• 検索結果がありません。

w18.08-QIC

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

シェア "w18.08-QIC"

Copied!
32
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

34567

AG O STO D E 2 0 18

YACHANAPAJ TEMACUNA

1 AL 28 DE OCTUBRE DE 2018

(2)

Huillaj(ISSN 0043-1087) Numero 10 Agosto 2018 es publicada por Watchtower´ Bible and Tract Society of New York, Inc.; L. Weaver, Jr., President; G. F. Simonis, Secretary-Treasurer; 1000 Red Mills Road, Wallkill, NY 12589-3299, y en Ecuador por Sociedad de Estudiantes de la Biblia - Testigos de Jehov´

a P.O.Box 09-01-1334 Guayaquil - Ecuador.52018 Watch Tower Bible and Tract

CAITAMI YACHASHUN

1 AL 7 DE OCTUBRE

¿Tucuitachu yachanchij?

8 AL 14 DE OCTUBRE

˜Nahuita ricushpalla ama juzgashunchij

Punta temapica shuj informacionmanta tucuita alli yachanaca imamanta sinchi cashcatami yachashun.

Shinallataj chai informacion cierto o mana cierto´ cashcata yachangapaj Bibliapi tiyaj ima versocuna ayudanatami ricushun. Caishuj temapica imamanta shujtajcunata juzganata yachajcuna cashcata y tucuicunata igual ricungapaj imata rurana cashca- tapishmi yachashun.

15 AL 21 DE OCTUBRE

Cushilla causangapajca

mana mitsashpa cuj cashunchij

22 AL 28 DE OCTUBRE

Jehov´

a Dioshuan

cada punlla trabajashunchij

Diosca cushilla causachunminucanchijta rurashca.˜ Cushilla causangapajca Diospaj munai pajtarichun ayudashpami paihuan trabajana canchij. Cai ishqui temapica Dioshuan trabajangapaj imata rurana cashcata, shujtajcunamanpish mana mitsashpa cuj cashpaca ima bendicioncunata charinatami ya- chashun.

Mana utca pi˜ narina:

mana shaicushpa shuyashunchij

CAITAMI TAPUSHCACUNA

Nombrashca huauquicuna:

Timoteopaj ejemplota catichij

3 9

15 21

27

30 31

34567

˙ August 2018

Vol. 139, No. 10 QUICHUA (CHIMBORAZO)

FOTO:

MALAUI

Shuj superintendenteca paipaj huarmin- dijmi caishuj congregacionta visitanaman ringapaj listo can. Paicunapaj bicicletacu- napimi publicacioncunata, proyectorta, equipo de sonidota y paicunapaj shujtaj cosascunata apacun.

93.412

PUBLICADORCUNAMI TIYAN

145.504

GENTECUNAMANMI YACHACHINCUNA

315.784

JES´ US HUA˜

NUSHCATA YUYARINGAPAJ TANDANACURCACUNA ( 2017)

Tucui muyundij Allpapimi Bibliamanta yachachinchij.

Cai laya revistacunata rurangapajca, gentecunami shungumanta cullquita cushpa ayudan. Cai revistaca mana catungapajchu.

Shungumanta cullquita cusha nishpacajw.orgpaginaman

Cai revistapi tiyaj versocunatacaBi- blia en Quichua Chimborazo,2010 huatamantami japishcanchij.QC, 1989 tiyacujpica,Biblia en Quichua Chimborazo,1989 huatamantami japishcanchij.NMtiyacujpica, espa-

˜nolpiTraducci ´on del Nuevo Mundo

(3)

3

DIOSTA sirvijcunaca ima informacion cierto o mana´ cierto cashcata yachangapajca allimi intindinaraj, ricu- naraj canchij. Shinami imata ruranata yachashun (Pro- verbios 3:21-23; 8:4, 5). Chaita mana rurajpica Sata- naspish cai millai mundopish nucanchij yuyaicunatami˜ pandachinga (Efesios 5:6; Colosenses 2:8). Proverbios 18:13 pica: “Manaraj uyashpa imatapish cutichijca, upa cashca ricurishpa pingai tucunllami” ninmi. Chaimanta, tucuita alli yachashpami imata ruranata yachashun.

2 Cai yachaipica tucuita yachana imamanta sinchi cashcatami ricushun. Shinallataj alli decisioncunata ja- pinaca imamanta sinchi cashcatami yachashun. Biblia- pimi, huaquin yuyaicunata ricushun. Shinallataj hua- quin ejemplocunamantami yachashun. Chaicunami shuj informacion alli cashcata o mana alli cashcata intin-´ dichun ayudanga.

1, 2. a) ¿Diosta sirvijcunaca imatataj rurana canchij? b) ¿Chaita mana rurashpaca imataj tucushun? c) ¿Cai yachaipica imatataj ri- cushun?

¿Tucuitachu yachanchij?

“Manaraj uyashpa imatapish cutichijca, upa cashca ricurishpa pingai tucunllami” (PROVERBIOS 18:13).

CANTOCUNA:126, 95

¿IMATATAJ NINGUIMAN?

Correocunata o mensajecu- nata leyicushpa o

shujtajcunaman cachagri- cushpaca ¿imamantataj cuidadota charina canchij?

Shujtajcuna ˜

nucanchijmanta llullacunata nijpica ¿ima shi- nataj Jesuspaj ejemplota catishcata ricuchishun?

Shuj informaci´

on cierto o mana cierto cashcata ya- changapajca ¿ima quimsa versocunataj ayudanga?

(4)

AMA TUCUITA CRISHUNCHIJ

3 Cunan punllacunaca internetpi, te- levisionpi y shujtaj ladocunapimi gen- tecunaca tucui laya yuyaicunata nin.

Shinallataj achca gentecunami paicu- napaj amigocuna cachashca correocu- nata, mensajecunata chasquincuna.

Chai mensajecunataca huaquincunaca alli yuyaihuanmi cachancuna. Pero shuj- tajcunaca panda yuyaicunata o llullacu- nata nishpami cachancuna. Chaicuna- mantami cuidarina canchij. ˜

Nucanchij ricushcacuna, nucanchij uyashcacuna˜ cierto o mana cierto cashcata yachanga- pajca ¿imatataj yuyarina canchij? Pro- verbios 14:15-pica: “Yachai illaj runaca imata nijpipish, crishpa catinllami. Ash- tahuanpish yachajcunaca imata ruranga- pajpish, alli yuyarinrajmi” ninmi.

4 Imata leyinataca allimi agllana can- chij. Chaita rurashpami alli decisioncu- nata japishun (Filipenses 4:8, 9-ta le- yipai). Internetpi mana tucui verdadta nij noticiacunata ricushpa, yanga par- locunallata nij correocunata o mensa- jecunata leyishpa ama tiempota perdi- shunchijchu. Diosmanta caruyashpa apostata tucujcunapaj paginamanpish´ mana yaicunachu canchij. Paicunaca Diosmanta llullacunata nishpaminucan-˜ chijta Diosmanta caruyachisha nincuna.

Chashna tucui mana alli informacioncu- nami mana alli decisioncunapi urmachi tucun. Chai panda yuyaicuna ˜

nucanchij 3. ¿Imamantataj Proverbios 14:15-pi nishca yuyaita pajtachina canchij? (Pagina 3-pi tiyaj´ dibujota ricui).

4. a) ¿Filipenses 4:8, 9-ca imata rurachuntaj ayudanga? b) ¿Imata leyicushpaca imaman- tataj alli agllana canchij? (“Tucuita alli yachan- gapaj ayudacuna” nishca cuadrota ricui).

shunguta mana pandachingachu nishpa- ca ama yuyashunchijchu (1 Timoteo 6:

20, 21).

5 Llullata nij noticiacunata crishpa- ca llaquicunatami charishun. Por ejem- plo, Mois´

es 12 israelitacunata Dios cusha nishca llajtata ricunaman ca- chajpi ima tucushcata yuyashun.

Chai llajtamanta tigramushpaca 10 is- raelitacunaca mana alli noticiacuna- huanmi chayarca (N ´umeros 13:25-33).

Chai runacuna chashna huillashcaman- tami israelitacunaca desanimarircacuna (N ´umeros 14:1-4). Paicunaca 10 runa- cunami chaita nincuna, ciertomi canga nishpami yuyashcangacuna. Chaimi Jo- sue y Caleb Dios cusha nishca llaj-´ tamanta allicunata huillajpipish israe- litacunaca mana uyasha nircacuna (N ´umeros 14:6-10). Jehov´

a Diospi con- fiashpa, chai nishcacuna cierto o mana cierto cashcata ricunapaj randica chai 5. a) ¿Ima panda nishcacunatataj israelitacu- naca crirca? b) ¿Panda nishcacunapi crishca- mantaca imataj tucurcacuna?

¿Diosta sirvijcunaca maipitaj cunanlla llujshishca alli informaciontaca mash- cai tucunchij?

TUCUITA ALLI YACHANGAPAJ AYUDACUNA

(5)

10 israelitacuna mana allita nishcacuna- llapimi crircacuna.

6 Diosta sirvijcunamanta shujtajcuna mana allicunata nijpica ¿imamantataj cuidadota charina canchij? Diabloca Diosta alli sirvijcunatami tucui laya ju- chachishpa causan (Apocalipsis 12:10).

Jesuspish enemigocunaca tucui laya llu- llacunatami cancunamantaca ningacu- na nircami (Mateo 5:11). Caita yuyaipi charishpaca Diosta sirvijcunamanta llu- llacunata nijpica mana mancharinachu canchij.

7 ¿ ˜

Nucanchij amigocunaman, rijsish- cacunaman correocunata o mensaje- cunata cachanata munanchijchu? Shuj mushuj noticiata uyashpa o shuj ex- perienciata uyashpaca ¿nucanchijrajchu˜ tucuicunaman huillanata munanchij?

Manaraj shuj correo o mensajeta ca-

6. ¿Diospaj pueblomanta llullacunata nijpica imamantataj mana mancharina canchij?

