Title エルンスト・トレルチの個人蔵書 : 調査報告
Author(s) ザビーネ・ヴァーグナー編著, 深井智朗編訳
Citation 聖学院大学総合研究所紀要, No.45
URL http://serve.seigakuin-univ.ac.jp/reps/modules/xoonips/detail.php?item_i d=2024
Rights
聖学院学術情報発信システム : SERVE
SEigakuin Repository for academic archiVE
エルンスト・トレルチの個人蔵書 ― ― 調査報告
ザビーネ・ヴァーグナー
編著深井智朗編訳 ︹1
.編訳者による解説エルンスト・トレルチが研究のために用いていた個人蔵書については︑彼の友人や家族︑その後の研究者たちの証言によってかなりの数であったことが知られている
手放さねばならなかったことも知られている とりであった︒しかし彼とその家族はそれらのかなりの部分を第一次大戦後の今日では想像もできないインフレの故に ︒彼は当時ベルリンでもっとも知られた蔵書家であり︑書評家のひ 1
が︑彼が所属していたベルリン大学哲学部に寄贈された ︒さらには彼の死後︑それらの蔵書のうち︵おそらく全てではなく一部︶ 2
ようなものであり 座︑すなわち﹁キリスト教の文化と歴史及び社会の哲学についての講座﹂は︑いわば文学部でキリスト教神学を教える ︒トレルチはベルリン大学の哲学部の教授であったが︑彼の講 3
要としたほどなのである︒ の蔵書は他の哲学の同僚のそれとは少し違っていたのであり︑彼の死後それを受け取った学部図書館は新しい分類を必 ︑カール・バルトが言うような意味での﹁神学の哲学への解体﹂ではなかった︒そのためにトレルチ 4
現在まで保存されている約二百冊のトレルチの個人蔵書から︑トレルチの思想的傾向や彼の研究状況を読み取ることはできないし︑そのようなことは不可能であろう︒しかし他方でトレルチの個人蔵書から読みとれるいくつかの書誌的情報があり︑またザビーネ・ヴァーグナーはベルリン大学からミュンヒェン大学に貸し出された蔵書の全てに目を通すことで︑それぞれの蔵書の状態︑すなわち書き込みや購入情報などについても調べることが出来たので︑これらの書物を彼がどのように読み︑取扱ったのか︑ということをある程度知ることはできる︒以下にそのいくつかの点を指摘しておきたい︒第一に本蔵書目録から読み取ることができる情報は︑トレルチはハイデルベルク時代からの関係もあり︑ゲオルク・イェリネック︵本蔵書目録
167 ̶ 17
丁寧に読んでいたということである
0 254
︶やマックス・ヴェーバー︵本蔵書目録︶等他学部の友人たちの書物を比較的 5また当然のことであるが︑同時代の神学者︑ 題にまでわたっている︒ とであり︑他方で歴史的視野においても言えることである︒トレルチの読書は学際的であり︑また古代から現在の諸問 ︒その読書範囲は極めて広範囲に及ぶ︒それは一方で学問分野についても言えるこ 6
156, 15 A
・フォン・ハルナック︵本蔵書目録7
︶︑ 7091
蔵書目録︶︑R
・ゼーベルク︵本A 241
・シュヴァイッツァー︵本蔵書目録︶から著書を送られ第二にトレルチはこの時代の流行の哲学や諸思想についても敏感に対応しており︑ゲオルク・ジンメル︵本蔵書目録 一七行にわたるシュヴァイツァーの終末論についての言及と批判がある︒ シュヴァイツァーの書物の書き込みの中には﹁終末論こそ問題である﹂というアンダーラインの付いた見出しに続いて ︑それを丁寧に読んでもいる︒たとえば 8
228, 22
る︒それらの著作へのトレルチの書き込みがそのことを示している︒またジンメルの書物の扉裏にはジンメルからの手
047
︵本蔵書目録︶の著作を購入し︑あるいは著者から送られ︑それらを丁寧に読み︑理解していた︑ということであ9 002 166
︶やエルンスト・ブロッホ︵本蔵書目録︶︑カール・ヤスパース︵本蔵書目録︶︑マックス・シェーラー 9紙にあった質問が書き込まれ︑二人が直接会う予定であった待ち合わせ場所と︑時間と︑乗るべき電車が記されている︒さらに彼はかなり早い段階からセーレン・キェルケゴールについての研究書を読んでいた︵本蔵書目録
155
︶ことがわかる︒そのことはトレルチの確認できる
F
・ゴーガルテンの見方からも理解できることであり︑また本蔵書目録のリストからも トと合わせて利用する時に意味のある用い方が可能になる この蔵書リストは︑トレルチの著作目録︵また後に全集に全て収録されるであろう︶の中に見出される彼の書評リス チはその時代の有名な蔵書家であっただけではなく︑読書家でもあり︑書評家でもあった︑ということである︒ を読んでいたということである︒新しいトレルチ著作集にはトレルチが書いた書評が数多く収録されているが︑トレル 第四に︑ベルリン大学哲学教授であったトレルチは多くの書物を寄贈されていたということであり︑そしてその多く イタリアやスペインの研究や一次資料にも丁寧にあたっていることがこの蔵書リストから知ることができる︒ しい面もあるが︑彼は例えば一八世紀の啓蒙思想の研究においてはドイツやフランスだけではなく︑イギリスや北欧︑ がわかる︒トレルチの歴史研究については︑一次資料に寄らないものが多いのではないかという批判がある︒それは正180
たということである︒例えばオランダ語のものではアブラハム・カイパーの︵本蔵書目録︶著作を読んでいること 第三にトレルチはドイツ語の書物のみならず︑英語︑フランス語︑オランダ語の書物を比較的丁寧に読みこなしてい ︒この書物の書き込みの中にゴーガルテンの名前を見い出すことができる︒ 10020
いうことが分る︵本蔵書目録︶︒トレルチは彼のいわゆる﹃社会教説﹄の中で︑内村鑑三の﹃余は如何にしてキリ 第五に︑トレルチはアジアの宗教や政治︑経済システム︑とりわけ日本の宗教と歴史についての書物を持っていたと 出版社から献呈された書物の六八パーセントは書評されている︒ 出版されているもので現存する書物のうち実に五二パーセントが彼自身によって書評されており︑また︑著者あるいは ︒今回の蔵書リストのうち︑彼のゲッティンゲン時代以後に 11スト者となりし乎﹄を英文で読み引用しているが
Sabine W agner , Die Privatbibliotek von Er nst T roeltsch: Forschungser gebnisse. In: Mitteil- ungen der Ersnt T roeltsch
は 最後にこの調査を行ったのは︑新しいトレルチ著作集の編集委員でもあるザビーネ・ヴァーグナーである︒その報告 書かれ︑資料的にも制約があり︑断片的な日本研究のどれに依存していたのかを知ることはできるであろう︒ 用いて断片的であっても調査することは可能であるかもしれない︒少なくともトレルチがこの時代にドイツ語や英語で ︑トレルチの日本理解について︑その蔵書と著作における言及などを 12Gessellschaft, XII
︵1999
︶, Augsbur g Hr g. von Friedrich W ilhelm Graf, 33 ̶ 68
に掲載されている︒詳細なリストを作成したヴァーグナーはその当時ミュンヒェン大学プロテスタント神学部の学問的協力者︵W issenschaftliche Hilfskraft
︶であった︒訳者は二〇〇六年一一月にミュンヒェンとベルリンとを訪問した際に︑このリストの修正改訂版をヴァーグナー氏より受け取り︑さらに同年ベルリンの哲学部図書館で不明な点を再調査して︑トレルチの書き込みなどをコピーし︑﹃エルンスト・トレルチ協会年報﹄に印刷された資料を部分的に訂正し︑本報告を翻訳することにした︒また﹃エルンスト・トレルチ協会年報﹄は毎回四〇〇部だけ印刷され︑会員に配布される簡易製本の雑誌で︑多くの大学図書館には蔵書されていないので︑今回翻訳することにした︒古いコンピューターのワープロソフトで作成された版組は既に破棄されていたので︑資料部分のドイツ語リストの入力はアウクスブルク大学在学中の長澤慶子氏が改めてしてくださり︑その校正はアウクスブルク大学のMatiihas Vossler
氏がしてくれた︒本書の翻訳許可︵翻訳の版権︶は当時アウクスブルク大学の第一哲学部教授であり︑現在はミュンヒェン大学プロテスタント神学部教授であり︑本年報の編者であるフリードリッヒ・ヴィルヘルム・グラーフ教授のご好意によって聖学院大学総合研究所に譲渡された︒︺︹
2
.調査を行い︑蔵書目録を整理︑編集したザビーネ・ヴァーグナーによる解説︺エルンスト・トレルチが亡くなった一九二三年と一九三七/三八年の間に︑彼の個人蔵書︑少なくともその一部は︑ベルリンのフリードリッヒ・ヴィルヘルム大学︵現在のフンボルト大学︶の哲学講座の所有に移された︒このことは︑当時の講座の実務責任者であったニコライ・ハルトマンが大学の年報に書いた哲学講座についての報告の中で次のように書いている︒﹁これまで未整理であったエルンスト・トレルチの蔵書は︑既存の分類法や歴史による区分を解消してしまった﹂︒この整理は︑﹁既にその前の年報で報告されていた講座図書室に新しい分類体系を生じさせることになった﹂︵原注
