東ニャラ語動詞アクセント試論 ATentativeTonalAnalysisofNyala-EastVerbs
湯川恭敏 YasutoshiYukawa
はじめに
ニャラ語(olunyala)というのは、アフリカのケニアの西部、ウガンダとの国境に近い地 域に話されるルヤ諸語の一つであるが、ニャラ族は現在国境に接するBusiaDistrictと東 方のKakamegaDistrictに分かれて居住しており、言語的にも重要な差異が生じている。
ここで扱うのは後者のニャラ族が話す言語で、東ニャラ語と呼ぶことにする。’)
本論文でこの言語の表記に用いる子音字とその概略的音価は、次の如くである。ほぼ、
慣用的正書法に従う。
b ( 0 ]
~ ) . j ( [ d j ] ( [ h ] ) , [ g ] ) , h f 3 ) . g ( ] ) . f ( C ) , d ( [ d h ( [ t j ] C b 3 ) . c
k([k]),kh(Cx3).1(CI]),m(M),n(M).ng'(^]).ny(M),p([p]).
r([r]~[j]).s([s]).t([t]).w([w]).y(Cj]),ni/a(子音前鼻音).2)
母音字は、次の通りである。
i([i]).e([c]).a([a]),o(Col),u([u]).
アクセントは母阜琶上の′で「高」を、Aで下降調を、無印で「低」をあらわす。下降調に ついては、それを認めるべきか否かについて疑問力唆る。なお、この言語ではc術は直前 が低いとcvtfのように発音される。これを「運上がり現象」と呼ぶことにする。これも、
今のところ筆者の解釈にすぎないが、この現象を仮定する理由は、(…)CVCVV(…)とい
うアクセントで発音されるものは存在するが、(…)cvcW(…)というアクセントで発音 されるものは存在しないこと、cvvと発音される部分が、高い音節の直後に立つとc術と
発音されることによる。
この言語における人称主格・対格接辞3)の形は、次の通りである。
主 格 対 格 主 格 対 格 単 数 1 人 称 ( e ) N N " 複 数 1 人 称 k h u c h u
2 人 称 o k h u 2 人 称 m u m u
3 人 称 a m u 3 人 称 b a b a
クラス5)主格接辞・対格接辞は、次の通りである。クラスは、名詞例で示す。ハイフン は、(冒頭母音つきの)接頭辞と語幹の境界を示す。I~VIIは単数名詞のクラス、IX~
XVは複散名詞のクラス、VIIIおよび剛I以降は単複の区別のないクラスである。アクセン 卜の表示は省略する。
I.omu-unju"「人」
II.omu-saala「木」
III.e-pata「家鴨」
IV.esi-takho「めんどり」
V.e-moni「目」
VI.olw-ooba"「茸」
VII.akha-ayuwa「手斧」
VIII.ou-yiingo「弓」
IX、aba-anju「人」cf.I.
X.emi-saala「木」cf.II.
XI.ama-pata「家鴨」cf.III.
XII・ebi-takho「めんどり」cf、IV.
XIII.e-moni「目」cf.V.
XIV・ow-ooba「茸」cf.VI.
XV.ochw-aayuwa「手斧」
XVI.a-unju「場所」
XVII.khu-mukulu「おもて」
XVIII.mu-moni「顔」
単数3人称に同じ
ku ku
l i l i
S1 S1
i y i
lu lu
kha kha
u u
複数3人称に同じ
k i k ika ka
b i b i c h i c h i
u u
c h u c h u
a a
khu khu
m u m u
この他に、対格接辞の一種として再帰接辞i"がある。主格接辞をSであらわす。対格接 辞を0であらわし、再帰接辞は、直前の母音と融合してあらわれるので、アクセント表示 では、実際の音形であらわす。
この言語の動詞自体は、元来のアクセントの型(A型・B型9)と呼ぶ)の対立を保存し ている。BusiaDistrictに話されるニャラ語(西ニャラ語と呼ぼう)はこの対立を失って
いるようである。
なお、記述の便宜上、当面は語幹が子音ではじまる動詞のみを扱い、語幹が母音ではじ まる動詞についてはあとで触れることにする。
なお、本論文における記述には、上に述べた点(下降調について)の他にも、特に末尾
の高さについてなど、疑問が残る箇所がある。また、データが不十分だったり、調査もれ だったりする箇所がある。
§1.不定形
この言語にも、不定形と呼んでよい形、および、その否定形がある。
§ 1 - 1 . 肯 定 不 定 形
肯定の不定形(「~すること」の意)は、
okhu+(対格接辞+)語幹+a(oは冒頭母音)
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。Cは 半母音)を、Vは母音をあらわし、Xは任意の音素列を示す。
け加える必要がある、の意である。
、う構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。Cは(子音前鼻音+)子音(+
暗)を、Vは母音をあらわし、Xは任意の音素列を示す。+Iは、調整規則110)を付 ]える必要がある、の意である。
A型:6khuCV(V)f(X=0なら、()内のVはあらわれず、cvはcvとなる。「調整規 則 I 」 と 呼 ぶ ) , o k h u O C V ( V ) j [ ( + I ) , 6 k h w i i C V ( V ) j [ ( + I ) .
B型:6khul6khuOlokhwiiX.
okhuwA「与える」,6khulyf「食べる」,dkhutukh^「罵る」,
6khukheesi「挨拶する」,okhuchuungA「払う」,okhusirfkh&「治療する」,
(Jkhuchek^eres^'''「聴く」.okbuvool師「告げる」,
okhusiisffkh§「揺すぶる」,okhuchiikhfrfsy3「脅す」;
6khuDiuwa「彼に与える」,okhukuly^「それ(クラスII)を食べる」,
6khumutukh「彼を罵る」.6khuiDukhees5「彼に挨拶する」,6khuiDuchuungl o
k h u n i u s i r f k h a , o k h u m u c h e k d
^ r
^ s l 6 k h u m u w o o l e r l d k h u m u s i i s f f k h a .
o k h u m u c h i i k h f r f s y a
;
^khffiiwd「自分に与える」.6khwiily5「自分を食べる」,
o k h w i i t u k h
^
「 自 分 を 罵 る 」 , 6 k h w i i k h e e s a , 6 k h w i i s i r f k h a . ^ k h w i i c h e k ^ ^ r ^ s a .
okhwiiwool^ra,6khwiichiikhfrfsya.(以上A型)
okhusab3「ねだる」.okhuchd血§「つれる」,6kh(jlg^ng§「呼ぶ」,
okhdl^kh^ra「ゆるす」.6khiis6曲§r^「叱る」.6kh(llekhui]la「釈放する」,
okhulaasfnifs^「命じる」.6M¥oe¥価「語る」;
' 6 k h u i D u s
^ b
^
「
彼 に ね だ る 」 「 彼 ( f n ^ u c h ( i h u n i . 6 k を つ れ る 」 l a ^ g l f f l u , ^ k h u o
k h u m u l e k h e r a . 6 k h u i D u s 6 6 i Q l r
^ . 6 k h u n i u l e k h t i t i
l i . 6 k h u i D u I a a s f E ) f s
^
:
§
6khwiis4bA「自分にねだる」,okhwiichuun^「自分をつれる」,okhwiMiingi, 6khwiilkhra,6khwiiso6mra,dkhwiillkh(i6lldkhwiil^sfmfsa.(以上B型)
okhu+cha+
という構造を有し、
1 - 2 . 否 獅 定 形
§1-1の形に対応する否定形(「~しないこと」の意)は、
okhu+cha+(対7格1莞辞+)語幹+a
v,う構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A 型 k h u c h e + I ) . 6 ( V ) X ( h a O C V . 6 k h u c J ( + I ) C V ( V ) k h u c h a : 6 e C V ( V ) X ( + I ) .