7. ¿Manaraj shuj correo o mensajeta cachash- paca imatataj yuyarina canchij?

chashpami: “¿Cai informacionca cier- tochu can? ¿Tucuita alli yachashpachu cachacuni?” nishpa yuyarina canchij.

Mana seguros cashpaca panda infor- maciontami huauqui panicunaman ca- chacunchijman. Chaimanta, shuj in- formaci´

on mana cierto cajpica amaraj cachashpa borrashunchij.

8 ˜

Nucanchijman shuj correota o men- sajeta cachajpi, chaipi ima nishcata shuj- tajcunaman chai rato cachanaca shuj peligromi can. Huaquin ladocunapi- ca Diospaj Shimita ama huillachunmi autoridadcunaca jarcaicunata churash- ca. Chai ladocunapi caj enemigocu- naca huauqui panicunapura ama con- fianzata charichunmi imatapish nincuna o manchachincuna. Huaquin huata- cuna huashaman Union Sovieticapi´ caj llajtacunapi ima tucushcata yu- yarishun. Chaipica policıa secretapi´ 8. a) ¿Huaquin ladocunapicanucanchij enemi-˜ gocunaca imatataj rurashca? b) ¿˜

Nucanchij enemigocunataca imata rurashpataj apoyacun- chijman?

NOTICIAS DE ´

ULTIMA HORA:

Cai parteca jw.org paginapimi ricurin. Chican chican ladocunapi ima tucushcatami ashalla shimicunapi huillan.

PRENSA:

Cai parteca jw.org paginapimi huaquin shimicunapi tiyan. Caipica Diosta ama sir- vichun autoridadcuna imalla jarcaicunata churashcatami huillan. Jatun llaquicuna tiyashcamanta huauqui panicunata ima shina ayudacushcamantapishmi parlan.

JW BROADCASTING:

Cai canal de televisionca internetpimi tiyan. Cai canalpica mundo enteropi testigo de Jehovacuna imallata ruracushcatami huillan.

(6)

cajcunaca, “Diosta sirvijcunataca rij- sishca huauquicunaca saquishcami”

nishpami llullarcacuna1 (urapi tiyaj no- tata ricui). Achcacunami chaicunata crishpa Diospaj organizacionmanta ca- ruyarcacuna. Achcacuna cutin tigraj- pipish shujtajcunaca Diospi crinata sa- quishpami ˜

na mana nunca tigrarcacuna (1 Timoteo 1:19). ¿Chashna llaquicuna ama tiyachunca imatataj rurana canchij?

Mana alli noticiacunataca shujtajcu- naman amataj tigra cachashunchijchu.

Imatapish crinapaj randica puntaca tu- cuitami alli yachanaraj canchij.

MANA TUCUICHU VERDAD CAN

9 Huaquin noticiacunapica mana tu- cuitachu verdadta huillan. Chaimantami ima cierto o mana cierto cashcata ya- chanaca sinchi canga. Shujtajcuna mana tucuita verdadta nishpaca nucanchijta˜ pandachi tucunmi. ¿Ama pandachichun- ca imatataj rurana canchij? (Efesios 4:14).

10 ˜

Naupa punllapi israelitacunahuan ima tucushcata yuyarishun (Josu´

e 22:

9-34). Huaquin israelitacunaca rıo Jor-´ danmanta inti huashicun ladomanmi causarcacuna. Cutin caishuj israelita- cunaca inti llujshin ladomanmi causar- cacuna. Inti llujshin ladopi caj israe- litacunami rıo Jord´ an cuchullapi´ shuj jatun altarta rurashcarcacuna.

Chaica ciertomi carca, pero imamanta chaita rurashcataca inti huashicun la-

1Anuario 2004-pi paginas 110 y 111-ta,´ Anuario 2008-pipaginas 133 – 135-tapish ricui.´

9. ¿Imamantataj mana tucuita yachai tucun- chij?

10. a) ¿Imamantataj israelitacunaca paicu- napura macanacugrirca? b) ¿Imamantataj mana macanacurcacuna?

domanta israelitacunaca mana tucuita yacharcachu. Chaimantami, nucanchij˜ huauquicunaca Diospaj contrami tu- cushcacuna nishpa paicunahuan maca- nacungapaj allichirircacuna(Josu´

e 22:

9-12-ta leyipai).Pero manaraj macana- cunaman rishpami huaquin caricunata tucuita alli yachanaman cacharcacuna.

Chai caricunaca chai altartaca mana yanga dioscunaman sacrificiota cun- gapaj rurashcatami yachaj chayarcacu- na. Ashtahuanpish quipa huinaicuna˜ paicunapaj yayacuna Diosta alli sirvijcu- na cashcata yuyarichunmi rurashcacuna carca. Inti huashicun ladopi causaj israe- litacunaca manaraj paicunapaj huauqui- cunata hua˜

nuchinaman rishpa tucuita alli yachaj chayangapaj tiempota lluj- chishcamantami cushilla sintirishcanga- cuna.

11 Shujtajcuna mana tucuita verdadta nijpica tucuicunami pandari tucunchij.

Rey Davidhuan Mefi-bosethuan ima tu- cushcata ricushun. Davidca mana mitsa cashcamantami Mefi-bosetmanca paipaj abuelo Saulpaj allpacunata tigrachirca (2 Samuel 9:6, 7). Pero asha tiempo qui- paca Mefi-bosetmanta mana allicunata nishcatami uyarca. Chai nishcacuna cierto o mana cierto cashcata manaraj yachashpami tucui allpacunata quichur- ca (2 Samuel 16:1-4). David Mefi-bo- sethuan parlashpaca pandarishcatami cuentata curca. Chaimantami huaquin allpacunata tigrachirca (2 Samuel 19:

24-29). Davidca ama chashna panda- ringapajca manaraj shuj decisionta ja- pishpami puntaca tucuita alli yachanaraj carca.

11. a) ¿Davidca imamantataj Mefi-bosetpaj all- pacunata quichurca? b) ¿Davidca imatataj pun- taca rurana carca?

(7)

12 ¿ ˜

Nucanchijta pi yangamanta jucha- chijpica imatataj rurana canchij? Je- sustapish Bautizaj Juantapish chashna yangamanta juchachishcatami yuyari tu- cunchij(Mateo 11:18, 19-ta leyipai1).

Pero ¿Jesusca imatataj rurarca? Paica difindirishpa tiempota perdinapaj randi- ca gentecunataca nuca ima rurashcata,˜ ima yachachishcatami ricuna canguichij nircami. Shinallataj, “alli yuyaita cha- rishcataca ruraicunahuanmi ricuchi tu- cunchij” nircami.

13 ¿Caimantaca imatataj yachanchij?

˜Nucanchijtapish Jesusta shinallatajmi shujtajcunaca mana allicunata nishpa malpi saquichingacuna. ¿Chaipica ima- tataj rurana canchij? Shujtajcuna llu- llacunata nijpipish chai mana cier- to cashcataminucanchij ruraicunahuan˜ ricuchina canchij. Jes ´us rurashca shina

˜nucanchijpish alli causashpaca pi jucha- chijpi o ima llullacunata nijpipish mana cierto cashcatami ricuchishun.

“AMA CAN ALLI YUYAIYUJ CASHCALLAPI SHUNGUTA CHURANGUICHU”

14 ˜

Na ricushca shinaca tucui verdadta nij informacionta charinaca mana fa- cilchu can. Shinallataj ima cierto o mana

1 Mateo 11:18, 19 (NM): “Juan shamushpaca, mana micurcachu. Mana ubyarcachu. Chaimi paitaca: ‘Supai- tami charin’ nincuna. Runa Aichayuj tucushpa shamujca micujmi, ubyajmi. Chaimanta chai runaca: ‘Achcata mi- cujmi, vinotapish ubyajmi, impuestota japijcunahuan, ju- chayujcunahuanpish apanacunllami’ nincunami. Chash- na cajpipish alli yuyaita charishcataca ruraicunahuanmi ricuchi tucunchij”.

12, 13. a) ¿Jesusca paimanta llullacunata nij- pica imatataj rurarca? b) ¿˜

Nucanchijtapish yan- gamanta juchachijpica imatataj rurana canchij?

14, 15. ¿Imamantataj mananucanchijllapi con-˜ fiana canchij?

cierto cashcataca juchayuj cashcaman- tami mana yachai tucunchij. Yuyashun, achca huatacunatachari Diosta alli sir- vishpa caticunchij. Chaimantami ima- tapish alli yuyashpa ruranata yachash- canchij. Shujtajcunapish chaimantami respetangacuna. Pero chaica ¿nucan-˜ chijta pandachi tucungachu?

15 ˜

Nucanchijllapi yallitaj confiashpaca pandarinatami pudinchij. ˜

Nucanchij yu- yaicunapish pandachi tucunmi. Chai- mantami tucuita mana alli yachash- papish, tucuitami alli intindini ninata pudinchij. Pero chashna yuyanaca mana allichu can. Bibliapica: “Ama can alli yuyaiyuj cashcallapi shunguta churan- guichu” nishpami advertin (Proverbios 3:5, 6; 28:26).

16 Shuj ejemplopi yuyashun. Achca ex- perienciata charij Tomas shuti shuj an-´ cianomi shuj restaurantepi can. Pai- ca Juan shuti caishuj anciano shujtaj huarmihuan micushpa tiyacujtami ri- cun. Juanca cushillami pasacun, asirish- pami chai huarmita ugllarin. Chaimi To- masca Juan shujtaj huarmihuan purij cashcata yuyan. Shinallataj, “¿cunanca divorciaringachu? ¿Huahuacunahuanca imashi tucunga?” nishpami tapurin.

16. Cai ejemplopi ricuchishca shinaca ¿shuj restaurantepica imataj tucurca, imatataj To- masca yuyarca?

Bibliapica: “Ama can alli yuyaiyuj cashcallapi shunguta churanguichu”

nishpami advertin

AGOSTO DE 2018 7

(8)

Tomasca nami shujtajcuna chashna˜ rurashcata ricushca. Chaimantami cu- nanpish Juanmanta sustarishca can.

Chashna pasajpica nucanchijpish pai˜ shinallatajmi sintirinchijman ¿nachu?