が保存されており︑それらは図書館司書の 在では︑︵ウンター・デン・リンデン通り六番の︶哲学講座図書室の書庫に所存されている︒そこには約二百冊の書物 かつてのエルンスト・トレルチの個人蔵書であった時から今日に至るまでに確認されている蔵書の主要な部分は︑現 ることができたのである︒ には哲学講座の図書の多くは疎開させられており︑それによってこれらの書物がすべて喪失してしまうことだけは免れ 一九四四年に大学は閉鎖された︒大学の校舎と研究所は戦争によって甚大な損傷を受けた︒第二次世界大戦の終り頃
1
︶のである︒これらの書物には︑﹁プロイセン政府によって取得されたエルンスト・トレルチの蔵書﹂と上書きされ︑のり付 し出し要請によって︑今回自由に手に取ることができた︒ れだけ分離されて配列されている︒これらの書物はミュンヒェンのエルンスト・トレルチ著作集の編集委員会による貸
G
・ミュラー博士の面倒であるにもかかわらず協力的な支援のおかげで︑そけされた紙片が貼られている︒これらの書物は︑哲学講座の書物として︑その他に二つの種類のスタンプが押されている︒ひとつはこの資料に押された丸いスタンプで︑鷲の紋章があり︑それを囲むように﹁ベルリン大学哲学講座︵
Philosophisches Seminar der Universität Berlin
︶と書かれている︒もうひとつは楕円のスタンプで後にかつてのスタンプの上に︑あるいはそれと並んで押されており︑そこには﹁ベルリンのフンボルト大学・図書館・哲学講座﹂︵Humboldt-Universität zu Berlin ̶ Bibliothek ̶ Institut für Philosophie
︶と書かれている︒これらの二つのスタンプは一九四九年以後にこのような形になったのである︒というのも一八一〇年に創設されたフリードリヒ・ヴィルヘルム大学は一九四九年になってヴィルヘルム・フォン・フンボルト大学と改名されたからである︒ごく少数の例外であるが︑第三の丸型のスタンプが見出され︑それには﹁フンボルト大学・哲学講座Ⅰ・ベルリン﹂︵Humboldt-Universität ̶ Philosophisches Seminar I ̶ zu Berlin
︶と書かれている︒書庫に保存されているエルンスト・トレルチの個人蔵書に由来する全ての書物には規定の番号付けがなされている︒これらの番号は本の背表紙に貼られている︒それらの番号はおそらく分類法によっているだけではなく︑アルファベート順に並べられている︒この﹁4237
番﹂から始まり︑﹁5016
番﹂で終わっている番号は︑トレルチの個人蔵書固有の番号である︒しかしただ約二百冊しか残されていないということは︑もしかすると図書館の疎開などによってその大半が失われてしまったということなのかもしれない︒相互に関連している一連の番号をもったこれらの書物以外に︑製本の装丁からそれらが同一のものであることがわかる︑別の蔵書が存在している︒すなわち現在のベルリンのフンボルト大学の福音主義神学部の書庫︵ザルツファー通り一四番︶には︑講座の遺品カタログ︵ヴァイセン通り二八番︶とは別に整理されていた︑エルンスト・トレルチの当時の個人蔵書約七〇冊が見出される︒このことは︑図書館長であるご親切にも提示してくださったことである︒
E
・プリュマヒャー博士がわれわれの研究のためにこれらの書物が形式上共通の印を持っていないということは奇異な点である︒これらの書物には﹁エルンスト・トレルチ﹂︑あるいは﹁トレルチ﹂という名前のスタンプを見出すことができる︒またこれらの書物の中にはさまざまな異なったスタンプを見出すことができる︹以下はその種類である︺︒全ての書物には丸型の﹁ベルリン大学 組織︱神学講座﹂︵
Systematisch- theologisches Seminar der Univesität Berlin
︶と書かれたスタンプが押されておる︒これらは︑後に﹁ベルリンのフンボルト大学・大学図書館・神学用図書館分室﹂︵Humboldt-Universität zu Berlin- Universitätsbibliothek- Zweigbibliothek Theologie
︶という文章のその他のスタンプによって︑更新されている︒ごく稀であるが︑鉤十字の紋章を中央に描いた鷲の紋章のまわりに﹁ベルリン大学の組織︱神学講座﹂︵Systematisch-
theologisches Seminar der Universität Berlin
︶と書かれたものが見出される︒ただ一冊であるが﹁ベルリンのフンボルト大学旧約学講座﹂︵Alttestamentliches Seminar- Humboldt Universität Berlin
︶と書かれたスタンプが押されたものがある︒すべての書物には︑組織︱神学の図書館の内の事項分類のためのさまざまな古い記号が書き入れられている︒︵原注
報告の中で報告されている︒
Chr onik der Friedrich-W ilhelm-Universität zu Berlin. April 1937/Mär z 1938. 1
︶ヴァルター・ヴィーネルト博士による学部長︹
3
.エルンスト・トレルチの蔵書リスト︺かつてエルンスト・トレルチによって所有されており︑現在ベルリンのフンボルト大学の神学部の図書館の書庫において見出される全ての書物は以下の通りである︒︹リストの番号は訳者が付した︒ザビーネ・ヴァーグナーのリストに加えて訳者の再調査によって明らかになったトレルチの著作も付け加えてある︒著作リストの最後に付されている分類記号は︑蔵書の背表紙にある分類記号である︒また︵ ︶に付されたコメントはヴァーグナー夫人が付したもので︑それぞれの書物の保存状態やトレルチがその書物をどのように扱ったかが理解できるような情報を短く記している︒ちなみに本論文中︑︹ ︺内の文章は訳者が補ったものである︒︺
001. Ber ger , Ar nold E.: Die Kulturaufgaben der Refor mation. Einleitung in eine Lutherbiographie, Berlin: Er nst Hofmann
& Co., 1895. KG R 4950b
︵本書中に傍線が引かれている︶002. Bloch, Er nst: Thomas Münzer als Theologe der Revolution. München: Kur t W olf f V erlag A. G., 1921 KG Rw 118a
︵著者による献呈の辞が記されている︶003. Bouquet, Alan Coates: Is Christianity the final religion? A can did enquir y with the materials for an opinion, London:
Macmillan and Co., 1921 ST Da 135
︵本書中に傍線が引かれている︶
004. Br eysig, Kur t: Kultur geschichte der Neuzeit. Ver gleichende Entwicklungsgeschichte der führ enden Völker Eur opas
und ihr es sozialen und geistigen Lebens, Band I, Berlin: Geor o Bondi
︹原著誤記を修正︺, 1900, Band 2.1 und 2.2,
1991 ST Vb 85
︵第一巻には︑本書中に傍線が見られる︒第二巻第一部と第二部には︑本書中に傍線が引かれており︑さらに頁余白に複数の書き込みが見られる︶005. Br eysig, Kur t: Die Entstehung des Gottesgedankens und der Heilbringer , Berlin: Geor g Bondi, 1905 MW Kc 14
︵頁余白に複数の書き込みが見られる︑また本文中に傍線が引かれている︶006. Calvinr eden aus dem Jubiläumsjahr 1909, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1909 KG Rp 281
︵一〇六頁からはただ二三八頁と二四二頁に傍線が引かれているだけである︶007. Canning, Albr echt Stratfor d Geor g: Religious development. An historical inquir y, London: Allen, 1896 MW Lb 6
︵本文中に傍線が引かれている︶008. Choisy , Eugène: La Théocratie à Genève au temps de Calvin. Genève: Ch. Eggimann & Cie., 1987
︹原著誤記を修正︺KG Rn 13
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に複数の書き込みが見られる︶009. Choisy , Eugène: L’état chr étien calviniste a Genève au temps de Théodor e de Bèze, Genève: Ch. Eggimann & Co.,
Paris: Librairie Fischbacher , 1902 KG Rn 14b
︵本文中に傍線が引かれている︶010. Clemen, Otto
︵Hg.
