• 検索結果がありません。

PDF 第3章提出課題解答 -指数・対数-

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

シェア "PDF 第3章提出課題解答 -指数・対数-"

Copied!
7
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

第 3 章提出課題解答 -指数・対数-

 

1 次の等式を証明せよ.

第3章対数の性質の証明を見よ.

2 次の式のxの値を求めよ.

2(1) log0.51= x また log0.51=0 ∴ x = 0

2(2) 2logx 4=

∴ 2 log

4 log =

x

∴ log2

2 2 log 2 2

4

logx = log = =

x =2 2(3) 5log3x =0.

∴ 0.5 3 log logx =

∴ logx =0.5log3= log30.5 =log 3

x = 3

3 A=logax ,B =logay,C =logaz のとき,

次の式をABCで表わせ.

3(1) loga 5x3y2z =loga5x3 +logay2+logaz

C B A

z y

x a a

a

+ +

=

+ +

= 5 2 3

log log

2 5log

3

3(2) logax3yz2 =logax3+logay+logaz2

C B A

z y

x a a

a

2 3

log 2 log log

3 + +

=

+ +

=

3(3) log 32 log x log y2 log z3 z

xy

a a

a

a = + −

C B A

z y

x a a

a

3 2

log 3 log 2 log

− +

=

− +

=

3(4) 2 3

1 4

1 4

3

log log

log

log x y z

x z y

a a

a

a =− + +

C B A

z y

x a a

a

2 3 1 4 1

log 3 2log

log 1 4 1

+ +

=

+ +

=

4 次の式を簡単にせよ.

4(1)

0

3 2log 1 1 2 3 1 2log 0 1 2 1

3 3log 1 2 2 3 3log 1 2 3

3 2log 1 1 2log 2 1 2log 1

) 3 log 2 log 2( ) 3 3 log 1 log 2( 2 1 log

6 2log 3 3 log 1 2 2 1 log

2 2

2 2

2 2

2

3 1 3 2

1 2 2

2 2 1 2

23 2

2

=

×

− +

=

+

=

+

=

4(2)

5

1 5 5 log 5

3 log 5 log 3 log 2 5 log 4 3 log 3

) 3 5 ( log ) 3 5 ( log 2 3 log 3

15 log 75 log 2 3 log 3

5

5 5

5 5

5

2 5 5 5

5 5

5

=

×

=

=

=

×

×

=

(2)

4(3)

3 log

3 log ) 3 1 1 3 2 1 ( 2 log ) 1 1 2 (

3 log 2 log 3 3log 2 1 3log 3

3 3log 2 2 3 1 log 2 2 log 2

) 3 2 log(

) 3 2 3log(

3 1 2log ) 1 3 2 log(

6 log 24 3log 9 1 2log 36 1 log

3 3 2 2

3

=

− + +

=

⋅ + +

=

×

×

− +

×

=

− +

4(4)

1

) 2 (log 3 2 log 3

) 2 (log ) 2 (log 3 2 log 3 1 ) 2 (log

) 2 log 1 ( 2 log 3 ) 2 log 1 ( ) 2 (log

2 log10 2 log 2) (log10 ) 2 (log

) 5 (log ) 8 (log ) 5 (log ) 2 (log

2

3 2

3

3 3

3 3

3 3 3

=

− +

− +

− +

=

⋅ +

− +

=

⋅ + +

=

⋅ + +

5 log2=0.3010、log3=0.4771 として次の値を求 めよ。

5(1)

6990 . 0

1 3010 . 0

10 log 2 log

10 log 2 2 . 0 log

=

=

=

=

5(2)

6532 . 0

3010 . 0 4771 . 0 2

2 log 3 log 2

2 log 3 log

2 log9 5 . 4 log

2

=

×

=

=

=

=

5(3)

1.2552

3010 . 0 4771 . 0 2

2 log 3 log 2

) 2 3 log(

18

log 2

=

+

×

=

+

=

×

=

5(4)

6191 . 0

4771 . 3 0 3010 2 . 0

3 3log 2 2 log

3 log 2 log

) 3 2 log(

) 9 8 log(

72 log

3 2 3

3 3 1 2 3

3 1 3

=

× +

= +

=

+

=

×

=

×

=

6 次の式を簡単にせよ。

6(1) 1

log log log log log log log

log

log ⋅ ⋅ = ⋅ ⋅ =

c a b c a a b c

b b c

a

6(2)

9 6 3

3 log

2 log 3 2 log

3 log 2 3 log

2 log 3 2 log

3 log

2 log 3 log 2 log 3 log

8 log ) 9 log 3 (log

3 3 2 2

3 3 2

3 2 2

= +

=

⋅ +

=

× +

×

= +

6(3)

