actionem  mandati  negotiorum 

gestorum  societatis  ceterasque  similes  iusiurandum  exactum  sit,  deinde  ex  isdem  causis  certum  condicatur,  quia 

per  a  teram  actlonem  altera  quoque  consumitur. 

(fL-薬竺宝旦吋~)(<a) 

@)  Paul,  6  Sab .  D.  17,  2 ,  38 ,  1. 

Si  tecum  societas  mihi  sit  et  res  ex  societe  communes,  quam  impensam  in  eas  fecero  quosve  fructus  ex  his  re‑

bus  ceperis,  vel  pro  socio  vel  communi  dividundo  me  consecuturum  et  altera  actione  alteram

竺

!!i Proculus  ait. 

( }L‑ 薬芸室旦吋 t‑0 )

ローヤ坦e苗~t器ぐ叫パ,:,\-)Q]祁森(1)

l

ば

（

ギ

1,q< )

翌坦綜K

l 1~ 1 ]rI¥t'  l ~(

(やはギ）

(t‑) @ 

Paul.  8  Sab.  D.  27,  3,  2,  1. 

Quod  si  furandi  animo  fecit,  etiam  furti  tenetur.  utraque  autem  actione  obligatur  et  altera  alteram  non  tollet. 

sed  et  condictio  ex  furtiva  causa  competit,  per  quam  si  consecutus  fuerit  pupillus  quod  fuerit  ablatum,  tollitur 

hoc  iudicium,  quia  nihil  absit  pupillo.  (疇事山殻）

⑮  Ulp.  18  ed.  D.  44,  7,  60  =50,  17,  130. 

D.  44,  7,  60.  N  I  d  d  umquam  act10nes  poena  es  e  ea  em  pecuma  concurrentes  alia  aliam  consumit. 

(}￡‑薬藝室以吋

t‑0) 

D.  50,  17  130.  N  ・1  d  d  r  r  ,  umquam  actlones,  praesert1m  poena  es,  e  ea  em  re  concurrentes  a 

ia 

a  mm  consum1t.  (¥L‑

‑OP4 途

竺室旦吋 t{a)

(00) 

◎  Ulp.  28  ed.  D.  17,  2,  43. 

Si  actum  sit  communi  dividundo,  non  tollitur  pro  socio  actio,  quoniam  pro  socio  et  nominum  rationem  habet 

et  adiudicationem  non  admittit.  sed  si  postea  pro  socio  agatur,  hoc  minus  ex  ea  actione  consequitur,  quam  ex 

pnma  actione  consecutus  est. 

(\L--薬送室旦吋~)

位）

◎  Ulp.  30  Sab.  D.  17,  2,  45. 

Rei  communis  nomine  cum  socio  furti  agi  potest,  si  per  fallaciam  dolove  malo  amovit  vel  rem  communem 

celandi  animo  contrectet:  sed  et  pro  socio  actione  obstrictus  est,  nec  altera  actio  alteram  tollet.  idemque  in 

omnibus  bonae  fidei  iudiciis  dicendum  est.  (}L‑

薬迂室旦サ

!‑0)

ぼ）

⑬  Ulp.  42  Sab.  D.  13,  1,  7,  1. 

Furti  actio  poenam  petit  legitimam,  condictio  rem  ipsam.  ea  res  facit,  ut  neque  furti  actio  per  condictionem 

neque  condictio  per  furti  actionem  consumatur.  is  itaque,  cui  furtum  factum  est,  habet  actionem  furti  et  condic‑

tionem  et  vindicationem,  habet  et  ad  exhibendum  actionem.  (fr‑‑ 薬竺互以吋 !‑0)

(::::) 

◎  Ulp.  43  Sab.  D.  47,  1,  2,  1. 

Qui  igitur  hominem  subripuit  et  occidit,  quia  subripuit,  furti  quia  occidit,  Aquilia  tenetur,  neque  altera  harum 

actionum  alteram  consumit .  (fr‑‑

葉竺室以吋

!‑0)

ぼ）

⑬  Ulp.  46  Sab .  D.  46,  1,  5  g.  E. 