︶: Luthers W erk in Auswahl. Unter Mitwirkung von Alber t Leitzmann hg. von Otto Clemen, Band
2, Bonn: A. Mar cus und E. W eber ’s V erlag, 1912 KG R 1080-2b
︵本文中に傍線が引かれている︶011. D ie te ric h, A lb re ch t: N ek yia . B eit rä ge zu r E rk lär un g d er n eu en td ec kte n P etr us ap ok aly ps e, Le ip zig : B . G . T eu bn er,
1893 NT Ge 47b
︵本文中に傍線が引かれている︶012. Dieterich, Albr echt: Eine Mithraslitur gie. Erläuter t, Leipzig: B. G. T eubner , 1903 MW De 21
︵本文中に傍線が引かれている︶013. Dieterich, Albr echt: Kleine Schriften. Teilsammlung. Mit einem Bildnis und 2 Tafeln, Leipzig, Berlin: B. G. Teubner ,
1911 MW Dx 13
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に複数の書き込みが見られる︶014. Fa rn ell , L ew is R ich ar d: T he e vo lu tio n o f r eli gio n. A n a nth ro po lo gic al stu dy b y L . R . F ar ne ll, Lo nd on : W illi am s &
Nor gate, 1905
︵=Cr own theological librar y 12
︶MW Kd 7
︵本文中に傍線が引かれている︶015. Fe hr le, E ug en : D ie k ult isc he K eu sc hh eit im A lte rtu m , G ieß en : A lfr ed T öp elm an n
︵vo rm als J. Ric ke r
︶, 1 91 0
︵=Religions- geschichtliche V ersuche und V orarbeiten 6
︶. MW A y 17-6
︵著者による献呈の辞が記されており︑本文中に傍線が引かれている︶016. Frank, Gustav: Geschichte der Pr otestantischen Theologie, Teil 1:V on Luther bis Johann Ger har d, Leipzig: Br eitkopf
& Här tel, 1862, Teil 2: Von Geor g Calixt bis zur W olf f’schen Philosophie, 1865, Teil 3: Von der deutschen Aufklär ung bis zu r B lü th ez eit d es R ati on ali sm us 1 75 0-1 81 7. G es ch ich te d es R ati on ali sm us u nd se in er G eg en sä tze , 1 87 5, Te il 4 :
D ie T he olo gie d es n eu nz eh nte n J ah rh un de rts . A us d em N ac hla ss e h g. un d m it e in em L eb en sa br iß d er V er fas se rs
versehen von Geor ge Loesche, 1905. ST Le 3
︵第一巻には本文中に傍線が引かれており︑最後の頁と表紙裏頁に手書きの要約がある︒第二巻の最後の見開き頁には手書きの要約があり︑また本文中には傍線が引かれており︑注意書きがある︒第三巻にはに本文中に傍線が引かれている︶017. F ric k, H ein ric h: D ie e va ng eli sc he M iss io n. U rs pr un g, G es ch ic ht e, Zie l, B on n, Le ip zig : K ur t S ch ro ed er, 1 92 2
︵=Bücher ei der Kultur und Geschichte 26
︶. MW Nc 22b
︵著者による献呈の辞が記されている︶018. Fr ie d, A lfr ed H .:H an db uc h d er F rie de ns be w eg un g, Te il 1 : G ru nd lag en ,In ha lt u nd Z ie le d er F rie de ns be w eg un g, 2.,
gänzlich umgearbeitete und er weiter te Auflage, Berlin, Leipzig: Verlag die „Friedens-W ar t.“ 1911. Teil 2: Geschichte,
Umfang und Or ganisation der Friedens bewegung, 1913. PT Ed 32
︵トレルチの自筆の署名︑頁余白に書き込みあり︶019. G as tro w ,P au l: J oh . S alo m o S em le r i n s ein er B ed eu tu ng fü r d ie T he olo gie m it b es on de re r B er üc ks ich tig un g s ein es
Str eites mit G. E. Lessing. Von der Karl Schwar z-Stiftung gekr önte Pr eisschrift, Gießen: Alfr ed Töpelmann
︵vor mals J. Ricker
︶, 1905. KG Tg 6830b
︵本文中に傍線が引かれている︶020. Hass, Hans: Japans Zukunftsr eligion, 2. Auflage, Berlin: Cur tius, 1907. MW Gy 6
︵本文中に傍線が引かれている︶021. Hausrath, Adolf: Richar d Rothe und seine Fr eunde, Band 1, Berlin:G. Gr ote ’sche Verlagsbuch handlung, 1902, Band
2, 1906. KG Vc5274
︵本文中に傍線が引かれている︑また注意書きあり︶022. H ein ric h, J
﹇oh an n
﹈B .: D og m ati sc he T he olo gie . A b B an d 7 fo rtg efü hr t v on C on sta nti n G utb er le t, B an d 8 , M ain z:
Kir chheim, 1897. ST Dr 45
︵本文中に傍線が引かれている︶023. Heppe, H
﹇cinrich
﹈: Dogmatik des deutchen Pr otestantismus im sechzehnten Jahr hunder t, 3 Bände, Gotha: Friedrich
Andr eas Per thes, Aktiengesellschaft, 1857. ST Dv 2
︵本文中に傍線が引かれており︑また頁余白に書き込みあり︒︹トレルチによるものかどうか疑問である︺︶024. H er m an n, W ilh elm : R öm isc he u nd e va ng eli sc he S itt lic hk eit . 3 .,v er m eh rte A ufl ag e, M ar bu rg : N . G . E lw er t’s ch e Verlagsbuchhandlung, 1903. ST Ev 46
3︵本文中に傍線が引かれており︑また頁余白に書き込みあり︶025. H oe ns br oe ch ,
﹇P au l
﹈G ra f v on : M od er ne r S ta at un d rö m is ch e K irc he . E in k irc he np oli tis ch es P ro gr am m a uf
geschichtlicher Gr undlage, Berlin: C. A. Schwetschke und Sohn, 1906. KG Uh 37
︵本文中に傍線が引かれている︶026. Huegel, Friedrich von: Eter nal life. A study of its implications and applications, Edinbur gh: Clark, 1912. ST Pc 24
︵著者による献呈の辞が記されている︶027. Hülsmann, Jakob: Beiträge zur christlichen Erkenntnis für die gebildete Gemeinde. Aus Aufzeichnungen und Briefen vo n J . H üls m an n. N eu e v er m eh rte A us ga be . M it bio gr ap his ch er C ha ra kte ris tik u nd d em B ild nis d as V er fa ss er s.
