© 㟁㏦ᩘᏛ⯋ 㸫1㸫
㸯 >ᕞ@
(1) 0f(x) ࡼࡾ, 0
2 1 2 1
sinx ,
2 1 2 1 sinx ,
2 1 2 1 sinx
ࡍࡿ, sinx1, sinx0ࡽ, ӌxӌ࠾࠸࡚, 2
x , 0 , (2)
2 1 2 1 sin )
(x x
g ࠾ࡃ,
(i)
6
ӌxӌ
, ӌxӌ 6
5
ࡢࡁ x x sinx 2
1 2 1 sin )
(
g
(ii)
6 5
6ӌxӌ ࡢࡁ
2 1 2 1 sin )
(x x
g
1 sin x
ࡼ ࡗ ࡚, )yg(x ࡢ ࢢ ࣛ ࣇ ࡢ ᴫ ᙧ ࡣྑᅗࡢࡼ࠺࡞ࡿࠋ
ࡍࡿ, f(x) g(x) ࡽ, )
( ) (x g x
f (g(x)Ӎ0) )
( )
(x g x
f (g(x)ӌ0) ࡼ ࡗ ࡚, )y f(x ࡢ ࢢ ࣛ ࣇ ࡢ ᴫ ᙧ ࡣྑᅗࡢࡼ࠺࡞ࡿࠋ
(3) ࡲࡎ,
6
0ӌxӌ ࡢࡁf(x)sinx,
2
6
ӌxӌ ࡢࡁ f(x)sinx1
ࡲࡓ,
2
x
y f ࡢࢢࣛࣇࡣ, )y f(x ࡢࢢࣛࣇࢆ x ㍈᪉ྥ 2
ࡔࡅᖹ⾜⛣
ື ࡋ ࡓ ࡶ ࡢ ࡛ ࠶ ࡾ,
2
0ӌxӌ ࠾ ࠸ ࡚ ࡣ,
x
x
cosx 2sin
2
f ࡞ ࡿ ࠋ
(i)
6
0ӌaӌ ࡢࡁ
x
adx x x a
F a 2 a0 2
0 2sin
1 sin
2 1 cos
sin )
(
(ii)
2
6
ӌaӌ ࡢࡁ
x xdx a x xdx a
F
6 6
0 sin cos ( sin 1)cos )
(
a
ax x
6 6
2
sin sin
2 1 8 1
sin 124 1 sin 2 1 8
1 2
a a
4 1 sin sin
2
1 2
a a
㹙ゎㄝ㹛
⤯ᑐ್ࡘࡁࡢ㛵ᩘࡢࢢࣛࣇࢆᥥࡃၥ㢟࡛ࡍࠋᑀ࡞ሙྜศࡅࡀࡍ࡚࡛ࡍࠋ
2
2
1
2
6
6 5
y
x 1
O
2
2 1
2
6
6 5
y
x 1
© 㟁㏦ᩘᏛ⯋ 㸫2㸫
㸰 >ᮾி@
(1) x㸼0ࡢࡁ,
1 ) 3 ( 12 ) ( 2 3 xx x
e e e x
f ᑐࡋ࡚,
2 2 2 3 2 3 ) 1 ( ) 2 )( 3 ( 12 ) 1 )( 3 3 ( 12 ) (
x x x x x x x
e e e e e e e x
f 2 2
5 ) 1 ( ) 3 ( 12 x x x e e e
ࡍࡿ, 0f(x)㸼 ࡼࡾ, )f(x ࡣ༢ㄪቑຍࡍࡿࠋ
ࡇࡇ࡛,
1 ) 3 ( 12 lim ) ( lim 2 3 0 0 x x x x x e e e x
f 㸫҄
x x x x x x x x x e e e e e e
x 2 2
3 1 ) 3 ( 12 lim 1 ) 3 ( 12 lim ) (
lim f ҄
௨ୖࡼࡾ, x㸼0࠾࠸࡚, ௵ពࡢᐇᩘaᑐࡋ࡚, f(x)a࡞ࡿxࡀࡓࡔ1ࡘ Ꮡᅾࡍࡿࠋ
(2) ࡲࡎ, )x f(t ࠾ࡃ, (t)
dt dx f
࡞ࡿࠋ
ࡲࡓ, 8f(t) ࡍࡿ, 8 1 ) 3 ( 12 2 3 t t t e e e ࡞ࡾ, 0 2 9 2
3e3t e2t et , 0(et 2)(3e2t 4et1) ࡇࡇ࡛, t㸼0ࡼࡾ 㸼1
t
e ࡞ࡾ, 2
t
e , tlog2࡛࠶ࡿࠋ
ྠᵝ, 27f(t) ࡍࡿ, 27 1 ) 3 ( 12 2 3 t t t e e e ࡞ࡾ, 0 9 12 9
4e3t e2t et , 0(et 3)(4e2t3et3) 1
㸼 t
e ࡽ, 3
t
e , tlog3࡛࠶ࡿࠋ
ࡼࡗ࡚,
3 log 2 log 3 log 2 log 278 g(x)dx g( f(t)) f (t)dt tf (t)dt
log32 log 3 log