・・・・・・

plane si  ex  altera  earum  egerit,  utramque  consumet,  videlicet  quia  natura  obligationum  duarum,  quas 

haberet,  ea  esset,  ut,  cum  altera  earurn  in  iudiciurn  deduceretur,  altera  consurneretur.  (~ 薬送室以吋 t‑0)

式サ,~一゜f'K茶迦葵~l-0

consumire,  tollere,  perimere 終勾詞踪墨芦ふ菜ド勾 9 叶― K

Iド←—I

l  I'‑‑‑ ー区幻担讀ト

岩娯誨

Q~

柊奴旦昇

±:l-0

皿は芸声終零如訳

~o >J

菜ふ

Q

哩送＇「淀燈」

~l-0::, 送「悪学 」 終勾叫

::,'I'

吋が終枷遠終ノ埒心

I'o

一以将::, ¥J 訳心吋ー幻トヽー ll

I'---ー区KQ苺坦や~l-0

C.  8,  40,  28 以迂＇リリ旦眠ペ ¥J::,

l‑0

晦茶乱祖緊 ⇒ ¥J::,  終二 ゜

>JQ>JA.l

竺＇臣匿や

~l-0

全勾

'I' 全゜ >J Q 毎坦迂＇「淀證」埒

l‑0::, 

竺「要学 」 終勾 Q 臣圏旦巨兵心如 QP 竺終::, Q 全゜

r¥J'I'

や送終 'V'¥J, 苺坦や逆芸 Q 晦茶庄二ふ兵 ¥J::,

l‑0 

Q 全゜

( .‑.)  Die  Klagenkonsumption  des  romischen  Rechts.  SZ,  86  (1969),  S.  169‑S .  191. 

(N)  S .  177,  Anm.  30. 

ロート坦Q茜避苔器ぐn以0:,~Q]禅低~(i)

l

ギ

（ やば K )

翌坦~-1(1凌Il

1

1愈1 

< 

(早はば）

( M) 

>J 

Q~

似旦0~化

Kaser, RP  1,  S.  417,  Anm.  39,  S.  615,  Anm.  15,  S.  658,  Anm.  27,  Girard/Senn,  op.  ci t.,  p .  433,  n.  1, 

Reinhard  Zimmermann,  The  Law  of  Obligations,  Roman  Foundations  of  the  Civilian  Tradition,  Juta  &  Co,  Ltd,  South 

Africa  1990  and  1996,  p.  849,  n.  99,  p.  924,  n.  21

如鈴鹿゜

（

寸

）

怜詣綜1110:¥li!l踪Knit'

1 : 

<賦~~将吋も匡．綜1111濠J綴l索111回寓~}L-$匪゜

(

L!')

) 

怜醤綜111

11:¥li!l

翠

1n

lt'

l i ~

冨益

fL‑R

鹿

゜

( <.0 ) 

>JQ~ 似旦0~

~- Kaser / Hackl,  RZ,  S.  617,  Anm.  22

如拇臣賽吋°や公江

Kaser , RP  1,  S.  576,  Anm.  44,  S.  592,  Anm. 

13如~\産゜

"The  procedural  consequence  is  spelt  out  by  Proculus:  "・・  ・altera  actione  alteram  tolli  [ait]  .""  (Zimmermann,  op.  cit.,  p. 

466) 

( c‑‑‑ )  Kaser,  RP  1,  S.  364,  Anm .  17,  RP  2,  S.  430,  Anm.  37,  Kaser / Hackl,  RZ,  S .  617,  Anm .  27

如鈴臣迦弓゜

( oo )  ,, Zur  Konkurrenz  von  actio  communi  dividundo  und  actio  pro  socio  s.  Paul. ,  Ulp.  D.  17,  2,  38,  1  und  43."  (Kaser,  RP  2,  S. 

414,  Anm. 

38.)社澁綜11111:\li!l抵11□~h

i  l 

<冨鈴淫゜

( o, )  ,,In  all  en  ihren  Anwendungen  hat  man  die  actio  pro  socio  im  spatromischen  ProzeB  gegeniiber  dem  f estumrissenen  klas‑

sischen  Formelschema  elastischer  gehandhabt,  sei  es  <lurch  mogliche  Einschrankung  ihres  Gegenstandes  auf  einzelne  Leis‑

tungen,  sei  es  <lurch  Erweiterungen."  (Kaser,  RP2,  S.  413.  Anm.  23

将吋

'

624ゃ~\涯0)$産

゜

怜澁綜

I ii I 

1:lli!l網1nlt'

l :  < 

皿翁産

゜

ぼ）

Kaser / Hackl,  ZP,  S.  305,  Anm.  33 

$匡怜誼綜11111:\li!l翠1□~hI 

1 

<賦総淫

゜

( ;:::: )  ,, Die  successive  Veriibung  verschiedener  Verbrechen  andert  selbstverstandlich  nichts  an  der  Bestrafung  eines  jeden  :  qui 

homin e m  subripuit,  sagt  Ulpian  (Dig.  47,  1,  2,  1)  et  occidit,  quia  subripuit,  furti ,  quia  occidit,  A quilia  tenetur,  neque  altera 

harum  actionum  alteram  consumit. "  (Theodor  Mommsen,  R

如

misches Strafrecht,  Leipzig,  1899,  S.  887,  Anm. 