Braunschweig: C. A. Schwetschke und Sohn, 1890. ST DB 22b
︵著者による献呈の辞が記されている︶
028. Luckwaldt, Friedrich: Geschichte der Ver einigten Staaten von Amerika, 2 Bände zusammengebunden in einem Band,
B an d 1 : D ie W er de ze it 15 07 -1 84 8, B an d 2 : D er K am pf um E in he it un d W elt ge ltu ng 1 84 8-1 90 2, B er lin , L eip zig : d e
Gr uyter , 1920. KG Wh 2
︵本文中に傍線が引かれている︶029. Luthers W erk in Auswahl. Unter Mitwirkung von Alber t Leitzmann hg. von Otto Clemen, Band 2, Bonn: A, Mar cus
und E. W eber ’s V erlag, 1912. KGR 1018-2b
︵本文中に傍線が引かれている︶030. Mahnke, Dietrich: Eine neue Monadologie, Berlin: Reuther & Reichar d, 1917
︵=Kantstudien, Er gänzungsheft 39
︶KG W 84a
︵著者による献呈の辞が記されており︑最後の頁に手書きの要約がある︶031. Mitscherlich, W aldemar: Der Nationalismus W esteur opas, Leipzig: J. B. Hirschfeld, 1920. KG Yk 169
︵著者による献呈の辞が記されており︑本文中に傍線が引かれている︶032. M üll er, F rie dr ich M ax : B eit rä ge zu ei ne r w iss en sc ha ftli ch en M yth olo gie . A us d em E ng lis ch en ü be rs etz t v on H ein ric h
Lüders
︵?
︶. Autorisier te,vom V er fasser dur chgesehene Ausgabe, Band 1, 1898, Leipzig: Engelmann, Band 2, 1899.
MW Kb 8
︵第二巻の本文中に傍線が引かれている︶033. M üll er, K on ra d: D ie s eit R en an ü be r e in en is ra eli tis ch en U rm on oth eis m us g eä uß er te n A ns ch au un ge n dis zip lin -
geschichtlich dar gestellt. Inaugural-Disser tation zur Erlangung der W ür de eines Lizentiaten der Theologie, Br eslau:
W ilh. Gottl. Kor n, 1911. AT Jb 49
︵著者による献呈の辞が記されている︶034. Münsterber g, Hugo: The eter nal life, Boston, New Y ork: Houghton, Mif flin and Company , 1905. ST Pf 21
︵著者による献呈の辞が記されている︶035. N eii en da m , M ic ha el: C hr ist ia n B as th olm . S tu die r o ve r o ply sn in ge ns te olo gi og k irk e. U dg iv et af se lsk ab et fo r
danmarks kirkehistorie, Kobenhaven: G. E. C. Gad, 1922. KG W a 11 und KG Km 91
︵著者による献呈の辞が記されており︑中表紙に書き込みがある︶036. Neumann, Johannes: Die Gefühle und das Ich, München: Ber gmann, 1926
︵=Individuum und Gemeinschaft 2
︶.
PT Py 3-2
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みがある︶037. Nötzel, Karl: V om Umgang mit Russen. Gespräche mit einem r ussischen Fr eunde, München: Musarion, 1921.
OK Wb 5
︵本文中に傍線が引かれている︶038. N olt en iu s, Fr ie dr ich : D ie G efü hls w er te . G ru nd riß e in er P sy ch olo gie d er T ie fe , L eip zig : J oh an n A m br os iu s B ar th ,
1927. PT Pf 14
︵本文中に傍線が引かれている︶039. N or de n,E du ar d: A gn os to s T he os . U nte rs uc hu ng en z ur F or m ge sc hic ht e r eli giö se r R ed e, Le ip zig , B er lin : B . G . Teubner , 1913. NT Fe 109a
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶040. Oester reich, T raugott Konstantin: Die Besessenheit, Langensalza: W endt & Klauwell, 1921. MW Ks 25
︵著者による献呈の辞が記されている︶041. Pietilae, Antti Jaakkob: Dr ei Versuchungsgeschichten: Zarathustra, Buddha, Christus, Helsinki: Suomal. T iedeakat.,
1910.
042. Pe nc k, A lb re ch t: U . S .-A m er ik a. G ed an ke n u nd E rin ne ru ng en e in es A us ta us ch pr ofe ss or s, Stu ttg ar t: J . E ng elh or ns
Nachf., 1917. KG Wh 1/1
︵本文中に傍線が引かれており︑著者による献呈の辞が記されている︶043. Pfe ils ch ifte r, G eo rg
︵H g.
︶: D eu ts ch e K ult ur , K ath oli zis m us u nd W elt kr ie g. E in e A bw eh r d es B uc he s L a g ue rr e
Allemande et le catholicismc, Fr eibur g i. Br .: Her der , 1915. KG Sw 39b
︵本文中に傍線が引かれている︶044. Pfl eid er er, O tto : G es ch ich te d er R eli gio ns ph ilo so ph ie v on S pin oz a b is au f d ie G eg en w ar t, 3., e rw eit er te A ufl ag e,
Berlin: G. Reimer , 1893 ST Pe 3
3-1b
︵本文中に傍線が引かれており︑散発的に頁余白に書き込みがある︶045. Pfleider er , Otto: Religionsphilosophie auf geschichtlicher Gr undlage, 3., neu bearbeitete Auflage, Berlin: G. Reimer ,
1896. St Pe 3
3-2
︵本文中に傍線が引かれている︶046. Pietilae, Antti Jaakkob: Dr ei V ersuchungsgeschichten: Zarathustra, Buddha, Christus , Helsinki, 1910. MW La 10
︵著者による献呈の辞が記されている︶047. Sc he le r, M ax : D er F or m ali sm us in d er E th ik u nd d ie m ate ria le W er te th ik . N eu er V er su ch d er G ru nd le gu ng e in es
eth isc he n P er so na lis m us . S on de rd ru ck a us : J ah rb uc h f ür P hil os op hic u nd p hä no m en olo gis ch e F or sc hu ng 1 u nd 2 ,
Halle a. d . S.: Niemeyer , 1916. ST Ew 3
︵著者による献呈の辞が記されており︑頁余白に書き込みがある︶048. Sc hle ie rm ac he r, F
﹇rie nd ric h
﹈: K ur ze D ar ste llu ng d es th eo lo gis ch en S tu diu m s z um B eh uf Vo rle su ng en . E ntw or fe n von F . Schleier macher , 2., umgearbeitete Ausgabe, Berlin: G. Reimer , 1830. ST DI 3
2︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶049. Sc hu be rt, H
﹇an s
﹈vo n: B eit rä ge z ur G es ch ic ht e d er e va ng eli sc he n B ek en ntn is- u nd B ün dn isb ild un g 15 29 /3 0. Te il 1 u nd 2 , S on de ra bd ru ck a us : Z eit sc hr ift fü r K irc he ng es ch ich te 2 9
︵19 07
︶, T eil 3 u nd 4 ,S on de ra bd ru ck a us :
Zeitschrift für Kir chengeschichte 30
︵1908
︶, T eil 5 und 6, ebd., Teil 7 und 8, ebd., Gotha: Friedrich Andr eas Per thes,
Aktiengesellschaft. KG Ra 668
︵本文中に傍線が引かれている︶050. Str eitwolf, Friedrich W ilhelm: Libri symbolici ecclesiae catholicae. Conjuncti atque notis pr olegomenis indicibusque
instr ucti opera et studio Frid. Guil. Str eitwolf et Rudolph Er nest. Klener , Gottingac: Dietrich, 1838 ST Fq 14b
︵ごくまれに本文中に傍線が引かれている︶051. T iele, C
﹇or nelis
﹈P.: Elements of the seience of r eligion. BY C. P . T iele, Band 1.1: Morphological, Edinbur gh, London:
W . Blackwood, 1897. MW Af6
︵本文中に傍線が引かれている︶052. W ehr ung, Geor ge: Die Dialektik Schleier machers, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1920. ST Gb 72
︵本文中に傍線が引かれている︶053. W eingar ten, Her mann: Die Revolutionskir chen Englands. Ein Beitrag zur inner en Geschichte der englischen Kir che
und der Refor mation, Leipzig: Br eitkopf & Här tel, 1868. KG W 84a
︵本文中に傍線が引かれている︶054. Ziegler , Lcopold: Gestaltwandel der Götter , Berlin: Fischer , 1920. MW Kc 3
︵本文中に傍線が引かれている︶055. Ziegler , Lcopold: Der ewige Buddha. Ein T empelschriftwerk in vier Unter weisungen, Dar mstadt: Reichl, 1922.