3

7 log

2 log 3 3 log

7 log 2 log

3 8 log log 7 log 3

log2 3 7

=

=

6(4)

( )

( ) ( ) ( )

( ) ( ) ( )

( ) ( ) ( )

( ) ( )

1

7 log log 1 log 7 log log 1

2 log 2

7 log 2log 2 log 2

2 log 2log 7 log log 2 log

4 log

7 log 2log 4

log 2 log 2log 7 log log 2 log

7 log log 2 2 log log 2 7 log 2 log

7 log

2 log log

2 7 log 2 log

) 2 (log log 2 ) 49 (log log

2 2 2 2

2

2 2 2 2

2 2 2

2 2

2 2 2 2

2 2 2

2 2

2 4 2

4 2

2

2 4 2 2

2

7 4 2

2

=

− + +

=

− +

+

=

− +

+

=

− +

=

⎟⎟⎠

⎜⎜ ⎞

⎝ + ⎛

=

+

(3)

7 次の方程式を解け。

7(1)

x2log2x x8

= 両辺に底が2の対数をとる

x x log x8 log2 2log2 = 2

∴ 2log2x⋅log2x =log223−log2x

∴ 2(logx)2+log2x−3=0

∴ (2log2x+3)(log2x−1)=0

∴ 2

log2x =−3 または log2x =1

∴ 4

2 8 2 2 1

3

=

=

=

x または x =2

7(2) xlogx =100x

両辺の対数をとる log

( )

xlogx =log

(

100x

)

∴ logx⋅logx =2+logx

∴ (logx)2−logx−2=0

∴ (logx−2)(logx+1)=0

∴ logx =2 または logx =−1

x =102 または x =101

7(3) log 2(2−x)+log 2(4−x)=6 0

2−x > and 4−x >0 ∴ x<2

log 2

{

(2x)(4x)

}

=log 2( 2)6

∴ (2−x)(4−x)=8 ( ∵( 2) 22 23 8)

6

6 = = =

∴ 8−6x+x2=8

x(x−6)=0

x =0 または x =6 条件より x = 0

7(4) log(2x−1)+log(x−9)=2 2x-1>0 and x-9>0 ∴ x > 9

∴ log(2x−1)(x−9)=log102

∴ (2x −1)(x−9)=100

∴ 2x2−19x+9=100

∴ 2x2−19x−91=0

∴ (2x +7)(x−13)=0

∴ 2

−7

=

x または x =13

条件より x = 13

7(5) 0(logx)2−4logx+3=

∴ (logx−3)(logx−1)=0

∴ logx =3 または logx =1

x =103 または x =10

7(6) )log4(2x2+2x−3)=log2(2x−1 0

3 2

2x2+ x − > and 2x−1>0

∴ 0

2 7 1 2

7

2 1 ⎟⎟>

⎜⎜

⎛ − − +

⎟⎟

⎜⎜

x −− − x and

2

> 1 x

∴ 0.823 2

1 7 − =

>

x

∴ log2

) 1 2 log(

4 log

) 3 2 2

log( x2+ x− = x

∴ log(2 1) 2

) 3 2 2 log( 2

− =

+ x x

x

(4)

∴ log(2x2+2x−3)=log(2x−1)2

∴ 2x2+2x−3=4x2−4x+1

∴ 2x2−6x+4=0

∴ (2x−4)(x−1)=0

x =2 または x =1

7(7) 100xlogx =x3 両辺の対数をとる

(

100 log

)

log 3

log x x = x

∴ log100+logx⋅logx =3logx

∴ 2+(logx)2−3logx =0

∴ (logx−2)(logx−1)=0

∴ logx =2 または logx =1

x =102 または x =10

8 1010

2

1 1⎟ =

⎜ ⎞

×⎛

n

∴ 2n =1010 両辺の対数をとる

10 10

log 2

log n =

∴ −nlog2=−10

∴ 33.2

3010 . 0

10 2 log

10 = =

= −

n

33.2回で10-10m,10-10m以下の大きさになるのは 34回.よって,34回でほぼ原子の大きさになる.