17 Tomasca chashna yuyangapajca ¿tu- cuitachu alli yacharca? Chai tutallatajmi Juanta cayarca. Chaipimi restaurantepi caj huarmica Juanpaj pani cashcata yachaj chayarca. Juanca achca huata- cunatami paipaj panitaca mana ricush- ca carca. Paipaj pani asha horascuna- llata chai llajtapi saquirigrishcamantami micunaman ringapaj parlanacushcacuna carca. Juanpaj huarmica mana compa-

˜nai pudishcachu carca. Tomasca chaita yachaj chayashpami achcata pingarirca.

Antesmi chaitaca manaraj piman par- lashca carca. ¿Caimantaca imatataj ya- chacunchij? Achca huatacunata Diosta sirvicushpapish manaraj imata nishpa, manaraj imata yuyashpami tucuita alli yachanaraj canchij.

18 Maijan huauqui panicunahuan mana alli apanacushpaca paicuna allita o mana allita ruracushcata yachanaca mana jahuallachu canga. Imapipish pai- cunahuan mana de acuerdo cashpaca mana allicunatami ruracunga nishpami yuyai callarishun. Chaimantami paicu- namanta shujtajcuna mana allita rimaj- pica jahualla crishun. Shujtajcunahuan resintirishca cashpaca paicunamantami mana allicunata yuyashun (1 Timoteo 6:

4, 5). Ama chashna yuyangapajca shuj- tajcunata mana envidianachu canchij.

Ashtahuanpishnucanchij huauqui pani-˜ cunataca shungumanta cuyana, perdo- 17. a) ¿Tomasca imatataj yachaj chayarca?

b) ¿Caimantaca imatataj yachacunchij?

18. ¿Shujtajcunahuan mana alli apanacushpa- ca imatataj yuyai callarishun?

nana cashcatami yuyarina canchij(Co- losenses 3:12-14-ta leyipai).

BIBLIAPI TIYAJ CONSEJOCUNAMI

˜NUCANCHIJTA AYUDANGA

19 Cai yachaipica tucui informacionta charina, shinallataj ima cierto o mana cierto cashcata yachanaca mana f´

acil cashcatami ricushcanchij. ¿Imamanta?

Achca informacioncunaca mana tu- cuichu verdad can. Huaquin infor- macioncunaca pandatami nincuna. Shi- nallataj juchayujcuna cashcamantami mana tucuita yachai tucunchij. Pero

¿imatataj rurana canchij? Bibliapi ti- yaj consejocunatami catina canchij.

Por ejemplo shuj yuyaica, mana tucui- ta alli uyashpa imatapish ninaca shuj upa runa shinami can ninmi (Proverbios 18:13). Shinallataj mana tucuita crina- llachu canchij. Ashtahuanpish ima cier- to o mana cierto cashcatami ricunaraj canchij (Proverbios 14:15). Shinallataj mashna huatacunata Diosta sirvicush- papish mana nucanchij yuyaillapi con-˜ fianachu canchij (Proverbios 3:5, 6).

Bibliapi tiyaj yuyaicunami shuj informa- cion cierto o mana cierto cashcata alli ri-´ cuchun ayudanga. Shinami imata leyi- nata alli agllashpa alli decisioncunata japishun.

20 Pero huaquinpica nahuita ricush-˜ palla juzgaj cashcamantami ima cierto o mana cierto cashcataca mana yachai tu- cunchij. Catij yachaipimi imamantana-˜ huita ricushpalla juzgai tucushcata ri- cushun. Ama chashna cangapaj imata rurana cashcatapishmi yachashun.

19, 20. a) ¿Shuj informacion cierto o mana´ cierto cashcata yachangapajca ima versocu- nataj ayudanga? b) ¿Catij yachaipica imatataj yachashun?

(9)

9 JES ´

US ima shina canamanta parlashpami Isaiasca: “Pai man- dacushpaca nahuita ricushpallaca mana llaquichingachu. Paica˜ shujtajcuna huillashcata uyashcallahuanca mana allichingachu.

Ashtahuanpish paica piman mana tucushpami, huajchacunataca cashcata rurashpa allichinga” nirca (Isaıas 11:3, 4). Cai shimicu-´ nata uyashpami achcata animarinchij. ¿Imamantataj chaita nin- chij? Cai millai mundopica gentecunacanahuita ricushpallami juz-˜ gancuna o imatapish nincuna. Pero Jesusca cashcata ruraj Juezmi can. Paica mana nahuita ricushpalla juzgangachu. Chaimantami˜ Jes ´us juzgana punllana chayamuchun shuyacunchij.˜

2 Tucui punllacunami shujtajcunamanta paicuna ima shina cash- cata yuyanchij. Pero juchayujcuna cashcamantami mana Je- s ´us shina shujtajcunata alli juzgai tucunchij. Ashtahuanpish

˜nahuita ricushpallami imatapish ninchij o juchachinchij. Je- s ´us cai Allpapi cashpaca: “Mana alli yuyachijllapica ama jucha- chichijchu. Ashtahuanpish ima shina cashcata alli yachashpataj mana allichu nichigari” nishpami mandarca (Juan 7:24). Je- susca paipaj ejemplota catishpa ama jahua ricuillata ricushpa 1. a) ¿Isaiasca imatataj Jesusmantaca nirca? b) ¿Isaıas ima nishcata´ yachashpaca imamantataj animarinchij?

2. a) ¿Jesusca imatataj mandarca? b) ¿Cai yachaipica imatataj ricushun?

Nahuita ricushpalla ama juzgashunchij ˜

“Mana alli yuyachijllapica ama juchachichijchu. Ashtahuanpish ima shina cashcata alli yachashpataj mana allichu nichigari” (JUAN 7:24).

CANTOCUNA:142, 123

¿SHUJTAJCUNATA JUZGANAMANTACA CAI VERSOCUNACA IMATATAJ YACHACHIN?

Hechos 10:34, 35

Levıtico 19:15´

1 Timoteo 4:12

(10)

juzgachunmi munan. Cai yachaipica gentecu- na maijan llajtamanta cajpi, cullquita charijpi o mana charijpi, paicunapaj edadmanta nu-˜ canchij imata yuyai tucushcatami ricushun.

Cada unopimi ima shina Jes ´us mandashcata pajtachi tucushcata yachashun.

IMA RAZA CAJPIPISH AMA JUZGASHUNCHIJ

3 Apostol Pedrohuan ima tucushcata yu-´ yashun. Pedrotaca Cesarea llajtapi causaj Cor- neliopaj huasiman richunmi mandashca car- ca. Cornelioca mana judiochu carca (Hechos 10:17-29). Pedroca judiocunapurapi huinash-˜ camantami mana judıo gentecunataca mana´ allita shina ricuj carca. Shinapish huaquin cosascuna pasashcamantami Pedroca cam- biashca carca. Por ejemplo, paica shuj mus- cuita shinami charishca carca (Hechos 10:

9-16). Chai muscuipica jahua cielomanta shuj jatun linso shinapi achca mapa animalcunata uriyachicujtami ricurca. Quipaca “Pedro, chai animalcunata huanuchishpa micui” nishcami˜ uyarirca. Pero Pedroca mana chaita rurasha nircachu. Chaimi: “Taita Dios chuyayachishca- taca, canca ama mapami nichu” nishpa ri- mashca uyarirca. Chai muscuita tucui ricushca quipaca imamanta chaita nicushcataca Pedro- 3, 4. a) ¿Imamantataj ap´

ostol Pedroca mana jud´ ıo gentecunataca alli ricui callarirca? (Pagina 9-pi tiyaj´ dibujota ricui). b) ¿Ima mushuj yachaitataj Jehov´

a Diosca Pedroman yachachirca?

ca mana intindircachu. Chai ratomi Cornelio cachashca runacunaca Pedropajman chaya- murcacuna. Pedroca Diospaj espıritu pushaj-´ pimi Corneliopaj huasiman chai runacunata compa˜

nashpa rirca.

4 Judiocunaca mana judiocunapaj huasi- manca mana yaicujcunachu carca. Apostol Pe-´ dro gentecunatanahuillata ricunata yachash-˜ ca cashpaca Corneliopaj huasimanca nunca mana rinmanchu carca. Shinashpaca ¿ima- mantataj rirca? Paica shuj muscuita shina ricushcamanta, Diospaj espıritu pushachun´ saquishcamantami rirca. Corneliohuan par- lashca quipami Pedroca: “Pi cashpapish Taita Diospajnaupajpica tucuicuna chai shinallataj˜ cashcatami cunantajca yachani. Maijan llajtapi causaj cashpapish Taita Diosta manchashpa allita rurajtami Taita Diosca alli nin” nirca (Hechos 10:34, 35). Cai mushuj yachaica Pe- dropajca allimi ricurirca. Pero Jesusta tucui catijcunaca ¿ima shinataj cai mushuj yachaita- ca ricuna canchij?

5 Jehova Diosca paita sirvijcunaman tucui´ laya gentecunata chasquij cashcata ricuchin- gapajca Pedrotami utilizarca. Diospajca ima shimita rimaj cashpapish, maijan llajtamanta cashpapish, ima raza cashpapish tucuicunami igual canchij. Paita manchashpa allita rurajcu- nataca tucuicunatami chasquin (Galatas 3:´ 26-28; Apocalipsis 7:9, 10). ˜

Nucanchijca chai cierto cashcatami yachanchij. Peronahuillata˜ ricushpa juzgaj gentecuna causan lugarcunapi o familiapichari huinarcanchij. Chaimantami˜ tucuicunata igual tratanchijmi nishpapish, shungu ucupica paicunamanta yalli cashcata yuyai tucunchij. Pedro ima tucushcata yuya- rishun. Paica Yaya Dios tucuicunata chasquij 5. a) ¿Diosca paita sirvijcuna imata intindichuntaj munan? b) Dios tucui laya gentecunata chasquij cash- cata yachashpapish ¿imatataj nucanchij shungupi˜ sinti tucunchij?

