• 検索結果がありません。

密教文化 Vol. 1978 No. 123 004堀内 寛仁「初会金剛頂経所説の六種百八名讃の統計的研究 (二) PL112-L67」

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

シェア "密教文化 Vol. 1978 No. 123 004堀内 寛仁「初会金剛頂経所説の六種百八名讃の統計的研究 (二) PL112-L67」"

Copied!
46
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

密 教 文 化

初会金剛頂経所説の

六 種百 八 名讃 の統 計 的考察(二)

は し が き 前 号 の 所 説 の 資 料 と し て 、 表(1)と し て 「梵 蔵 漢 三 本 の 原 文 」 を 出 し 、 そ の サ ン ス ク リ ッ ト索 引 と し て は 、 表(2)「 讃 歎 名 別 」 と、(3)「 後 半 語 別 」 の 、 二 種 の Skt. 索 引 を 出 し 、 更 に 表(4)と し て 「チ ベ ッ ト索 引 」 を 出 し た 。 漢 訳 に つ い て は 不 充 分 で あ る が 大 正 新 脩 大 蔵 経 索 引(第 十 巻 密 教 部(上)に ゆ ず っ た 。

表(1)梵

蔵 漢 対 照 の 百 八 名 讃 ・原 文

註 その 所 在 に つ いて は 、 筆 者 編著 の 「初会 金剛 頂 経梵 本 ロー マ字 本 」(「高 野 山 大学 論 叢 」三 ・六 ・八 巻 、 密教 文 化90、91、97、98、103、104及 び 「初 会 金 剛 頂 経 の 研究 ・ 梵 本 校 訂 篇(下)」 収 載)の 文 段番 号 に依 った。 そ の チ ベ ッ ト ・漢 訳 の 相 当 箇 所 も、 ロ ーマ字 本 には それ ぞ れ の 箇所 に適 宜 附 記 され て い る。またデ、ペ、 ナはデルゲ版、北 京版 、 ナ ル タ ン版 。釈 、疏 はananda-garbhaの 釈 と 遠akya-mitraの 疏 の こ と。 (1)金 剛 界 品 所 説 196

Atha bhagavantah sarva-tathagatah punar api samajam agamyasya Vajra-dhatu-maha-mandalasyadhisthanayasesanavasesasya ca satva-dhatoh paritrana-sarva-hita-sukhavaptyai yavat sarva-tathagata-samata-jnanabhi-jna'bhisambodhy-uttama-siddhaye bhagavantam sarva-tathagatadhipatim sva-vajra-sattvam an-adi-nidhanam Maha-vajra-dharam anena namasta-satenadhyesita-vantah//

(2)

sems-can gyi khams ma-lus-sin lus-pa med-pa rnams yons-su bskyab-pa dan/ thams-cad la phan-pa dan bde-ba bstabs-pa nas/ de-bshin-gsegs-pa thams-cad kyi mnam-pa Rid kyi ye-ses dan mason-par ses-pa dan yarn-dag-par rdsogs-pahi byan-chub dam-pa hgrub-pahi phyir/ rdo-rje dbyins kyi dkyil-hkhor chen-po hdi byin-gyis-brlab-par bcom-ldan-hdas de-bshin-gsegs-pa thams-cad kyi bdag-po ran gi rdo-rje sems-dpah thog-ma dan tha-ma med-pa rdo-rje hdsin-pa chen-po la min brgya-rtsa-brgyad-pa hdis gsol-ba btab-bo// 865爾 時 婆 伽 梵 一 切 如 来 。 復 作 集 会 。令 金 剛 界 大 曼茶 羅 加 持 故 得 尽 無 鯨 有 情 界 。 抜 済 一 切 利 益 安 楽 故 。 乃 至 一 切 如 来 平 等 智 。 神 境 通 三 菩 提 。 最勝 成 就 故 。 奉 請 婆 伽 梵 一切 如 来 主 宰 金 剛 薩 唾 無始 無終 大 持 金 剛 。 以 此 一 百八 讃 而 請 。 882爾 時 十方 一 切 世 界所 来 集 会 一 切如 来 。威 悉 於 此 金 剛界 大 曼肇 羅 中。 以加 持 力於 普 尽 無 余 諸 有 情 界 。 広 作 救 護 。 悉 令獲 得 利 益 安 楽 。 乃 至 得 一切 如 来 平 等 智 通 最上 悉 地 殊 勝 果 等 。 時 諸如 来 成 共 勧 請 具 徳 一切 如 来 増 上 主 宰 自金 剛 薩 垣 無 始 無 終 大 持 金 剛者 。 以 是 一 百 入 名 勧 請 称 讃 。 頬 日 梵 文 和 訳 そ の時 、世 尊 一切 如 来 た ち は、 再 び ま た集 会 して、(1)彼の金 剛 界 大 マ ン ダ ラ の加 持 の た め、 及 び(2)無尽 無 余 の果 生 界 の救 済 と一 切 利 益 宥 楽 藥 得 の た め(=無 尽 無 余 の衆 生 界 の 救 済 と 、無 尽 無 余 の衆 生 界が 一 切 の 利益 ・安 楽 を 獲 得 す る よ う)、 乃 至(3)一 切 如 来 の 平 等 智 ・神 通 ・三 菩 提 の 最 高 成 就 の た め 、 世 尊 ・ 一 切 如 来 主 ・一 切 如 来 〔各 〕 自 の 金 剛 薩 垣6無 始 無 終 の 大 ・持 金 剛 者 を、 こ の 百 八 名 を以 て 〔讃 歎 し〕 勧 請 し た(=勧 め ・お願 い した)。 チ ベ ッ トは 「一 切 に利 益 と安 楽 を 附 与 す るた め 」 「最 高 の三 貌 三 菩 提 が 成 就 す る た め」 「金 剛 界大 マ ン ダ ラを 加 持 す べ く」 「始 と終 な き」 「要 望 した 」 漢 訳:(865)の ト令 」、(882)「金 剛 界 大 曼 挙羅 中 、以 加 持 力 」 「得 」(「得 るた め」 で な く、 「得 た 」 と過 去形 の 如 き、 またそのため 「時諸如来 」とす る如 きは誤 りと思 う。 また 「十 方 一 切世 界 」 「果 等 」 「成 共 」 「称 讃 」 等 の補 語 多 し。 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察(二)

(3)

-111-密 教 文 化 梵 文 197 (1) 1) vajra-satva! 2) maha-satva! 3) vajra! 4) gata! 5) bhadra! 6) vajr'adya! 7) vajra-pane! (-pani) namo )Btu te!

(2) 1) vajra-raja! 2) su- ya! 3) vajrankusa! 4) tathagata! 5) amogha-raja! 6) vajragrya! 7) vajr'akarsa!

namo 'stu te!

梵文和訳 金剛薩唾よ 大薩 唾、摩詞薩 唾 摩詞 薩 、大 士 よ 金剛 よ 一切如来よ 普賢よ 金剛初よ 金剛手 よ 汝の ために帰命があ れか し 金剛王 よ 妙 ・最上仏よ 金剛鉤よ 如来 よ 不空王 よ 金 剛最上 よ 金剛 召(或 ハ金剛鉤 召)よ 〃 チベ ッ ト訳 1 rdo-rje sems-dpah 2 sems-dpah the 3 rdo-rje 4 de-bshin-gsegs-pa kun 5 kun-tu bzan 6 rdo-rje dan-po 7 phyag-na-rdo-rje phyag-htshat...laho// 1 rdo-rje rgyal-po 2 sans-rgyas mchog 3 rdo-rje lcags-kyu 4 de-bshin-gsegs 5 don-yod rgyal-po (ぺnes-pahi) 6 rdo-rje mchog 7 rdo-rje hgugs phyag-htshal khyod la // 865不 空 訳 882施 護 訳 の 順 866金 剛 智 訳 漢 訳 金剛勇 金剛勇猛 金 剛薩 唾 大心 大正士 摩詞(金剛)薩唾 金剛 金剛 金剛 諸如来 諸如来 一 切 如来 間賢 由普賢性 肯賢 金剛初 金剛初 金剛上首 金 剛手 金 剛手 執金剛 我礼 我頂礼 我今敬礼 金剛王 金剛王 金剛王 妙覚 妙勝覚 妙覚(最上) 金剛鉤 金剛鉤 金剛鉤 即来 諸如来 如来 不空王 不空王 不空王 金剛 金剛最上 最上(金剛王) 金剛召 金剛鉤召 金 剛請 引〃

(4)

(3) 1) vajra-raga! 2) khya! 3) vajra-vana! 4) vasam-kara! 5) mara-kama! 6) maha-vajra! 7) va jra-capa !

namo 'stu te!

(4) 1) vajra-sadho! ( -sadhu) 2) su-satvagrya! 3) vajra-tuste! (-tusti) 4) maha-rate! (-rati) 5) pramodya -raja! 6) vajragrya! 7) vajra-harsa!

namo 'stu te!

198 (5) 1) vajra-ratna! 金剛愛よ 大安楽よ 金剛箭よ 能伏者 よ 魔欲 よ 大金剛 よ 金剛 弓よ 〃 金 剛善 哉 (或 ハ金 剛 喜)よ 妙 ・最 上 薩 唾 よ 金剛満足 よ 大悦(或ハ大適悦)よ 歓喜王よ 最上金剛よ 金剛喜躍 よ 〃 金剛宝よ 1 rdo-rje chags-pa 2 bde chen-po 3 rdo-rje mdah 4 dban-byed-pa

5 bdud kyi ldod-pa

6 rdo-rje che 7 rdo-rje gshu phyag-htshal khyod la// 1 rdo-rje legs-pa 2 sems-dpah mchog 3 rdo-rje mgu-ba 4 dgah-ba the 5 rab-dgyes po 6 rdo-rje mchog 7 rdo-rje dgyes phyag-htshal khyod la// 1 rdo-rje rin-chen 金剛染 金剛敬愛 金剛愛染 大楽 大妙楽 摩詞安楽 金剛箭 金剛箭 金剛箭 能伏 善調伏 能調伏者 魔欲 魔欲最勝 魔羅諸欲 大金剛 大金剛 摩詞金剛 金 剛弓 金 剛弓 金 剛弓 〃 金剛善 金剛善哉 金剛善哉 薩唾 妙生勝 妙薩唾上首 金剛戯 金剛極喜 金剛歓喜 大適 大楽 摩詞悦 意 歓喜王 歓喜王 歓喜王 金剛 最上金岡 金剛首 金 剛喜 金剛喜 金剛喜躍 〃 金剛宝 金剛妙宝 金剛宝 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察(二)

(5)

密 教 文 化 2) su-vajrartha! 3) vajr'akasa! 4) maha-mane! 5) garbha! 6) vajr'adhya! 7) vajra-garbha!

namo 'stu to!

(6) 1) vajra-teja! 2) maha-jvala! 3) va jra-sttrya! 4) jinn-prabha! 5) vajra-rasmi! 6) maha-teja! 7) vajra-prabha!

namo 'stu te!