1.)"~\芦怜

醤綜11111:\li!l踪11食11~直総産゜心）淀モーQ栄

(L!'))

如栂皆゜

M・Gai.  111‑180.  Tollitur  adhuc  obligatio  litis  contestatione,  si  modo  legitimo  iudicio  fuerit  actum.  nam  tune  obli‑

gatio  quidem  principalis  dissoluitur,  incipit  autem  teneri  reus  litis  contestatione.  sed  si  condemnatus  sit,  sublata  litis  ← )  contestatione  incipit  ex  causa  iudicati  teneri.  et  hoc

〈

est

〉

quod apud  ueteres  scriptum  est:  ante  litem  contestatam 

dare  debitorem  oportere,  post  litem  contestatam  condemnari  oportere,  post  condemnationem  iudicatum  facere 

(C'J) 

oportere .  (¥L‑

薬竺至以吋

!‑0)

(M) や一ヤ心

K (Gaius)

茶'>

J  Q  180

旦兵二戸

obligatio

茶

litis contestatio

以吋0y淀運

1"'!‑0, 叫榊

四

::,

y ::, 

i‑0 ゜

ヤ

や旦

veteres

旦吋

0 ¥‑‑J l ] l lII

兵菜

y::, i‑0'

刈釦全菜

y::,

心茶,J) 

Q

揺倒送臣袈如送ふ之や::,

i‑0

〇や藝終二全,A)~ 令ヤ竺

把渠

1"'!‑0 ゜

‑<迂

tollitur obligatio  litis  contestaione

翠如。さふ

actio in  personam  in  ius  concepta

旦

Q

冷巨学や如,J)菜旦

芸⇒戸l挙坦終船窓や~!-0

bis  de  eadem  re  ne  sit  actio 旦迂 actio in  rem  Q

叡唸叫氾虹叩勾釘逗終二忍

A) ::,'因把崇や

~!-0 (Levy,  1‑50) ゜

('SI') リ

Q bis  de  eadern  re  ne  sit  actio

竺坦茫

Q

奴煽旦専環如

1°', ~"';- ; 

ヽ1ド己:"I""ー区K以吋心如Qゃ~!-0゜

Solet  et  illud  quaeri,  quo  referatur  quod  scriptum  est:'bis  de  eadern  re  ne  sit  actio':  id  est,  hoc'bis'ad  actorem 

回

an  actionem.  Haec  ex  iure  obscuro.  (¥L‑

薬述室旦弓

!‑0)

リ兵尉繹事 (Donald A.  Russel)

出齋知゜

Another  Question  frequently  raised  is  what  the  text  of  a  law  refers  to.  "There  shall  not  be  an  action  twice 

on  the  same  matter."  Does  "twice"  apply  to  the  prosecutor  or  to  the  prosecution  ?  These  points  arise  from 

ロート坦Q澁~t器ぐ口旦0:,\--'Qi唸脳(i)

1 ~

(

ギば回

）

巨悉綜

i( J 潰 u

1 ]n¥t' 

1 10  （

早ばII 

1) 

obscurity  in  the  law .  (¥L‑‑

薬竺室旦吋

t‑(a)

慨心'

(<D) 

'("'~ ー (Bekker) 竺,

¾Q似千示王,_)\-'~t-(a゜(c‑‑‑) ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. ,. 

declam.  266  arg.  :  bis  de  eadem  re  agere  ne  liceat .  in  quadam  civitate  proditionis  damnatus  missus  est  in  ex‑

silium.  hello  eadem  civitate  laborante  revocati  sunt  exsules.  is  qui  proditionis  damnatus  fuerat  fortier  fecit .  ,,,  ,,  ,,,,,  ,,  ,,,,,  ,,,  ,,,,,  petit  ut  iterum  causam  suam  agat.  accusator  praescribit  quod  bis  de  eadem  re  agere  non  licet. 

sermo  ibid.  :  postea  veniemus  ad  id  quoque  an  utique  ista  praescriptio  valere  debeat  semper,  hoc  est  an  ,,,  ,,  ,,,,,  ,,  ,,,,,  ,,,  ,,,,,,  etiam  in  publicis  causis  bis  de  eadem  re  agere  non  liceat.  in  quo  illud  dicetur:  privatis  litibus,  quoniam  et 

mmus  momenti  et  plus  nurneri  habeant,  succursum  esse  hac  lege,  publicas  ．  act1ones  maJores  esse  quam  ut 

cadant  exceptione. 