B型:6khuchaX,okhuchaOX,okhucheeX.
okhuchawA「与えない」,okhuchalya「食べない」,okhuchatukha「罵らない」,
o k h u c h a k h e e s a , d k h u c h a c h u u o g a . o k h u c h a s i r 伽 u h k o . 3 c h a c h e k e e r
^ s a ,
o k h u c h a w o o l e r l
^ k h u c h a s i i s i i k h a . 6 k h u c h a c h i i k h f r f s y a
;
okhuchamuw^「彼に与えない」,okhuchakulya「それ(クラスII)を食べない」,
o k h u c h a m u t u k h 3
「 彼 を 罵 ら な い 」 , h u c h a m u c h u u n g i c h a m u k h e e s a . o k , o k h u 6
k h u c h a i D u s i r 伽 h e c m u h a u c k h , o 3 k
^ e r e s a , o k h u c h a m u w o o l e r l , 6 k h u c h a m u s i i s f i k h a ,
^ k h u c h a m u c h i i k h f r f s y a
;
okhucheewa「自分に与えない」,6khucheetukha「自分を罵らない」,
o k h c h e e k h e e s l o k h u c h e e c h u u n g
^ , o k h u c h e e s i r i k h a , o k h u c h e e c h e k e
^ r e s a .
okhucheewoolera,6khucheechiikhfrfsya.(以上A型)
okhuchasabA「ねだらない」,okhuchach航5,okhuchalaanglokhuchalekhera.
o k h u c h a s o o m e r a . 6 k h u c h a l e k h l i i i l l o k h u c h a l a
^ s f m f s a , o k h u c h a l o m a l o m a
;
o k h u c h a i D u s i b
^
「 彼 に ね だ ら な い . n g a a a i u l a i ] c h 」 k h u a , 6 d n h ( i D u c a i u c h 6 k h . o
k h u c h a m u l e k h e r
^ . o k h u c h a m u s o o i o
^ r l o k h u c h a n u l
^ k h u u l a , o k h u c h a m u l
^ a s 允 価 ;
okhucheesSbi「自分にねだらない」,okhucheech伽5,okhucheelaanga.
o k h u c h e e l e k h e r a , o k h u c h e e s d o m
^ r a , o k h u c h e e l e k h u u l a , d k h u c h e e l a s f m f s a o
(以上B型)
§ 2 . 直 説 法 形
直説法形に用いられる語尾としては、a/anga/ire/irenge/e/engeがある。なお、複合形
は、あとでまとめて扱う。
§ 2 - 1 . 語 尾 a を 用 い る 形
最初に、不定形と同じ語尾を用いる活用形を見る。
§ 2 - 1 - 1 . 遠 過 去 形
一週間前あるいはそれ以前の過去のある時力点において行われた行為をあらわす形は、
主格接辞+a+(対7格接辞+)語幹+a という構造を有する。主格1莞畔+aの形は、
単数1人称na,2人称wa,3人称(=クラスI)ka.
複数1人称khwa.2人称mwa.3人称(=クラスIX)ba.
クラスIIkwa.IIIlya,IVsya.Vya.VIIwa.VIIkha.VIIIwa.
Xkya,XIka.XIIbya,XIIIchya.XIVwa,XVchwa,XVIwa.
XVIIkhwa.XVIIImwa
である。アクセントは次の如く表示しうる。
A型:SaX,SaOX,SeeX.
B 型 e r f x . x , S ^ S a O r f S a X . :
nawa「私は与えた」.nalya「私は食べた」.natukha.D^kheesa.nichuunga.
o a s i r i k h a . n
^ c h e k e e r e s a , n a w o o l e r a , . n a s i i s i i k h a , n a c h i i k h i r i s y a
;
n^muwa「私は彼に与えた」.n^kulya「私はそれ(クラスII)を食べた」,
n^Qutukha「私は彼を罵った」,…,n^muchiikhirisya;
n^ewa「私は自分に与えた」,neetukha「私は自分を罵った」,…,
neechiikhirisya. (以上A型)
nasaba「私はねだった」,nachuuna,nalaanga.nalekhera,nasooEiera.
〃n
a l e k h u u l a . n l l a a s i m i s a , n
^ l o m a l o m a
;
namusaba「私は彼にねだった」,n^muchijuna,n^mul^aoga.nimul^khera.
n i m u s 6 o m e r a . n a m u l
^ k h u u l a . n
^ u l a a s i m i s a
;
n^es^ba「私は自分にねだった」.n^echijuna,n^elaanga.neelekhera.
n
^ e s d o m e r a . n e e l e k h u u l a . n e e l a a s i m i s a
. (以上B型)
§2-1-2.たった今の過去形
たった今行われた行為をあらわす形は、
主格接辞+aa+kha+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、主格接辞+aaの形は、§2-1-1に見た主格接辞+aの形にaを続け
たものである。アクセントは次のように表示しうる。/の右側は、あとに目的語等が続く 場合のアクセントである。
A 型 S a [ / ) i ( V C V h a a k S a : a k h
^ C V ( V ) X
~ V ) V ( O C h ^ a k a . S I ) ( + i ( + I ) .
Saakh^eCV(V)X(+I).