MW Lf 9
︵本文中に傍線が引かれている︶以下は﹁古典﹂というカテゴリーでまとめられている︵一九〇三年から一九二〇年︶
056. Dieterich, Alber t: V olksglaube und V olksbrauch in Alter tum und Gegenwar t, 1903.
057. Kaerst, Julius: Die Entstehung der V er tragstheorie im Alter tum, 1909.
058. P oh le nz , M ax : V om Z or ne G ot te s. E in e St ud ie ü be r d en E in flu ß de r g rie ch is ch en P hil os op hie a uf da s a lte
C hr ist en tu m , G ött in ge n: Va nd en ho cc k & R up re ch t, 1 90 9
︵=F or sc hu ng en zu r R eli gio n u nd L ite ra tu r d es A lte n u nd Neuen T estaments 12
︶.
059. W endland, Paul: Hellenistic ideals of salvation in the light of ancient anthr opology , 1913.
060. K ro ll, Jo se f: D ie L eh re n de s H er m es T ris m eg ist os , I na ug ur al- D iss er ta tio n zu r E rla ng un g de r D ok to rw ür de , ge ne hm ig t v on d er P hil os op his ch en F ak ult ät de r W es tfä lis ch en - W ilh elm s- U niv er sit ät M ün ste r, M ün ste r i .W es tf.,
1913.
︵Teildr uck, vollständig als: Beiträge zur Geschichte der Philosophie des Mittelalters 12
︶061. Frank, Erich, Mathematik und Musik und der griechische Geist, 1920. MW Dx 12
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶以下は﹁イスラム教﹂というカテゴリーでまとめられている︵一九〇三年から一九二〇年︶
062. Becker , Carl H.: Beiträge zur Geschichte Ägyptens unter dem Islam 2, Strassbur g: Karl J. T rübner , 1903.
063. B ec ke r, C ar l H .: P an isl am ism us . S on de ra bd ru ck a us : A rc hiv fü r R eli gio ns w iss en sc ha ft 7
︵19 04
︶, L eip zig : B . G . Teubner , 1904.
064. Becker , Carl H.: Die Kanzel im Kultus des alten Islam. Sonderabdr uck aus: Orientalische Studien 1
︵1906
︶, Gieszen:
Alfr ed T öpelmann
︵vor mals J. Ricker
︶, 1906.
065. Becker , Carl H.: Islam. Sonderabdr uck aus: Ar chiv für Religionswissenschaft 11
︵1908
︶, Leipzig: B. G. T eubner , 1908.
066. B ec ke r, C ar l H .: D er Is lam a ls Pr ob le m .S on de ra bd ru ck a us : D er Is lam , Z eit sc hr ift fü r G es ch ich te u nd K ult ur d es
islamischen Orients 1
︵1910
︶, Straßbur g: Karl J. T rübner , 1910.
067. Becker , Carl H.: Materialien zur Kenntnis des Islam in Deutsch-Ostafrika. Separatabdr uck aus: Der Islam, Zeitschrift
für Geschichte und Kulter des islamischen Orients 2
︵1911
︶, Strassbur g: Karl J. T rübner , 1911.
068. B ec ke r, C ar l H .: C hr is tli ch e P ole m ik u nd is la m is ch D og m en bil du ng .S ep ar at- A bd ru ck a us : Z eit sc hr ift fü r
Assyriologie und ver wandte Gebiete 26
︵1911
︶, Strassbur g: Karl J. T rübner , 1911.
069. B ec ke r, C ar l H .: V or be ric ht üb er d ie is la m ku nd lic he n E rg eb nis se d er In ne ra fri ka -E xp ed itio n de s H er zo gs A do lf
Fr ie dr ic h vo n M ec kle nb ur g. Vo rtr ag g eh alt en a uf de m 1 6. In te rn at. O rie nta lis te nk on gr eß z u A th en , M ai 19 12 . Sonderabdr uck aus: Der Islam, Zeitschrift für Geschichte und Kulter des islamischen Orients 3
︵1912
︶, Strassbur g:
Karl J. T rübner , 1912.
070. B ec ke r, C ar l H .: Is la m . S on de ra bd ru ck a us : A rc hiv fü r R eli gio ns w iss en sc ha ft 15
︵19 12
︶, L eip zig , B er lin : B . G . Teubner , 1912.
071. B ec ke r, C ar l H .: D eu tsc hla nd u nd d er Is lam , in : D er D eu tsc he K rie g, Po liti sc he F lu gs ch rif te n 3
︵19 14
︶, S tu ttg ar t,
Berlin: Deutsche V erlags-Anstalt, 1914.
072. Becker , Carl H.: Der türkische Staatsgedanke. Vor trag gehalten in der Gehe-Stiftung zu Dr esden am 15. Januar 1916.
Als Manuskript gedr uckt, Leipzig, Dr esden: B. G. T eubner , 1916
︵= Vor träge der Gehe-Stiftung zu Dr esden 8
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きがあり︑頁余白に書き込みあり︶073. B ec ke r, C ar l H .: D er Is lam im R ah m en e in er a llg em ein en K ult ur ge sc hic hte . S on de ra bd ru ck a us : Z eit sc hr ift de r
Deutschen Mor genländischen Gesellschaft 76
︵1922
︶, Leipzig: F . A. Br ockhaus, 1922.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きがある︶074. Sp er be r, Ja ko b: D ie S ch re ib en M uh am m ad s a n die S tä m m e A ra bie ns . I na ug ur al- D iss er ta tio n zu r E rla ng un g de r
D ok to rw ür de , g en eh m ig t v on d er P hil os op his ch en F ak ult ät de r F rie dr ich e- W ilh elm s-U niv er sit ät zu B er lin , B er lin :
Reichsdr ucker ei, 1916.
075. R itt er, H ell m ut: E in A ra bis ch es H an db uc h de r H an de lsw iss en sc ha ft. In au gu ra l-D iss er ta tio n zu r E rla ng un g de r
D ok to rw ür de , g en eh m ig t v on d er P hil os op his ch en F ak ult ät de r R he in isc he n Fr ie dr ic h-W ilh elm s-U niv er sit ät zu
Bonn. Berlin: Geor g Reimer , 1916.
これは以下の書物からの抜き刷りである︒Der Islam, Zeitschrift für Geschichte
und Kultur des islamischen Orients 7
︵1916
︶, Straßbur g: Karl J. T rübner , 1916.
︵これにはC
・H
・ベッカーからの献呈の辞が記されている︶076. Sc hw ar zlo se , K ar l: D ie Q ue lle n in g es ch ic ht sp hil os op his ch er W ür dig un g zu H er de rs S te llu ng z ur K ult ur d es
m itte lal te rlic he n Is lam . E ntw ick le t a us d en „I de en z ur P hil os op hie d er G es ch ich te d er M en sc hh eit “
︵17 84 -1 79 1
︶un d d en „ Ze rs tre ute n B lät te rn “ ̶ „P er se po lita nis ch e B rie fe “ 1 78 7-1 79 8 d rit te S am m lu ng . I na ug ur al-D iss er ta tio n z u
E rla ng un g d er D ok to rw ür de d er h oh en P hil os op his ch en F ak ult ät de r F rie dr ich -A le xa nd er s-U niv er sit ät E rla ng en ,
Bor na, Leipzig: Rober t Noske, 1918. MW Cx 6
以下は﹁神学諸科目の方法論について﹂というカテゴリーにまとめられている︵一八八九年から一九一九年︶
077. Bousset, W
﹇ilhelm
﹈: Religion und Theologie. Vorlesung, gehalten am 20. Juni 1919.
︵講義原稿として印刷されたもの︶078. T hie m e, K
﹇ar l
﹈: Ü be r d en G eg en sta nd d er T he olo gie . S on de ra bd ru ck a us : Z eit sc hr ift fü r w is se ns ch aft lic he Theologie LI NF XVI,
︵1909
︶, 1909, S.217-248.