(7) 1) vajra-ketu! 〔正 シ クハ-keto〕 2) su-satvartha! 妙 ・金剛利よ 金 剛虚空 よ 大宝珠 よ 虚空蔵 よ 金剛豊(金剛豊饒)よ 金 剛蔵 よ 〃 金剛威光 よ 大光焔 よ 金剛 日よ 勝者の光(仏光)よ 金剛光 線よ 大威光 よ 金剛光 よ 〃 金 剛 瞳 よ 妙 ・衆 生 利 よ 2 rdo-rje don 3 rdo-rje mkhah 4 nor-bu the 5 nam-mkhahi snip-po 6 rdo-rje phyug 7 rdo-rje snip-po phyag-htshal...khyod

1 rdo-rje gzi-br jid

2 cher-hbar-ba 3 rdo-rje ni-ma 4 rgyal-bahi hod 5 rdo-rje hod-zer 6 gzi-brjid the 7 rdo-rje hod phyag-htshal. khyod la// 1 rdo-rje dbal 2 rab-sems-can don 金剛 堅 固利 妙金剛義金剛 金剛空 金剛虚空 金剛虚空 大宝 大摩尼 摩詞摩 尼 宝薩〔空 蔵?〕 虚空蔵 虚空蔵 金剛峯 〔豊(三)乙丙丁〕 金 剛豊盛 金剛富饒 金剛蔵 金剛蔵 金剛蔵〃 真〔金?〕剛威 金剛妙光 金剛威徳 大炎 大熾焔 摩詞光 焔 金剛 日 金剛聖 日 金剛 日 仏光 仏光 最勝光 金剛光 金剛円光 金 剛輝 大威 大 照 明 摩詞威 徳 金剛光 大金剛光 金剛光 〃 金剛憧 金剛宝憧 金剛憧 善利 善利生 善利衆生

(6)

3) vajra-dhvaja! 4) su-tosaka! 5) ratna-keto! 6) maha-vajra! 7) vajra-yaste! (-yasti)

namo 'stu te!

(8) 1) vajra-hasa! 2) maha-hasa! 3) vajra-smita! 4) rnaha'dbhuta! 5) dya! 6) vajragrya! (vajr'adya?) (vajrajna?) 7) vajra-prite! (-priti) namo 'stu te!

199 (9) 1) dh arma! 2) su-tattvar- satvartha) 3) vajra-padma! 金 剛 幡 よ-よ く満足 させ る者 よ-よ (妙 ・能 喜 者 よ) 宝 憧 よ 大金 剛 よ 金 剛 杖〃(或 ハ 金 剛 刹)よ 金剛笑よ 大笑 よ 金剛微笑よ 大希有 よ 愛喜の歓喜 よ 金剛最上 よ (金剛 初) (金剛 教 令) 金剛愛喜 よ 〃 金 剛法 よ 妙 ・真実 義 よ (妙 ・衆 生 利 よ) 金剛蓮 よ 3 rdo-rje mtshan 4 rab dgah-byed 6 rin-chen dbal 5 rdo-rje chen-po 7 rdo-rje dbal 〃 1 rdo-rje bshad-7no 2 bshad-pa the 3 rdo-rje hdsum-pa 4 no-7n.tshar the 5 dgah-shin dgah, 6rdo-rje ston (釈 ・ 疏 ニ 合 ス 。(事)-adya) 7 rdo-rje dgah-ba 〃 1 rdo-rje chos

2 rab de-Kid don

3 rdo-rje pad ma 金剛幡 金剛表刹 金剛光 妙喜 妙歓喜 善歓喜 宝憧 妙宝瞳相 宝憧 大金剛 金剛 大金剛 金剛刹 金剛刹 金剛宝杖〃 金剛笑 金 剛喜笑 金 剛笑 大笑 大適悦 摩詞笑 金剛笑 金剛笑 金剛微笑 大奇 大希有 摩詞希有 愛喜 大 喜大楽 楽生歓 喜 金剛勝 金剛初 金剛愛 金剛愛 金剛妙悦 金剛歓喜〃 金剛法 金剛妙法 金剛法 善利 頁実理 善利薩唾 金剛蓮 金剛蓮華 金剛蓮華 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(7)

-107-密 教 文 化 4) su-sodhaka! 5) lokesvara! 6) su-vajraksal 7) vajra-netra!

namo 'stu tel

(10) 1) vajra-tiksna! 2) maha-yanal 3) vajra.-kosa! 4) mahayudha! 5) 6) gambhirya! 7) vajra-buddhe! (-buddhi) namo 'stu tel

(11) 1) vajra-hetu! 2) maha-manda! 3) vajra-cakra! 4) maha-naya! 妙 ・浄者 よ' 'よ く浄 め る者 よ' 世 自在 よ 妙 ・金 剛 眼 よ 金 剛 眼 よ 〃 金剛利 よ 大乗 よ 金剛剣 よ 大器伎 よ 文殊師利(妙 吉祥)よ 金剛深 よ 金剛覚よ 〃 金 剛 因 よ 大 マ ン ダ よ 或 ハ大 心 髄 〔庭 〕よ 金剛 輪 よ 大理趣 よ 4 rab dgdh(dagノ 誤 リカ)-byed 5 hjig-rten dbaryt 6 rab rdo-rjehi spyan 7 rdo-rje spyan 〃 I rdo-rje rno-ba 2 theg-pa the 3 rdo-rje ral-gri 4 Tntshon chen-po 5 hjam-dpal

6 rdo-rje rab-tu zab

7 rdo-rje blo 〃 1 rdo-rje rgyu 2 snirn-po the 3 rdo-rje hkhor-lo 4 tshul chen-po 妙 浄 妙清浄 善清浄 世貴 観照 自在 観世 自在 金剛眼 金剛眼 金剛妙眼 金剛眼 金剛眼 金剛眼〃 金剛利 金剛利 金剛利 大乗 大乗法 摩詞彷 那 金剛剣 金剛剣 金剛蔵〔(工)輪〕 杖〔大(三)乙丙丁〕器 大器佼 摩誼器侯 妙吉 妙吉祥 文殊師利 金剛染〔深(三)乙〕 金剛甚深 金剛甚深 金剛慧 金剛慧 金剛覚〃 金剛因 金剛因 金剛因 大場 金 剛場 大堅 実 金 剛輪 金 剛妙輪 金剛 輪 理趣 大理趣 摩詞理趣

(8)

5) na.! 6) vajrottha!

7) vajra-manda! (T.: -canda)

namo 'stu te!

(12) 1) vajra-bhasa! 2) 'gra! 3) vajra-japa! 4) su-siddhy-da! 5) avaca! 6) agra! 7) vajra-vaca!

namo 'stu te!

200 (13) 1) vajra-karma! 2) su-vajr' ajna! 3) karma-vajra! 4) su-sarva-ga! 5) vajramogha! 妙 ・能 転 〔者 〕よ (よ く転 ず る者 よ) 金 剛 起 よ 金 剛 マ ン ダ (金 剛 の心 髄)よ 〃 金剛語よ 最 上妙明 よ (妙最上明) 金剛請 よ 妙 ・悉地施者 よ (よ く悉地を与え る 者 よ) 無言よ 金剛悉地最上 よ (或ハ最上金剛悉地) 金剛言 よ 〃 金剛業 よ 妙 ・金剛教令 よ 掲磨金剛よ (十字金剛杵の こと) 妙 ・遍行 よ 金剛不空 よ 5 rab-skor

6 rdo-rje las ba

7 rdo-rje snip-po

1 rdo-rje gsun-ba

2 rab rig mchog

3 rdo-rje zlos-pa 4 rab grub-sbyin 5 nai gsun 6 rdo-rje mchog gin b-pa 7 rdo-rje gsun 〃 1 rdo-rje las

2 rab rdo-rje bkah

3 las kyi rdo-rje

4 kun rab-hgro 5 rdo-rje nes-pa 能転 如教善転 妙転輪 金剛起 金剛起 金剛起 金剛場 金剛場 金剛道場〃 金剛説〔丙丁語〕 金剛語 金剛語言 妙 明 最 上妙明 (欠) 金剛講 金剛持調 金剛念諦 妙成 善成就 能授悉地 無言 無言 無言説 金剛成 金剛勝悉地 金剛上悉地 金剛語 金剛語 金剛言説 〃 金剛業 金剛事業 金剛 掲磨 教令 妙教令 金剛妙教 業金剛 如金剛業 金剛 遍行 善遍行 善遍一切処 金剛(広)不空 金剛不空 金剛不空 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察(二)

(9)

-105-密 教 文 化 6) mahaudurya! 7) va jra-visva!

namo 'stu te!

(14) 1) vajra-raksa! 2) dhairya! 3) vajra-varma! 4) maha-drdha! 5) duryodhana! 6) su-viryagrya! 7) vajra-virya!

namo 'stu te!

(15) 1) vajra-yaksa! 2) mahapaya! 3) va damstra! 4) maha-bhaya! 5) pramardi! (T.: in) 6) vajrogra! (T.: vajragra) 大 寛 広 よ (極 めて 広 大 な る者 よ) 金 剛巧 業 よ (或 ハ金 剛 一 切 よ) 〃 金剛護 よ 大勇〔あ るもの〕よ 金剛甲 冑よ 大堅固よ 難敵よ 妙 ・最 上精進よ 金剛精進 よ 〃 金 剛夜叉よ 大方便 よ 金 剛牙 よ 大怖 よ 擢魔 よ 金剛峻よ 6 rgya che-ba 7 rdo-rje kun 〃 1 rdo-rje srun-ba 2 brt an-pa the 3 rdo-rje go-cha 4 sra-ba the 6 b)tson-hgrus inchog (ni) 5thub-pa(ナpar) dkah 7 rdo-rje hgrus 〃 1 rdo-rje gnod-sbyin 2 thabs chen-po 3 rdo-rje mche-ba 4 hjigs-pa the 5 bdud-hjoms 6 rdo-rje mi-bzad-pa 広 極広大 大寛広 金剛巧 金剛巧業 金剛毘首 〃 金剛護 金剛守護 金剛守護 大勇 大精進 摩詞無 畏 金剛甲 金 剛甲冑 金 剛甲冑 大堅 大堅 固 大竪 固 難敵 極難敵 難 可敵対 妙 精進 最勝勤勇 上首精進 金剛勤 金 剛精進 金剛精進 〃 金 剛尽 金 剛薬叉 金 剛薬叉 方便 大方便 摩詞方便 金 剛牙 金剛利牙 金剛牙 大怖 大恐怖 甚可怖畏 捲魔 挫伏魔力 擢伏魔 金剛峻 勝金剛 金剛上

(10)

7) vajra-eandal

namo 'stu tel

(16) 1) vajra-sandhe! ( -sandhi) 2) su-sannidhya! 3) vajra-bandha! 4) pramocaka! 5) 6) samaya! 7) vajra-muste! (-musti) mamo 'stu te!

金剛暴怒よ 〃 金 剛 合 よ 妙 ・現 験 よ (よ く験 を現 わ す 者 よ) 金 剛 縛 よ 解 放 者 よ よ く解 放 す る者 よ 金 剛 拳 ・ 勝 ・三 摩 耶 よ (勝 ・本 誓 よ) 金 剛拳 よ〃 7 rdo-rje drdg-po 〃 1 rdo-rje mtsh ams- sbyor(釈rab-bsdus-nid, ナrab-sdud-nid) 2 rab-tu hdud 3 rdo-rje hchih-ba 4 rab grol-byed 5 rdo-rje khu-tshur 6 d am-tshig mchog 7 rdo-rje khu-tshur 〃 金剛急 金剛暴怒 金剛暴悪 〃 金剛令〔合?〕 妙金剛拳 金剛密令 〔合丙丁〕 威厳 大威力 善現験 金剛能縛 金剛拳 金剛嬉 〔縛(三)宮甲 乙丙丁〕 解善解脱 善能解放 金剛拳 金剛堅固 金剛拳 勝誓 勝三 昧 上勝三摩耶 金剛拳 金剛拳 金剛拳〃 〔註: (865)言 葉 不 足 多 シ 、(882)余 計 ナ 語 ヲ加 フ 、(866)音 訳 多 シ 。〕 201

(17) yah kas cid dharayen namnam idam asta-satam sivam (T.: m)/ (T.: idannesta-)

vajra-namabhisek 'adyaih sarvagraih so 'bhisicyate//

(18) yas to gaunam idam(T.: 0n) namnam maha-vajra-dharasya tu/

sasva(T.: sasva)...yam stuyat so 'pi (d gayan) bhaved vajra-dharopamah// (19) anenabhistuto 'smabhir

namnam asta-satena tu/ maha-yanabhisamayam

vispharaya maha-nayam (T.: m)//

su-shig min rnams hchan-ba ni// shi-ba brgya-po rtsa brgyad hdi//

rdo-rje min dban-bskur la-sogs// mchog rnams kun gyis de dban-bskur// gah-shig yon-tan min rnams kyis// rdo-rje hchan-ba chen-po la// rtag-tu glur-blahs bstod-pa nil/ de yah rdo-rje hchan hdrar hgyur// min brgya-rtsa-brgyad hdi-dag gis// bdag-cag gis ni bstod-pa yin// theg-pa chen-po Hogs-pa yi// tshul chen yah ni rgyas-par mdsod//