（亜屯笑渡合令迂巫似茶ぶふ叶

°("~...L )

'(<'‑R‑+n" ̲,,̲ リ

Q bis  de  eadem  re  ne  sit  actio  Q~ 忌 Q

楽窓旦

0::.¥J' ,,von  dieser  regel  als  solcher  meldet 

meines  wissens  nur  Quintilian" 叫急

'(¥‑..I::. l‑0

゜

4r‑‑rnp

竺'

云ふ兵終二゜ リ

Q

臣輿如縄

01‑0

刈枷'

リ 0

船惑茶圧；ふ兵心゜担起ロー

tyQ~ 苺 P

投'~"<;:-, ヽI

ト'<:‑ :::‑‑. 

I'‑‑‑ー区メ旦

⇒

全

:,  0  Q

堂起全ふ'>) 

Q

船窓茶巫忌如船兵怜如

Q

叫,‑J

t‑'BI: 

~ ふ菜心吋~I'旦終0足全゜廷旦送令全ふ終二

゜

r¥J  Q.l[J

孔パ'::,~ 竺巡旦洲ぺ心叫,....)~~や一~i"K茶IIIー180旦将~\-)~

obligatio 茶 litis contestatio 旦廿

0

¥‑.J 悪冤

ヤ t‑0,

刈祉m::,~::,i-0>J刈旦0::,~'△令ヤ茶如淫〇吋i("'¥旦臣睾如尭遠し汎

..J:,

NP

゜

リ辛茶

{1fl<

瞑忌旦饂邸終臣暇ゃ埒心

゜

リ Q~

唇坦坦

0~\-.J 竺'

(00) 巡以悧唇0NP > 

J 

,..lJ

旦

1"'NP

゜

(‑

)  =  nach  dem  Sprachgebrauch  der  Pandektenjuristen  zur  Bezeichnung  der  Juristen,  die  langere  Zeit  vor  dem  Berichter‑

~

statter  gelebt  haben;  dies  geht  bald  auf  die  altere  und  mittlere  Republik,  bald  auf  das  Jahrhundert  vor  Augustus,  bald  au￡das  erste  Jahrhundert  der  Kaiserzeit  (Heumann / Seckel  QVetus.)  (N)  The  Institutes  of  Gaius,  Part  I,  By  Francis  de  Zulueta,  Oxford  at  the  Clarendon  Press .  (

M

)  "He  is  best  known  for  his  Institutes  ('Teaching  Course'),  elementary  lectures  for  students  delivered  in  160 ‑ 1  but  prob‑ ably  not  published  by  himself."  (OCD  [THon . ]) 

（

寸

） "He  was  born  around  AD  35  at  Calagurris  (Calahorra)  in  Spain"  (OCD  [RGA / MW])  (L0)  Quintilian,  The  Orator 's  Education,  Books  6 ‑ 8,  Edited  and  Translated  by  Donald  A.  Russel ,  Harvard  University  Press ,  2001,  p .  266. 

( <D )  Ernst  Immanuel  Bekker,  Die  processualische  Consumption  im  classischen  romischen  Recht,  Berlin,  Verlag  von  Wilhelm  Hertz,  1853,  S.  21￡ . 

怜誼~l-1:j国痢回食1<ば~~}L-~\鹿゜

(c‑‑)  "Declamationes  pseudo‑Quintilianeae,  two  sets  of  rhetorical  pieces  ascribed  to  Quintilian.  ( 1 )  The  Declamationes  mi‑ nores  ('Minor  Declamations ' )  are  the  last  145  of  a  collection  originally  numbering  388. 

……

That  the  master  was  Quintilian  himself  is  quite  possible  but  hardly  probable.  ( 2 )  The  Declamationes  maiores  ('Major  Declamations ' )  were  already  by  the  late  4th  cent.  AD  circulating  under  the  name  of  Quintilian,  as  quotations  in  Servius  and  Jerome  prove; 

…

These  highly  coloured  pieces  can  hardly  come  from  the  hand  of  Quintilian

……." 

(OCD  [MW])  ( oo)  Julius  Wilhelm  Planck,  Die  Mehrheit  der  Rechtsstreitigkeiten  im  ProzeBrecht,  Druck  und  Verlag  der  Dieterrischen  Buc

。

hhandlung,  Gottingen,  1844,  S .  3￡￡. 