Tucuicunata igual tratan-

chijmi nishpapish, shungu

ucupica paicunamanta

yalli cashcatami yuyai

tucunchij

(11)

cashcata shujtajcuna intindichunmi ayudar- ca. Pero tiempohuanca shungu ucupi shuj- tajcunata yalli sinticushcatarajmi ricuchirca (Galatas 2:11-14). Shinashpaca ¿ima shinataj´ Jesuspaj mandashcata pajtachishpa shujtajcu- natanahuita ricushpalla juzganata saquishun?˜

6 Shungu ucupi shujtajcunata yalli cash- cata sintishpa caticushcata yachangapajca

¿imatataj rurai tucunchij? Diospaj Shimita yachashpami nucanchij ima shina cashcata˜ ricurina canchij (Salmo 119:105). Alli amigo- cunatapish, “¿nucaca shujtajcunamanta yalli˜ cashcata sintishpa caticunichu?” nishpami ta- pui tucunchij (Galatas 2:11, 14). Achca huata-´ cunatachari shujtajcunata yalli cashcata sin- tishcanchij. Chaimantami chashna sintishpa caticushcataca mana cuentata cunchij. Shuj anciano chaita ima shina pasashcata ricushun.

Paica sucursalmanmi tiempo completopi sirvij shuj cusa huarmimanta shuj informeta ca- charca. Cusaca achca gentecuna yanganchish- ca shuj razamantami carca. Chai informepi cusamanta allicunata nishpapish ancianoca:

“Chai razamanta cashpapish chai cusaca alli comportamientota, alli causaitami charish- ca. Chaimi shujtajcunaca yachai tucun, chai razamanta cajcunaca mapa o llaquinai cau- saita mana charina cashcata” nircami. Diospaj pueblopi ima responsabilidadta charishpapish shujtajcunamanta yalli cashcata o mana ya- lli cashcata sinticushcatarajmi ricuna can- chij. Chashna sintishpa caticushcata yachan- gapajpish huauqui panicunatami ayudahuai nishpa manana canchij. Pero, ¿imatataj ash-˜ tahuan rurai tucunchij?

7 Shujtajcunata shungumanta cuyashpaca 6. a) ˜

Nucanchij shungupi shujtajcunata yalli cash- cata sintishcata yachangapajca ¿imatataj rurana canchij? b) ¿Shuj anciano informeta cachashpaca imatataj ricuchirca?

7. ¿Shujtajcunata shungumanta cuyaj cashcataca ima shinataj ricuchishun?

paicunataca mana yangata shina ricushunchu (2 Corintios 6:11-13 El Nuevo Testamento Qui- chua, Nueva Version Internacional, 1999, NVI).´

¿ ˜

Nucanchij llajtamanta cajcunallahuan, ˜ nu- canchij shimita parlajcunallahuanchu tanda- nacunata yachanchij? Shina cashpaca tucui laya huauqui panicunahuan apanacunata yachashunchij. Paicunataca nucanchijhuan˜ huillanaman, nucanchij huasipi micunaman˜ o shujtaj huauqui panicunahuan shuj rato pasachunmi invitanalla canchij (Hechos 16:

14, 15). Chaita rurashpaca tiempohuanca ashtahuanmi cai huauqui panicunataca cu- yashun. Paicunata yangata shina ricuna yu- yaitaca mana charishunchu. Cunanca ima- llacunamanta shujtajcunata mana alli juzgai tucushcata ashtahuan yachashun.

MASHNATA CHARISHCATA RICUSHPALLA AMA JUZGASHUNCHIJ

8 Shujtajcuna cullquita charijta ricushpa o mana charijta ricushpami maipica imatapish paicunamanta yuyanchij. Levıtico 19:15-pica:´

“Maijan ima mana allita rurashcata allichichun nijpica, imata mana charij huajchapuralla ama tucunguichijchu. Achcata charijpurallapish ama tucunguichijchu. Ashtahuanpish maijan- manpish ama tucushpa, imatapish cashcata ri- cuchinguichij” ninmi.

9 ¿Shujtajcuna cullquiyuj cajpi o pobre cajpi- ca imatataj yuyai tucunchij? Espıritu santo yu-´ yachijpimi Salomonca: “Huajchaca, paihuan apanacuj runapipish pinai tucunmi. Charij-˜ llatami achcacuna cuyan” nishpa escribirca (Proverbios 14:20). ¿Caimantaca imatataj yachanchij? Mana cuidadota charishpaca cull- quita charij huauqui panicunallahuanmi apa- nacunata munashun. Cutin ashalla cullquita 8. ¿Lev´

ıtico 19: 15-pica imatataj yachachin?

9. a) ¿Salomonca imatataj nirca? b) ¿Salomon nish-´ cacunamantaca imatataj yachanchij?

AGOSTO DE 2018 11

(12)

charijcunahuanca manachari tandanacunata munashun. ¿Shujtajcuna mashnata charishca- llata ricushpa juzganaca imamantataj mana alli can?

10 Shujtajcuna cullquita charishcamanta o mana charishcamanta juzganata yachashpaca huauqui panicunatami chicanyachinata pu- dinchij. ˜

Naupa tiempopi Jesusta catij Santia- goca chashna problema tiyashcamantami hua- quin congregacioncunaca chicanyaricuncuna nircami (Santiago 2:1-4-ta leyipai). ˜

Nucan- chij congregacionpipish chashna pasachunca mana saquinachu canchij. Shinashpaca ¿shuj- tajcuna mashnata charishcallata ricushpa ama juzgangapajca imatataj rurana canchij?

10. ¿Santiagoca imatataj nirca?

11 ˜

Nucanchij huauqui panicunataca Jehov´ a Dios ricushca shinami ricuna canchij. Paica pobre cajllapi o charij cajllapica mana cu- yanchu. Diospajnaupajpi alli cangapajca ach-˜ ca cosascunata o ashalla cosascunata chari- naca mana minishtirinchu. Jesusca: “Jahua pachamanta mandacujpica, achcata charijca mana jahualla yaicui tucungachu” nircami. Je- susca cashna nishpaca mana yaicuna cashcata- ca mana nicurcachu (Mateo 19:23). Shinallataj Jesusca: “Huajchacunaca, cushichishcami canguichij. Taita Dios mandagrinca cancu- napajmi” can nircami (Lucas 6:20). Chash- na nishpapish tucui pobrecuna paita uyashpa bendicioncunata chasquinataca mana nicur- 11. ¿Pobre cashcamanta o charij cashcamantachu Diospajnaupajpi alli ricurinchij?˜

¿Joven huauquicunata respetanchijchu?

(Parrafo 15-ta ricui).´

(13)

cachu. Achca pobre gentecunaca mana Je- susta catijcuna tucurcachu. Chaimantami shuj persona mashnata charishcallamanta Diospaj amigo cai tucunmi nishpaca mana yuyana can- chij.

12 Diospaj pueblo ucupica charij y huajcha huauqui panicunami tiyan. Pero tucui paicu- nami Diosta cuyashpa tucui shunguhuan sir- vincuna. Charijcunamanta parlashpaca Biblia- ca chingarijlla charinacunapica ama shunguta churaichijchu. Ashtahuanpish Taita Diospi shunguta churaichij ninmi (1 Timoteo 6:17- 19-ta leyipai).Shinallataj charij o huajcha caj- pipish achca cullquita charinata munashpaca llaquicunatami charinga ninmi (1 Timoteo 6:

9, 10). Yaya Dios shina huauqui panicunata ri- cushpaca paicuna charij o huajcha cashcalla- mantaca mana juzgashunchu. Pero ¿mashna edadta charishcata ricushpalla juzganata ya- chanchijchu?

MASHNA HUATACUNATA CHARISHCATA RICUSHPALLA AMA JUZGASHUNCHIJ

13 Bibliapica yuyajlla cajcunataca respe- tohuan tratachunmi mandan. Levıtico 19:32-´ pica: “Puzujlla uma yuyajcunataca paicunapaj

˜naupajpi shayarishpa alli ninguichij. Cambaj Taita Diosta manchanguichij” ninmi. Cutin Proverbios 16:31-pica: “Cashcata rurajcuna- ca, yuyajcamami causancuna. Chashna yu- yajcama causanaca, sumaj coronata chura- rishca shinami” can ninmi. Apostol Pablopish´ Timoteotaca yuyajlla runataca ama sinchita ri- mangui, ashtahuanpish “quiquin yayata shina yuyachishpa rimangui” nircami (1 Timoteo 5:

1, 2). Timoteoca yuyaj huauquicunata manda- na derechotami charirca. Pero mana tucui- 12. ¿Bibliaca imatataj charijcunaman, huajchacuna- manpish yachachin?

13. ¿Bibliapica yuyajllacunataca ima shinataj tra- tachun nin?

pi mandana cashcamantami paicunataca lla- quishpa respetohuan tratana carca.

14 ¿Shuj mayorlla huauqui yachashca jahua mana allicunata rurajpi o shujtajcunata mana allita rurachun animajpica imataj tucunga?

Diosca mananahuita ricushpallachu juzganga.˜ Mayorlla cajpipish juzganataca mana saquin- gachu. Ezequiel 9:5, 6-pica: “ ˜

Nuca uyacuitami caishuj runacunatapish cashna nirca: ‘Cancu- napish chai runata catishpa chai pueblollatataj pasanguichij. Chaipi causajcunataca hua-

˜nuchinguichijlla. Yuyajcunatapish, mosocu- natapish, solteracunatapish, huahuacuna- tapish, huarmicunatapish shujllapish ama saquirichun tucuicunata huanuchinguichijlla’˜ nircami” ninmi. Isaıas libropipish cai shina yu-´ yaillamantatajmi parlan (Isaıas 65:20).´ ˜

Nucan- chijpajca “Uni huatacunayuj Yuyaj” Jehov´

a Diosta respetanami ashtahuan importante can (Daniel 7:9, 10, 13, 14). Chaita rurashpaca pi mashna huatacunata charijpipish consejota cuchun minishtijpica mana manchashpa cuna- llami canchij (Galatas 6:1).´

15 ¿Jovencunataca ima shinataj tratana canchij? ¿Joven cashcallamantachu mana res- petana canchij? Apostol Pablo Timoteoman´ imata nishcata yuyashun. Paica: “Pajta cantaca, huambrami nishpa pi rimanman.