六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(11)

-103-密

(20) adhyesayamas tvam,: 'natha! bhasasva paramam vidhim/(T.: m)

sarva-buddha-maha-eakram maha-mandalam uttamam'" iti//

mgon-po khyod la gsol-ba ni// sans-rgyas kun gyi hkhor-lo chef dkyil-hkhor chen-po dam-pa yi// cho-ga mchog ni bsad-par gsol//

865不 空訳 (17)若 有持此名 百八寂静讃 金剛名灌頂 彼亦獲如是 (18)若 有以此名 讃大持金剛 正意歌詠者 彼如持金剛 (19)我 等以此名 一百八名讃 願大乗現証 遍流大理趣 (20)我 等讃汝尊 願説最勝儀 一切仏大輪 勝大曼奈羅 882施 護訳 如是百八寂静名 若有 常能受持者 彼於金剛灌頂等 一切所作勝成就 如是最上秘密名 大持金剛此称讃 若有常伸歌詠者 得与金剛手無異 我所称讃如是等 持金剛者百八名 大乗現証三味門 此 即流布妙理趣 我所勧請汝聖等 願説最上 自儀軌 謂一切仏大智輪 最勝金剛曼摯羅 866金 剛 智 訳 (全 然 別 文) 爾 時 以 雲 集 故 。 一 切 如 来 皆 歓 喜 。 便 得 堅 固 。 又 金 剛 薩 唾 自為 親 友 。 梵 文 和 訳 201(17)誰 にて もあ れ 、 この寂 静 百 八 名を 持 す る 者 は、 金 剛 名灌 頂 等 の 一 切 最 勝 な る 〔灌 頂 〕 によ りて 彼 は灌 頂 され る 〔事 とな る〕。 (18)誰 にて も、 大持 金 剛 の 〔108〕名 の 、 この 功徳 あ るも のを 常 に 〔大 持 金 剛 に対 し〕 歌 い 讃 ず る者 は 、持 金 剛 と等 し くな らん 。 お んみ (19)我 々 に依 って 、 この108名 に よ りて 讃 歎 され た 者 は 〔=汝 は〕、大 乗 現 証 三 昧 の 大理 駆 を 拡 げ よ 〔躍 開示 せ よ〕 おんみ (20)我 等 に汝 に 勧請 す: '主 よ、 最 高 の儀 軌 を説 き玉 へ 、 一 切 仏 の大 輪を 、大 曼 茶 羅 を 、 最 高 のを'と//

(12)

(2) 降 三 世 品 所 説 619

Atha bhagavantah sarva-tathagatah punah samajam agamya, bhagavan= tam sarva-tathagata-maha-eakra-vartinam anena ndmasta-satenadhyesita-vantah//:

de-nas yan bcom-ldan-hdas de-bshin-gsegs-pa thams-cad yan gcig-tu hdus-te boom-ldan-hdas de-bshin-gsegs-pa thams-cad kyi bdag-po - hkhor-lo chen-po bskor-ba la mtshan brgya-rtsa-brgyad-pa hdis gsol-ba btab-bo//

爾 時 世 尊一 切 如 来 又 復 雲 集 。 以 一 百 八 名 。称 讃 金 剛 手 菩 薩 摩 詞 薩 大 転 輪 王 。 碩 日 梵 文 和 訳 (619)そ の 時 、世 尊 一 切 如 来 た ちは 、 再 び集 会 して 、世 尊 ・一 切 如 来 ・大 転 輪 〔者 〕 に、 この百 八 名 を以 て 〔讃 歎 し〕 勧 請 せ り。 漢訳: 金剛手云 々の補訳あ り。 梵 文 620 (1) 1) vajra-satva! 2) maha-vajra! 3) vajra-natha! 4) su-sadhaka! 5) vajrabhiseka! 6) vajr'abha! 7) vajra-ketu! namo 'stu te! 621 (2) 1) hasa-vajra! 2) dharma! 3) vajra-kosa! 4) maha-vara! 5) mandala! 6) rajagrya! 梵 文 和 訳 金 剛薩唾 よ 大金剛 よ 金剛主 よ 妙成就者よ 金剛灌頂よ 金剛光 よ 金剛憧よ 帰命が汝にあれか し 笑金剛 よ 大法 よ 金剛剣 よ 大殊勝 よ 一切マ ンダ ラよ 最上王よ(王 の最上 な るものよ) チ ベ ッ ト 訳 1 rdo-rje sems-dpah 2 rdo-rje the 3 rdo-rje mgon-po 4 rab sgrub-mdsad 5 rdo-rje dban-bskur 6 rdo-rje hod 7 rdo-rje dbal khyod phyag-htshal-lo// 1 rdo-rje bshad-pa 2 chos chen-po 3 rdo-rje ral-gri 4 mchog chen-po 5 dkyil-hkhorr kun (gyi) 6 rgyal-po mchog 漢 訳(882) ア ンダー ラィ ンを施 した部 分 は、余分 な 語 も しくはSkt. と語 意を異 にす る もの 金剛薩錘 大金剛 妙 金剛尊 善哉者 金 剛灌頂 金 剛光 金剛勝 瞳 我頂礼 喜笑金剛 大妙法 金剛利剣 大執持 諸曼摯羅 最 上王 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(13)

密 教 文 化 7) nisprapanca! (T.: pamca) nomo 'stu tel 622 (3) 1) vajra-karma! 2) maha-raksal 3) canda-yaksa! 4) maha-grahal 5) vajra-musti! 6) maha-mudral 7) sarva-mudral namo 'stu tel 623 (4) 1) bodhi-citta! 2) maha-bodhel (-bodhi) 3) buddhal 4) tathagata! 5) vajra-jnana! (T.: -yana) 6) maha-jnana! 7) maha-yanal namo 'stu te!

624 (5) 1) sarvarthal 2) tattvartha! 3) satvartha! 4) sarva-vit! 5) sarva-jna! 6) sarva-krtl 7) sarval sarva-darsil namo 'stu te!

625 (6) 1) vajr'atmakal 無戯論よ 帰命が汝にあれか し 金 剛業よ 大 護よ 暴怒 夜叉よ 大執 よ 金剛拳 よ 大 印よ 一切 印よ 帰命が汝 にあれか し 菩提心 よ 大 菩提 よ 仏よ 一 切如来 よ 金 剛智よ (T.: 乗) 大 智よ 大乗よ 帰命が汝にあれか し 一切義利よ 一 切真実義 よ 大有情利よ 一一切知よ 一切知よ 一切作者 一一切の よ 一切見よ 帰命が汝にあれか し 金剛我者よ 7 spros-med khyod la phyag-htshal-lo//

1 rdo-rje las (dart) 2 srun-ba the 3 gnod-sbyin pa 4 gdon chen-po 5 rdo-rje khu-tshur 6 phyag-rgya the 7 phyag-rgya kun la phyag-htshal-lo// 1 byah-chub sems (dan) 2 byan-chub the 3 sans-rgyas 4 thams-cad de-bshin-gsegs 5 rdo-rje ye-ses 6 ye-ses the 7 theg then khyod la phyag-htshal-lo//

1 don kun (gyi) (ni) 2 de-hid don 3 sems-can don then 4 kun-rig-pa 5 kun-mkhyen 6 kun byas 7 thams-cad de kun-gzigs khyod la phyag-htshal-lo// 1 rdo-rje bdag 遠離戯 論 我頂礼 金剛掲磨 大作護 暴怒薬叉 大摂伏 6堅 固大 印 5金 剛拳 一切 印契 我頂礼 妙菩提心 大菩提 清浄妙覚 諸如来 金 剛智 起大智胆 最上大 乗 我頂礼 一 切義 利 諸 実義 大 勇猛 義 遍一切 6逼 作 自査 5一 切 智 一切 示現 我頂礼 金 副身

(14)

2) su-vajragrya! 3) vajra-virya! 4) su-va dhrk! 5) samaya-6) -tattvartha! 7) maha-satya! (T.: -satpa) namo 'stu te! 626 (7) 1) vajrarnkusa! 2) maha-kama! (T.: -kaya) 3) su-rate! (-rati) 4) prabha! 5) vajra-prabha! 6) prabhoddyota (T.: yota)! 7) prabha! namo 'stu tel 627 (8) 1) grya! 2) vajragrya! 3) grya! 4) narottamal 5) vajrottama! 6) grya! 7) vidyottamal namo 'stu te! 628 (9) 1) vajra-dhato! (-dhatu) 2) maha-guhya! 妙金剛勝よ 妙最上金剛よ 金剛精進 よ 妙金剛持 よ(よ く金 剛を持す る者よ) 大三昧耶よ 真実義よ 大真理よ 帰命が汝にあれか し 金剛鉤よ 大欲 よ 妙適 よ

妨 大光よ

金剛光 よ 光 りを現ず 仏光よ 帰命が汝にあれか し 金剛王勝 よ 金 剛勝 よ

人 の最勝 なる者 よ 金関の最勝なる者よ 大勝勝よ 明の最藤な乙者よ

脚 獅 やし

金剛慰

大曲 よ

2 rab rdo-rje mchog

3 rdo-rje brtson 4 rab rdo-rje hchan

5 dam-tshig chen-po

6 de-Kid don

7sems chen(釈bde chen, 疏bden chen)

khyod la phyag-htshal-lo// 1 rdo-rje lcags-kyu 2 hdod-pa the 3 rab-tu dgah-ba 4 hod chen-po

5 rdo-rje hod (daft) 6 hod gsal-ba (釈 疏hod snan-ba) 7 sans-rgyas hod la 1 rdo-rje rgyal inchog 2rdo-rje drag(釈 疏 rdo-rje mchog) (16) -6)ト 交 換 ス ベ シ。

3 rigs mchog mchog (dan)

(釈rig-pa mchog 疏rig-mhog)

4 mi yi mchog 5 rdo-rje dam-pa 6 mchog chen mchog

7 rigs mchog (釈rig-mohog) khyod la... 1 rdo-rje dbyins (dart). 2 gsan-ba cite 妙勝金剛 金剛精進 金 剛主 大三昧邪〔(三)耶〕 実義生 摩詞薩唾 我頂礼 金剛大鉤 大妙欲 極妙勝楽 大妙光 金剛光 明 現光 明 仏大光照 我頂礼 勝金剛主〔王?〕 金剛上 勝大明上 人中尊 上首金剛 大勝上 無極丞明 我頂礼 大金剛界 大秘密 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(15)

密 教 文 化 3) vajra-guhya ! 4) dhrk! 5) suksma! 6) dhyana! 7) vajra-karya! (T.: -kaya) namo 'stu te! 629 (10) 1) buddhagrya! 2) vajragrya! 3) bodhe! (-bodhi) 4) maha-budha! (T.: -yudha) 5) jnana! 6) buddha ! 7) buddha! namo 'stu te! 630 (11) 1) buddha-puja! (T.: -puja) 2) maha-puja! (T.: -puja) 3) satva-puja! (T.: -puja) 4) su-pujaka! (T.: -pujaka) 5) mahopaya! 6) maha-siddhe! (-siddhi) 7) vajra-siddhe! (T.: -siddhi) siddhi) namo 'stu tei