B 型 h k a a S : a l S a a k h i o l S a a k h e e J i .
naakh^wa「私は与えた」/naakh鋪~,
naakhalya「私は食べた」/naakh^IyA~,naakhatukhlnaakh^kheesl o
a a k h
^ c h u u n g l n a a 肋 . h ^ k f r i i s n a a k h
^ c h e k
^
^ r
^ s a , n a a k h
^ w o o l l r l
n a a k h
^ s i i s f f k h
^ , n a a k h
^ c h i i k h f r f s y a
;
naakhamuw^「私は彼に与えた」,naakh^kuly&「私はそれ(クラスII)を食べた」,
oaakhamutukh^「私は彼を罵った」.naakh^mukheesa.….naakh^musirfkha.…,
n a a k h a i n u c h i i k h f r ' f s y
^
;
naakhlew^「私は自分に与えた」.naakh^etukhf「私は自分を罵った」,
naakh^ekheesl….naakh^esir伽a.naakhlechiikh行イsya.(以一上A型)
naakhas^ba「私はねだった」.naakh^chuijn^,naakhala^nga,naakh^Iekhera.
n a a k h a s o o m
^ r l n a a k h a l e k h u f i l a . n a a k h
^ l
^
^ s f
㎡ 6 m ; l i l h l 6 m a a k s a . n
naakhamus^b^「私は彼にねだった」....naakh^ul^^sf㎡s^;
naakheesba「私は自分にねだった」,…,naakheel仏侃si(以上B副)
§ 2 - 1 - 3 . 現 在 形
今(すぐ)行われる行為をあらわす形は、
主格接辞+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、主格接辞の形は単数1人称でeNであり(ただし、§7-1参照)、主 格接辞+再帰接辞の形は単数1~3人称でnii/wii/keeとなる。アクセントは、次のよう
に表示しうる。
A型:SCVOOX(X=Caで、()内のVがあらわれれば、cwはC術となる。X=0
〃なら、()内のvはあらわれず、cvはcfとなる。「調整規則II」と呼ぶ).
s 6 c V ( V ) l f ( + I I ) . S i C V O O l i ( + I I ) .
B型:SX.SOX.SiX.
khuw3「私たちは与える」,khuly4「私たちは食べる」,
khutukhA「私たちは罵る」.khukhes&,khuchutinga,khusirfkhlkhuchek^eresl k
h u w o o l r , k h u s i i s f f k h l k h u c h i i k h f r f s y a
;
khumiiwA「私たちは彼に与える」,
khuk<jly「私たちはそれ(クラスII)を食べるJ.
khumdtukhA「私たちは彼を罵る」,khumtfkheesa....,khumusirfkha,…,
k h u m t f c h i i k h f n s y a
;
khwii蝿「私たちは自分に与える」,肋wiitukh^「私たちは自分を罵る」,
khwiikhesa.…,khwiisir伽3,…,khwiichiikhfrfsyl(以上A型)
khus細「私たちはねだる」.khuchduna,khulaanga,khulekhera,khus'bomera, k
h u l e k h d d l a . k h u l a a s f
㎡ h k , a s u l 6 i n a l 6 i n a
;
khumtis縦「私たちは彼にねだる」,…,khumulaasfmfsa;
khwiis^b3「私たちは自分にねだる」,…,khwiiI鈴伽UL(以上B型)
§ 2 - 1 - 4 . 雛 継 続 形
今もなお行われている行為をあらわす形は、
主格接辞+sii+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有する。単数1人称主格接辞はeである。アクセントは、次のように表示し
うる。
A 型 ) I ( + i V m C イ s イ S : . S s f i O C V ( V ) 1 [ ( + I ) . S s f i C V ( V ) 1 ( ( + I ) .
B型:SsfflSsffolSsfiX.
khusイ価「私たちはまだ与えている」,khusffly^「私たちはまだ食べている」,
k h u s イ イ t u k h a
「 私 た ち は ま だ 罵 っ て い る 」 u n g a . u s f i c h u k h e e s l k h , k h u s i f k
h u s f イ s i r 伽 h c f イ s u h . k i e k
^
^ r
^ s l k h u s
{ h l k r ^ l o w o f u s f f s i i s f f k h a .
k h u s f
{ i h c i k h f r f s y a
;
khusイイmuw3「私たちはまだ彼に与えている」,
khusfikulyA「私たちはまだそれ(クラスII)を食べている」,
khusffmutukh^「私たちはまだ彼を罵っている」,khusffmukheesl…,
k h u s f i m u s i r
^ k h l
… u m イ s イ u h k , c h i i k h f r f s y
^
;
khusfi蝿「私たちはまだ自分に与えている」,
khusfitukh^「私たちはまだ自分を罵っている」,肋usfikheesl...,
khusfisirfkhl…,khusfichiikhfrfsyl(以上A型)
khusイイs&b「私たちはまだねだっている」,khusffchfiunikhusfil^nga, k
h u s f f l i k h i r i k h u s f f s 6 6 m
^ r l k h u s f f l l k l A f i l a . k h u s f f l i i s f n f s a .
k h u s n K f m
&
l o m a
;
khusffmusab5「私たちはまだ彼にねだっている」,….khusnmul^as航誼;
khusfisaba「私たちはまだ自分にねだっている」,….khusfilisイ㎡si
(以上B型)
§2-1-5.未来形
未来において行われる行為をあらわす形は、
主格接辞+la+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有する。主格接辞+laは、単数1人称の場合、endaとなる。多数アクセント は次のように表示しうる。
: S l a C V ( V ) j [ ( + I ) . S 1
^ 0 C V ( V ) j E ( + I ) . S l g e C V ( V ) X ( + I ) . A
型 ) f ( 3 C V ( V : S l + I ) , ( V ( V ) f S l 3 0 C + ) I , ( V ) X ( S l 6 e C V + ) I . B型:SlalSlaOiSl^eX.
khulaw§「私たちは与える」.khul^ly^「私たちは食べる」,
k h u l a t u k h
^
「 私 た ち は 罵 る 」 . u u n g l k h u l ^ s i r f k h a h u l a k h e e s l k h u l ^ c h . k k
h u l a c h e k
^ e r
^ s a . k h u l
^ w o o l
^ r a . k h u l
^ s i i s f f k h l k h u l
^ c h i i 肋 a y s i r イ
;
khulamuw3「私たちは彼に与える」,
khulakulya「私たちはそれ(クラスII)を食べる」,
khulamutukh^「私たちは彼を罵る」.khul^ukheesl…,khul^usirfkha.…,
k h u 1 a m u c h i i k h f r i s y a
;
khuleew^「私たちは自分に与える」,khuleetukh^「私たちは自分を罵る」,
khul^ekheesa.….khuleesirfkha,khul^echiikhfrfsya.(以上A型)
k h u l a s
細 「 私 た ち は ね だ る 」 . k h e r a b u l a l e ^ o g l k u l a l a o a , k h c h i i i j k h u l a , k
h u l s 6 6 n i 8 r a . k h u l a l
^ k h t i l i l l k h u l a l a a s f o f s a , k h u l
^ l
^ m
^ l
^ m a
;
khulamus紬「私たちは彼にねだる」,…,khulimul^^sfmfsa;
khulees^b6「私たちは自分にねだる」,….khul^el紬価sa.(以上B型)
§ 2 - 1 - 6 . 遠 過 去 否 定 形
§2-1-1の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtaaweを置く。アクセントは次の如く表示しうる。実例は、直 後にUaweが続く形であげるが、常に直後にtiaweが立つというわけではない。
A型:sfSaX.sfSaOX,sfS^eX.
B 型 l i S i s : , s f s f o c f a . s f S
^ e C
^ X .
sイnawatiawe「私は与えなかった」,sfnalyat^awe,sfndtukhatiawe.
s f n
&
k h e e s a t i a w e . s f n i c h u u n g a t
^ a w e , s f n d s i r i k h a t a w e . s f n c h e k e e r e s a t a a w e , s f 亜 e , a t ^ a w i s i i k h f n d s i a w e , s l e r a t i w o o
s f n c h i i k h i r i s y a t a a w e
;
sfnamuwataawe「私は彼に与えなかった」,sfnkulyataawe,sfn&nutukhat^awe, .