~ 涯゜怜＃雑逗十巨剥翠lかく<~益←~\鹿゜

(,....,) ゞ卜"))\ー超’叶ー的ト'<;--11~ー区

k

恕0苺如［齢蒜

(Codex) Q~

怜区如忘

HE,̲),

斎唇0\-)~N.a゜

Impp.  Seuerus  et  Antoninus  AA.  Valenti.  —

因）

Res  in  iudicium  deducta  non  uidetur,  si  tantum  postulatio  simplex  celebrata  sit  uel  actionis  species  ante  iudicium  reo 

ロー忙坦Q澁痣苔器ぐ口とJ.0~\--'Q

1

将森

( 1 )

I 

1  l  (

やば1

1) 

翌坦踪-1(11~11rr\t'

I  11  1 

(キ吋

1 )

cognita.  Inter  litem  enim  contestatam  et  editam  actionem  permultum  interest.  Lis  enim  tune  contestata  uidetur,  cum 

iudex  per  narrationem  negotii  causam  audire  coeperit.  Dat.  Cal.  Septembr.  Seuero  III.  et  Antonino  AA.  Conss. 

> 

J  e

苺坦(C.

3,  9.)

竺

11011

母

e

如

Q ゃ ~t{o ゜

(M) リ

Q

苺坦

Q

;L.~ ~ 晦峯

(M. Robert  Schneider)

出繹虹

゜

1・D.K.  S  everus  u.  Antoninus  an  Valens. 

Eine  Sache  scheint  noch  nicht  klagbar  gemacht  zu  sein,  wenn  nur  ein  einfaches  Nachsuchen  [um  die  Klage] 

erfolgt,  oder  dem  Beklagten  die  Art  der  Klage  vor  dem  Prozess  bekannt  geworden  ist.  Denn  zwischen  der 

Litiscontestation  und  der  Vorlegung  der  Klage  findet  ein  grosser  Unterschied  statt.  Die  Litiscontestation 

scheint  namlich  dann  geschehen  zu  sein,  wenn  der  Richter  <lurch  Erzahlung  des  Geschafts  die  Sache  zu  horen 

(..;‑) 

angefangen  hat.  (}L‑

葉送室旦吋

!‑0)

Heumann/Seckel 

Q 

Narratio

迂

Erzahlung, Darstellung,  insbes.  der  Tatsachen,  <lurch  welche  ein  Klager 

seine  Klage  vor  Gericht  begriinden  will  (l.  2  pr.§7 

C. 

2,  58.  l.  14§4 

C. 

3,  1.  l.  un. 

C. 

3, 

9)や~t-0(f‑薬述室旦サ

t‑0) ゜

!L.. ~?'\晦峯以諾:,

¥J, 

Auth.  De  exhib.  et  introd.  reis.  §.  sancimus.  (Nov.  LIII.  c.  3.) 

将吋も

Auth.  De  exsecutoribus.  §.  1.  (Nov.  XCVI.  c.  1.) 

る ︒

ローマ法の訴権競合についての一

考察

(

と ︑

﹁バルトルスにとっては︑

は強制的に双方向の法行為を必要とし︑

また

︑

ヽ

それに対応する応答

l i t i s   c o n t e s t a t i  

0に持ち込むためには

c o n t e s t a t i  

0の構成的意義

( d i e

c

 

o n s t i t u t i v e   B e d e u t u n g )  

てい

︒る

L i t i s   c o n t e s t a t i  

0は ︑

﹁続く二世紀においては︑

られ てい る︒

ーに つい て︒

2 

ー

ロ

この条文

重要な条文であると考えるが︑後に検討する︒

(5) 

S ( c h l i n k e r )  

391) 

( C . 

, , 

D a s   Z u s t a n d e k o m m e n   d e r   l i t i s   c o n t e s t a t i o

  ( S

. 

2 2 2 ‑

S

. 

2 4

0 ) 

.

D i e   W i r k u n g e   d r   l i t i s   c o n t e s t a t i o

  ( S

. 

2 4 0 ‑ 5 2

9 ) 

.