2
log ( ) )
(t t dt
t f f
log32 log ( ) ) 2 log ( 2 log ) 3 log ( 3
log f f f t dt
log3
2 log 2 2 1 ) 3 ( 12 2 log 8 3 log 27 dt e e e t t t
ࡉ ࡚, t
e
u ࠾ ࡃ ,
t
e dt du
࡛ ࠶ ࡾ, tlog2ࡢ ࡁu2, tlog3ࡢ ࡁ 3
u ࡞ࡿࡇࡼࡾ,
3 2 2 2 3 log 2 log 2 2 1 3 1 ) 3 ( du u u dt e e e t t t
32 2 1 2 1 du u
3 2 1 1 1 1 1 du uu
3 2 1 1 log
u uu
© 㟁㏦ᩘᏛ⯋ 㸫3㸫
௨ୖࡼࡾ,
278 g(x)dx 27log38log212(1log2log3) 1220log239log3
㹙ゎㄝ㹛
© 㟁㏦ᩘᏛ⯋ 㸫4㸫
㸱 >ᮾிᕤ@
(1) f(x) sinx ࠾ࡃ, ) sin( )
(x x
f
sinx f(x) ࡲࡓ, kࢆᩚᩘࡋ࡚,
) sin(
)
(kx k x
f sinx f(x)
ࡇࢀࡼࡾ, )y f(x ࡢࢢࣛࣇࡣ࿘ᮇ ࡛࠶ࡾ, ࡋࡶ┤⥺ 2
k
x 㛵ࡋ࡚ᑐ⛠
࡛࠶ࡿࡢ࡛,
2
0 2
0 sin sin )
(
dx x n
dx x n
I
n
20 sin
dx x
n n
x
2 n0 cos
(2) 10ӌsӌ ࠾࠸࡚,
2 sin sin
cos )
( 2
0 2
0
s x
dx x s
s s
g ࠾ࡃࠋ
0 2 cos 2 )
(s sӍ
g , 0
2 sin 4 )
(s 2 s ӌ
g
ࡇ ࢀ ࡼ ࡾ, )yg(s ࡢ ࢢ ࣛ ࣇ ࡣ, ྑ ᅗ ࡢ ࡼ ࠺ , ୖ ฝ ࡛ ༢ㄪቑຍࡋ,
2 ) 0 (
g ࡽ,
s s s
2 ) ( ӌ
ӌg , s s
1
s 2 )(
0ӌg ӌ
ࡼࡗ࡚, xdx s
s s1 2 cos
0 2
0
ӌ ӌ (0ӌsӌ1) (3) ࡲࡎ, atx࠾ࡃ,
20 2
0 sin
1 sin
a
dx x a
dt at
2
2 2
0 sin
1 sin
1
a
a a
dx x a
dx x a
ࡇࡇ࡛, (1)ࡢ⤖ᯝࢆ⏝࠸ࡿ,
20 sin
dt
at
22 sin
1
a
a x dx
a a a
͐͐͐ձ
ࡉ࡚,
ua
x
2
࠾ࡃ,
a ࡀወᩘࡼࡾ,
2 0 20 2
2
cos 1
2 sin
1 sin
1 a a a a a
a du a u du
a u a
dx x a
2 20ӌ 㸺
a a
ࡽ,
22 sin
1
a
a x dx
a
2 0 cos
1 a a udu
a ͐͐͐ղ
ࡉࡽ, 0ӌa
a 㸺1࡞ࡢ࡛, (2)ࡼࡾ,O x
y
2
2 5 2
3
2 1
O 1 s 1
© 㟁㏦ᩘᏛ⯋ 㸫5㸫
1
(
) (
) 2cos 2
0 xdx a a a a
a a
a a
ӌ
ӌ
aa
aa dx
x a
a
a a a
1 1 12 cos
1
1 2
0
ӌ
ӌ ͐͐͐ճ
ձղճࡼࡾ,
[ ]
[ ]
2[ ]
(
)(
[ ]
) (
[ ]
)
01 sin 1 1 1
2
a a a a a
at dt
a a a a a
+ - ӌ
ò
ӌ + - - +-௨ୖࡼࡾ,
(
)(
[ ]
)
20
0 sin 1 1 1
2
a at dt
a
- -
-ò
ӌ ӌ
㹙ゎㄝ㹛
© 電送数学舎 2007 -6-
[東京大]
(1)
t
y1 対 し ,
2
1
t y ,
3
2
t
y , t>0
い , 曲線
t
y1 下 凸 単調 減少す 。
こ た め, 曲 線 上 点 け 接 線 曲 線 下 側