金剛秘密 よ 妙秘密持者 よ 金剛微妙よ 大禅定よ 金剛事業 よ 帰 命が汝 にあれか し 仏勝 よ 仏金剛勝よ 仏菩提よ 大智よ 仏智よ 大仏よ 仏仏 よ 帰命が汝にあれか し 仏供養 よ 大供養 よ 薩錘 供養 よ 妙供養者よ 大方便 よ 大悉地 よ 金剛悉地よ 帰命が汝にあれか し 3 rdo-rje gsan-ba 4 rab gsan-hchan 5 rdo-rje phra-ma (phra-ba) 6 bsam-gtan the 7 rdo-rje dgos la... 1 sans-rgyas mchog 2 sans rdo-rje mchog 3 sans-rgyas chub 4 mkhas-pa the 5 sans-rgyas ye-ses 6 sans-rgyas the 7 rgyas rgyas khyod phyag-htshal 1 sans-rgyas pa 2 mchod-pa the 3 sems-dpah pa 4 rab mchod-pa 5 thabs chen (daft

ni) 6 duos-grub the 7 rdo-rje grub khyod phyag-htshal-lo// 金剛秘 密 妙秘心 金剛微妙 大禅 那 金 剛事業 我頂礼 2仏 金剛勝 1仏 中勝 三 仏菩提 大智悟 諸仏勝智 大遍覚 自覚覚他 我頂礼 為仏供 養 大 供養 薩錘 供 養 妙 供者 広 大方便 大成就 金剛成就 我頂礼 託

(16)

631 (12) 1) 2) maha-kaya! 3) 4) sarasvate! 5) 6) -maha-citta! 7) vajra-vaj ral (T.: -citta) namo 'stu to 632 (13) 1) buddhadhipa! 2) jin'ajna-krd! 3) mitre! (T.: -mitrai) 4) jinagra-ja! 5) vairocana! 6) vibho! sasta! 7) Santa! (T.: santa) raudra! namo 'stu tel

633 (14) 1) tathagata! 2) maha- tattva ! (T.: -tatvad) 3) bhuta-kote! (-koti) 4) maha-naya! 5) 6) -jnana! 7) paramarthal

namo 'stu te!

如来 の 大身よ 如来 の 弁才よ 如来 の 大心よ 金剛金剛 よ (田.: -心) 帰命が汝 にあれ か し 仏主 よ 勝者教勅作者 よ 仏友 よ 勝者勝 ・生 よ 大 ビル シャナよ 遍満 よ 教師 よ 寂静者 よ 暴悪者 よ 帰命が汝にあれか し 如来 よ 大真実よ 実際 よ 大理趣よ 一切波羅蜜の 智 よ 最高義よ (第 一義 〔諦 〕よ) (勝 義〔諦 〕よ) 帰命が汝にあれか し I pa(hi) 2 sku chen-po 3 pa(hi) 4 gsun-dbyafts(te)/ 5 de-bshin-gsegs-pa (hi) 6 sems chen-po 7 rdo-rje rdo-rje 〃 1 sans-rgyas gtso-bo 2 rgyal bkah nan 3 sans-rgyas gtso-bo

釈・ 疏(3)sans-rgyas bses-gnenと

A) rgyal mchog skyes

4 b ses-green skyes 5 rnam-par

mdsad the (dare) 6 khyab ston 7shin釈: shi-ba. 疏: shi. khro la phyag-htshal-lo// 1 de-bshin-gsegs-pa 2 de-Rid che 3 yan-dag mthah (ste) 4 che-bahi tshul 5 pha-rol phyin-pa kun 6 mkhyen-pa 7 don dam kh-yod la... 一切如来 大〔智〕身 一切如来 勝弁才 一切如来 大愛心 金剛金剛 我頂礼 2行 仏教勅 1仏 勝主 為諸仏子〔友?〕 勝上生 遍照 尊勝 一切師 寂静 威暴 我頂礼 一切如来 大真実 諸法実際 大理趣 一切波羅蜜多 智 第一義 諦 我頂礼 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(17)

-97-密 教 文 化 634 (15) 1) bhadra! 2) carya'grya! 3) mara! 4) pramardaka! 5) sarvagrya! 6) jnana! 7) sarva-tra-ga! namo 'stu te! 635 (16) 1) Buddha,-hum (T.: kara! 2) hum (T.: hun.)-kara! 3) vajra-hum (T.: kara! 4) damaka! 5) vajrarnga! (T.: vajradga) 6) vajrogra! 7) vajra-pani! (-pane?) 普 賢 よ 行 勝 よ(行 の 勝 れ る もの よ) 魔 よ 催 魔 よ 一 切 勝 よ 平 等 智 よ 一 切 処 行 よ(一 切 処 に行 くもの よ) 〃 仏畔迦羅 よ 畔迦羅 よ 金 剛咋迦羅 よ 調者 よ 一 切金剛身 よ 金 剛勇よ 金剛手 よ 汝に帰命 あれか し 1 kun-tu bzan (dan) 2 spyod-pa mchog 3 bdud (dan) 4 bdud ni hdul-ba 5 kun ni mchog(dan) 6 mnam-nid mkhyen 7 kun-du hgro khyod lo// 1 sans-rgyas hum sties (釈hum mdsad) 2 hum shes-pa 3 rod-rje hum-shes 4 hdul-ba po 5 rdo-rje thams-cad 6rdo-rje mchog(釈 rdo-rje drag)(8) -2)ト 交 換 ス ベ シ。 7 phyag-na-rdo-rje khyod phyag-htshal 広大普賢 最勝行 5一 切中勝 6平 等智 3自 伏諸魔 4降 衆魔 一切通達 我頂礼 諸仏大智 本大智 金剛大智 善調者 衆金 剛身 勇 金剛 金剛手 頂礼帰命 636

(17) van(T.: vam)dyah pujyas ca manyas ca sat-karta(T.: rtta)vyas tathagataih yasmad vajra-drdham cittam vajra-satvas tvam ucyase//

637

(18) tvad-adhina hi sambodhih pita tvam sarva-darsinam(T.: m)/

sambhutah sambhavisyanti tvam asadya tathdgatah//

(18)

638

(19) anena stotra-rajena stunuyad vai su-bhakti-tah/ yo gayan(T.: yarn) stunuyat so 'pi

bhaved va jra-dharopanr ah// 639

(20) adhyesayamas tvarn(T.: tvan): 'natha!, sarva-buddha-vasarn-karam (T.: -vasarikaram)/ sarva-satvartha-karya(Tm kaya)rtham

utpadaya kulam svakam'" iti// 636

(17)phyag-byas mchod-cin brjed-pa dag// rim-gror de-bshin-gsegs-pas byas// gan-phyir rdo-rje sems brtan-pas// rdo-rje sems-dpah sties bya khyod// 637

(18)rdsogs-pahi byah-chub khyod rag-lus// kun-gzigs yab ni khyod yin-te// byun-ha dun vi hbyun-hyyur-bail

plc-bshin-gsegs-pa khyod kyis bsgru bsll 638

(19)bstod-pahi rgyal-po hdi yis nill rab-tu nios-pas stod-byed-cin/l ylu-blaos ga-n-shig stod-byed-pa// de ni rdo-rje-hdsin hdrar hgyur// 639

(20)sans-rgyas kun la mnah-n dsad-pahi// mgon-po khyod la gsol-ba ni//

sems-can kun don mdsad-pahi phyir/l

ran gi rigs ni shged-par mdsad//(釈mdsod)

金 剛薩唾汝所説 是 即金剛堅固心 由斯得彼諸如来 礼拝供養威恭信 汝自在力成正覚 能現 一切如世父 汝得一切善出生 為諸如来所依止 如是最勝称讃語 以孝愛心善讃揚 若以歌詠讃汝尊 得執金剛等無異 我今勧請汝聖尊 善作諸仏妙愛事 広為利益諸有情 願説本部所生 法 お んみ (17)〔 汝 は 〕如 来 た ち に依 りて 礼拝 し、供 養 し、 金 剛堅 固の 心 な るが 故 に (18)等 正 覚 は汝 に係 属 す 、 汝 に依 止 して 如 来 た ち は (19)こ の讃 の 王 によ りて 歌 を 歌 って 讃 歎 せ ば 、彼 ま た おんみ (20)我 等 汝 に勧 請 す べ し:'主 よ 、 歓 喜 〔せ しむ る た め〕 〔また 〕 〔汝 の 〕 自族 〔の諸 尊 〕 を 生 ぜ よ か し' 尊重 し、承 事 せ ら るべ きな り。 金 剛 薩 唾 と、 汝 は 言 わ る。 汝 は一 切 見 者(=仏)の 父 な り、 〔過 去 に〕 生 じ、『〔今 後 も〕 生 ず るな らん 。 妙 信 を 以 て 讃 歎 し 〔ま た 〕 持 金 剛 〔者 〕 と等 し くな らん。 諸 仏 〔を 鉤 召・ 引入 ・縛住 〕 一 切 衆 生 の利 益 を な す た め に と。 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(19)

-95-密 教 文 化 (3)遍 調 伏 品 所 説 1469

atha sarva-tathagatah punali samajam agaznya, ta...

Cm eva vajra-...bhagavantam sarva-dharmesvaram Avalokitesvaram anena namasta-pdnim)

satenadh yesita-vantah//

de-itas yan de-bshin-gsegs-pa thams-cad gcig-tu hdus-te, bcom-ldan-hdas phyag-na-rdo-rje de-nid kyis chos thams-cad kyi bdag-po spyan-ras-gzigs

kyi dban-po la mtshan brgya-rtsa-brgyad-pa hdis gsol-ba btab-bo/

爾 時 、 一 切 如 来 又 復 雲 集 。 為 勧 請 具 徳執 金 剛 ・一切 法 主 ・観 自在 菩 薩 摩 詞 薩 故 。 説 是 一 百 八 名 頬 日 梵 文 和 訳 その 時 、 一切 如 来 た ち は、 再 び集 会 して 、彼 〔の 金 剛手 〕・世 尊 ・一切 法 自在 〔者〕 ・観 自在 〔菩 薩 〕 に 、 この百 八 名 を以 て 〔讃 歎 し〕、勧 請 し た。 チベ ッ ト訳 は 「世尊金剛手彼 自身塑 一切法の主 に……勧請 した 」 漢訳:「……観 自在菩薩摩 詞薩に勧請す る為めの故 に、是の一百八名を説 く、頒 日」 1470 (1) 1) padma-satva! 2) maha-padlna! 3) lokesvara! 4) mahesvara! 5) avalokitesa! 6) dhiragryal (T.: viragpra) 7) dharma! (T.: rmma) namo 'stu te! 1471 (2) 1) raja! (T.: rmma) 2) suddha! 蓮華薩 唾よ 大蓮華 よ 世 自在 よ 大 自在 よ 観 自在 よ 勝勇〔尊〕よ 金剛法 よ 汝に帰命があれか し 法王 よ 大清浄よ 1 pa-dinohi dpah 2 pa-dmo-che 3 hjig-rten phyug 4 dban-phyug che 5 spyan-ras dban 6 bstan-pahi mchog 釈 疏brtan-Pahi 7 rdo-rje chos la phyag-htshal-lo//

1 chos kyi rgyal-po

2 dag-pa the 蓮 華薩 唾 大蓮 華 世 自在王 大主宰 観 自在王 勝勇尊 金剛法 稽首帰命 勝妙法王 犬清浄

(20)

3) satva-raja! 4) maha-mate! (-mati) 5) ka! (T.: madmaka) 6) maha-padma! 7) natha! namo 'stu tel 1472 (3) 1) va!) 2) ha! 3) suddha ! 4) su-sodhaka! (T.: sodhakah) 5) padma-vajra! (Tib., Ch., S.: padma) 6) padmaziga! 7) padma! namo 'stu tel

1473 (4) 1) maha-visva! 2) mahaloka l 3) maha-karya! 4) mahopama! 5) maha-dhira! 6) maha-vira! 7) maha-saurel (-sauri) (T.: saure) namo 'stu te!