Chaimanta rimanapi, causanapi, cuyanapi, yuyanapi, crinapi, chuya canapipish crij- cuna ricushpa catinalla alli cangui” nircami (1 Timoteo 4:12). Pablo cai shimicunata quillcajpica Timoteoca 30 huatacuna yallitami charishcanga. Chai huatacunata charijpipish Pabloca importante cosascunata rurachunmi mingarca. ¿Caimantaca imatataj yachacun- chij? Jovencunataca mashna huatacunata charishcallamanta mana juzganachu canchij.

14. ¿Mayorlla huauqui o panitaca imamantataj hua- quinpica consejota cuna canchij?

15. ¿Apostol Pablomantaca imatataj yachacunchij?´

AGOSTO DE 2018 13

(14)

Shinallataj Jesucristo 33 huatacunacama ima- llata rurashcatami yuyarina canchij.

16 Huaquin llajtacunapica jovencunataca mana tanto cuentapi tomancunachu. Hua- quin ancianocunapish chai shinallataj yuyaita charishcamantami maipica jovencuna anciano o siervo ministerial canapaj pajta cajpipish mana superintendenteman huillancuna. Pero Bibliapica cai huatacunata charishpami ancia- no o siervo ministerial tucuna can nishpaca mana ninchu (1 Timoteo 3:1-10, 12, 13; Tito 1:

5-9). Shuj anciano pai causacun llajta gentecu- na shina yuyashpa, “cai huauquica cai edadta charishpami anciano o siervo ministerial tucu- na can” nishpaca Diospaj Shimi ima nish- catami mana caticun. Ancianocunaca mana paicuna yuyashca shinachu jovencunataca juz- gana can. Biblia mandashca shinami juzgana can (2 Timoteo 3:16, 17).

17 Huaquin ancianocuna paicuna causacun llajta gentecuna shina yuyashcamanta ima tu- cushcata ricushun. Shuj llajtapica shuj sier- vo ministerial huauquica congregacionpi hua- quin mingashcacunatami alli pajtachicurca.

Shinami anciano cangapaj Bibliapi mandash- cata pajtachicushcata ricuchicurca. Pero hua- quin mayorlla ancianocunaca cai huauquica 16, 17. a) ¿Shuj huauqui, anciano o siervo ministerial cangapaj listo cashcata yachangapajca ancianocuna- ca imatataj rurana can? b) ¿˜

Nucanchij llajta yuyaicu- nahuan Bibliapi tiyaj yuyaicunahuanca huaquinpica imapitaj mana igual can?

anciano tucunapajca jovenrajmi can nish- pami yuyarcacuna. Chaimantami superin- tendenteman mana huillarcacuna. Jahua ri- cuillata ricushcamantami cai huauquitaca anciano cachun mana nombrarcacuna. Ach- ca llajtacunapimi ancianocunaca cashna shi- na yuyaita charincuna. Chashna cajpipish mana nucanchij llajtapi causajcuna shina o˜

˜nucanchij yuyashca shinachu imatapish rura- na canchij. Ashtahuanpish Bibliapi mandashca shinami rurana canchij. Chaita rurashpallami shujtajcunata nahuita ricushpalla juzganata˜ saquishun. Shinami Jesusta cazucushcata ricuchishun.

CASHCATA RURASHPA JUZGASHUNCHIJ

18 Diospajca tucuicunami igual canchij. Ju- chayujcuna cashpapish shujtajcunataca Dios ricushca shinami ricunata yachai tucunchij (Hechos 10:34, 35). Chaipajca Diospaj Shi- mipi ima nishcatami siempre pajtachina can- chij. Shinami nahuita ricushpalla juzganata˜ saquishpa Jes ´us mandashcata cazucushcata ricuchishun (Juan 7:24).

19 Mandaj Jesuscanallami tucui gentecunata˜ juzganga. Pero paica mana nahuita ricush-˜ palla o imata uyashcallamantachu juzganga.

Ashtahuanpish cashcata rurashpami juzganga (Isaıas 11:3, 4). Chaita ricunaca yallitaj su-´ majmi canga.

18, 19. ¿Shujtajcunata Jehova ricushca shina ricun-´ gapajca imatataj rurana canchij?

ALLI

INTINDISHUNCHIJ

˜Nahuita ricushpalla ama juzgana:

Jesusca ima raza cashcata ricushpa, mashna cullquita charishcata ricushpa o mashna huatacunata charishcata ricushpallaca mana juzgarcachu. Ashtahuanpish gentecuna ima shina cashcatami ricur- ca. Juchayujcuna cashpapish shujtajcunataca Jehov´

a ricushca shi- nami ricuna canchij. Cashnami Jesuspaj ejemplota caticushcata ricuchishun.

(15)

15

JEHOV´

A DIOSCA tucui tiyashcata manaraj rurashpaca pai so- lomi carca. Pero paillapi yuyanapaj randica jahua pachapi angel- cunaman, cai pachapipish gentecunamanmi causaita curca.

Jehova Diosca ‘cushi Diosmi’ can. Tucui allicunatami gentecu-´ naman cunata yachan (1 Timoteo 1:11; Santiago 1:17). ˜

Nucan- chijtapish cushilla causachun munashpami shujtajcunaman cuj canata yachachin (Romanos 1:20).

2 Diosca ˜

nucanchijtaca paiman rijchajtami rurarca (G´ ene- sis 1:27). Chaimantami Dios shina cuyaj, llaquij cashcata ricuchi tucunchij. Cushilla causanata munashpa, bendicion- cunata chasquinata munashpaca Diospaj ejemplotami catina canchij. Chaipajca shujtajcunapi yuyashpami mana mitsacuna

1.Tucui rurashcacunata ricushpaca ¿imamantataj Diosca mana mitsami can ninchij?

2, 3. a) ¿Imamantataj mana mitsashpa cujcunaca cushilla sintirinchij?

b) ¿Cai yachaipica imatataj ricushun?

Cushilla causangapajca

mana mitsashpa cuj cashunchij

“Imatapish cujmi, cushcata japijta yalli cushicun” (HECHOS 20:35).

CANTOCUNA:76, 110

¿IMATATAJ NINGUIMAN?

¿Imamantataj ˜

nucanchijca mana mitsacuna cai tucun- chij?

Huillanapi ˜

nucanchij

tiempohuan, fuerzahuan par- ticipashpaca, ¿imamantataj cushilla sintirinchij?

¿Bibliapi nishca shinaca ima- mantataj mana mitsa cana canchij?

(16)

cana canchij (Filipenses 2:3, 4; Santiago 1:5).

¿Imamanta? Diosmi nucanchijtaca chashna˜ cachun rurashca. Juchayujcuna cashpapish Dios shinami mana mitsa canata yachai pu- dinchij.

3 Diospaj Shimipica mana mitsashpa shuj- tajcunaman cuj canatami yachachin. Cai ya- chaipica chaimanta Biblia imata yachachish- catami ricushun. Shinallataj mana mitsa cashpaca Diosta cushichi tucushcata, pai mingashcata pajtachi tucushcata, cushilla causai tucushcatami yachashun. Imamanta mana mitsa cashpa catina cashcatapishmi ya- chashun.

DIOSPAJ ˜

NAUPAJPI ALLI RICURINGAPAJCA

¿IMATATAJ RURANA CANCHIJ?

4 Jehova Diosca pai laya cachunmi mu-´ nan. Chaimantami mana mitsashpa shujtaj- cunaman imatapish cujpica cushilla sinti- rin (Efesios 5:1). Yaya Dios nucanchijta ima˜ shina rurashcata ricushpa, tucuita sumajta huinachishcata ricushpaca ¿imatataj intin-˜ dinchij? ˜

Nucanchijcuna cushilla causachun munashcamanta chashna rurashcatami in- tindinchij (Salmo 104:24; 139:13-16). Shuj- tajcunata cushichingapaj imata rurashpa es- forzarishpaca Diostami jatunyachinchij.

5 ˜

Nucanchijca Jesuspaj ejemplotapishmi catinchij. Paica mana mitsashpami imatapish cuj carca. Chashnami shuj alli ejemplota ri- cuchishpa saquirca. Jesusca: “Runa Aicha- yujca, sirvishca cangapajca mana shamur- cachu. Ashtahuanpish sirvingapaj, paipaj causaita cushpa tucuicunata randishpa ca- charichingapajmi shamurca” nircami (Ma- teo 20:28). Apostol Pablopish paita catijcu-´

4, 5. a) ¿Jehovapish Jesuspish ima shinataj mana mitsa cashcata ricuchishcacuna? b) ¿Imamantataj paicunapaj ejemplocunata catina canchij?

nataca: “Cristo Jesuspi tiyashca shinallataj cancunapipish cai yuyai tiyachun”. Jesusca

“paillatajmi tucuita saquishpa sirvij shina tu- curca. Runacuna shinallatajmi tucurca” nir- cami (Filipenses 2:5, 7). Chaimantami, “Je- s´

us shina cangapajca ¿imatataj ashtahuan rurana cani?” nishpa tapurina canchij(1 Pe- dro 2:21-ta leyipai).

6 Yaya Diospaj naupajpi alli cangapajca˜ paipaj ejemplota y Jesuspaj ejemplotami ca- tina canchij. Chaipajca shujtajcunapi yuyash- pami, ima shina ayudai tucushcata ricuna canchij. Jesusca shuj samaritano runamanta parlashpami pi cajpipish, maimanta cajpipish shujtajcunata ayudana cashcata paita catij- cunaman yachachirca (Lucas 10:29-37-ta leyipai).Jesusca shuj jud´

ıo, “¿pi shujtajtataj cuyana cani?” nijpimi samaritanomanta par- lotaca nirca. Jesus ima shina cutichishca-´ mantaca ¿imatataj yachanchij? Diospajnau-˜ pajpi alli cangapajca chai samaritano runa shinami imatapish mana mitsashpa shujtaj- cunaman cuna canchij.