079. D uh m , B er nh ar d: Ü be r Z ie l u nd M eth od e d er th eo lo gis ch en W iss en sc ha ft. A ntr itt sv or le su ng in d er A ula d er
U niv er sit ät zu B as el am 7 . M ail 1 88 9 g eh alt en , B as el: B en no S ch w ab e S ch w eig ha us er isc h Ve rla gs bu ch ha nd lu ng ,
1899.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶080. W re de ,W
﹇illi am
﹈: Ü be r A ufg ab e un d M eth od e de r s og en an nt en N eu te sta m en tlic he n T he olo gie , G ött in ge n:
Vandenhoek und Rupr echt, 1897.
︵﹁著者から献呈された﹂という印が押されている︒本文中に傍線が引かれている︶081. Köhler ,
﹇W alther
﹈: Zur Philosophie der Kir chengeschichte. Separatabdr uck aus: Theologische Rundschau 18
︵1915
︶, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1915.
082. K rü ge r, G us ta v: W as h eiß t u nd z u w elc he m E nd e s tu die rt m an D og m en ge sc hic ht e? , F re ib ur g i. B r., Le ip zig :
Akademische V erlagsbuchhandlung von J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1895.
︵本文中に傍線が引かれている︶083. K oe nin ge r, A lb er t M ic h.: V or au ss etz un ge n un d Vo ra us se tz un gs lo sig ke it in G es ch ic hte u nd K irc he ng es ch ic hte ,
M ün ch en : V er lag d er J. J. L en tn er sc he n B uc hh an dlu ng
︵E . S ta hl
︶, 1 91 0
︵=V er öf fe ntl ich un ge n au s d em K irc he n- historischen Seminar München III. 9
︶. 084. R eis ch le ,
﹇M ax
﹈: S ys te m ati sc he T he olo gie . E nc yk lo pä die . T he olo gis ch e M eth od en le hr e. Se pa ra t-A bd ru ck a us : Theologische Rundschau 7
︵1904
︶, T übingen, Leipzig: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1904.
︵本文中に傍線が引かれている︶085. Jü lic he r, A do lf: M od er ne M ein un gs ve rs ch ie dc nh eit en ü be r M eth od e, A ufg ab en u nd Z ie le d er K irc he ng es ch ich te .
Rede gehalten beim Antritt des Rektorats am 13. Oktober 1901. Marbur g: N. G. Elwer t’sche Verlagsbuchhandlung,
1901. ST DI 13
以下は﹁スイス﹂というカテゴリーによってまとめられている︵一九〇四年から一九二一年︶
086. V isc he r, E be rh ar d: D ie L eh rs tü hle u nd d er U nte rr ic ht a n de r t he olo g. F ak ult ät B as ele s s eit d er R efo rm ati on . So nd er ab dr uc k au s: F es ts ch rif t z ur F eie r d es 4 50 jä hr ig en B es te he ns d er U niv er sit ät B as el, B as el: H elb ig &
Lichtenhahn, 1910.
︵手書きの目次あり︶087. Favr e, Andr é: Un théologien mystique vaudois au XVIII siècle. Jean-Philippe Dutoit
︵1721-1793
︶. Thèse pr ésentée à la
Faculté de théologic de l ’Eglise libr e du Canton de V aud, Genf: Imprimerie Alber t Kündig, 1911.
︵著者による献呈の辞が記されている︶088. W er nle, P
﹇aul
﹈: W er nhar d Huber , der helvetische Gr ossrat und Basler Dichter . Sonder dr uck aus: Basler Zeitschrift für Geschichte und Alter tumskunde 20
︵1921
︶, Basel: Historische und Antiquarische Gesellschaft, 1921.
089. Pfister , Oskar: Die gegenwär tige Metamorphose der theologischkir chlichen Par teien in der Schweiz. Eine kritische
Orientir ung. Separat-Abdr uck aus: Schweizerische theologische Zeitschrift 21
︵1904
︶, Zürich: August Frick, 1904.
︵著者による献呈の辞が記されている︶090. W en dla nd , J oh an ne s: P oli tik u nd M or al in D eu ts ch la nd u nd i n de r S ch w eiz . S on de ra bd ru ck a us : P re uß isc he
Jahrbücher 164
︵1916
︶, Berlin: Geor g Stilke, 1916. KG Qg 18
︵著者からの挨拶が記されている︶以下の書物は︑プロイセン政府より取得されたエルンスト・トレルチの蔵書に由来する書物︒これらはガブリエル氏によって所有されていた時代に発見された︵これらの書物には次のような書物の所有者を示す﹁蔵書票﹂が付されている︒﹁プロイセン政府より取得されたエルンスト・トレルチの蔵書﹂︶︒
091. Se eb er g, R ein ho ld : L eh rb uc h de r D og m en ge sc hic hte , 2 . H älf te : D ie D og m en ge sc hic hte d es M itte lal te rs u nd d er Neuzeit, Erlangen, Leipzig: A. Deicher t’sche V erlagsbuchhandlung Nachf.
︵Geor g Böhme
︶, 1898.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶以下の書物はエルンスト・トレルチの蔵書の中から︑プロイセン政府によって取得されたもので︑ベルリンのフンボルト大学の古典哲学部の図書館の書庫に保存されていた時代に見出された︒
092. Allgeyer , Julius: Anselm Feuerbach. Sein Leben und seine Kunst. Mit einem Selbstbildnis des Künstlers und 38 Text-
Illustrationen, 2 Bände, 2. Auflage auf Gr und der zum erstenmal benützten Originalbriefe und Aufzeichnungen des
K ün stl er s. A us d em N ac hla ss e d es V er fa ss er s h g. un d m it ein er E in le itu ng b eg le ite t v on C ar l N eu m an n, B er lin ,
Stuttgar t: W . Spemann, 1904.
093. Altaraz, Isaak: Reine Soziologie. Darstellung und Kritik der typischen Versuche zur Schaf fung einer philosophischen So zia lw iss en sc ha ft. In au gu ra l-D iss er ta tio n zu r E rla ng un g de r D ok to rw ür de g en eh m ig t v on d er p hil os op his ch en
Fakultät der Friedrich-W ilhelms-Universität zu Berlin, Berlin: Ar thur Scholem, 1918.
︵著者による献呈の辞が記されている︶094. Baader , Franz R. von: Fer menta cognitions, Berlin: G. Reimer , 1822.
︵最後の頁に注意書きあり︶095. Bab, Julius: For tinbras oder Der Kampf des 19. Jahr hunder ts mit dem Geiste der Romantik. Sechs Reden von Julius
Bab, Berlin: Geor g Bondi, 1914.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶096. Bar th, Paul: Die Philosophie der Geschichte als Soziologie, Teil 1: Gr undlegung und kritische Übersicht, 3. Und 4.,
wieder um dur chgesehene und er weiter te Auflage, Leipzig: O. R. Reisland, 1922.
︵本文中に傍線が引かれており︑まれに頁余白に書き込みあり︒それがトレルチによるものかどうかは疑問︶097. B ar tó k, G . V on : D ie P hil os op hie K ar l B öh m s, So nd er ab dr uc k a us : Z eit sc hr ift fü r P hil os op hie u nd p hil os op his ch e
Kritik 165, Leipzig: Johann Ambr osius Bar th, 1922
︵?
︶.
︵著者による献呈の辞が記されている︶098. Bauer , W ilhelm: Einführ ung in das Studium der Geschichte, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1921.
︵本文中に傍線が引かれており︑まれに頁余白に書き込みあり︶099. B ec he r, E ric h: Ü be r p hy sio lo gis ch e u nd p sy ch ist isc he G ed äc htn ish yp oth es en , S on de ra bd ru ck a us : A rc hiv fü r d ie
gesamte Psychologie 35
︵1916
︶, Leipzig: Engelmann, 1916.
100. Bekker , Er nst Immanuel: Recht muss Recht bleiben, Heidelber g: Gustav Koester , 1896.
101. B elo w , G
﹇eo rg
﹈vo n: D ie n eu e his to ris ch e M eth od e. Se pa ra ta bd ru ck a us : H is to ris ch e Ze its ch rif t 8 1
︵18 98
︶,
München, Leipzig: R. Oldenbour g, 1898.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︶102. Below , G
﹇eor g
﹈v
﹇on
﹈: Über Theorien der wir thschaftlichen Entwicklung der Völker , mit besonder er Rücksicht auf
die Stadtwir thschaft des deutschen Mittelalters, Historische Zeitschrift 86, N. F . Bd. L.