シュリンカーは︑

(1 1

) 

P a n o r m i t a s

らの見解に言及している︒

バル トル スが

︑

l i t i s

c o n t e s t a t i  

0

の成立

l u n g e   d s   K l a g e b e g e h r e n s ]  

シュリンカー

(8)︵9)︵

) 1 0

C i n u s   d a   P i s t o i a

, 

M

a r i a n u   S s o c i n u s

, 

B

a l d u s   d e   U b a l d i s

, 

A

b b a s  

学術的民事訴訟は

Sp ec ul um

I u d i c i a l

e

によって描かれた路に広範囲にわたって留まっ

原告および被告の行為

︵被

の 告

︶

同時に次のことが言われた︒すなわち︑民事訴訟

(1 2

) 

その基礎を原告と被告の裁判上の行為のなかに見出す︒⁝⁝﹂

バルトルスの見解と同時に︑

議論は二個の部分に分かれる︒ がドイツ語訳で引用されている︒

が ヽ

( d e r  

A k t )  

︵原 告の 側の

︶

訴えの要求の陳述

[ = 

d i e   d a m i t   k o r r e s p o n d i e r e n d e   A n t w o r t ]  

に基

づき

︑

三

︵

七

五

0 )

が必要で

[ = 

d i e   D a r s t e l

 

,  と始ま を前提とする︒民事訴訟の基礎づけにとっての

l i t i s

(N  

u s t a n d e k o m m e n )  

について綿密に検討していることが論じ についてのバルトルス (6) 

( B a r t o l  

u s )  

(7) 

の見解を論じている︒

翌坦綜i(l

1~ 1 1rr¥t'  1 1 臣 （ 斗回兵）

~l-0 ° ≫Protestatio  (alias  postulatio)  vel  actionis  editio  litis  contestationem  non  facit,  sed  sit  per  narratio  negotij  et 

respons1onem.≪ 」

ぼ）リリ以':(~,.L~K茶'C.

3,  9,  1  Q 以如庄:,, ¥‑)  :,,  か）

4

茶兵全心

゜

「

R

ヽl

l  K  ,.L 足心 ( die Kanonisten) 

Al送凶芸旦,':(~..L~K迂,~~1"'心吾料\-.J

(die  gegenseitige  Antrage ) 如 ,  ,  ,  , 

,,,,, 

,  ,  ,  湮室 ‑¥m t‑0  Q  p 

:?i

終 ‑v‑'

器如［齢埠

( Codex)

Qt,<1)1111全ふ壬怨...J~(vom

Wortlaut  des  Codex 

ausgehend)'誓挑巨~Q

祀凶怜心苺坦 ( die gegenseitige  Darstellung) や握四 ‑¥m t‑0 ゜痣否竺 rt‑'Q

0勾＇や~1-J,..iJQ梨葉如営令営擬(nach

bestem  Wissen  und  Gewissen ) 泰宝ヤ t‑0

(schildern)如Qや終土菜互終ふ終~o

Litis  contestatio  Q 走製孟取餘ざ narratio 全埒心二竺 petitio 全,

,..iJ~JI'縄唇妍旦ぷ；~~,-'.(~..L~K匁’択や竺'

litis 

contestatio芸丑笞~(Antrag)刈凶芸王氾(Gegenantrag)旦吋0臼船己ゃ品噸叫~Jt"'Glosse山匡疑怜心゜

[Glosse竺封〇-4JQゃ埒t-0]声謬＇硲叫配知造(Anspruch)如如0~~

心叫柑奉 ...J ( sich  eines  Anspruchs 

bertihmen)' 挙如茶, , 

叫誤ゃ菜這晋栄避迂+¢W...J終二叫咄租砂丑料~t-0

(einwendet)

寄ぐ口,J

パ環旦且豆ド竺

litis  contestatio 茶｛恐とや兵心° 如

0

迎ふ＇痣写 (Recht ) 製お茶晦ふ兵心旦如全会兵ふ怜, rt‑' リ全ふ送写茶怨

‑:!±1

,_)~

刈>Jl{'Q茄餅＜茶＇晦ふ菜~~終二刈匡営旦祟＇、〈ふ~~t-0゜⇒心茶0~,

匡痣旦 litis contestatio  Q~ 船こ旦 ,..iJ 0~, 挙

如茶延赴訳遠紐船3荼坦(Tatsachenschilderung)以洲0~-v-匡憮神咬リ祉終-v-'如。さ公巫甘訳討思差(Berechtigung)

如屯製ヤ心

J

い JP 十令や玲心ふ茶翌縄ゃ兵｝内 t‑0 : 

≫quod  si  actor  ius  narrat,  &  reus  contra  negat  illud  ius  narratum  verbi  gratia  :  dicit  actor  petita  fieri  debere.  reus 