7 Ed´

en huertapi ima tucushcata yuyarish- pami imamanta mananucanchijllapi yuyana˜ cashcata intindishun. ¿Imamantataj chaita ninchij? Diabloca Adan Eva Diosta mana´ cazushpa, paicunapaj munaita rurashpa- ca allimi causangacuna nircami. Evaca Dios shina canatami munarca. Adanpish Diospaj

˜naupajpi alli ricurinapaj randica Evapaj ˜ nau- pajpi alli ricurinallatami munarca. Chash- nami paicunallapi yuyashcata ricuchirca- cuna (Genesis 3:4-6). Pero quipaca jatun´ llaquicunatami charircacuna. ˜

Nucanchijllapi

6. ¿Jesus samaritanomanta parlashpaca imatataj´

˜nucanchijman yachachirca? (P´agina 15-pi tiyaj dibu- jota ricui).

7. ¿Eden huertapi ima tucushcata yuyarishpaca ima-´ mantataj mananucanchijllapi yuyana canchij?˜

(17)

yuyashpaca mana cushilla causashunchu.

Pero shujtajcunapi yuyashpa, paicunata ayu- dashpaca Dios yachachishcacuna allipaj cashcatami ricuchishun.

DIOS MINGASHCATA PAJTACHISHUNCHIJ

8 Ad´

an Evaca Ed´

en huertapica paicuna- llami carca. Paicunalla cashpapish shujtajcu- napimi yuyana carca. ¿Imamanta? Diosca shuj trabajotami paicunamanca mingash- ca carca. Yaya Diosca, huahuacunayuj tu- cushpa, cai pachapi jundarishpa shuj sumaj paraisota ruranguichij nishcami carca (G´

e- nesis 1:28). Diosca tucuicuna cushilla causa- chunmi munan. Adan Evapish paicunapaj´ huahuacuna cushilla causanapimi yuyana

8. ¿Adan Evaca imamantataj shujtajcunapi yuyana´ carca?

carca. Tucui familia tandalla trabajashpami cai Allpataca shuj paraisota rurana carca- cuna.

9 Cai Allpa shuj para´

ıso cachunca jucha illaj gentecunami Dioshuan trabajashpa paipaj munai pajtarichun ayudana carca. Shinami Diospaj samanaman yaicunman carcacuna (Hebreos 4:11). Chai sumaj trabajota ru- rashpaca cushillami canman carcacuna. Shi- nallataj paicuna mana mitsa cashcata ricu- chijpi, shujtajcunapi yuyashcata ricuchijpica Diosca bendicianmanmi carca.

10 Cunan punllacunapica Yaya Dioscanu-˜

9. Cai Allpata shuj paraisota rurashpaca ¿imaman- tataj gentecunaca cushilla canman carca?

10, 11. ¿Shujtajcunaman huillangapaj, Jesusta catij- cuna cachun ayudangapajca imatataj rurana canchij?

Diospaj Shimita intindichun shujtajcunata ayudashpaca cushillami sintirinchij.

(P´

arrafo 12-ta ricui).

(18)

canchijmanca shuj trabajotami mingashca.

Gentecunaman predicashpa Jesusta catij- cunata rurachun. Chaita pajtachingapajca shujtajcunamantami preocuparina canchij.

Diosta cuyashpa, projimotapish cuyashpa- ca Dios mingashcatami rurashpa catishun.

11 ˜

Naupa tiempopi ap´

ostol Pabloca ˜ nu- capish, shujtaj huauquicunapish Dioshuan trabajajcunami canchij nircami. Paicu- naca Diospaj Shimimanta huillashpa, yachachishpa purishcamantami chashna nir- cacuna (1 Corintios 3:6, 9). ˜

Nucanchijpish Dioshuan trabajajcunami cai pudinchij.

Chaipajca ¿imatataj rurana canchij? Dios mingashcacunata pajtachingapajca nucan-˜ chij tiempota, fuerzata, charishca cosascu- natami cui pudinchij. Chaica shuj sumaj ben- dicionmi can.

12 ˜

Nucanchij tiempota, fuerzata Dios- manta huillangapaj utilizashpaca cushi- llami sintirinchij. Bibliamanta estudiota cuj achca huauqui panicunaca chashnami sin- tirishcacuna. Bibliata estudiajcuna yacha- chishcata alli intindijpi, paicunapaj crishca- cuna sinchiyajpi, alli causai callarijpi, shinallataj imata yachashcatapish shuj- tajcunaman huillai callarijpica cushillami

12, 13. Gentecuna Jesusta catijcuna tucuchun ayu- dashpaca ¿imamantataj cushilla sintirinchij?

sintirinchij. Jesusta 70 catijcuna huilla- namanta tigramushpaca ‘cushillami carca- cuna’. Chaita ricushpami Jesuspish cushilla sintirirca (Lucas 10:17-21).

13 Gentecunata Diospaj Shimi ima shina ayudashcata ricushpami mundo enteropi caj huauqui panicunaca cushilla sintirin- cuna. Anna shuti solterapi yuyashun. Pai- ca Europa ladopimi causanaman rirca. Chai ladocunapi Diosmanta huillajcunaca mana tanto tiyanchu1 (urapi tiyaj notata ricui).

Annaca: “Achca gentecuna Bibliata yacha- nata munajpimi cushilla sintirini. Predicash- papish cushillami sintirini. ˜

Na huasiman ti- grashpaca mana nucallapi yuyanichu,˜ nuca˜ estudiantecunapaj problemacunapimi yuya- ni. Paicunata ima shina ayudanata, ima shina animanatami ricuni. ‘Imatapish cujmi, cush- catapish japijta yalli cushicun’ nishca shimi- cuna cierto cashcatami ricushcani” ninmi (Hechos 20:35).

14 Gentecuna mana uyajpipish paicu- naman alli huillaicunata uyana oportu- nidadta cushcamantami cushilla sintirin- chij. Profeta Ezequielman Yaya Dios imata mingashcatami nucanchijpish rurana can-˜ chij. Diosca: “Paicuna uyachun, mana uyachunpish nuca shimicunataca huillan-˜ guilla” nircami (Ezequiel 2:7; Isaıas 43:10).´ Gentecuna mana uyasha nijpipish Diosca

˜nucanchij esfuerzocunataca achcatami va- lichin (Hebreos 6:10-ta leyipai). Gente- cunaman huillanamantaca shuj huauquica:

“Tarpushcanchij, yacutapish churashcan- chij, Diostapish Bibliamanta yachana

1 Huaquin shuticunatami cambiashcanchij.

14. Ashalla gentecuna Diospaj Shimita uyajpipish,

¿cushilla huillashpa catingapajca imatataj rurana canchij?

Gentecuna uyasha o

mana uyasha nijpipish

Diosmanta huillashpaca

cushillami sintirinchij

(19)

munaita mirachichun nishpami manash-˜ canchij” ninmi (1 Corintios 3:6).

CUSHILLA CAUSANGAPAJCA

¿IMATATAJ RURANA CANCHIJ?

15 Jesusca nucanchij cushilla cachunmi˜ munan. Chaimantami paica: Shujtajcu- naman cuichij, paicunapish “cancunamanca jatun jatunpi tushuchishpa, llapishpa talliri- cujtami cunga. Cancuna ima shinami shujtaj- cunaman jatun jatunpi cunguichij, chash- nallatajmi cancunamanpish cunga” nircami (Lucas 6:38). Gentecunaman imatapish mana mitsashpa cujpica paicunapish chai- llatatajmi rurangacuna. Pero huaquincuna- ca imata cujpipish mana agradicincunachu.

Chashna cajpipish nucanchijca cuj cana-˜ taca mana saquinachu canchij. Shujtajcu- naman cuj canata yachashpaca achca allicu- natachari rurashun.

15. ¿Gentecuna pagui nijllapichu imatapish mana mitsashpa cuna canchij?

16 Shujtajcunaman imatapish shungumanta cujcunaca paicunamanpish tigra cuchun- ca mana shuyancunachu. Jesuspish: “Jatun micuita rurashpaca, huajchacunata, manco- cunata, cojocunata, mana ricujcunata ca- yangui. Paicuna mana tigrachi tucushca- mantaca Taita Diosmi cantaca cushichinga”

nircami (Lucas 14:13, 14). Diospaj Shimi- pipish imatapish mana mitsashpa cujcuna- ca bendiciashcami canga, ‘huajcha runa yu- yailla cajpish cushichishcami’ canga ninmi (Proverbios 22:9; Salmo 41:1). ˜

Nucanchijca gentecunata shungumanta ayudasha nishca- mantami mana mitsacuna cana canchij.

17 Pablopish Jesus shinallatajmi: “Ima-´ tapish cujmi, cushcata japijta yalli cushi- cun” nirca. Chashna nishpaca charishca co- sascunallata cunamantaca mana nicurcachu.

Ashtahuanpish shujtajcunaman animota

16. ¿Picunahuantaj mana mitsacuna cana canchij, imamanta?

17. ¿Cushilla sintiringapajca imallatataj cui pudinchij?

Cada huasipi huillashpaca Diosmanta uyana oportunidadta charichunmi gentecunata ayudanchij.

(Parrafo 14-ta leyipai).´

(20)

cuna cashcamanta, Bibliapaj consejocunata cuna cashcamantami nicurca. Pi imata mi- nishtijpipish ayudana cashcamantami par- lacurca (Hechos 20:31-35). Pabloca paipaj nishcacunahuan, ruraicunahuanmi ˜

nucan- chij tiempohuan, fuerzahuan cuyaita ricu- chishpa shujtajcunaman cuj canata yacha- chirca.

18 Gentecuna ima laya cajta estudiajcuna- ca, mana mitsashpa cujcuna cushilla causaj- tami cuentata cushcacuna. Shuj informa- cionpica: “Gentecunaca shujtajcunamanta ima allita rurashcamantami cushilla sin- tirincuna” ninmi. Yachajcunaca, gentecu- naca shujtajcunata ayudashpami mana yan- gamanta causacushcata sintincuna ninmi.