. . . s f n a m u c h i i k h i r i s y a t a a w e
;
sfn^ewattiawe「私は自分に与えなかった」,sfneetukhatiawe,…,
s i n e e c h i i k h i r i s y a t
&
a w e
. (以上A型)
sfnsabatfiawe「私はねだらなかった」,sfnachuunataawe,sfnalaangatiawe.
s f n
^ l e k h e r a t a w e , s f n
^ s o o m e r a t
^ a w e , s f n
^ l e k h u u l a t S a w e , sfnllaasimisataawe,sfn^lomalomataawe;
sイnamusabat^awe「私は彼にねだらなかった」,sイn&muchfiunatiawe, s
f n m u l
&
a n g a t 6 a w e , s イ D 6 m u l k h e r a t i a w e , s f n l m u s d o m e r a t i a w e . s f n i m u l l k h u u l a t l i a w e , s f n i m u l i a s i m i s a t i a w e
;
sイn6es5bat5awe「私は自分にねだらなかった」,…,sfnelasimisatiawe.
(以上B型)
§2-1-7.たった今の過去否定形
§2-1-2の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+aa+kha+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtiaweを置く。アクセントは次の如く表示しうる。
A 型 ) ( ( V V i c k h a S a s f : + I ) , s f S a a k h i O C V ( V ) l E ( + I ) ,
s f S a a k h e e C V ( V ) l ( + I ) .
) B 型 l s a h k a a S i : s f S a a k h i o l s f S a a k h S e
!
sfnaakhiw^tiawe「私は与えなかった」,sfnaakhilyitaawe.
s イ n a a k h i t u k h i t i a w e , s f n a a k h k h e e s t i a w e , s
^ n a a k h i c h u u n g i t i a w e ,
s f n a a k h i s i r 伽 f o a a k w e , s c i t i a k e r s h c h e f n a a k w e , s i t i a h i w o o l
^
r
i
t
i
a
w
e
,
s f n a a k h
^ s i i s イ イ k h i t i a w e , s イ n a a k h i c h i i k h f r f s y i t i a w e
;
sfnaakhimuwitiawe「私は彼に与えなかった」,sfnaakhikuly5厳awe, s
l n a a k h i n m t u k h i t i a w e , s イ n a a k h i m u k h e e s i t i a w e ,
… w e . t i a k h i i r f m u s k h i n a a , s f . . . . s f n a a k h a m u c h i i k h f r f s y i t i a w e
;
sfnaakheewtiawe「私は自分に与えなかった」.sfnaakhetukhitiawe.
s f n a a k h i e k h e e s i t a w e . … , s f n a a k h i e s i r f k h i t i a w e , … ; s f n a a k h
^ e c h i i k h f r f s y i t i a w e
. (以上A型)
sfnaakhasabitiawe「私はねだらなかった」,sfnaakhichi伽it^awe.
s f n a a k h a l i c i n g i t i a w e , s f n a a k h i l 6 k h r t i a w e , s { n a a k h i s 6 6 m
^ r i t i a w e .
s f n a a k h i l e k h i i l i t i a w e , s f n a a k h i l 紬 e a w i i t s n f i f , s f n a a k h i l o m i l o m i t i a w e
;
sfoaakhimusib^tiawe「私は彼にねだらなかった」,…,
s f n a a k h i m u 1 i i s f m f s i t i a w e
;
sfnaakhies紬3tiawe「私は自分にねだらなかった」,…,
s f n a a k h i e l
&
f s f m f s i t i a w e
. (以上B型)
§ 2 - 1 - 8 . 未 然 形
「まだ~していない」という意味の形は、
主格接辞+chaa+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtaaweを置く。主格接辞+chaaは、単数1人称の場合、enjaa となる。アクセントは次の如く表示しうる。
A 型 O X ( + I ) . ) , S c h e e C V O i O C V ( V ) i ( + I ) i ( + I ) , S c h a : S c h i a C V ( V
B 型 h i e l S c h a a X . S c h a i o l S c :
khuchiiwitiawe「私たちはまだ与えていない」.khuchaaly§崎awe.
k h u c h a i t u k h a t i a w e , k h u c h i c f k h e e s i t i a w e , k h u c h i i c h u u n g i t i a w e ,
k h u c h a i s i r f k h i t i a w e , k h u c h A 乱 e , a w a i t f s r ( k i h e k h u c h 3 釦 . w e a t i r i l i o o
k h u c h i i s i i s f f k h i t i a w e , k h u c h i
^ c h i i k h f r f s y i t i a w e
;
khuch3釦uwitiawe「私たちはまだ彼に与えていない」,khuchiikulyi面awe, k
h u c h a i m u t u k h a t a a w e , k h u c h f 血 e , … i t i a w u k h e e s e , i t a a w s i r f k h h i i m u , k h u c
. . . . k h u c h i i m u c h i i k h f r f s y a t a a w e
;
khucheewitiawe「私たちはまだ自分に与えていない」,khucheetukh3億awe,
khucheekheesatiawe.…,khucheesirfkhatiawe.…,
k h u c h e e c h i i k h l V f s y i t i a w e
. (以上A型)
khuchiisibitiawe「私たちはまだねだっていない」,khuchiichi伽§tiawe.
k h u c h i i l i a n g i t i a w e , k h u c h a a l e k h e r a t i a w e , k h u c h a i s i i m i r i t a a w e ,
k h u c h a i l i k h i i l i t i a w e , k h u c 晩 i m i l i f ㎡ c h s u i i k h l , 5 w e a t i i s i l { u n a t a a w e
;
khuch3血usibitiawe「私たちはまだ彼にねだっていない」,…,
k h u c h a i m u 1 a a s f n n s i t a a w e
;
khuchiesibitaawe「私たちはまだ自分にねだっていない」,…,
k h u c h i e l i i s f m f s i t i a w e . ( 以 上 B 型 )
§ 2 - 1 - 9 . 現 稲 泡 移
§2-1-3の形に対応する否定;形は、
si+主格接辞+(対7格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtiaweを置く。si+主格接辞は、単数1~3人称で、siiN/suu
/syaaとなる。アクセントは次の如く表示しうる。§2-1-3の形とはかなり異なる点 に注意されたい。
A型:sfSCV(V)Clfx(X=0なら、elfはcvとなり、()内のVがあらわれれば、cw
はc術となる。1=0なら、dもZでありうる。「調整規則Ill」と呼ぶ).
s { s d c V ( V ) c f e ( + I I I ) , s f S i C V ( V ) C
^ X ( + I I I ) . B 型 f , s i x s f f , s C ^ f S s S i C
^ X .
sfkhuwatiawe「私たちは与えない」,sfkhulyatiawe,sイkhutukhatiawe.