薩唾王 よ 大慧 よ 蓮華我(者)よ 大蓮花 よ 蓮華主 よ 〃 蓮華生よ 妙 ・蓮華光 よ 蓮華清 浄よ 妙 ・清浄者 よ 蓮花金 剛よ (金剛蓮華 よ) 妙 ・蓮華身 よ 蓮華蓮華 よ 〃 1大 一 切 よ 2大 光 明 よ (大 き な'照 ら し') 3大 事 業 よ 4大 相 似 、 類 似 よ 〔1478-4)参 照 〕 5大 勇 よ 心 堅 固 に して 勇 し き人 6大 無 畏者 よ 精 進 して 恐 れ ぬ 人 、 英 雄 、 精 進不 退 者 7大 勤 勇 よ (大 威 勢 者 よ) 〃

3 sems kyi rgyal-po 4 blo-gros the 5 pa-dmahi nid 6 pa-dma the 7 pa-dmahi mgon khyod phyag-htshal-lo//

1 pa-dma las byun 2 pad bzan hod 3 padmo dag-pa (r) 4 rab-dag-byed

5 rdo-rje pa-dma

6 pad mchog lus 7 pa-dma pa-dma khyod phyag-htshal// 1 sna-tshogs chen-po 2 snap-ba the 3 dogs-pa chen-po ぺ 釈 疏dgos-Pa then-po

4 the daft mtshuns 5 brtan-pa chen-po 6 dpah-ba the 7 dpah chen khyod la phyag-htshal-lo// 4大 意 3最 上 勇猛王 6大 蓮華 5生 蓮華身 稽首帰命 7蓮 華尊 2妙 蓮華光 1蓮 華生 蓮華清浄 善浄者 金剛蓮華 妙蓮身 帰命 7蓮 華蓮華主 2勝 大光明 1大 巧業 4広 大善喩 3大 勝身 〔kaya〕 ト見 タカ 5具 大勇猛 6大 無畏 稽首帰命 7大 勤勇 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 口

(21)

-93-密 教 文 化 1474 (5) 1) satv'asaya! 2) maha-yana! 3) maha-yoga! 4) pita-maha! 5) sanso! (sambho?) 6) samkara! (T.: San) *suddhartha! 7) padma! 〔釈: 8名 トス 〕

namo 'stu te! 1475 (6) 1) dharma (T.: tatvartha! 2) sad-dharma! (T.: rmma) 3) dharma! (T.: rmma) 4) krt! (T.:rmma) 5) dharma! mma) 6) rya! (T.: harmagpra) 7) cakra! (T.: rmma) namo 'stu te! 1476 (7) 1) satva! 2) su-satvagrya! 3) satva! 有 情願 よ 大 乗 よ 木 喩 伽 よ 大 祖 父 よ (梵 天 よ) 寂 静 生 よ シ ャン カ ラよ (安 楽 行 、行 楽) 清 浄 義 よ 仏 蓮 花 よ 〃 法真実義よ 姓法 よ 清浄法 よ 妙 ・法作者 よ 大法 よ 妙 ・法勝 よ 妙 ・最上法 よ 法輪 よ 〃 仏 薩 唾 よ 妙 ・薩 唾 勝 よ (妙 ・最 上 薩 唾 よ) (妙 な る薩 唾 の最 上 な る者 よ) 法 薩錘 よ 1 sems-can bsam-po 2 theg-pa the 3 rnal-hbyor po 4 mes-po the 5 bde-za 6 bde-byed * dag-pahi don// 7 sans-rgyas dma khyod phyag-htshal//

1 chos de-nid don

2 dam-pahi chos 3 dag-pahi chos (ni)

4 chos rab-hdsin

5 chos chen-po (dan)

6 chos bzan mchog

7 chos kyi hkhor-lo

khyod phyag-htshal//

1 sans-rgyas dpah

2 sems bzan mchog

(ぺsems mchog

gtso)

3 chos kyi dpah 知有情心 大乗法 相応法 及 大父祖 6息 災 *浄 利 5寂 静生 覚華秀 稽首帰命 法真実義 持 正法 為 清浄妹 善 作法 6是 勝妙法 5大 法門 稽首帰命 7正 法輪 覚智大士 妙勝 勇 〔satvaノ訳〕 4薩 垣勝主

(22)

4) dhrk! 5) satvottama! 6) su-satva-jna!

7) satva-satva! namo 'stu tel 1477 (8) 1) avalokitesa! 2) nathag rya! 3) maha-natha! 4) vilokita! 5) aloka-loka! 6) lokArtha! 7) loka-nathal namo 'stu te!

1478 (9) 1) lokaksara! 2) mah in! 3) aksaraorya! 4) Aksaropama! 5) aksaraksara! 6) sarvaksa! 7) cakraksara! namo 'stu te! 1479 (10) 1) hasta! 2) maha-hasta! 3) samasvasaka! 4) dayaka! 5) dharma! (T.: rmrna) 妙 ・薩錘 持者 よ 最勝薩唾よ 妙 ・薩錘 知者よ 薩蟻中薩 唾よ 〃 観 自在 よ 主 勝 よ 大 主 よ 観 者 よ 光 明世 界 よ(Tib. 別) 世 利 よ 世 主 よ 〃 世 間 文字 よ 文 宇 の 大 な もの よ 文 字 の 勝 れた る もの よ 文 字 讐 喩 よ (よ く似 た 文字) 文 字 の 文 字 よ (不滅 の 不 滅 よ) 一 切 文 字 よ 〔aksa'眼'も ア リ〕 輪 字 よ 〃 蓮華手 よ 大手 よ 普令安穏者 よ 施者 よ 仏法 よ

4 chos mchog hdsin (疏 釈sems)

5 sems-dpah dam-pa 6 sems mchog hdsin

釈sems mchog ノ ミ デ 、ses-paナ シ 、 釈 意 ニ ハ ア リ 。 疏sems mchog ses

7 suns-dpah dpalt khyod phyag-htshatll 1 spyan-ras dban 2 mgon-po mchog 3 mgon-po chen-po 4 rnain-gzigs-pa 5 hjig-rten snap-ba 6 hjig-rtes don 7 hjig-rten m,gon-po khjod phyag-htsbal// 1 hjig-rten ?/i-ge 2 yi-ce the

3 yi-ge inchog (ni) 4 hdra 5 ?ji-ge yi-ge 6 thams-cad gzigs 〔一 切 ヲ 見 ル 〕 7 hkhor-lohi yi-ge khyod phyag-htshalll 1 phyag-na-pa-dma 2 phyag chen-po 3 dbucys-hbyin-pa(ni) 4 sbyin-pa-po 5 sans-rgyas chos(ni) 3法 大士 一切最上 妙勇尊〔satvaノ訳〕 帰 命 7勇 猛勝大士 観照 自在 最上尊 4普 遍観察 3大 勝主 為世光明 利世間 稽首帰命 7世 自在 世間文字 大文字 最上文字 字為喩 6一 切文字 5字 中字 稽首帰命 7文 字輪 蓮華手 復広大手 4施 者 3普 令安穏者 即仏 即法 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 口

(23)

-91-密 教 文 化 6) buddha! 7) makal

namo 'stu te! 1480 (11) 1) Buddha,-rupa! 2) maha-rupa! 3) vajra-rupa! 4) su-rupa-vit! 5) dharm'aloka! 6) su-tejagrya! 7) lok'aloka! namo 'stu te!

1481 (12) 1) natha! 2) nathagra! 3) natha! (T.: rmma) 4) natha-vall! 5) natha! 6) brahma! 7) putra! namo 'stu te! 1482 (13) 1) dipa! dipagrya! 2) dipa(grya)! 3) (dip'a)loka! 4) su-dipaka! 5) dipa-natha! 6) rnaha-dipa! 7) buddha-dipa! 大仏よ 仏の我性あ る者 よ (仏我性者よ) 〃 仏 色 相 よ 大 色 相 よ 金 剛 色 相 よ 妙 ・色 相 持 者 よ( vit'ヲ 持 ツ') 法 光 明 よ 妙 ・威 光 ノ勝 レタレ者よ 世 光 明 よ (世 間照 ら し) 〃 蓮 華 吉 祥 主 よ 主 ノ勝 レタレ者よ 法 吉 祥 主 よ 主 あ る者 よ 梵 主 よ 大 梵 よ 梵 子 よ 〃 灯 よ 灯 ノ勝 レタ レモノよ 〃 灯 光 よ(灯 明) 妙 ・作 灯 者 よ ('妙 ・放 光 者') 灯 の主 よ 大 灯 よ 仏 灯 よ

6 sans-rgyas the

7 sans-rgyas

nid

khyod

phyag-htshal

1 sagas-rgyas

gzugs

(ni)

2 gzugs chen-po

3 rdo-r

jehi gzugs(ni)

4 gzugs bzan hchan

5 chos kyi snap-ba

6 gzi-brjid mchog

7 hjig-rten snap

(ef.1477-5)

khyod phyag-htshal lo/ 1 pa-dmahi dpal(ni) mgon-po 2 (nngon-po) mchog 3 chos dpal

po 4 mgon-ldan-pa 5 tshans-pajzii ingon-po 6 tsh-ans chen-po 7 tshans sras khyod la htshal-lo 1 snap-ba (hi) snap mchog 2 snap-bahi gtso 3 snarl gsal 4 sin-tu snarl-ba-po 5 snap-bahi mgon-po 6 snarl-ba the 7 sans-rgyas s,naia 仏大尊 稽 首帰 命 7仏 威徳 仏 妙色 相 大色相 金 剛色相 善 相者 大法光 明 勝妙光 稽首帰命 7世 光耀 蓮華吉祥 尊 勝主 〔natha尊勝 cf. 3044-7〕 法吉祥尊 勝 尊者 6最 上大梵 5梵 中尊 稽首帰命 7梵 生子 1勝 上 法 灯 灯 〔釈 疏 デハ二名トス〕 2勝 灯 3発 灯 光 明 4普 照 者 〔(三)善〕 5為 光 耀 尊 6大 照明 稽首帰命

(24)

namo 'stu te! 1483 (14) 1) buddhab= hisikta! 2) buddhagrya! 3) putra! 4) maha-budha! 5) seka! 6) murdhagrya! 7) buddha-bu Cddha!) namo 'stu te! 1484 (15) 1) buddha-cakso! (-caksu) (T.: -caksor) 2) maha-cakso! (caksu) '3) dharma -cakso! (-caksu) (T.: -caksor) 4) maheksana! 5) jnana! 6) sarva-sva! 7) vajra-netra! namo 'stu te!