Shinallataj huaquin yachaj runacunaca alli saludta charisha nishpa, cushilla causasha nishpaca shujtajcunatami mana cobrashpa ayudana canguichij nincunami. Pero nucan-˜ chijpajca chaica mana mushuj yachaichu can. Jehova Diosca imatapish cushpa cu-´ shilla causanataca siempremi yachachicush- ca (2 Timoteo 3:16, 17).

CUJ CANATA AMA SAQUISHUNCHIJ

19 Mitsa gentecunapaj chaupipi causacush- camantami imatapish cuj canaca sinchi

18. ¿Yachajcunaca imatataj cuentata cushcacuna?

19, 20. ¿Imamantataj mana mitsashpa cunata ya- chana canchij?

canga. Pero Jesusca ishqui mandamiento- tami yachachirca. Puntaca Jehov´

a Diosta tucui shunguhuan, tucui almahuan, tucui fuerzahuan cuyana cashcatami nirca. Qui- paca quiquinta shinallataj projimotapish cuyana cashcatami nirca (Marcos 12:28- 31). Cai yachaipi ricushca shinaca, Diosta cuyajcunaca pai shinami casha ninchij.

Jehova Diospish Jesuspish imatapish mana´ mitsashpa cujcunami can. Chaimantami ˜

nu- canchijtapish paicunapaj ejemplota catishpa cushilla causachun nincuna. ˜

Nucanchij tiem- pohuan, fuerzahuan Diosta alli sirvishpa, shujtajcunahuanpish mana mitsacuna cash- paca Yaya Diostami jatunyachinchij. Shinami

˜nucanchijpajpish shujtajcunapajpish allita rurashun.

20 Quiquinca ˜

nachari shujtajcunata ayuda- cungui. Huauqui panicunatacarin ashtahuan allichari ayudacungui (Galatas 6:10). Mana´ shaicushpa ayudashpa catijpica paicunaca cantaca cuyanga, pagui ningacunami. ˜

Nu- canchijpish cushillami sintirishun. Prover- bios 11:25-pica: “Shujtajcunapaj allita ru- rajcunaca charijyancunami. Shujtajcunaman carajcunaca, paicunapish chasquincunami”

ninmi. Huillacushpa o imata ruracushpapish shujtajcunata alli tratashpa, mana mitsa cashpa, mana nucanchijllapi yuyashpami˜ tucui laya ayudai pudinchij. Catij yachaipimi caimanta ashtahuan yachashun.

ALLI

INTINDISHUNCHIJ

Mana mitsashpa cujcunacashujtajcunata cuyashpami pai- cunamanta sustarin. Imalla charishca cosascunata cushpapish paicunapaj tiempohuan, fuerzahuanmi shujtajcunata ayudan.

(21)

21 JEHOV´

A DIOS gentecunata rurashpaca paihuan trabajachunmi munarca. Juchayujcuna cashpapish Diosta sirvijcunaca pai- huanmi tucui punllacuna trabajai tucunchij. Por ejemplo, Bi- bliapica huillashpa, Jesusta catijcunata rurashpaca “Diospajta paihuan rurajcunami canchij” ninmi (1 Corintios 3:5-9). Tucuita ruraj Diosca chai importante trabajota rurachunminucanchijta˜ agllashca. Chaica shuj jatun bendicionmi can. Shinallataj shujtaj layapishmi Dioshuan trabajai tucunchij. Cai yachaipica ˜

nucan- chij familiacunata, huauqui panicunata ayudashpa ima shina Dioshuan trabajanatami yachashun. Shinallataj shujtajcunaman pozadata cushpa, Diospaj organizacionpi trabajashpa, Diosta ashtahuan sirvishpa paihuan ima shina trabajanamantami ya- chashun (Colosenses 3:23,NM).

2 Cai yachaita estudiacushpaca cada unomi chican chican cash- cata yuyarina canchij. ˜

Nucanchij causai, edad, salud, ruraicu- napish chican chicanmi can. Chaimantami Diospaj imata rurai

1. ¿Ima shinataj Dioshuan trabajai pudinchij?

2. ¿Imamantataj Diospajta ruracushpaca mana shujtajcunahuan compara- rina canchij?

Jehov ´

a Dioshuan

cada punlla trabajashunchij

“Diospajta paihuan rurajcunami canchij” (1 CORINTIOS 3:9).

CANTOCUNA:64, 111

DIOSHUAN

TRABAJACUSHCATA RICUCHINGAPAJCA . . .

familiatapish huauqui panicu- natapish ¿ima shinataj ayudai tucunchij?

¿ima shinataj shujtajcu- naman pozadata cui pudinchij?

paipaj organizacionpi, paita ashtahuan sirvingapajpish

¿imatataj rurai tucunchij?

(22)

tucushcallata ricuna canchij. ˜

Nucanchij rurai- cunata shujtajcunapaj ruraicunahuanca mana comparanachu canchij. Ap´

ostol Pabloca:

“Cancuna ima shina causacushcataca, tucui- cuna alli yuyarichij. Chashna tucui imapish cancunapaj causaipi alli cajpica, pi shujtaj ima shina cashcata ama ricushpa, quiquin ima shi- na rurashcallahuan cushi caichijlla” nircami (Galatas 6:4,´ QC, 1989).

FAMILIATAPISH HUAUQUI PANICUNATAPISH AYUDASHUNCHIJ

3 Diosca nucanchij familiata cuidachunmi˜ munan. Por ejemplo, huaquincunaca fami- liata mantiningapajca trabajanami canchij.

Achca mamacunapish paicunapaj uchilla huahuacunata cuidangapajmi huasipi saqui- rincuna. Cutin huaquincunaca paicunapaj yuyajlla yaya mamatami cuidana can. Caicu- nata ruranaca importantemi can. Bibliapi- ca: “Maijanpish quiquinpurapaj, ashtahuan- tajca paipaj huasi familiapaj imallata rurana cashcata mana rurajca,crishcata saquishpa mana crijtapish yallimi tucushca” ninmi (1 Timoteo 5:8). Familiata chashna cuidana cashcamantacharinucanchij munashca shina˜ mana tanto Diostaca sirvi pudinchij. Pero mana desanimarinachu canchij. Yaya Dios- ca ˜

nucanchij familiata cuidachunmi munan (1 Corintios 10:31).

4 Yaya mamacunapish ¿ima shinataj Dioshuan trabajacushcata ricuchi tucuncu- na? Paicunapaj huahuacunata Diosta ash- tahuan sirvichun animashpa. Achca yaya mamacunaca chaitami rurashcacuna. Hua- 3. ¿Imamantataj familiata cuidajcunataca Dios- huanmi trabajancuna ninchij?

4. a) ¿Diosta puntapi churashcata ricuchingapajca yaya mamacunaca imatataj rurana can? b) ¿Diosta puntapi churashcamantaca ima shinataj yaya mama- cunaca sintirishca?

huacuna huinarishpaca Diosta ashtahuan sir-˜ vingapajmi caru ladocunata rishcacuna. Hua- quincunaca misionero shinami sirvincuna.

Shujtajcunaca mana tanto huillajcuna tiyan lugarcunapimi precursor shina sirvincuna.

Cutin maijancunaca Betelpimi sirvincuna.

Paicuna carupi sirvicushcamantami familia- cunapish mana tanto visitai pudincuna. Pero yaya mamacunaca paicunapaj huahuacuna Diosta sirvinata puntapi churashcata ricush- pami cushilla cancuna (3 Juan 4). Chaiman- tami paicunapaj huahuacuna maipi cajpipish Diosta ashtahuan sirvishpa catichun animan- cuna. ˜

Naupa tiempopi Diosta sirvij Ana huar- micanuca churi Samueltaca Diosmanmi cuni˜ nircami. Achca yaya mamacunapish Ana shi- nallatajmi sintirincuna. Pero Dioshuan chash- na trabajanaca sumaj cashcatami ricushca- cuna (1 Samuel 1:28).

5 ¿Familia ucupi mana tanto responsabi- lidadta charishpaca imatataj rurai tucun- chij? Mayorlla huauqui panicunata, ungush- cacunata o imata minishticujcunatami ayudai pudinchij. Cai huauqui panicunata cuidajcu- natapishmi ayudai pudinchij. ˜

Nucanchij con- gregacionpi pi ayudachun minishticujta ri- cushunchij. Por ejemplo, shuj panica paipaj mayorlla yayatachari cuidacun. Pero shujtaj cosascunata ruranatami minishtin. Chaicu- nata rurachunmi paipaj yayata cuidashpa ayudai tucunchij. Shinallataj shuj huauqui o panitami tandanacuiman pushashpa, fa- miliata visitachun hospitalman pushashpa, o imata randinaman pushashpa ayudai tucun- chij. Chaita rurashpaca paicuna manashcata˜ Yaya Dios contestachunmi ayudai pudishun.

Shinami Dioshuan trabajacushcata ricuchi- cushun(1 Corintios 10:24-ta leyipai).

5. ¿Huauqui panicunataca ima shinataj ayudai pudin- chij? (Pagina 21-pi tiyaj fotocunata ricui).´

(23)

PUZACHIJCUNA CASHUNCHIJ

6 Dioshuan trabajajcunaca shujtajcunaman pozadata manachij cashcamantami rijsishca˜ canchij. Mushuj Testamentopi “puzachina”

nishca shimica “mana rijsishcacunahuan alli cana” nisha ninmi (Hebreos 13:2). Chashna alli cangapajca Bibliapi tiyaj huaquin ejemplo- cunamantami yachai tucunchij (Genesis 18:´ 1-5). ˜

Nucanchij huauqui panicuna cajpi o shujtaj gentecuna cajpipish ayudana opor- tunidadta charishpaca ayudanallami canchij (Galatas 6:10).´

7 Dioshuan trabajangapajca tiempo com- pletopi Diosta sirvijcuna congregacionta visitacujpimi nucanchij huasipi chasqui tu-˜ cunchij (3 Juan 5, 8-ta leyipai). Paicu- na visitajpica caishuj chaishujmi sumajta ani- manacunchij (Romanos 1:11, 12). Olaf shuti huauquimanta parlashun. Achca huatacuna huashaman, pai joven cajpirajmi shuj solte- ro superintendente huauqui congregacionta visitanaman chayarca. Chai huauquimanca mana pi pozadata cui pudircachu. Olafca paipaj yaya mama mana testigos cajpipish

“¿chai huauqui huasipi saquiri tucunchu?”

nishpami tapurca. Yaya mamaca: “Ari, pu- shamuilla, pero canca asientollapimi dormi- na cangui” nircami. Olafca chaitami rurarca, mana malaya nirircachu. Chai semana supe- rintendente huauquihuan pasashpaca Olafca sumaj experienciatami charirca. Paica: “ ˜

Nu- capish superintendentepish tucui tutaman- tacunami utca jatarishpa desayunacushpaca alhaja yuyaicunata parlaj carcanchij. Chaipi achcata animarishpami Diosta ashtahuan sir- vinata munarcani” ninmi. Huauqui Olafca 40 6. ¿Puzachijcuna cashcata ricuchingapajca imatataj rurana canchij?

