原因論 第十二章 改訂版1
小林 剛
109 知性体はすべて自身の本質を知性認識する。 Omnis intelligentia intelligit essentiam suam.
110 なぜなら[知性体は]知性認識する者であると同時に知性認識されているものだからで
ある。それゆえ知性体は、知性認識する者でありかつ知性認識されているものである場 合、自身の本質を見るのは疑いない。
Quod est quia intelligens et intellectum sunt simul, cum ergo est intelligentia intelligens et intellectum, tunc procul dubio videt essentiam suam.
111 そして[知性体は]自身の本質を見るとき、自身の本質を知性体[自身]によって知性認
識しているということを知る1。
Et, quando videt essentiam suam, scit quod intelligit per intelligentiam essentiam suam.
112 そして[知性体は]自身の本質を知るとき、知性体の下に在るその他の2諸事物を知
る。なぜなら[それら諸事物は]知性体に由来するからである。
Et, quando scit essentiam suam, scit reliquas res quae sunt sub ea, quoniam sunt ex ea.
113 しかしながら[これら諸事物が]知性体のうちに在るのは知性的な在り方でである。だ
から知性体と知性認識されている諸事物とは一つなのである。
Verumtamen in ea sunt per modum intellectibilem. Ergo intelligentia et res intellectae sunt unum.
114 というのも、もし、知性認識されている諸事物と知性体とが一つであり3、知性体が
自身の存在4を知性認識するならばその場合、[知性体は]自身の本質を知るときその他の5
1 アラビア語原文と少しニュアンスが異なる。アラビア語原文では「知性は自身を知性認 認識している知性であるということを知る」となっている。「知性体[自身]によって」の部 分に相当するアラビア語原文がどれなのかはよく分からない。「知性である」の部分を副詞 的に取ったのかもしれない。
2 アラビア語原語sā’irは「その他の」というよりも「すべての」という意味である。
3 アラビア語原文では「知性認識されるすべての諸事物が知性のうちに在り」となってい る。
4 他の箇所では「本質」となっているが、ここだけは「存在」となっている。
5 註2と同じ。
諸事物を知り、その他の6諸事物を知るとき自身の本質を知るのは疑いない。そして、[知 性体が]諸事物を知るとき、その場合知性体が諸事物を知るのはただ、[それら諸事物が]知 性認識されているものだからである。それゆえ、知性体は自身の本質を知り、同時に知性 認識されている諸事物を知ること、我々が明らかにした通りである。
Quod est quia, si res intellectae et intelligentia sunt unum, et intelligentia scit esse suum, tunc procul dubio quando scit essentiam suam, scit reliquas res, et, quando scit reliquas res, scit essentiam suam, et7 quando scit res8, tunc9 ipsa non scit eas nisi quia sunt intellectae. Ergo intelligentia scit essentiam suam et scit res intellectas simul, sicut ostendimus.
6 註2と同じ。
7 Pattin
はquiaと読んでいるが、アラビア語原語がwaなので、Taylorに従ってetと読 む。
8 Pattinはreliquas resと読んでいるが、アラビア語原語がal-ashyāなので、Taylorに 従ってresと読む。
9 アラビア語原文にはfaがあるので、Taylorに従ってtuncを読む。