ば）

negat ,  petita  fieri  debere:  an  inducatur  contestatio  ?≪ 

……」刈~t応知↑旦く全,..L全KQ嵯縄竺器"../0

ロー

マ法 の訴

権競合についての一

考 察

(‑) などが発生する訴訟手続とは異なる時代である︒

以上

︑

シュリンカーの議論のごく一部分を見たが︑

二五 この条文は︑前述のように二

0

二年のものであ そこから分かるように︑バルトルスらの時代は︑ かれている︒

( P r o z e s s g e e g n s t a n d )  

﹁l i

t i s c o n t e s t a t i o は︑訴訟の基礎つけにとって根本的な意味をもっている︒それは︑手続きを厳格に︑

の 訴 訟 係 属

をもたらす~シ〉Ad

ev id en ti am   p r a e m i t t e

, 

q

uo d  d e  j u r e   a

n t i q u o   f i e b a t   r e s

i t   l i g i o s a   p

e r i t   l i s   c o n t e s t a t i o n e m   tu ne n  e mi   r e s i   d c e b a t u r   d ed uc ta   i n   i u d i c i

u m

. 

＾ ＾ ﹂

l u s

, 

ad  

C .  

3 , 9 , 1 , 

( t i t

. 

de   l i t i s  

c o n t e s t a t i o n

e )

, 

l i t

. 

c ) p

.  , 

3 1 8

;

M  

ar ia nu s  S oc in us

, 

d

e  l i t i s   c o n t e s t a t i o n

e

, 

§ 1

, 

f o l .

  2 r .

" 

. . l J ‑ $

! l i l l  

バルトルスは︑議論のなかでたびたび

C .

3 , 9 , 1を引用している︒

︵

七四八

︶

件

(

S t r e i t s ac h e )  

R ( e c h t s h a n g i g k e i t )  

についての準備の局面

( V o r b e r e i t n u g s p h a s e )

co ns

  um 

e r e  

この部分の注に︑ へと︑本案についての訴訟へとに分ける

︒

さら

に︑

実体法への効果

2

の叫の①は︑次のように始まる︒

c )  

b) 

(2) (1)  訴訟対象

欠席当

事者の扱い

本案弁論

a )  

訴訟への効果

( W i r k u n g   )

2

について︒

への

l i t i s c o n t e s t a t i  

0の効果

H ( a u p t v e r h a n d l u n g )

 

および判決

2

は︑次のような項目に分かれている︒

許容の問題

主張された係争事

, ,

Ba rt o

‑

翌坦綜~(11:#f!J

1 1

曲

1 H

く

（ や臣ギ）

(::3) 心゜窓之旦将:.‑,

~

幽出孟旦叡媒

‑¥m l‑0

寄ぐ口以竺,

>  J

応

J

刈如醤握

⇒

終士菜辺終ふ終二゜

ぼ）

冊北 'Index Interpolationum  Q  C.  3,  9,  1

旦竺

Betti, Biondi,  Boye,  Collinet,  Fliniaux,  Jors,  Kipp,  Kniep,  Kruger, 

Lenel,  Levy,  Longo,  Naber,  Riccobono,  Samter,  SchloBmann,  Steinwenter,  Wenger,  Wlassak  Q

如淀茶玲心゜←入Iト

全弔II"'\ーI卜~1'\ー茶埒心刈:.-,Jr'‑> J叫茶雫兵旦1111rr兵~~:.-,i-0Qp母肉全ふ,> 

J

応)A.)

Q

憮造如咄内ば翌乏終ふ終二

゜

図

,,..  .  ク、 ,,  ― 1‑¥‑';  ヽ (Dieter  Simon) 茶, >  J

訊駅

(C. 3.  9) 旦

0:.‑, ~ 愉眉;._)~:.-,

l‑0 ゜ 「⇒

全

,_)'>JQ~

怜以竺,

‑tM

や旦叶ー

K

Iい—

I

I 

I'‑‑‑

ーパ旦壬咲

‑¥ml‑0 Q

ゃ送終ゾ11011母全ふ

Q‑4JQP

埒心゜

や菜迂~,._)全旦＇蚕以C.

3.  9+C.  2.  L 

3以将士心~Q令眺茶惑,_)~:.-,l-0知C旦＇醗砂菜~:.-,終二や埒l'0JI" 0 

将紐,i¥"‑/, 湮"‑/

r-\ — K

Iい—I

I  I'‑‑‑

ー区

KQ

嗣認U茶

‑¥ml‑0 postulatio  simplex  celebrata

心:.‑,J 

r‑

f"\ふ—'直’如吐-4JA.l

批

＇:t ふ兵~:.-,

北淮荊井痣

Q (kognitional)

噂疇臼心廷0疇＃芦詞→

°

心砂山鰐,

>J  Q 

《怜奴竺

deductio in  iudicium  Q  r‑¥  ‑ K 

1トヤーI

I  I'‑‑‑

ー区

KQ

製瘤叫ぐ終伍'(枷や送終:.‑,0ぷ""'..L~(de

litis 

contestatione)

苓

}E,‑¥m

知↑旦

Litiskontestation

Q配匹酌謬四茎製0心0や~::;;;;..'苺迅C.