9 Keplarの法則

水星から土星までのデータを地球―太陽間距離を1,及び年で換算 対数グラフで各データポイントの最適直線を引く.

ak

b

T = × より b a k

T log log log = × +      

軌道長半径 対恒星公転周期

a

天文単位 太陽年

水星 0.3871 0.2409

金星 0.7233 0.6152

地球 1.0000 1.0000

火星 1.5237 1.8809

木星 5.2026 11.862

土星 9.5540 29.458

 

Keplar の法則 

T =   1.0  a 1.5 

軌道長半径   a   (天文単位)

対恒星公転周期 T  (太陽年)

0.1  10  100 

0.1  1.0  10.0 

(5)

直線上の2点(1,1)と(10,31)から 直線の傾きk

5 . 1 49 . 1 1 0

49 . 1 0 10 log 1 log

31 log 1

log = =

= −

= − k

地球の(a, p)=(1,1)より

b log 1 log 5 . 1 1

log = × +

∴ logb = 0

b = 1

T =1.00×a1.50

10    y=beax

 

データを普通の方眼紙にプロットすると図1のようになる.

このデータを片対数グラフ用紙にプロットしたのが図2である。

図2でデータは直線の上に乗っている。

片対数グラフで直線になるのだから、元のデータは指数関数の形を していなくてはならない。

指数関数 y =beax (1) 両辺の対数をとる。

(対数グラフで描くときは常用対数(底が10の対数)をとる)

データ 

x y 1 3.352 2 2.247 3 1.506 4 1.009 5 0.667 6 0.454 7 0.304 8 0.204 9 0.137 10 0.092  

-2 -1 O 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

-1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

x y

-2 -1 O 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

-1 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

x y

図 1

図 2

-1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

10-2 10-1 100

-1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

10-2 10-1 100

-1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

10-2 10-1 100

(6)

( )

x e a b

e ax b

e b

e b y

ax x a

⋅ +

= +

= +

=

=

) log ( log

log log

log log log log

(2)

よって,(1)は片対数グラフ上で,直線となり、その直線の傾きはalogeである。

(2)に2点

(

x1,y1

)

(

x2,y2

)

を代入する.

1 1 log ( log )

logy = b+ a ex (3)

2 2 log ( log )

logy = b+ a ex (4)

(4)-(3)を作る.

(

2 1

)

1

2 log log

logyy =a exx

1 2

1 2 log log

log 1

x x

y y

a e

= − (5)

(5)にデータから選んだ2点

(

1, 3.352

)

(

10 , 0.092

)

を代入する.

40 . 0 3995 . 0 ) 735 . 1 4343 ( . 0

1

1 10

5353 . 0 log 0362 . 1 4343 . 0

1 1

10

352 . 3 log 092 . 0 log log

1

=

=

×

=

= −

= − a e

(1)に(6)と1点

(

1, 3.352

)

を入れると

1 40

352 0

3. =b×e. × (7)

∴ 5.00 5.0 670

. 0

352 . 3 352 . 3

40 .

0 = = =

=

b e (8)

よって,求めるべき指数関数は e x

y=5.0 0.40 (9)

11 50100 =y とおく.両辺の対数をとる. ( log50=1.6989700 ) y

log 50

log 100 = ∴ 100log50=logy ∴ logy=100×1.6989700=169.89700

よって, 50100は170桁の数である. (20=2×101は2桁の数, 100=102は3桁の数 ) ちなみに 100.89700 =7.88860905 ゆえに 50100 =7.8886×10169

(6) 

∴ 

(7)

12 底の変換はわかりやすい底をとるのがよい.一般的には 10 または e をとる.

常用対数では log1010=1 ,自然対数では logee =1 が使えるほうが計算は楽になる.

(1) 10=2a

両辺の対数をとる. 対数の底=10(常用対数)

2a

log 10

log = ∴ log10=alog2 ∴ 3.3219 3010

. 0

1 2 log

10

log = =

=

a ∴ 10=23.3219

(2) 10a =2 対数の底=10(常用対数)

両辺の対数をとる.

2 log 10

log a = ∴ alog10=log2 ∴ 0.3010 1

3010 . 0 10 log

2

log = =

=

a ∴ 100.3010 =2

(3) 10=ea

両辺の対数をとる. 対数の底=10(常用対数)

ea

log 10

log = ∴ log10=aloge ∴ 2.3026 4343

. 0

1 log

10

log = =

= e

a ∴ 10=e2.3026

両辺の対数をとる. 対数の底=e(自然対数) == 電卓では 「ln」の表示 ==

ea

log 10

log = ∴ log10=aloge ∴ 2.3026 1

3026 . 2 log

10

log = =

= e

a ∴ 10=e2.3026

(4)10a =e

両辺の対数をとる. 対数の底=10(常用対数)

a loge 10

log = ∴ alog10=loge ∴ 0.4343 1

4343 . 0 10 log

log = =

= e

a ∴ 100.4343 =e

両辺の対数をとる. 対数の底=e(自然対数) == 電卓では 「ln」の表示 ==

a loge 10

log = ∴ alog10=loge ∴ 0.4343 3026

. 2

1 10 log

log = =

= e

a ∴ 100.4343 =e

参照