s f k h u k h i
^ s a t i a w e , s f k h u c h i ( f n g a t i a w e , s f k h u s i r f k h a t i a w e ,
s f k h u c h e k i e r e s a t i a w e , s f k h u w o o l i r a t i a w e , s f k h u s i i s f i k h a t i a w e .
s f k h u c h i i k h f r i s y a t i a w e
;
sfkhumdwataawe「私たちは彼に与えない」,sfkhukilyatiawe.
s イ 肋 h k u t i m u a t i a w e , s 伽 i i h k i m u s a t i a w e , s f k h u m i c h i ( f n g a t i a w e .
s f k h u m i s i r 伽 s , e w a i a t f k h u m i c h e k i e r e s a t i a w e , s f k h u m i w o o l i r a t i a w e .
s f k h u m i s i i s f i k h a t i a w e , s イ k h u m i c h i i k h f r i s y a t i a w e
;
sfkhwiiwatiawe「私たちは自分に与えない」,sfkhwiitukhatiawe.
s f k h w i i k h i i s a t i a w e , s
^ k h w i i c h i t f n g a t i a w e , s f k h w i i s i r イ k h a
t i a w e .
s f k h w i i c h e k i e r e s a t i a w e , s イ k h w i i w o o l i r a t i a w e , s f k h w i i c h i i k h f r i s y a t i a w e .
(以上A型)
sイkhusibatiawe「私たちはねだらない」,sfkhuchiunatiawe, s
f k h u l i a n g a t i a w e , s f k h u l i k h e r a t i a w e , s f k h u s 6 o m e r a t a a w e .
s f k h u l i k h u u l a t i a w e , s f k h u l i a s i m i s a t i a w e , s イ k h u l 6 m a l o m a t a a w e
;
Sイkhumisabatiawe「私たちは彼にねだらない」,sfkhumichuunatiawe.
s f k h u m u l a a n g a t i a w e , s 伽 r e k h e l i i u a t i a w e , s イ k h u m i s o o m e r a t i a w e .
s f k h u m i l e k h u u l a t i a w e , s f k h u m d l a a s i m i s a t i a w e
;
s伽wiisibataawe「私たちは自分にねだらない」,…,
s f k h w i i l i a s i m i s a t i a w e
. (以上B型)
§ 2 - 1 - 1 0 . … 続 否 定 形
§2-1-4の形に対応する否定形で、「もう~していない」ということをあらわす形 は 、
si+主格接辞+sii+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtiaweを置く。si+主格接辞isiiは、単数1人称でsiisiiとな る。アクセントは次の如く表示しうる。
A 型 ) . + I f ( V ) V ( f c s f f S : s s 1 S s f f O C V ( V ) 1 i ( + I ) , s f S s f i C V C V )
^ ( + I ) .
B 型 i S l s イ O S s イ s f f l s f l S : s s f i X .
sfkhusff*^tiawe「私たちはもう与えていない」,sfkhusfflyitiawe.
s f k h u s f f t u k h i t a a w e , s f k h u s f f k h e e s a t a a w e , s f k h u s f f c h u u n g i t i a w e .
s f k h u s f f s i r f k h i t i a w e , s ' f k h u s f f c h e k i i r i s i t i a w e , s f k h u s f f w o o l
^ r i t i a w e .
s f k h u s i f s i i s f f k h i t i a w e , s 伽 i i h c l l s u k h f r f s y i t i a w e
;
S伽usffmuwitiawe「私たちはもう彼に与えていない」,sfkhusffkulyitiawe.
s f k h u s f f m u t u k h a t a a w e . s f k h u s f f m u k h e e s i t i a w e .
… i r u s m イ イ u s h f k , s f k b i t i a w e .
. . . . s f k h u s f f m u c h i i k h f r f s y i t i a w e
;
sfkhusfiwitiawe「私たちはもう自分に与えていない」.s{khusfitukhitiawe.
s f k h u s f i k h e e s i t i a w e .
… . s f k h u s f i s i r f k h i t i a w e . … , s f k h u s f i c h i i k h f r f s y i t a a w e
. (以上A型)
sfkhusffsibitiawe「私たちはもうねだっていない」,sfkhusffchdinitiawe.
s f k h u s f f l i
^ n g i t i a w e , s f k h u s f f l i k h i r i t i a w e , s f k h u s f f s i i m i r i t i a w e .
s
f
k
h
u
s
f
f
l
4
h
伽 k h u s f f l 猫 i a w e , s l f t i a w e ; i m i l i m i t k h u s イ イ l t i a w e . s f s M s i
s'fkhusffmusibitiawe「私たちはもう彼にねだっていない」,…,
s f k h u s f f m u l i i s 伽 w e ; i a s 3 t f
sfkhusfisibitiawe「私たちはもう自分にねだっていない」,…,
s f k h u s f i l i i s イ
㎡ e . a w t a s i (以上B型)
§2-1-11.未来否定形
§2-1-5の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+la+(対格接辞+)語幹+a
という構造を有し、文末にtiaweを置く。si+主格接辞+laは、単数1人称でsiindaと成 る。アクセントは次の如く表示しうる。
: s f S l i C V ( V ) i ( + I ) , s f S l i O C V W X ( + I ) . s f S l i e C V ( V ) X ( + I ) . A
型 ( ) i ( V C V l 5 f S : s + ) , I ! V ) V ( O C S M s イ ( + ) , I 〈 s X ( V ) V ( e C l 6 S + , ) . B
型 . S l i e X i i o l s f l a l s f s : s f S
si肋uliwitiawe「私たちは与えない」,sfkhulilyitiawe,sfkhulitukhitiawe.
s f k h u l i k h e e s i t i a w e , s f k h u l i c h u u n g i t i a w e , s f k h u l i s i r f k h a t i a w e .
s f k h u i i c h e k i i r
^ s i t i a w e , s f k h u l i w o o l i r i t a a w e , s f k h u l i s i i s f 伽 e . w a t a f
s f k h u l i c h i i k h f r f s y i t a a w e
;
sfkhulimuwitiawe「私たちは彼に与えない」,sfkhulikulyitaawe.
s f k h u l i m u t u k h a t i a w e . s f k h u l i m u k h e e s i t i a w e .
… 伽 i r m u s l i k h u , s f , a w e t i i . . . , s f k h u l i m u c h i i k h f r イ s y i t a a w e
;
sfkhuliewitiawe「私たちは自分に与えない」,sfkhulietukhitiawe.
sikhuliekheesitiawe.…,s伽uliesirfkhitiawe.…,
s f k h u l i e c h i i k h f r f s y i t a a w e
. (以上A型)
sfkhulisibitiawe「私たちはねだらない」,sfkhulichiiinitiawe.
s f k h u l i l i i n g i t i a w e , s f k h u l i l
^ k h i r i t i a w e , s f k h u l i s i i m i r i t i a w e .
s f k h u l i l i k h u i l i t i a w e , s f k h u l i l i a s f m f s i t i a w e , s イ k h u l i l d m i l d m i t a a w e
;
sfkhulimusibitiawe「私たちは彼にねだらない」,…,
sikhulimul紬f㎡sitaawe;
sfkhul^esibitiawe「私たちは自分にねだらない」,…,
sikhulie1紬伽価tiawe. (以上B型)
§2-2.語尾angaを用いる形
語幹+angaにおいては、子音前鼻音の前のaが長いと解釈される。
§ 2 - 2 - 1 . 遠 過 去 進 行 形
一週間前あるいはそれ以前の過去において行われていたかしばしば行われた行為をあら わす形は、
主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A型:sx,SaOX,SeeX.