〃 仏 ニ灌 頂 サレタモノよ 仏 ノ勝 レタルモノよ 仏 子 よ 大 覚 よ 仏 灌 頂 よ 頂 ノ勝 レタ レモノよ 仏 中ノ仏 よ 〃 仏眼 よ 大眼よ 法眼よ 大 観視よ 三摩地智 よ 一切 主 よ 金剛眼 よ 〃 khyod phyag-htshal-lo// 1 sans-rgyas bskur 2 sans-rgyas mchog 3 sans-rgyas sras-po 4 mkhas chen-po 5 sans-rgyas bskur 6 gtsug gi mchog 7 rgyas rgyas khyod phyag-htshal 1 sans-rgyas spyan (ni) 2 spyan chen-po 3 chos spyan 4 gzigs-pa chen-po (yi) 5 tin-hdsin ye-ses 6 thams-cad-pa 7 rdo-rje spyan khyod phyag-htshal-lo// 7仏 光 相 得仏 灌頂 最上覚 為諸仏子 大覚智 大覚灌頂 勝頂輪 稽首帰 命 7覚 中覚 已具仏眼 即大眼 復為法眼 大観視 三摩地智 一切主 稽首帰命 7金 剛眼 1485

(16) yainam sarv'atmana gaunam (T.: nma)

namnam asta-satam tava/ bhavayet stunuyad va 'pi lokaisvaryam avapnuyat// 1486

(17) adhyesayamah (T.: asesayama) tvam,: 'vira! prakasaya maha-mune/

svakam to kulam utpadya

dharma(T.: rmma)-mandalam uttamam'" iti//

六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(25)

-89-密

1485

bdag-nid kun gyi yon-tan hdi//

khyod ni mtshan brgya-rtsa-brgyad rnams/ bstod-nas gums-par byed-pa na//

hjig-rten dban-po thob-par-hgyur// 1486

dpah-po khyod la gsol-btab-pall ran gi rigs rnams bskyed-nas kyan// chos kyi hkhor-lo dam-pa ni// thub-pa chen-pos bsad-par-gsolll

汝此噌百八名讃 若人全身恭敬礼 或復観想或称揚 彼人 当得世 自在 今勧請汝無畏者 大牟尼尊当善説 本部 出生妙 相応 法曼學羅勝 事業 梵 文 和訳 (1485)誰 か が、 全 身 〔全 霊 〕 を 以 て 、 この 汝 の 、 名の108、 功徳 あ る もの を 観 想 し或 は讃 歎 す る者 は 、〔彼 は〕世 間 の 自在 を 得 べ し。 (1486)我 等 、 汝 に 勧請 す 「無 畏 者 よ 、 大 牟尼 よ、説 き玉 へ 、 〔汝 の 〕自族 〔の 諸 尊 〕 を 生 じて 、 法 マ ン ダ ラを 、最 上 な る もの を ⊂説 き玉 へ 〕」と。 (4)義 成 就 品 所 説 1832

atha khalu sarva-tathdgatdh punah samdjam dgamya, sarva-tathdga-tabhiseka-ratnam tam eva vajra-dharam dry' dkdsa-garbham mahd-bodhi-sattvam anena ndmasta-satenadhyesita-vantah//:

de-nas yan de-bshin-gsegs-pa thams-ead gcig-tu hdus-nas, de-bshin-gsegs-pa thams-cad dban-bskur-bahi rin-po-che rdo-rje-hdsin-pa de-Rid de/ byan-chub sems-dpah chen-po hphags-pa nam-mkhahi snip-po la, min brgya-rtsa-brgyad-pa hdis gsol-ba btab-bo//

爾時 一切 如 来 又 復 雲 集 。 成 共 称 讃 巳。 得 一 切 如来 潅 頂 宝者 。 執 金 剛 尊 ・聖 虚 空蔵 菩 薩 摩 詞 薩 一 百 八 名 。 而伸 勧 請 頚 日 梵 文 和 訳 そ の時 実 に一 切 如 来 た ち は再 び集 会 して、 一 切如 来 の潅 頂宝 ・彼 の持 金 剛 者 ・聖虚 空 蔵 大 菩 薩 に、 この百八名 を以 て 〔讃歎 し〕、勧請 した。 チベ ット訳は 「一切如来を灌頂す るの宝 〔者〕 は、持金剛彼 自身であ って、即 ち大菩薩 ・聖虚空蔵に……」

(26)

漢 訳:「 威(み な)共 に 称 讃 し 巳 って云 々」と成 って い るが 、句 読 の 丸 を 一字 前 に 移 せ ば 「威 共 に 、已に一切如来の灌頂 宝を得た る者 ・〔即ち〕執金剛尊 ・虚空蔵 菩薩摩 詞薩 を 称 讃 し、 一百 八 名 に して 勧請 を 伸 ぶ 、 頒 に 日 くに伸 べ て 勧請 す 、 頒 に 日 く と よ め る 。 1833 (1) 1) garbha! 2) satvartha! 3) maha-satval 4) maha-dyutel (dyuti) 5) maha-ratnal 6) su-ratnagrya! 7) vajra-ratna! namo 'stu tel 1834 (2) 1) abhiseka! 2) maha-ratna! 3) suddha! 4) maha-subha! 5) ratnal 6) visuddhanga! 7) ratna-ratnal namo 'stu tel

1835 (3) 1) akas'! 2) sambhuta! 3) sarv' akasa! 4) maha-nabha! prabha!) 5) dhatul 虚空 蔵 よ 衆生 利 よ 大薩 唾 よ 大光 耀 よ 大 宝 よ 妙 ・宝 ノ勝 レタルモノよ 金 剛宝 よ 〃 灌頂 よ 大宝 よ 大清浄よ 大善妙 よ 仏宝よ 清 浄身 よ 宝中宝よ 〃 虚空 よ 虚空所生 よ 一司虚空よ 大空よ 虚空界よ 1 nar-mkhahi po 2 sems-can don 3 sems-dpah po 4 gzi chen-po// 5 rin-chen che-ba (hi) 6 rin-chen mchog// 7 rdo-r je rin-chen khyod phyag-htshal// 1 dban-bskur pa ペ 本 文dban-bshur; 釈dbaか bskur byin. 2 rin-chen che (ぺ 本 文rin-chen po)

3 dag-pa the shin 4 dge-ba the// 5 sans-rgyas chen 6 rnam-da.g skull 7 rin-chen rin-chen khyod phyag-htshal// 1 nam-mkhah 2 nam-mkhah las byun-ba// 3 nam-mkhah kun (gyi) 4 hod the-ba// 〔大 光〕 5 earn-mkhahi dbyiris (kyi) 虚空蔵尊 利有情 摩詞薩 唾 大光耀 大宝 6復 為妙勝 宝 稽首帰命 7金 剛宝 径 灌頂者 大 宝主 広 大清浄 大善妙 覚 智大宝 清浄身 稽首帰命 7宝 中宝 虚空 虚空所出生 一切虚空 大虚空 即虚空界 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(27)

-87-密 教 文 化 6) sarv',asa! 7) sarv'asa-' grya! namo 'stu te! 1836 (4) 1) sambhaval 2) ratnorna! (T.: ratnarna) 3) buddhorna! 4) su-tathagata! (T: -gaatah) 5) sarva-ratna! 6) grya! 7) ratna-karya! namo 'stu te! 1837 (5) 1) ratna! ratnagrya! 2) ratnogra! (T.: tnagra) 3) ratna! 4) tathagata! (T.: tah) 5) ratnottama! 6) mahakasa! 7) sam'akasa! namo 'stu te!

1838 (6) 1) alarn-kara! 2) maha-sobhal (T.: sobha) 3) sobh'akara! 一 切 願 よ (Tib. 全 方 角) 一 切 願 ノ勝 レタルモノよ〃 宝生よ 宝毫相よ 仏 毫相 よ 妙 ・如来 よ 一 切 宝 よ 妙 ・一 切 ノ勝 レタルモノ よ 宝 事 業 よ 〃 宝 よ 宝勝 よ 宝勇 よ 暴怒、猛あ らしい 宝 よ 一切如来よ 宝 の最二上 よ 大虚空 よ 等虚空 よ 〃 荘厳よ 大厳麗よ 厳麗の根源 よ

6 ph yogs kun (gvi)// 7 re kun mchog ni khyod phyag htshal//

2 rin-chen spu 1 rin-chen hbyun// 3 sans-rgyas spu 4 bde-gsegs rab// 5 rin-chen cad 6 rab-kun-mchog// 7 rin-chen dgos-pa khyod phyag-htshal// 1 rin-chen rin-mchog 2 rin-chen drag 4 de-bshin-gsegs-pa kun 3 rin-chen 5 rin-chen dam-pa 6 nam-mkhah the// 7 mkhah mnam khyod la phyag-htshal-lo// 1 rgyan yin-pas(ni) 2 mdses-pa che// 3 mdses-par shin (sobad-kara ト見 タ カ) 釈mdses-pahi hbyun-gnas; sobha-akaraト 見 タ カ 6具 諸願 稽首帰命 7諸 勝願 1宝 中出生 2宝 毫相 即 仏毫相 妙如来 6一 切上 妙 5一 切宝 稽首 帰命 7宝 所作 塑宝 勝宝 復宝 勇 4亦 復為諸如来 3宝 6是 大虚空 5最 上宝 稽首帰命 7等 虚空 殊 妙 荘 厳 大 厳 麗 衆 荘 厳 相 〔-akaraト 見タカ〕

(28)

4) su-sobhaka! 5) Buddha! 6) sarvartha! (Ch. : satvartha) * suddhartha 7) dana-carya! namo 'stu te! 1839 (7) 1) ratna! (T.: rmma) 2) grya! 3) ratna! 4) tathagata! 5) seka! 6) lokartha! 7) pramodartha! (Ch.: martha)

namo 'stu te! 1840 (8) 1) dana! pradana! 2) danagrya! 3) tyaga! tyagagrya! 4) dayaka! (T.: kah) 5) satvartha! 6) tattvartha! 7) tharthal namo 'stu te! 1841 (9) 1) einta-raja! 2) maha-teja! 3) paramita-妙 ・厳麗(者)よ 清浄よ 一切利よ (有情利 よ) 清浄義よ 布施行 よ 〃 法 の宝 よ 清 浄 の 最 た るも の よ 僧 伽 宝 よ 如 来 よ 大 灌 頂 よ 世 利 よ 歓 喜 義 よ (第 一義 、最 高 義) 〃 施 よ 妙 施 よ 施 勝 レタルモノよ 捨 よ 捨 の 勝 レタルモノよ 施 者 よ 一 切 の 有情 利 よ 真 実 義 よ 大 利 利 よ 〃 如 意(宝)王 大威 光 よ 施 ハ ラ ミツ(の) 4 rab-mdses-mdsad 6 don kun 5 dag-cin * dag-pahi don 7 sbyin-spyod khyod la phyag-htshal-lo//

1 chos rin-chen (ni)

2 rnam-dag mchog// 3 dge-hdun rin-chen 4 de-bshin-gsegs// 5 dban-bskur chen-po 6 hjig-rten don// 7 don-sbyin khyod la phyag-htshal-l o// 1 sbyin-pa rab-sbyin 2 sbyin-pahi mchog// 3 gtoh-shin gton mchog 4 sbyin mdsad-pa// 5 sems-can kun don 6 de-nid don// 7 don chen don (ni) khyod phyag-htshal// 1 bsam-pahi po 2 gzi-brjid che// 3 sbyin-pahi pha-rol phyin-pahi 妙厳者 *浄 利 5清 浄 6利 有情 稽首帰命// 7布 施行 2最 上清浄 1妙 法宝 4如 来 3復 為僧伽宝 大灌頂者 利世 間 稽首帰命 7第 一義 布施 広施 最上施 養捨 勝捨 能捨者 利諸有情 6普 利 已 稽首 7大 利善利益 如意宝王 大威光 布施波羅蜜多 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(29)

-85-密 教 文 化 4) -naya! 5) tathagata! 6) maha-sarva! 7) buddha! namo 'stu te! 1842 (10) 1) 2) -maha-ratna! 3) 4) prabha! 5) 6) -maha-keto! (-ketu) 7) maha-hasa! namo 'stu te! 1843 (11) 1) tathagata! 2) grya! 3) maha' seka! 4) maha-vibho! (-vibhu) 5) loka-natha! 6) su-lokagrya! 7) loka-surya! namo 'stu te! 1844 (12) 1) ratnadhika! 2) adhika-tara! 3) bhusana! 4) ratna-dhrk! 5) ratn'aloka! 理 趣 よ 〔(釈)施 ハ ラ ミツ と理趣 〕 如 来 よ 大 薩錘 よ 一 切仏 よ 〃 如来の 大 宝よ 如来の 大光 よ 如来の 大瞳よ 大笑よ 〃 如 来 灌 頂 ノ勝 レタルモノよ 大 灌 頂 よ 大 遍 主 よ 世 主 よ 妙 ・世 間 最勝 者 よ 世 間 日よ 〃 宝 ノ卓越 ナルモノよ 更 二卓趣 セル者 よ 宝 荘厳 よ 宝 持 者 よ 宝 光 よ 宝 照 よ 4 tshul// 5 de-bshin-gsegs-pa 6 sems-dpah the// 7 sans-rgyas kun(te) khyod phyag-htshal// 1 de-bshin-gsegs-pa 2 rin-chen the// 3 de-bshin-gsegs-pa 4 hod the (ste)// 5 de-bshin-gsegs-pa 6 dbal chen-po// 7 bshad chen khyod la phyag-htshal-lo// 1 pahi 2 dban-bskur mchog// 3 dban chen 4 khyab-pa chen-po stet/ 5 hjig-rten mgon 6 rab hjig-rten mchog// 7 hjig-rten ni-ma khyod phyag-htshal// 1 rin-chen phul-te (ペphul-bas)

2 rab kyi mchog// 3 rin-chen rgyan(te) 4 rin-chen mdsod// 釈mdsad ペhdsim 5 rin-chen snap-bas 理 是即如来 大勇猛〔者〕 稽首帰命 7一 切覚〔者〕 是 即如来 大珍宝 是 即如来 大光 明 是即如来 大宝瞳 稽首帰命 7大 笑相 如来 最 上灌頂者 自灌頂者 復大尊 6世 間勝妙 5世 間尊 稽首帰命 7世 間日 宝中極上 復極 上 衆 宝荘厳 諸 宝事〔持〕 壷宝世 閲

(30)

6) mahaloka! 7) ratna-kirte! (T.: kirtte) (-kirti) namo 'stu te! 1845 (13) 1) ratnotkara! 2) su-ratnottha! 3) inane!(mani) vajra-mane! (-mani) 4) guna! (T.: guna) 5) ratn' akara! 6) su-diptainga! 7) sarva-ratna! namo 'stu te! 1846 (14) 1) mahatma! yasti! ( yaste?) (yasti) 2) ratnesa! 3) 4) -pariparaka! 5) 6) -sainprapti! 7) ratna-rasi! namo 'stu te!