あ , 曲線上 2点を結ぶ線分 曲線 上側 あ 。
ここ , 0<x<a , 0<ax<a<ax い , 右図 ,
x ax a tdt
1
>(台形FABE) (長方形HABG)
a x x a dt t
x a
x a
2 2 1
1
> ……… また,
x a
x a tdt
1
<(台形ABCD) ,
x ax a tdt
1
x a x a x x x a x
a
1 1
2 1 1
2 1
< ………
,
x a x a x dt t a
x a x
x
a
1 1
1 2
<
< ………
(2) ま ,
22 3 2
3
1 2
1
1 1
1 2
log dt
t dt t dt
t ………
い , 4 5
a ,
4 1
x す ,
12 5 1 3 2 4 1 1 5 2 2
3
1
< < dtt ………
また, 4 7
a ,
4 1
x す ,
(
)
2 3 2
7 2 1 1 1 2
7<
ò
tdt<4 2+3 =24………,
24 17 24
7 12
5 2 log 7 2 5 2 35
24
< <
さ , 35 24
>0.685>0.68, 24 17
<0.709<0.71 注意す ,
0.68<log2<0.71
[解 説]
(2) , ま 2
x a
x a
す わ ちa 3x し 計 算 し ま し た ,
4 3 2 log 3 2
<
< し
示せ , や いう感 しました。そこ , 考え直した 上 解 す。
t y
O
A B
C D
a ax x
a
H F
G
© 電送数学舎 2007 -7-
[東北大]
(1) I a
a xdx0
0( ) 1
a
x 2 0 3 ) 1 ( 3 2
(1 ) 1
3
2 2
3
a ,
) ( lim 2 0
3 a I a a
2 3 2 3 1 1 lim 3 2 a a a a 32
(2) In a
axn xdx0 1
)
(
xn x
a n
axn x dx0 2 3 1 0 2 3 ) 1 ( 3 2 ) 1 ( 3 2
an a n axn x xdx
0 1 2 3 1 ) 1 ( 3 2 ) 1 ( 3 2
( ) ( )
3 2 ) 1 ( 3 2 1 2 3 a I a I n aan n n
す , ( )
3 2 ) 1 ( 3 2 ) ( 3 2 3 1 2 3 a nI a a a I n n n
n
, ) ( 2 3 2 ) 1 ( 2 3 2 )
( 2 1
3 a I n n a a n a
In n n
(3)
2 ( )3 a I a n n
) ( 2 3 2 ) 1 ( 2 3 2 1 2 3 2 3 2 3 a I a n n a a n n n
n n a a I n n a a n 2 3 1 23 ( )
2 3 2 1 2 3 2 ………(*)
さ , 0≦x≦a い , x x x
n
1
) (
f 単調 増加す こ ,
a a
x
xn 1 n 1
0≦ ≦
こ , x xdx a adx a a
n a
n a
n
1 1 10 1 0 0 ≦ ≦ , a a a
In ( ) n 1 0≦ 1 ≦
す ,
2 3 3
2 3
1( ) 1 1 1
0 a a a a a a I n
n
≦
≦ , a→∞ 0
) ( 2 3 1 n n a a I , (*) ,
( ) lima 23 I an n a
3 2n
2
[解 説]
(3) (2) 漸 化 式 を 誘 導 し 考 え 筋 し う こ 式を変形す 方法
思 い ませ 。そこ , 直接的 In(a)を評価し,
( ) lim 2 3 a I a n n a を考えました