B 型 O a S , X a S : r f x , S i e C V X .
nawaanga「私は与えていた」,nalyaanga,natukhaanga,nakheesaanga.
〃n
i c h u u n g a a n g a , n i s i r i k h a a n g a , n i c h e k e e r e s a a n g a , n i w o o l e r a a n g a .
n i s i i s i i k h a a n g a , n a c h i i k h i r i s y a a n g a
;
nimuwaanga「私は彼に与えていた」,nikulyaanga,nimutukhaanga.…,
namuchiikhirisyaanga;
niewaanga「私は自分に与えていた」,…,neechiikhirisyaanga.(以上A型)
nasabaanga「私はねだっていた」,nachuunaanga,nalaangaanga,nilekheraanga.
n a s o o m e r a a n g a , n i l e k h u u l a a n g a , n a l a a s i m i s a a n g a , n a l o m a l o m a a n g a
;
nimusibaanga「私は彼にねだっていた」,nimuchuunaanga,nimulaangaanga, n
a m u l i k h e r a a n g a , n a m u s o o m e r a a n g a , n i m u l e k h u u l a a n g a , n i m u l i a s i m i s a a n g a
;
neesibaanga「私は自分にねだっていた」,…,neeliasimisaanga.(以上B型)
§2-2-2.たった今の過去進行形
たった今行われていた行為をあらわす形は、
主格接辞+aa+kha+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A型:SaakhaCVOOX(X=ngaなら、()内のVがあらわれ、CWはcwとなる。
〃 〃
「調整規則IV」と呼ぶ), SaakhaOCV(V)1((+IV),SaakheCV(V)X(+IV).
S a a k h 釦 ( ) f V V ( C + ) , ( V ) X 1 V V ( C 6 e h a k a S + ) . V 1 B
型 S l i h k a a S : a a k h a O X , S a a k h e e X .
n a a k h a w i a n g
《 「 私 は 与 え て い た 」 u k h a a n g a , g a , n a a k h a t n a a k h a l y a a n ,
n a a k h i k h e e s i i n g i , n a a k h i c h u u n g i i n g i , n a a k h i s i r 伽 紬 , 6 g
n a a k h i c h e k i i r e s a i n g i , n a a k h i w o o l r a i n g a , n a a k h i s i i s f f k h
a a n g a ,
n a a k h i c h i i k h f r f s y a a n g a
; n a a k h i m u w a i n g a
「
私 は 彼 に 与 え て い た , n g a h i a 」 t u k i m u a k h , n a n g i i a u l y h a k a a k , n n
a a k h i m u k h e e s i i n g i .
… u m i h k a a n , s i r 伽 n i i y s f r f 緬 h i k i h … c , u a m g i n h k a a n , g i
; n a a k h i e w i i n g 6
「 私 は 自 分 に 与 え て い た g a , 」 a a n h e e s e e k a a k h i , n i n g u k h i i e t a a k h , n ...,naakhiesirfkhi釦鯛,…,naakhiechiik㎡rfsyiinga.(以上A型)
n a a k h i s i b i i n g i
「
私 は ね だ っ て a , g a n a n g a a い l h a k a a , n i n g i n i た f f ( h ( c h i k a a , n 」 n
a a k h a l i 肋 n i i r i g i , n a a k h i s i r f m
&
r i i n g a , n a a k h i l i k h i i l i
^ n g a .
n a a k h a 1 i i s f m f s i
^ n g a , n a a k h a 1 i m i 1 i u i i i n g a
;
naakhimusibiingi「私は彼にねだっていた」,…,naakhimu1姓制s紬g§;
naakheesibiingi「私は自分にねだっていた」,…,naakheel紬fm{siinga.
(以上B型)
§2-2-3.現在進行形
現在行われている行為をあらわす形は、
主格接辞+la+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A型:SlicV(V)iE(+IV),SlaOCV(V)(+IV),SleeCV(V)i(+IV).
B型:SlalSlaOX,SleeX.
khul論調nga「私たちは与えている」,khulalyiinga,khulitukhiinga.
k h u l i k h e e s i i n g i , k h u l a c h u u n g i i n g i . k h u l i s i r イ k h
a a n g a , k h u l i c h e k i i r e s a i n g a .
k h u l i w o o l e r i i n g a , k h u l i s i i s f f k h i i n g a , k h u l i c h i i k h
f r f s y a i n g i
;
k h u l a m u w i i h g
§ 「 私 た ち は 彼 に 与 え て い る h i i n g i , l i m u t u k n g a , k h u i k u l y i i 」 , k h u l k
h u l i m u k h e e s i i n g i ,
… i s m u i l h u k , r 伽 ; i " g h i d y 認 s イ イ r h k … i i i , h g c n u i m l u k h ,
khuleewiihgi「私たちは自分に与えている」,khuleetukhiingi,khuliekheesiifnga.
....khu1eesirfkhiinga,…,khuleechiikhfrfsyiihgi.(以上A型)
khulisibiing§「私たちはねだっている」,khulich仙紬ga.khulil^ifngiingi.
k h u l a l i k h i r i i n g i , k h u l a s i i n e r i i n g i , k h u l i l e k h u i l i i n g i , k h
u l i l 紬 . 陥 g a n i i s
k h u l a l i i r i i l o m i i n g i
;
khulimusibiingi「私たちは彼にねだっている」,…,khulimuliisfmfsi^ngi;
khuliesibiing3「私たちは自分にねだっている」,…,khu1eeliisfmfsiinga.
(以上B型)
§2-2-4.現在習慣形
よく行われる行為をあらわす形は、
主格接辞+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A型:SCV(V)(+IV.).sdcvmx(+IV),SiCV(V)(+IV).
ク ノノ ′ ノ . /
B型:SX.SOX,SiX.
khuwiangA「私たちは与える」,khulyaanga,khutukhainga.khukheesiinga.
k h u c h u u n g i i n g i , k h u s i r f k h i i n g i . k h u c h e k e e r e s i i n g i . k h u w o o l i r a i n g a .
k h u s i i s f f k h i i n g a , k h u c h i i k h i r l s y i i n g a
;
khunmwaangA「私たちは彼に与える」,khukulyiangi,khumutukhainga, k
h u m u k h e e s i a n g a .
… k r f i d s m u k h , h a a n g a ,
… i h i c t i m u k h , k h ' i r f s y i i n g a
;
khwiiwianga「私たちは自分に与える」,khwiitukhiihga,khwiikheesiingi.…,
k h w i i s i r f k h i i n g a .