1847 (15) 1) abha'grya! vyapi! 2) sarv' atma! 3) vara-prada! 4) iiiaha-vara! 5) vibhilte! 大 照 よ 〔-aloka〕 宝 トシテ名 高 キモノよ 〃 宝 の 積 み 重 ね よ 妙 ・宝 出生 よ マ ニ よ 金 剛 マ ニ よ 徳 よ 宝 ノ産 出スル処 よ 妙 ・灯 身 よ 一 切 宝 よ 〃 大 我 〔者 〕よ (本性 の 偉大 な る人 よ) 柱 杖 よ 宝 自在 よ 一 切 願 を 満 足 させ る者 よ 一 切 勝 願 の 獲 得 よ 宝 聚 よ 〃 光 ノ勝 レタルモノよ 遍 満 よ 一 切 我者 よ 与 願 よ 大 願 よ 繁 栄 幸 福 よ 6 snccn-ba the// 7 rin-then grags la khyod phyag-htshal// 1 rin-then phun-po 2 rin-clzen hbyufi// 3 nor-bit rdo-rje nor 4 yon-tan// 5 rin-then hbyun-ba 6 sku rab-hbar// 7 rin-chen sku(ste) 釈rin-chem hum khyod phyag-htshal// 1 che-hid sir (ste) 2 rin-chen dban// 3 re-ba th,o ns-cad 4 skon-rndsad-pa 5 bsarn-pa cad 6 legs-par mites// 釈brnes 7 rin-chen phun-po khyod phyag-htshal// 1 hod mchog ナ ・ペ srid-rtse khyab-pahi 2 bdag-Kid kun// 3 mchug rub-sbyin shin, 4 Inchug che-ball 6 phun-sum thaws-cad 大 世 間 〔-loka〕 稽 首 帰 命 7宝 名称 為 妙 宝 勇 〔聚 〕 復 宝 越 摩 尼 金 剛 摩 尼 徳 6勝 妙 光 明 5宝 照 耀(ratna-karaト 採 ル カ) 稽 首 帰 命 7一 切 宝 大 身 宝 杖 宝 自在 4能 満 3一 切 誓 願者 6已 得 5一 切 意 楽 円 稽 首 帰 命 7衆 宝 聚二 有 頂 際 尽 大 威 力 能 施 諸願 大 誓 願 6一 切 具 足 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(31)

-83-密 教 文 化 6) sampatte! (-sampatti) 7) garbha! namo 'stu te!

一 切 具足 よ 金 剛 蔵 よ 〃 5 hbyor-paho 7 rdo-r je snin-po bdag phyag-htshalll 5大 吉祥 稽首帰命 7金 剛蔵 1848

(16) yah kascid dharayen namnam idam to 'sta-satam sivam/ sarva-buddhabhisekam to sa prapnoty an-aghah ksanat// 1849

(17) adhyesayamas tvam,: 'ratna! bhasasva dhana-samcayam/

sarva-buddhabhisekagryam utpadaya nijam kulam'" iti//

1848

min brgya-rtsa-brgyad shi-ba hdi// su yan run-bas hch an-byed-na//

sans-rgyas kun gyis dban-bskur-ball skad-cig to ni sdig-med hthob// 1849

rin-chen khyod la ysol-ba ni// nor hdus-pa ni bsad-par indsod//

sans-rgyas kun gyi dban gi mchog// nes-pahi rigs ni bskyed-par mdsod//

已受諸仏灌頂者 汝寂静尊百八名 若人称讃 及受持 彼得刹那滅諸罪 我今勧請 汝宝主 善説 自尊宝財蔵 諸仏灌頂最上尊 真実出生 秘密部 梵 文 和訳 (1848)誰 に て も あれ 、 この 、 汝 の 、 寂 静108名 を 持 す る者 あ り とせ よ 。 彼 は一 切 仏 灌頂 を得 、刹 那 に無 罪 と成 る。 おんみ (1849)我 等 汝 に 勧 請 す 、'宝 よ二、 財 の 聚 を 説 き 玉 え 、 一 切 仏 の 灌 頂 の 最 た る も の を 、 自 己 の 族 を 生 じ て'。

註ratnaは 先 に〔m〕 を 補 っ てratna〔m〕 とAce. に 読 ん だ が 、 疏 釈 も 、 チ ベ ッ ト本 文 も す べ てVoc. に よ ん で い る の で 、 原 本(写 本)通 り、 「ratna! 宝 よ 」 と 元 に 戻 し た 。 〔m〕 を 補 っ た の は 誤 り で あ っ た 。

(32)

(5)流 通 分 の 、 始 め の も の

2980

atha Vajra-pdnir mahd-bodhisattvah utthdy'asanad a...

Cnena ndmastasatena

...W:

bhagavantam adhiyesa//

de-nas byan-chub sems-dpah sems-dpah chen-po phyag-na-rdo-rje star las laps-te/

bcom-ldan-hdas la mtshan brgya-rtsa-brgyad-pa hdis gsol-ba btab-bo//

爾時 金 剛手 菩 薩摩 詞 薩 。 即 従座 起 。 以 一 百 八 名 称 讃 。勧 請 一切 如 来 。 頭 日 梵 文 和訳 そ の時 、 金 剛 手 大 菩 薩 は座 よ り起 っ て、 この 百 八 名 を以 て 〔讃 歎 し〕 世 尊 に 勧 請 した。 註 チベ ッ ト訳は 「世尊 に……勧請す」 漢訳 は 「一切如来 に勧請す」 2981 (1) 1) vajra-dhatu! (-dhato?) (-dhatu) 2) znaha-satva! 3) satvartha! 4) param' maka! (T.: haka) 5) sakya-raja! 6) maha-jnana! 7) vajr'atmaka! namo 'stu te! 2982 (2) 1) (satvodbhava! or sambhava!) 2) (paramarthal or tha!) 3) (satva-heto!) (-hetu) 金剛界よ 大薩唾よ 衆生利よ 最高我 よ 釈迦王 よ 大智 よ 金剛我性(者)よ 〃 薩錘 出生よ 最高義よ 真実義よ 薩唾因よ 1 rdo-rje dbyins(kyi) 2 sems-dpah the// 3 sems-can don 4 mchog can// 5 sd-kyahi rgyal-po 6 ye-ses the// 7 rdo-rje bdag-nid khyod phyag-htshal// 1 sems-dpah ba 2 de-nid don// 3 sems-can rgyu ste// 大金剛界 大薩 唾 利益有 清 最上主 6具 大智慧 5釈 迦王 稽首帰命 7金 剛身 勇猛 出生 2真 実利 作有情因 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(33)

-81-密 教 文 化 4) (maha-naya!) 5) satvartha! 6) karyartha! (T.: kayartha) 7) satva-satva! narno 'stu te! 2983 (3) 1) dharma! 2) dharma! (T.: rmma) 3) 4) pravartaka! (T.: rttakah) 5) maha-vaca!) 6) vidyagra!) 7) (maha-satva!) (Ch.: tattva) namo 'stu te!

2984 (4) 1) maha-karma! ( T.: rmma) 2) raksa! 3) (T.: rmma) 4) -prasadhaka! 5) mahatma! 6) caryagra! 7) satva-heto! (-hetu) namo 'stu te! 2985 (5) 1) prapta!) 大理趣 よ 大 ・薩唾利よ 事業利 よ 薩 唾薩唾よ 〃 仏 法 よ 大 法 よ 法 輪 を 転 ず る者 よ 〔釈 ハ二 名 トス〕 大 言 説 よ 妙 ・明 ノ勝 レタルモノよ (疏 釈 牒文) 大 薩 唾 よ (釈 ノ意 ・疏 釈 と も) 大 真 実 よ 大 掲 磨 よ 大 護 よ 一 切 掲 磨 の 妙 ・成 就者 よ 大 我 よ 有 情 ノ行 ノ最 タルモノよ 薩錘 因 よ 〃 一切渡羅蜜 獲得者よ 4 tshul then-poll 5 sems-can don then 6 dgos-pahi don// 7 dpah dpah khyod phyag-htshal// 1 sans-rgyas chos ni 2 chos chen-po//

3 chos kyi hkhor-lo

rab-skor-ba//

5 smra-ba chen-po 6 rab rig mchog// 7 sems-dpah chen-po

khyod phgag-htshal//

1 las chen 2 bsrun-ba chen-po

stell

3 las reams cad 4 rab sgrub-pa// 5 bdag-nid chen-po 6 hgro spyod mchog// 7 sems-dpah rgyu khyod phyag-htshal-lo// 1 pha-rol-phyin-pa kua brhes-pa 大理趣 大士勝利 勝 業成 帰命 7薩 唾中薩唾 具諸 仏法 広大 法 4善 転 3一 切法輪者 大語 最上極妙 明 稽首 帰命 7大 真 実 作大 掲磨 大加 護 一切 掲磨 成就者 大勇 6最 上大行尊 帰命 7薩 錘 正 因主 已得 一切波羅蜜

(34)

2) 3) jna-jnana!) 4) van!) 5) (sarva-sa) tva! 6) maliopaya! 7) maha-prajna! (T.:-prajna) aamo 'stu te! 2986 (6) 1) karunika 2) -gryagrya! 3) 4) tmaka! 5) sarva-da(to!) (-datr) 6) maitrya!) 7) carya!) namo 'stu te!

2987 (7) 1) simha! 2) maha-sakya! 3) sakya! 4) maha-mune! (-muni) 5) vibho! (vibhu) maha-vinaya! 6) neyartha! 7) vinayagra! namo 'stu (te!)