103. Below , Geor g von: Zur W ür digung der historischen Schule der Nationalökonomie. Sonderabdr uck aus: Zeitschrift für
Socialwissenschaft 7
︵1904
︶, Berlin: Geor g Reimer , 1904.
104. Ber g, Er nst von: Die älter e russische Komödie. Inaugural-Disser tation zur Erlangung der Doktor wür de, genehmigt
von der Philosophischen Fakultät der Friedrich-W ilhelms- Universität zu Berlin, 1916.
105. Beth, Karl: Die Entwicklung des Christentums zur Univesrsal-Reilgion, Leipzig: Quelle & Meyer , 1913.
︵本文中に傍線が引かれている︶106. B ey er, W alt he r: D ie B ed eu tu ng d er P er sö nli ch ke it in d er G es ch ich te m it H in bli ck a uf Ju liu s B elo ch s E in le itu ng zu r G rie ch isc he n G es ch ich te in d er zw eit en A ufl ag e. In au gu ra l- D iss er ta tio n z ur E rla ng un g d er D ok to rw ür de d er
Philosophischen Fakultät der Königlichen Universität Gr eifswald, Langensalza: W endt & Klauwell, 1914.
107. Bock, Her mann: Jakob W egelin als Geschichtstheor etiker , Leipzig: B. G. Teubner , 1902
︵=Leipziger Studien aus dem Gebiet der Geschichte 9
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︑頁余白に書き込みあり︶108. B oll , F ra nz : D ie E ntw ic klu ng d es A str on om isc he n W elt bil de s i n Zu sa m m en ha ng m it R eli gio n un d Ph ilo so ph ie .
Sonderabdr uck aus: Kultur der Gegenwar t III.3.3, Leipzig, Berlin: B. G. T eubner , 1913.
︵本文中に傍線が引かれている︒トレルチによるものであるかどうかは疑問︶109. B oll , F ra nz : D ie L eb en sa lte r. E in B eit ra g z ur a nti ke n E th olo gie u nd zu r G es ch ich te d er Z ah le n. M it e in em A nh an g
über die Schrift von der Siebenzahl. Mit zwei Tafeln. Sonder dr uck aus: Neue Jahrbücher für das klassische Alter tum,
Geschichte und deutsche Literatur 31, Leipzig Berlin: B.G.T eubner , 1913.
110. B or in sk i, K ar l: D ie W elt w ie de rg eb ur tsi de e i n d en n eu er en Z eit en , T eil 1 : D er S tre it um d ie R en ais sa nc e u nd d ie
E nt ste hu ng sg es ch ic ht e d er h ist or isc he n B ez ie hu ng sb eg rif fe R en ais sa nc e u nd M itt ela lte r. Vo rg etr ag en a m 2 .
N ov em be r 1 91 8, in : S itz un gs be ric hte d er B ay er isc he n A ka de m ie d er W iss en sh aft en , P hil os op his ch -p hil olo gis ch e und historische Klasse 1
︵1919
︶.
111. B ra hn , M ax : D ie E ntw ick lu ng d es S ee len be gr iffe s b ei K an t. I na ug ur al-D iss er tat io n z ur E rla ng un g d er p hil os op his ch en
D oc to rw ür de d er h oh en p hil os op his ch en F ak ult ät de r R up re ch t-K ar ls-U niv er sit ät zu H eid elb er g, Le ip zig : G eb r.
Ger har dt.
112. B ra un , O tto : V or le su ng en ü be r d ie M eth od e d es a ka de m isc he n Stu diu m s v on F rie dr ic h vo n Sc he llin g, Le ip zig :
Quelle & Meyer , 1907.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶113. Braun, Otto: Geschichtsphilosophie. Eine Einführ ung, Leipzig: Felix Meiner , 1921
︵=W issen und Forschen. Schriften zur Einführ ung in die Philosophie 12
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︒それがトレルチによるものであるかどうかは疑問︶114. Br eysig, Kur t u. a.: Gr undrisse und Bausteine zur Staats- und zur Geschichtslehr e. Zusammengetragen zu den Ehr en
G us ta v S ch m oll er s u nd z um G ed ae ch tn is de s 2 4. Ju ni 19 08
﹇,
﹈se in es s ie be nz ig ste n G eb ur tst ag es , B er lin : G eo rg
Bondi, 1908.
︵まれに本文中に傍線が引かれている︶115. B ro th er us , K
﹇ar l
﹈R .: I m m an ue l K an ts Ph ilo so ph ie d er G es ch ich te . H els in gfo rs : A kti eb ola ge t H an de lst ry ck er ie t,
1905.
︵本文中に傍線が引かれており︑多くの頁余白に書き込みあり︶116. Br unner , Heinrich: Gr undzüge der deutschen Rechtsgeschichte, 7. Auflage, nach dem Tode des Ver fassers besor gt
von Er nst Lehmann, München, Leipzig: Duncker & Humblot, 1919.
117. Busse:
﹇Rez.
﹈Eduar d von Har tmann: Kategorienlehr e, Leipzig: Her m. Haake, 1896. Separat- Abdr uck aus: Zeitschrift
für immanente Philosophie 3.
118. Car rier e, Moriz: Die sittliche W eltor dnung, Leipzig: F . A. Br ockhaus, 1877.
119. Cohen, Her mann: Rede bei der Gedenkfeier der Universität Marbur g zur hunder tsten W iederkehr des Todestages vo n I m m an ue l K an t
﹇,
﹈ge ha lte n a m 1 4. Fe br ua r 1 90 4 v on H er m an n C oh en , M ar bu rg : N . G . E lw er t’s ch e V er lag s- buchhandlung, 1904
︵=Marbur ger akademische Reden 10
︶.
︵本文中に傍線が多く引かれている︶120. Cr oce, Benedetto: Goethe. Mit Genehmigung des Ver fassers ver deutscht von Julius Schlosser , Zürich, Leipzig, W ien:
AmaltheaV erlag, 1920
︵=Amalthea-Bücher ei 14
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︒それがトレルチによるものかどうかは疑問である︒︶121. Dibelius, W ilhelm: Charles Dickens. Mit einem T itelbild, Leipzig, Berlin: B. G. T eubner , 1916.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きがあり︑頁余白に書き込みあり︶122. D ie tze l, H ein ric h: Lis t’s N ati on ale s S ys te m u nd d ie „N ati on na le “ W irt sc ha fts po liti k. Se pa ra ta bd ru ck a us : A rc hiv fü r Sozialwissenschaft und Sozialpolitik 35
︵1912
︶, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1912.
123. Dilthey , W
﹇ilhelm
﹈u. a.: Systematische Philosophie. Sonderabdr uck aus Teil 1, 6 des Gesamtwerkes, Berlin, Leipzig:
B. G. T eubner , 1907
︵=Die Kultur der Gegenwar t
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶124. Dubois, Jules: Spencer et le principe de la morale, Paris: Fischbacher , 1899.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きがあり︑頁余白に書き込みあり︶
125. D üh rin g, E
﹇ug en
﹈: K rit isc he G es ch ic ht e d er a llg em ein en P rin cip ie n de r M ec ha nik . V on d er p hil os op his ch en
Facultät Göttingen mit dem ersten Pr eise der Beneke-Stiftung gekr önte Schrift. Nebst einer Anleitung zum Studium
m ath em ati sc he r W iss en sc ha fte n, 3., w ie de ru m e rw eit er te u nd th eil w eis e u m ge ar be ite te A ufl ag e, Le ip zig : F ue s’s Verlag
︵R.Reisland
︶, 1887.
︵まれに本文中に傍線が引かれており︑四六〇頁に書誌的な情報があり︶126. Dür r, Karl: Ist etwas? Ein philosophischer Dialog, Zürich: Rascher & Cie., 1918.