… h c i i w h k , i i k h f r f s y a i n g a
. (以上A型)
khusibiingi「私たちはねだる」,khuch仙鋤ga,khuliingiinga.
k h u l e k h e r i i n g a , k h u s o o m e r a i n g a , k h u l e k h u i l i i n g i , k h u l a i s f m f s i i n g a .
k h u l o m a l o m i a n g a
;
khumusibiang§「私たちは彼にねだる」,…,khumul紬価siinga;
khwiisabiingi「私たちは自分にねだる」,…,khwiiliisfmfsiinga.(以上B型)
§ 2 - 2 - 5 . 遠 過 去 進 行 否 剛
§2-2-1の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、文末にtiaweが置かれる。アクセントは次のように表示しうる。
A 型 X . S e e . s f l X s i f , s f a X s f S :
B型:sfSaX.siSaOCksfsiecfc
sfniwaangatiawe「私は与えていなかった」,sfnilyaangatiawe, s
f n i t u k h a a n g a t i a w e , s f n i k h e e s a a n g a t i a w e , s f n i c h u u n g a a n g a t i a w e .
s
f
n
i
s
i
r
i
k
h
a
a
n
g
a
t
a
a
w
e
,
s
f
n
i
c
h
e
k
e
e
r
e
s
a
a
n
g
a
t
i
a
w
e
,
s
f
n
i
w
o
o
l
e
r
a
a
n
g
a
t
i
a
w
e
.
s f n i s i i s i i 肋 i t a g n a a a w e , s f 埴 h k i i h c i r i s y a a n g a t i a w e
;
sfnimuwaangatiawe「私は彼に与えていなかった」,sfnikulyaangataawe.
s f n i m u t u k h a a n g a t i a w e , . . . , s f n i m u c h i i k h i r i s y a a n g a t i a w e
;
sfniewaangatiawe「私は自分に与えていなかった」,sfneetukhaangataawe.…,
s f n i e c h i i k h i r i s y a a n g a t i a w e
. (以上A型)
sfnisabaangatiawe「私はねだっていなかった」,sfnachuunaangataawe.
s f n i l a a n g a a n g a t a a w e , s i n i l e k h e r a a n g a t i a w e , s f n a s
o o m e r a a n g a t i a w e .
s イ n i l e k h u u l a a n g a t i a w e , s f 晩 a t n g a a s m i s i a a l i a w e , s f n i l o m a l o m a a n g a t a a w e
;
sfnamusabaangatiawe「私は彼にねだっていなかった」,sfnimuchuunaangatiawe.
s
{ a a l u m i n n g a a n g a t i a w e , s i n a m u l e k h e r a a n g a t i a w e , s f n i m u s i o m e r a a n g a t i a w e ,
s 向 a t a g n a 釦 a l u u h k i l u a w e , s f n
^ m u l i a s i m i s a a n g a t i a w e
;
sfniesabaangataawe「私は自分にねだっていなかった」,…,
s 命 w a i t a g n a 金 a s i m i s a i l e
. (以上B型)
§2-2-6.たった今の過去進行否渇形
§2-2-2の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+aa+kha+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、文末にtiaweが極かれる。アクセントは次のように表示しうる。
A型:sfSaakh&V(V)f(+IV),sfSaakhiOCVOQX(+IV), s f S a a k h i e C V ( V ) X ( + I V ) .s h a k S a f 6 e C V ( V ) X
( + ) . 1 V B
型 a a S i s : k h a f , s i S a a k h a O l s f S a a k h i e f .
sfnaakhiw&ngitiawe「私は与えていなかった」,sfnaakhily3血g§tiawe.
s i n a a k h i t u 肋 i ^ s e e h k h i k a 紬 n a f , s e w i a t i g n g a t i a w e ,
s f n a a k h i c h u u n g i a n g i t i a w e , s f n a a k h i s i r f k h i i n g a t a a w e .
s f n a a k h a c h e k i e r e s i i i n g i t i a w e , s f n a a k h i w o o l i r i
^ n g i t i a
w e ,
s f n a a k h i s i i s f f k h a a n g a t i a w e , s f n a a k h i c h i i k h
f r f s y i
^ n g i t i a w e
;
sfnaakhimuwiingitaawe「私は彼に与えていなかった」,㎡naakhikulyiingitaawe, s
f n a a k h i m u t u 肋 n a s イ e , w i a i t n g ^ i a 肋 . … 鋤 e a w t i g i h s ^ e e h , u k
s f n a a k h i m u s i r f k h i i n g a t i a w e , . . . .
㎡ u m i h k a a n c h i i k h f r f s y i i n g i t a a w e
;
sfnaakhiewidWtiawe「私は自分に与えていなかった」,
s ' f n a a k h i e t u k h i i n g i t i a w e , s f n a a k h i e k h e e s i
&
g i t i a w e ,
… ,
s f n a a k h i e s i r f k h i i n g a t a a w e .
… h k a a n f s , i e c h i i k h f r f s y i a n g i t a a w e .
(以上A型)
sfnaakhisabaangitaawe「私はねだっていなかった」,sfnaakhichuiniingitiawe.
s f n a a k h i l i i n g i i n g i t i a w e , s イ n a a k h i l e k h r i i n g i t i a w e ,
s f n a a k h i s 6 6 m i r 6 釦 , e w a a t g i s f n a a k h i l
&
k h i i i l i i n g i t a a w e ,
s f n a a k h a 1 紬 o m l m i t f i l k h a 価 n a s f e , a w i i t n g i i s a i n g i t a a w e
;
sfnaakhamusibi^ngitaawe「私は彼にねだっていなかった」,…,
s f n a a k h i m u l a i s f m f s i i n g i t a a w e
;
sfnaakheesibiingitiawe「私は自分にねだっていなかった」,...,
s f n a a k h i e l
紬 { ㎡ . w e a t a i n g i s i (以上B型)
§ 2 - 2 - 7 . 現 在 進 行 否 定 形
§2-2-3の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+la+(対格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、文末にtiaweが置かれる。アクセントは次のように表示しうる。
A
型 : s f s i a C V ( V ) X ( + I V ) , s f S l i O C V W i ( + I V ) , s f S l i e C V ( V ) X ( + I V ) .
〆B
型 s f S l e e l s f S l a O l : s f S l a l
sikhuliwaingitiawe「私たちは与えていない」,sfkhulilyiingitiawe.
s f k h u l i t u k h i i n g i t i a w e , s f k h u l i k h e e s i i n g i t i a w e , s f k h u l i c h u u n g 6 曲 e . w a i i t g
s f k h u l a s i r 伽 a a a t n g i i e s e e r e k 髄 c h l a h u f k . s w e t i a g i n w e . s f k h u l i w o o l e r a a n g a t i a w e , s f k h u l a s i i s f f k h i i n g i t i a w e .
s f k h u l a c h i i k h f r f s y a i n g i t i a w e
;
sfkhulamuwaangitiawe「私たちは彼に与えていない」,sfkhulikulyiingitiawe.
s f k h u l i m u t u k h i
^ n g i t i a w e , s f k h u l i m u k h e e s i / n g i t a a w e .