〔釈 二 名 トス〕 一 切 知 智 よ 具 慧 者 よ 一 切 有 情 よ 大 方便 よ 大 般若 よ 〃 大 悲 の 勝 勝 よ (最 た る もの の最 た るもの よ) 悲 の 悲 め我 性 者 よ 一 切施 者 よ 大 慈 よ 一 切 行 よ 〃 釈迦獅子 よ 大釈 迦よ 釈 迦釈迦 よ 大牟尼 よ 遍満 よ 大 ビナヤよ 調伏利よ ビナヤの最た るもの よ 〃 2 3 kun-mkhyen ye-ses 4 mkhyen-pa-po// 5 suns-dpah kun(te) 6 thabs then-poll 7 ses-rub then-po kit yod phyag-htshal//

1 thus-rje clien-po 2 mchog gi mchogll 3 thugs-rje 4 thugs-rjehi nid-can 5 thains-cad gton-ba 6 byams-pa chell 7 ku n rndsad kh.yod la phyag-htshal-lo// 1 sd-kya-seh-ge 2 sd-kya chell 3 sd-kya-sdkya 4 thub-pa chell * hdul-ba chen-po 5 khyab-pa-poll 6 hero don 疏bhri-dom 釈dran-bahi dom 7 hdul inchog khyod phyag-htshal// 智一切智 知覚者 一切有情 大方便 稽首帰命 7大 勝慧 具大悲心 勝最上 已運悲心 悲主宰 広施一切 大慈心 稽首帰命 7諸 善作 釈 迦師子 大能仁 能 中能者 寂黙尊 5通 達 6世 俗 *大 調伏 稽首帰命 7勝 軌法 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 口

(35)

-79-密 教 文 化 2988 (8) 1) 2) apta!) 3) dhato!) (-dhatu) 4) (tathaga)ta! 5) vajra-natha! 6) maha-natha! 7) satva-rase! (-rasi) (T.:-rdsih)

namo 'stu te! 2989 (9) 1) prabha! 2) mahaloka! 3) maha-virya! 4) maha-bala! 5) rna(ha-viral) 6) grya!) 7) (Bainbhol (Barnbhu)) * (Baure! (Bauri)) namo 'Btu te! 2990 (10) 1) brhan! (b rhat) (T.: vahun) 2) svayambhur (-bhu) (T.: bhur) * bhagavan! 3) sdkya-vira! 4) maha-mune! (muni) 5) sarv' atmaka! * mune! (muni) 6) Buddha! 法界 平等性を得 たるもの よ 法界 よ 如来 よ 金剛主よ 大主 よ 衆生聚よ 〃 大 光 よ 大 照 耀 よ( 1477光 明) 大 精 進 よ 大 力 よ 大 勤 勇 よ 勤 勇 の最 た る者 よ 寂 静 生 よ *勇 〃 梵 よ 自然生 よ 世尊 よ 釈迦 勤勇よ 大牟尼 よ 一切我者 よ 牟尼よ 清浄よ

1 chos kyi dbyins (daft) 2 mnain-brnes-pa// 3 chos-dbyiits 4 de-bshlin-gsegs-pa (ste)// 5 rdo-rje mgon-po 6 7ngon then-poll 7 sems-can tshogs (ni) khyod phyag-htshal// 1 hod then 2 snare-ba chen-po (ste) 3 brtson-hgrus po 4 stobs then-poll 5 dpah-po chen-po 6 rab-dpah-mchog// 7 bdc-spyod * dpah-po khyod phyag-htshal// 1 tshaits-pa 2 ran-hbyun * bcom-ldan-hdas// 3 sa-kya dpah-po// 4 thub-pa the// 5 kun-bdag *thub-pa 6 dag-pa yi 2平 等 已達 1大 法界 清 浄法界 大如来 金剛尊 復広 大尊 稽首 帰命 7勇 猛 聚 為大光 明 大照曜〔(明)耀〕 広大精進 大勝力 大勇 最極勝勇猛 帰命 *威 勇 7寂 静生 丞梵 *世 尊 2自 然生 釈 迦無畏 大寂 黙 5具 一切身 6浄 *牟 尼

(36)

7) dharma-raja,! (T.:rmma) namo 'stu te! 2991 (11) 1) a (-kaya!) (kaya!) 2) (kayhgrya!) 3) (tri-kaya!) 4) (-akaya-bha) vaka! 5) sarva-kaya! 6) maha-kaya! 7) vajra-kayal namo 'stu te! 2992 (12) 1) avaca! vaca! 2) vacagrya! 3) (tri-vaca!) 4) (-avaca-darsaka!) 5) (sarva-vaca!) 6) mnaha-vaca! (T.: mahavaca) 7) vajra-vaca! namo 'stu te!

2993 (13) 1) a-citta! citta! 2) cittagrya! 3) tri-citta! 4) darsaka! 5) sarva-citta! 6) maha-citta! 7) (vajra-citta!)

(nanio 'etu te!)

法王よ 〃 無 身 よ 身 よ 身 の最 タルモノよ 三 身 よ 無 身修 習者 よ 一 切身 よ 大 身 よ 金 剛身 よ 〃 無 説 よ 〔無 説 の説 よ〕 説 よ 言 説 の 最 タルモノよ 三 言 説 よ 無 言 ・説示 者 よ 一 切 の 言説 よ 大 言 説 よ (妙 ・大 言説 よ) 金 剛 言説 よ 〃 無 心 よ〔無 心 の心 よ〕 心 よ 心 の勝 レタルモノよ 三 心 よ 無 心 現 者 よ 一切 心 よ 大 心 よ 金 剛 心 よ 〃 7 chos-rgyal khyod la phyag-htshal-lo// 1 nam-mkhahi skit (Ste) 2 sku yi mchog// 3 ski gsun n 4 sku-min p0

5 bin gyi sku (ste) 6 skit, the-ba,// 7 rdo-rjehi slat khyod phyag-htshal-lo// 1 gsun-min gsun (ste) 2 gsun gi mchog// 3 gsun gsuin 4 gsun-min po/ 5 gsun kun 6 sin-tu gsun

ba// 7 rdo-rjehi gsun khyod phyag-htshal-lo// 1 sems-min sems (te) 2 sems kyi mchog// 3 sems gsum 4 sems-min ston-pa po// 5 thams-cad sems (te)// 6 sems the-ba 7 rdo-rje semi hyod j hyag-htshal-l0// 稽首帰命 7法 中王 無身 現 身 最 上身 円満三 身 修身者 具 一切身 広大 身 稽首帰命 7金 剛身 無語 現語 最上語 円満三語 宣語者 具一切語 妙大語 稽首帰命 7金 剛語 無心 里 心 最 上心 円満三心 心現者 具一切心 6大 金 剛 稽首帰命 7金 剛心 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

(37)

-77-密 教 文 化 2994 (14) 1) (a-vajra!) (vajral) 2) (va)jragrya! 3) 4) sodhaka!! 5) sarva-vajra! 6) maha-vajra! 7) vajra-vajra! namo 'stu te! 2995 (15) 1) sarva-vyapi! 心 略 讃 2) grya! 3) pate!) (0pati) 4) (jinn!) 5) tuka-6) -mahd-raja) 7) vairocana! namo 'stu te!

無金剛よ 金 岡よ 金 剛の最 タルモノよ 三 金剛よ 無 金剛能浄者 一切 金剛 よ 大 金剛 よ 金 剛金剛 よ 〃 ー切 遍満 者 有 の最 タルモノノ最 タル モノよ 善 逝主 よ 勝 者 よ 三 界 の 大 王 よ 遍 照 よ 〃 1 rdor-min rdo-rje 2 rdo-rjehi mchog 3 rdo-rje gsum-pa 4 rdor-min sbyon 5 rdo-rje thams-cad 6 rdo-rje the// 7 rdo-rie rdo-rje khyod phyag-htshal// 1 kun-khyab 2 srid-pahi rtse-mo rnchog// 3 bde-gsegs bdag-po 4 rgyal-ba ni// 5 khams gsum-pa yi 6 rgyal-po chef/ 7 snap-mdsad khyod la phyag-htshal-lo// 無金剛 現 彼金剛 最上金剛 三金 剛 4清 浄(広大) 5衆 金 剛 6(清 浄)広大 帰命 7金 剛 中金剛 2勝 出三有 1遍 観 察 善逝主宰 最勝者 為三 界中 6大 法 王 稽首帰命 7大 遍 照 2996

(16) namasta(T.: namasta)-satakam caltad(T.: lcetad) yah kas cic chrnuyat sakrt/

pathed va bhavayed va 'pi ra...

(sarvo buddha-tvam apnuyat//)

2997

(17) (adhyesaya)mi tvam: natha! (T .:ma) (T.:tvan)

sarva-satva-hitartha-tah/ maha-karunyam utpadya

(38)

2996

mtshan brgya-rtsa-brgyad hdi-dag ni// gan gis skad-cig iian-byed darn// klog Barn yan-na sgom-pa han run//

kun gyis sans-rgyas nid thob-hgyur// 2997

rayon-po khyod la gsol-ba ni// sons-can kun la phan-pahi phyir// thugs-rje chen-po bskyed-nas kyan// chos kyi hkhot-lo rab-tu bskor//

如来一百八名号 若有 聞者一称 揚 或読或請発志〔元明至〕誠 彼人当得成 仏果 我今勧請仏聖尊 為諸有情作利益 従大悲心所 出生 広大法輪此応転 梵 文 和 訳 (2996)こ の108名 を誰 にて も あれ 、 一 た び 聞 き、〔そ れ を〕講 じ、 或 は 観 念す る者 あれ ば 皆 〔共 にす べ て 〕 仏位 を得 べ し。 お んみ (2997)我 等 、 汝 に 勧請 す 、'主 よ、 一 切 衆生 の利 益 か ら(一 を 利 益 す るた め)大 悲 〔の 心 〕 を生 じて 、法 輪 を 転 ぜ よ か し'と 。 (6)流 通 分 の 、 終 り の も の 3043

atha Bhagavan ratrau prabhatavam...vartana-tava maran(T.:0m) [lokanu]

jitva'nuttarain samvaksaznbodhim abhisamblidhyasesanavasesa...

C-sarva-sattva-... .yavasthitam arya-vajrma-patlinam anena nama-dhatu-hitopakara in sva-hrdaj

sta-satenabhistauti//

de-nas bcom-ldan-hdas kyis mtshan-mo dehi tho-rans hjig-rten dan mthun-par bya-baii phyir/ bdud-sde dan bcas-pa pham-par byas-nas/bla-na-med-pa yan-dag-par rdsogs-pahi sans-rgyas su mnon-par sans-rgyas-nas/ sems-can gyi khams ma-lus-sin lus-pa med-pa thams-cad la phan-par mdsad-pa/hphags-pa phyag-na-rdo-rje ran gi thugs la shugs-pa la 7ntshan brgya-rtsa-brgyad-pa hdis mnon-par-bstod-do//

爾 時 世尊 。 於 其 昼 夜 随 順 世 間 。 転 諸 化 事 降 伏 魔 軍 。 成 阿褥 多 羅 三貌 三 菩 提 果 已 。於 普 尽 無余 諸 有 情 界 。 広 為 利 楽 一 切 有 情 。 諸 所 作 成 普 摂 皆 於 自心 而 住 。 即 以 一 百 八 名 讃 歎 金 剛 手 菩 薩摩 詞 薩 。頚 日 六 種 百 八 名 讃 の 統 計 的 考 察 (二)

参照

関連したドキュメント

例えば「今昔物語集』本朝部・巻二十四は、各種技術讃を扱う中に、〈文学説話〉を収めている。1段~笏段は各種技術説

(県立金沢錦丘高校教諭) 文禄二年伊曽保物壷叩京都大学国文学△二耶蘇会版 せわ焼草米谷巌編ゆまに書房

一一 Z吾 垂五 七七〇 舞〇 七七〇 八OO 六八O 八六血

研究計画書(様式 2)の項目 27~29 の内容に沿って、個人情報や提供されたデータの「①利用 目的」

奥村 綱雄 教授 金融論、マクロ経済学、計量経済学 木崎 翠 教授 中国経済、中国企業システム、政府と市場 佐藤 清隆 教授 為替レート、国際金融の実証研究.

本稿で取り上げる関西社会経済研究所の自治 体評価では、 以上のような観点を踏まえて評価 を試みている。 関西社会経済研究所は、 年

区分 授業科目の名称 講義等の内容 備考.. 文 化

社会学文献講読・文献研究(英) A・B 社会心理学文献講義/研究(英) A・B 文化人類学・民俗学文献講義/研究(英)