127. Dvorák, Max: Idealismus und Naturalismus in der gotischen Skulptur und Maler ei, München, Berlin: R. Oldenbour g,
1918.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きがあり︑頁余白に書き込みあり︶128. Eck, Samuel: Religion und Geschichte, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1907.
︵本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みあり︶129. E hr en be rg , H an s: K an ts m ath em ati sc he G ru nd sä tz e d er re in en N atu rw iss en sc ha ft. In au gu ra l- D iss er ta tio n zu r
E rla ng un g d er D ok to rw ür de e in er h oh en p hil os op his ch en F ak ult ät de r R up re ch t-K ar ls-U niv er sit ät zu H eid elb er g,
Leipzig: J. B. Hirschfeld, 1910.
130. E hr en be rg , H an s: K rit ik d er P sy ch olo gie a ls W iss en sc ha ft. Fo rs ch un ge n n ac h de n S ys te m ati sc he n P rin cip ie n d er
Erkenntnislehr e Kants, T übingen: J. C. B. Mohr
︵Paul Siebeck
︶, 1910.
︵著者による献呈の辞があり︑まれに本文中に傍線が引かれている︶131. E hr en be rg , H an s: D ie P ar te iu ng d er P hil os op hie . S tu die n w id er H eg el un d d ie K an tia ne r, Le ip zig : F eli x M ein er,
1911.
︵著者による献呈の辞がある︶132. E ib el, H an s: M eta ph ys ik u nd G es ch ich te . E in e U nte rs uc hu ng zu r E ntw ick lu ng d er G es ch ich tsp hil os op hie , B an d 1 ,
Leipzig, W ien: Hugo Heller & Cie., 1913.
133. Einhor n, David: Der Kampf um einen Gegenstand der Philosophie. Eine Neologische Untersuchung, W ien, Leipzig:
W ilhelm Braumüller , 1916.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︶134. Elkuss, Siegber t: Zur Beur teilung der Romantik und zur Kritik ihr er Er forschung, hg. Von Franzs Schulz, München,
Berlin: R. Oldenbour g, 1918
︵=Historische Bibliothek 39
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︶135. E llio tt, E dw ar d G ra ha m e: D ie S taa tsl eh re Jo hn C . C alh ou ns . In au gu ra l ̶ D iss er tat io n z ur E rla ng un g d er D ok to rw ür de de r h oh en p hil os op his ch en F ak ult ät de r R up re ch t-K ar ls-U niv er sit ät zu H eid elb er g, Le ip zig : D un ck er & H um blo t,
1902.
136. E lse nh an s, T he od or : D as K an t-F rie sis ch e P ro ble m . H ab ilit ati on ss ch rif t e in er h oh en p hil os op his ch en F ak ult ät de r
U niv er sit ät H eid elb er g z u E rla ng un g d er v en ia le ge nd i, H eid elb er g z u E rla ng un g d er v en ia le ge nd i, H eid elb er g:
Universitäts-Buchdr ucker ei J. Hör ning, 1902.
137. Elsenhans, Theodor: Die anthr opologische Ver nunftkritik von Jakob Friedrich Fries. II me Congr ès inter national de
Philosophie Genève, 4-8 Septembr e 1904. Extraits des Comptes r endus du Congr ès.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︶138. Elsenhans, Theodor: Die Aufgabe einer Psychologie der Deutung als Vorarbeit für die Geisteswissenschaften. Vor tag ge ha lte n au f d em K on gr eß fü r E xp er im en te lle P sy ch olo gie z u G ie ße n am 2 1. A pr il 1 90 4, G ie ße n: J. R ic ke r’s ch e Verlagsbuchhandlung
︵Alfr ed T öpelmann
︶, 1904.
139. E ls en ha ns , T he od or : F rie s u nd K an t. E in B eit ra g zu r G es ch ic ht e un d zu r s ys te m ati sc he n G ru nd le gu ng d er
E rk en ntn ist he or ie . I . H ist or isc he r T eil : J ak ob F rie dr ich F rie s a ls E rk en ntn isk rit ik er u nd s ein V er hä ltn is zu K an t, II. K rit isc h-S ys te m ati sc he r T eil : G ru nd le gu ng d er E rk en ntn ist he or ie a ls E rg eb nis e in er A us ein an de rs etz un g m it
K an t v om S ta nd pu nk te d er F rie sis ch en P ro ble m ste llu ng , G ie ss en : A lfr ed T öp elm an n
︵vo rm als J. R ic ke r’s ch e Verlagsbuchhandlung
︶, 1906.
︵第一巻に著者による献呈の辞あり︶140. E lse nh an s, T he od or : T he or ie d er P ha nta sie . S on de ra bd ru ck a us : A rc hiv fü r d ie g es am te P sy ch olo gie 2 2
︵19 11
︶,
Leipzig: W ilhelm Engelmann, 1911.
141. E rh ar dt, F ra nz : Ta tsa ch en , G es etz , U rs ac he n. R ed e z ur F eie r d es 2 8. Fe br ua r 1 91 2, R os to ck : S till er ’sc he H of- un d Universitäts-Buch-handlung
︵H. T aubmann
︶, 1912.
142. E uc ke n, R ud olf : B eit rä ge z ur E in fü hr un g in d ie G es ch ic ht e d er P hil os op hie , d er „B eit rä ge z ur G es ch ic ht e d er
Neuer en Philosophie “ 2. umgearbeitete und er weiter te Auflage, Leipzig: Dür r’sche Buchhandlung, 1906.
︵まれに本文中に傍線が引かれており︑頁余白に書き込みがあり︑注意書きあり︶143. Fic hte , I m m an ue l H er m an n: Ve rm isc hte S ch rif te n zu r P hil os op hie , T he olo gie u nd E th ik , B an d 1, Le ip zig : F . A .
Br ockhaus, 1869.
︵まれに本文中に傍線が引かれている︶144. Fig gis , J oh n N ev ille : S tu die s o f p oli tic al th ou gh t. F ro m G er so n t o G ro tiu s 1 41 4-1 62 5, C am br id ge : U niv er sit y P re ss ,
1907.
145. Fleiner , Fritz: Entstehung und W andlung moder ner Staatstheorien in der Schweiz, Zürich: Ar t. Institut Or ell Füssli,
1916.
︵著者による献呈の辞が記されており︑本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︶146. Friedmann, Constanze: Psychologische Momente in der Ableitung des A priori bei Kant. Versuch einer Versöhnung
von T ranszendentalismus und kritischem Psychologismus, W ien: J. Eisenstein & Co., 1921
︵=Kantstudien 21
︶.
︵献呈の辞︶147. Fr ie dr ic h, H ein ric h: D ie lit er ar isc he n T he or ie n de r G on co ur t. In au gu ra ld iss er ta tio n zu r E rla ng un g de r p hil os o- ph isc he n D ok to rw üd e. E in er h oh en p hil os op his ch en F ak ult ät de r U niv er sit ät H eid elb er g v or ge le gt, L ah r: M or itz
Schauenbur g, 1910.
148. Fu ete r, E du ar d: G es ch ich te d er N eu er en H ist or io gr ap hie , M ün ch en , B er lin : R . O ld en bo ur g, 19 11
︵=H an db uc h d er Mittelalterlichen und Neuer en Geschichte 1
︶.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︑まれに頁余白に書き込みあり︶149. G aß , W
﹇ilh elm
﹈: G es ch ic ht e de r P ro te sta nt is ch en D og m ati k in ih re m Z us am m en ha ng e m it de r T he olo gie
über haupt, Band 1: Die Gr undlegung und der Dogmatismus, Berlin: Geor g Reimer , 1854, Band 2: Der Synkr etismus.
D ie S ch ulb ild un g d er re fo rm . T he olo gie . D er P ie tis m us , 1 85 7, B an d 3 : D ie Z eit d es Ü be rg an gs , 1 86 2, B an d 4 : D ie
Aufklär ung und der Rationalismus. Die Dogmatik der philosophischen Schulen. Schleier macher und seine Zeit, 1867.
︵本文中に傍線が引かれており︑注意書きあり︑頁余白に書き込みあり︑またそれぞれの最後の頁に手書きの要約がある︶