… , s f k h u l i m u s i r f k h i i n g i t i a w e .
… 伽 , s a w e ; y i i n g i t a i k h f r f s l i m u c h i u
sfkhuliewiingitiawe「私たちは自分に与えていない」,sfkhulietukhiingatiawe.
s f k h u l i e k h e e s i i n g i t i a w e .
… … t i a w e . k h i a n g i l i e s i r f , s f k h u , s f k h u l i e c h i i k h f r f s y i i n g i t a a w e
. (以上A型)
sfkhulisibiingitiawe「私たちはねだっていない」,sfkhulichtiini^ngitiawe.
s f k h u l i l i
^ n g i i n g a t i a w e , s f k h u l i l
^ k h i r i i n g i t i a w e , s f k h u l a s 6 6 m i r i i n g i f i a w e .
s f k h u l i l i k h t i d l i i n g i t i a w e , s 伽 s i i l i l u l
㎡ i t i g n i i s
a
w
e
.
s f k h u l i l 血 t i a g a n i n l & 3 a w e
;
sfkhulimusibi^ngitiawe「私たちは彼にねだっていない」,…,
s f k h u l 血 ㎡ イ i s e ; l i w u a a i t g i n s i
sfkhulSes棚ingitaawe「私たちは自分にねだっていない」,…,
s f k h u l e e l
紬 . a w e t i n g i s i i m f イ (以上B型)
§2-2-8.現在習慣否定形
§2-2-4の形に対応する否定形は、
si+主格接辞+(対引格接辞+)語幹+anga
という構造を有し、文末にtaaweが置かれる。アクセントは次のように表示しうる。
A型:sfSCV(V)cfe(X=0なら、()内のVがあらわれ、直前のdはcvとなり、そ の前のcvvはeftとなる。「調整規則v」と呼ぶ), sfsrfcV(V)cfe(X=0なら、()内のVがあらわれ、直前のcfはWとなる。
「調整規則VI」と呼ぶ),sfSiCV(V)cft(+V).
B 型 s e f c s f s : f s d x , s f S i c f e
、
sfkhuwiangatiawe「私たちは与えない」,sf肋ulyiangatiawe.
s f k h u t u k h i a n g a t i a w e , s イ 肋 s e e h k u i a n g a t i a w e , s f k h u c h u u n g i a n g a t i a w e .
s f k h u s i r f k h a a n g a t i a w e , s f k h u c h e k i e r e s a a n g a t i a w e , s f k h u w o o l i r a a n g a t i a w e .
s f k h u s i i s f i k h a a n g a t i a w e , s f k h u c h i i k h f r i s y a a n g a t i a w e
;
sfkhumiwaangatiawe「私たちは彼に与えない」,sイkhukilyaangatiawe.
s f k h u m i t u k h i a n g a t i a w e , s f k h u m i k h e e s i a n g a t i a w e , s f k h u m i c h u u n g i a n g a t i a w e .
s イ k h u m i s i r f k h a a g a t i a w e , s イ k h u m i c h e k i e r e s a a n g a t i a w e .
s f k h u m i w o o l i r a a n g a t i a w e , s イ k h u m i s i i s イ i k h a a n g a t i a w e .
s f k h u m i c h i i k h f r i s y a a n g a t i a w e
;
sfkhwiiwiangatiawe「私たちは自分に与えない」,sfkhwiitukhiangataawe.
s f k h w i i k h e e s i a n g a t a a w e , s イ k h w i i c h u u n g i a n g a t i a w e , s 伽 a h f k r i s i i w a n g a t i a w e .
s f k h w i i c h e k
^ e r e s a a n g a t i a w e , s イ k h w i i w o o l i r a a n g a t i a w e .
s f k h w i i c h i i k h f r i s y a a n g a t i a w e
. (以上A型)
sfkhusibaangatiawe「私たちはねだらない」,sfkhuchiunaangatiawe.
s f k h u l i a n g a a n g a t i a w e , s f k h u l i k h e r a a n g a t i a w e , s f k h u s i o m e r a a n g a t i a w e .
s f k h u l i k h u u l a a n g a t i a w e , s f k h u l i a s i m i s a a n g a t i a w e , s f k h u l i m a l o m a a n g a t i a w e
;
sイkhumdsabaangatiawe「私たちは彼にねだらない」,sfkhumichuunaangatiawe.
s f k h u m i l a a n g a a n g a t i a w e , s f k h u m i l e k h e r a a n g a t i a w e , s 伽 g a n r a e o m s o i u m a t a a w e ,
s f k h u m f i l e k h u u l a a n g a t i a w e , s f k h u m l i l a a s i m i s a a n g a t i a w e
;
sイkhwiisibaangatiawe「私たちは自分にねだらない」,…,
s
{ . e a w t i g a 肋 n a a i s i m s i a i l w i (以上B型)
§2-3.語尾ireを用いる形
次に、語尾としてireを用いる形を見る。
語幹lireの形には、次のような規則的例外がある。
(1)語幹がV(V)l/V(V)rで延長されている場合、V(V)l/V(V)rがとれてWyeがつく。
(2)語幹がis/esで延長されている場合、iiseがつく。
(3)yによって延長されている使役動詞の場合、yがとれてiisyeがつく。
その他にも個別的例外がある。以下に、例としてあげる動詞の語幹+ireの形をあげる。こ こでは、アクセントを捨象した形であげる。
okhuwa:waaye,okhulyi:liiye,okhutukha:tukhire,6khukheesi:kheesire.
6 k h u c h u u n g i : c h u u n g i r e , i k h u s i r f k h i : s i r i k h i r e ,
o k h u c h e k e e r i s i : c h e k e e r e s i i s e , o k h u w o o l e r i : w o o l e e y e ,
6 k h u s i i s イ イ k h a : s i i s i i k h i r e , o k h u c h i i k h f r f s y a : c h i i k h i r i s i i s y e
;
o k h u s i b a : s a b i r e , o k h u c h u u n a : c h u u n i r e , 6 k h u l i i n g i : l a a n g i r e .
o k h d l e k h e r i : l e k h e e y e , 6 k h u s 6 i m i r a : s o o m e e y e , 6 k h u l 鋤 茄 . e u y h u e k l a : l
okhul紬価sa:laasimisiise,6kh(il6mil6mi:lomalomire.
§ 2 - 3 - 1 . 過 去 形
その前日もしくはそれ以前に行われた行為をあらわす形は、
主格接辞+aa+(対格接辞+)語幹+ire
という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。
A型:SaaCV(V)f(X=Ceなら、()内のVがあらわれ、cwはctfvとなる。「調整
規則VII」と呼ぶ:).
S a a O C V O O i E ( + V I I ) , S e e C V ( V ) f ( + V I I ) .
〃 ク ノ 〃