3.  9

竺将やふゾ

ぼ）坦華譴誨~~心茶皿訊汀涅伍

J

叫茶や枷

~:@lQl

峯忌虞翡憚叡や硲

0

北゜

」

ぼ）巨母奴如苧国,_)~訳

~s{

知～

゜

C.  2.  1.  DE  EDENDO 

3.  Impp.  Severus  et  Antoninus  AA.  Valenti.  Edicta  actio  speciem  futurae  litis  demonstrat,  quam  emendari  vel 

mutari  licet,  prout  edicti  perpetui  monet  auctoritas  vel  ius  reddentis  decernit  aequitas.  D.  III  k.  Sept.  Severo 

（怠）(;::;) 

III  et  Antonino  AA.  conss.  [a.  202]  (

}￡‑‑薬迂室旦吋

l‑0 )

C.  3.  9.  DE  LITIS  CONTEST  A  TIO  NE 

1.  lmpp.  Severus  et  Antoninus  AA.  Valenti.  Res  in  iudicium  deducta  non  videtur,  si  tantum  postulatio  sim‑

plex  celebrata  sit  vel  actionis  species  ante  iudicium  reo  cognita.  inter  litem  contestatam  et  editam  actionem 

permultum  interest.  ~enim tune  videtur  contestata,  cum  iudex  per  narrationem  negotii  causam  audire  coeper‑

it.  D. 

k. 

Sept.  Severo  III  et  Antonino  AA.  conss.  [a.  202) 

(疇均に咽）

圏

C. 

3.  9 

Q崇峯以¾Q:;,...茶~~,.

C.  2.  1 刈

Q

巨送冷燕翌ゃ菜 t‑'::‑ 心

゜

,,Ueber  die  verschiedenen  Erklarungen  dieser  flir  das  Wesen  der  Litiscontestation  sehr  bedeutenden  Constitu‑

tion,  welche  urspriinglich  mit  L.  3. 

C. 

de  edendo  (2,  1.)  ein  Ganzes  ausgemacht  hat …… 

I@:~ 怜奴茶 litis contestatio

旦刈0

t‑' 躙郵終如 Q

p~r-(dリ刈’洲~,.腟ぺ怜奴茶1~

孟終翌逃以玲

r{d

>)刈冷渥会菜 t‑'::‑

心゜

：入一~;ヽ竺

postulatio simplex  celebrata

叫::,. 吋祗窓茶吋ーKl卜←ー

¥J

!'---ー区KQ坦華囃諜w;nQ喘窓や~r-OAJ...)" 

11011

母Q季坦旦長刈叡茶号沢ふ菜心刈迦翌...)

¥‑‑'::,  r‑0 ゜幸浬や,, >)  Q

蚕坦茶＇坦華く囃蒜抑¥心茶~0

t~die einzige 

allgemeiner  redende  Stelle  p~

炉

J 刈如把渠...) ¥‑‑'::,  心゜

「担公茶

res in  iudicium  deducta

将

‑1‑6 ' 6 litis  contestatio  Q~ 等旦暉嵯如害、対終全

0

心リ刈竺,,

1 

1

華Q囲王如

（葛）如いや玲r-0•0

0  1°'

終兵心,,1担竺"

deductio 

Q

恙ふ

QMJ

淀茶担呈＜孟終 deductio

AJ 1凝ヤ心叫::,

. い）刈＇

華

択や芸＇等ふ茶deductio旦栄舘旦←湮製終包{~如ヰ-K~Q

P"  t\J~ 如如 0 ¥‑‑'litis  contestatio

如如l]

¥

lll

::,  船ゃ兵心

>)心茶や枷~AJ::,•0>)刈や埒心゜ti..Y

Q~

苺Q

lt!l( 茫旦袖 ''0 枷,,

~

抑茶硲釦ミふ兵 r‑0 ' ;

く枷や~r-00叶ーKlトヽーl\

ロート坦

e

茜捉苔器ぐ口以0:C,t‑.JQ

) 喰森 ( 1 )

1 

1

ギ(‑¥‑]臣

‑1( )