パルラク・ホテルで
Dialog A
(電話)
ケンジ: もしもし?
ホテル従業員: もしもし?こんにちは?
ケンジ: タクシーをお願いしたいのですが。
ホテル従業員: 何時にでしょうか?
ケンジ: 明日、朝 6 時です。
ホテル従業員: お名前は何ですか?
ケンジ: ケンジです。
ホテル従業員: あなたのお部屋番号は?
ケンジ: 803 号室です。
Dialog B
ケンジ: タクシーは来ましたか?
ホテル従業員: 何時とおっしゃいましたか?
ケンジ: 6 時です。
ホテル従業員: ちょっと確認してみますね。
Dialog C
ケンジ: どうでしたか?
ホテル従業員: 6 時には私どもの社長が呼んでいるようですね。
ケンジ: へえ、私の名前はないんですか? きのう電話して言ったんですけど。
ホテル従業員: すみません、あなたのお名前は何ですか?
ケンジ: ケンジです。
ホテル従業員: あら、日本人にもケンジという名前があるんですか?
ケンジ: なんですって?
ホテル従業員: ごめんなさい、このホテルの社長もケンジなのです。
ケンジ: そうなんですか!
《新出単語》
téléfon 電話 etigen 朝 yoq ない
解 説
5.1. taksi keldimu? 動詞の用法(3) 完了形 -di/-ti
接尾辞 -di/-ti (-du /-dü / -tu / -tü ) は動詞に接続して完了(~した)をあらわします。
単 数 複 数
1人称 -m -q
2人称 -ng -nglar
2人称(尊) -ngiz ‐
【例】
kel-(来る) keldim, kelduq, kelding, keldinglar, keldingiz, keldi bar-(行く) bardim, barduq, barding, bardinglar, bardingiz, bardi qoy-(置く) qoydum, qoyduq, qoydung, qoydunglar, qoydingiz, qoydi oqu-(読む) oqudum, oquduq, oqudung, oqudunglar, oqudingiz, oqudi
-di/-tiはまた「現在着手した動作」を表すことにも用いられます。
maqul, men kettim.(じゃあ私は行きます/これで失礼します)
yataqqa qayttingiz mu? (宿舎にお帰りになるのですか?)
5.2. sa'et qanchige buyurtqan? 動詞の用法(4) 連体形過去
接尾辞 -qan/-ghanは連体形過去をあらわします。この形は「笑った人」や「走った犬」のように、続けて名詞を修飾 する際に用いられる表現です。
【例】
怒ったサル xapa bolghan maymun 酔っ払ったおやじ mes bolghan ependi 昨日ここに来た人 tünügün bu yerge kelgen kishi ニヤズという人物 niyaz dégen adem
・連体形は文の述語となって文を終わらせることもできます。
【例】
私は図書館に行った men kutupxanigha barghan 神は天と地とを創造した xuda asman bilen yerni yaratqan
・連体形はまた、名詞として使われ、名詞の人称語尾、格接尾辞、抽象名詞化の接尾辞 -liq, -liqなどを接尾させること もできます。
【例】
「私はナンを食べたことが無い nan yéginim yoq 」
「そのように言った時 shundaq dégende 」
「彼が来たことは、我々に有益だった uning kelgenliki, bizge paydiliq idi. 」
5.3. 数の言い方
(1) 基本数詞
1 bir 2 ikki 3 üch 4 töt 5 besh
6 alte 7 yette 8 sekkiz 9 toqquz 10 on
20 yigirme 30 ottuz 40 qirq 50 ellik 60 atmish
70 yetmish 80 seksen 90 toqsan 100 yüz 1000 ming
1万 tümen 100万 milyon
・数は上記の数をそのまま組み合わせる形で表現できます。たとえば15651(一万五千六百五十一)ならばbir tuman besh ming alte yüz ellik birのように。
(2) 序数詞
1st birinchi 2nd ikkinchi 3rd üchinchi 4th tötinchi 5th beshinchi
6th altinchi 7th yettinchi 8th sekkizinchi 9th toqquzinchi 10th oninchi
・序数詞は基本数詞に序数接尾辞 “-inchi”を接続する形で表現します。
5.4. 時間の言い方
(1) 年代、日付は序数を用います:(miladi) 2001-yili 6-ayning 18-küni
(2) 時間の「長さ」をあらわす場合は「時間 (sa'et)」の前に整数を置きます。 bir sa'et, yérim sa'et...
(3)「時刻」を表す場合は「時 (sa'et)」のあとに整数を置きます。sa'et on ikki, sa'et toqquz...
【例】
「何時ですか?」 sa'et qanche boldi?
(4) 時計の時刻を言う場合、sa'etのあとに数詞をおいて表現します。
→「12時」: sa'et on ikki
→「4時半」: sa'et töt yérim
(5)「…分すぎ」をあらわす場合は奪格 (-din/-tin) と動詞 öt- を使用します。
3時39分に地震があった
sa'et üchtin ottuz toqquz minut ötkende yer tewridi.
7時10分に会いましょう
sa'et yettidin on minut ötkende körüsheyli.
(6)「…分まえ」をあらわす場合は与格 (-gha, -ge, -qa, -ke) と動詞qal- を使用します。
4時5分前に会いましょう
sa'et tötke besh minut qalghanda körüsheyli.
6時12分前です
sa'et altige on ikki minut qaldi.
語彙①【時に関する語彙】
「時、時間、時計」 sa'et
「分」 minut
「秒」 sékunt
「半」 yérim
「15分」 charek (on besh mimut)
「過ぎる」 öt-
「(時間が)残る」 qal-
「ちょうど」 del
「(時間が)かかる」 ket-
「いつ?」 qachan ?
「何時?」 sa'et qanche boldi?
「朝」 etigen
「午前」 etigen, chüshtin burun, chüshtin awal
「昼」 chüsh
「午後」 chüshtin kéyin
「晩」 kéche
「夜」 axsham; kechqurun
「深夜」 yérim kéche