7. ¿Tiempo completopi sirvijcuna congregacionta vi- sitacujpica imamantataj ˜

nucanchij huasipi chasquina canchij?

huatacunatami huaquin llajtacunapi misione- ro shina sirvishca.

8 Mana rijsishcacuna callaripi mana pagui ninata yachajpipish paicunamantami allita ru- rai pudinchij. Shuj experienciata ricushun.

Espana llajtapica shuj panica Y˜ esica shuti´ huarmimanmi Bibliamanta estudiota cucur- ca. Yesicaca Ecuadormantami carca. Shuj punlla Bibliamanta yachacushpaca Yesicaca achcatami huacai callarirca. Panica “¿imataj tucungui?” nishpami tapurca. Yesicaca: “Es- panaman manaraj shamushpaca pobremi car-˜ cani. Shuj punllaca ima micunata mana cha- rircanichu. ˜

Nuca huahuamanpish yacullatami cui pudircani. Huahuata dormichingacamaca Diostami manai callarircani. Chai quipa-˜ ca ishqui testigocunami nuca huasimanca˜ chayarca. ˜

Nucaca paicunahuan pinarish-˜ pami cushca revistatapish lliquishpa ‘¿cai- tachu nuca huahuamanca carasha?’ nishpa˜ caparircani” nircami. Panicunaca paita ayu- danatami munarcacuna. Pero paica mana uyasha nircachu. Quipaca panicunaca mi- cunatami huasi pungupi saquishpa rircacu- na. Yesicaca paipaj manaita Dios ima shina˜ cutichishcata mana cuentata cushcaman- tami cunanca llaquilla sintirirca. Chashnapish Jehova Diosta tucui shunguhuan sirvinatami´

8. ¿Mana pagui nijcuna cajpipish imamantataj shuj- tajcunamantaca allita rurana canchij? Shuj experien- ciamanta parlai.

Pi cajpipish ayudana

oportunidadta charishpa- ca ayudanallami canchij

AGOSTO DE 2018 23

(24)

munarca. Panicunaca chashna ayudashpami allita rurarcacuna (Eclesiastes 11:1, 6).´ DIOSPAJ ORGANIZACIONPAJ TRABAJASHPA AYUDASHUNCHIJ

9 ˜

Naupa tiempo Israel llajtapica huaquinpi- ca voluntario shina trabajashpa ayudajcuna- tami minishtircacuna ( ´

Exodo 36:2; 1 Cr´ onicas 29:5; Nehem´

ıas 11:2). Cunan punllacunapish

˜nucanchij tiempohuan, fuerzahuan, imata ru- ranata yachashcahuan o charishca cosascuna- huanmi huauqui panicunata ayudana opor- tunidadta charinchij. Chashna ayudashpaca cushillami causashun. Achca bendicioncuna- tapishmi charishun.

10 Diospaj Shimipica caricunataca Dios- huan trabajachunmi animan. Chaipajca sier- vo ministerial o anciano cangapajmi esforza- 9, 10. a) Israel llajtapica ¿imacunallapitaj volun- tario shina trabajashpa ayudajcuna minishtirirca?

b) ¿Huauquicunaca imacunallapitaj congregacionpica ayudai tucuncuna?

rina cancuna (1 Timoteo 3:1, 8, 9; 1 Pedro 5:

2, 3). Chashna esforzarijcunaca huauqui pani- cuna Diosta alli sirvishpa catichun, imata minishtijpipish chaita rurashpami ayudanata munancuna (Hechos 6:1-4). Ancianocunaca

¿tandanacuiman shamujcunata chasquichun, publicacioncunata ricuchun o maipi huillana lugarcunata ricuchun nucanchijta ma˜ nash-˜ cachu? Mana cashpaca ¿tandanacuna hua- sita allichichun, o chai laya shujtaj traba- jocunata rurachun manashcachu? Chashna˜ trabajashpa ayudajcunaca cushillami sintirin- cuna.

11 Diospaj huasicunata shayachishpa, alli- chishpa ayudajcunaca achca amigocunatami charincuna. Margie shuti shuj panimanta par- lashun. Paica 18 huatacunatami tandanacuna huasicunata shayachishpa trabajaj carca. Shi- nallataj achca huatacunatami joven panicu- namanca ima shina trabajanata yachachirca.

11. ¿Shuj panitaca construccionpi rijsishca amigacu- naca ima shinataj ayudarca?

Diospaj organizacionpaj trabajashpa ayudajcunaca mushuj amigocunatami charin.

(Parrafo 11-ta ricui).´

(25)

AGOSTO DE 2018 25 Paica shujtajcunahuan chashna trabajanami

caishuj chaishuj animarinacungapajca alli can nircami (Romanos 1:12). Cai pani paipaj cau- saipi llaquicunata charijpica chai amigacu- nami achcata animaj carca. ¿ ˜

Nucanchijpish construccionpi voluntario shina trabajan- gapaj rishcanchijchu? Construccionpi mana tanto imata ruranata yachashpapish ayu- dashpa participanallami canchij.

12 Jatun llaquicuna tiyajpica huauqui pani- cunata ayudashpami Dioshuan trabaja- cushcata ricuchinchij. Por ejemplo, llaquita apacujcunata ayudangapajca cullqui- tami shungumanta cui pudinchij (Juan 13:

34, 35; Hechos 11:27-30). Shinallataj paicu- napaj huasicunata cutin shayachishpa, chai ladocunata pichashpami ayudai tucunchij.

Polonia llajtamanta pani Gabrielaca pai cau- san lado inundarijpimi huasi illaj saquirca.

Pero cuchulla congregacioncunamanta huau- 12. ¿Jatun llaquicuna tiyajpica ima shinataj ayudai pudinchij?

qui panicuna ayudajpica cushillami carca. Ga- brielaca imalla chingachishca cosascunaman- taca mana llaquirinchu. Ashtahuanpish paica:

“Cai experienciata pasashcamantami con- gregacionpi canaca achca valishca cashcata ricushcani, cushillami sintirini” ninmi. Ach- ca huauqui panicunapish llaquicunata cha- rijpi paicunata ima shina ayudashcata ricush- pami alli sintirincuna. Paicunata ayudashpa Dioshuan trabajajcunaca achca cushillami cancuna (Hechos 20:35; 2 Corintios 9:

6, 7-ta leyipai).

13 Pani Stephanie y shujtaj huauqui pani- cunaca Dioshuan trabajashcatami ricuchish- cacuna. ¿Ima shina? Achca testigocunami paicunapaj llajtapi guerra tiyashcamanta pacatucushpa Estados Unidosman chayar- cacuna. Chaimi huauqui panicunaca pai- cunaman huasicunata mashcashpa, huasipi imalla minishtirishcacunata churashpa ayu- darcacuna. Cai panica: “Tucuicuna cuyaita ri- cuchijpimi paicunaca shungumanta agrade- circacuna. Chaica nucanchij shungumanmi˜ chayarca. Paicunaca nucanchij ayudashca-˜ tami yuyancuna. Pero paicunami nucanchij-˜ pajca achca allita rurashcacuna. Cuyaita ri- cuchishcamanta, Diospi tucui shunguhuan crishcamanta, tandalla cashcamantami Jeho- va Diostaca ashtahuan cuyashcanchij. Chai-´ mantami Diospaj organizacion imallata cush-´ cataca achcata valoranchij” ninmi.

DIOSTA ASHTAHUAN SIRVISHUNCHIJ

14 ¿Jehova Dioshuan ashtahuan trabajanata´ munanchijchu? ¿Mana tanto huillajcuna tiyan lugarcunapi huillanaman rinata munan- 13. ¿Shujtajcunata shungumanta ayudashpaca ima shinataj Diosta ashtahuan cuyashun? Shuj ejem- plomanta parlai.

14, 15. a) ¿Profeta Isaiasca imatataj ruranata mu- narca? b) ¿Isaıas shina cangapajca imatataj rurana´ canchij?

参照

関連したドキュメント

Keywords Markov chain, random walk, rate of convergence to stationarity, mixing time, wreath product, Bernoulli–Laplace diffusion, complete monomial group, hyperoctahedral group,

A large deviation principle for equi- librium states of Hölder potencials: the zero temperature case, Stochastics and Dynamics 6 (2006), 77–96..

Several other generalizations of compositions have appeared in the literature in the form of weighted compositions [6, 7], locally restricted compositions [3, 4] and compositions

In addition, under the above assumptions, we show, as in the uniform norm, that a function in L 1 (K, ν) has a strongly unique best approximant if and only if the best

¤ Teorema 2.11 Todo autovalor do problema de Sturm-Liouville tem multiplici- dade 1, isto ´e, o espa¸co vetorial das autofun¸c˜oes correspondentes tem dimens˜ao 1..

・大都市に近接する立地特性から、高い県外就業者の割合。(県内2 県内2 県内2/ 県内2 / / /3、県外 3、県外 3、県外 3、県外1/3 1/3

[r]

SHUTTLE ® O is a miticide for the control of Citrus red mite (Panonychus citri), European red mite (Panonychus ulmi), Pa- cific spider mite (Tetranychus pacificus), Texas citrus mite