, う ま く い ま せ 。 た ,
( ) lim 2 13 a I a n n a
© 電送数学舎 2008 -8-
[岡山大]
(1) 部分積分を用い ,
a ax n ax n a a ax n dx n n x n e n
x e
dx n x e
0
1 0
0
1 1
1 1
n a
a ax
n dx n x ee n a
0
1
1 1
(
)
1(
)
0
1 1
a n n
a x x a a
e dx e
n n
-=
ò
+ + - + ………(2) a 0, n 1 , 1 1
n a
,
n
nn a n
a
1
1 1≦ ………
また, ,
n a a x n a a x n
a dx
n x e
dx n x e
n a e
0
1
0 1 1
1
a ax
n
dx n x nx e
0
1
1 1 1
a ax
n dx n x xen 0
1
1
1 0
………
,
n
n ea na n
a
≦ ≦
1
1 1 ………
(3) , 0≦x≦a い ,
x n
e n
x
≦ 1
1 ,
a a x n
dx n x xe
n 0
1
1 1
axeaxexdxn 0
1
≦
a a
dx x n e
0 n
e a a
2
2
, ,
n e a n a
ea n a
2 1 ≦ 2
[解 説]
定積分 不等式 証明問題 す。細 く付いた誘導 従え , 式変形 方向を見失
© 電送数学舎 2008 -9-
[筑波大]
(1) )f(t)g(t
e xdx e t x xdx
x t x t 1 1 2 2 log ) (
log t
e xdx
ex xdx1
1log log
e
e
e dx x x x x x x x t 1 2 1 21 2 log 21 1
log
t
e e
e
exdx1 2 2 1 2 ) 1 ( 4 1 4 ) 1 ( 4 1 2 2 2 2
t e e t e
(2) 1≦x≦e t>e ,
e t x
t
1 1
0< ≦ ,
e e e dx x x e t dx e t x x dx x t x x 1 2 1 2 1 2 log 1 log log0< ≦
ここ , log 0 1 2 > k dx x x e
く ,e t k t ≦ < ( )
0 g 。
す , t→∞ 0
e t
k , 0lim ( )
t
t g
あ 。
(3) (1) ,
a t bt e t t a t bt t
2 2 41 2
4 ) ( ) ( g f
a t b a ab bt e t t 2 41 2
4 ) ( g a t b a ab e t b t
( 2 1) 2
4 1 ) 1 ( ) ( g
t→ ∞ , 0g(t) , 0 2
a t
b
a ,
a t
bt t
t
2
) (
lim f 有 限 値 た
め 必要 条件 ,
0 1b , b1
こ ,
a t
bt t
t
2
) (
lim f
( 1)
04 1 ) (
lim 2 2
t e a taa
t g ,
0 ) 1 ( 4
1 e2 a , ( 1)
4 1 2
e
a
[解 説]
(2) k 値を計算す , (2 1) 9
1 e3
ます , こ 値 , ここ 必要あ
© 電送数学舎 2008 -10-
[広島大]
(1) 0≦x≦1 い ,
1 1 log ) ( nx
n x x
f く。
0 ) )( 1 ( 1 1 1 1 ) ( x n n x n x n x f
, 0f(x) f(0)
また, 0≦x≦1 い ,
n x n
x
x) log 1 (
g く。
0 ) ( 1 1 ) ( x n n x x n n x g
, 0g(x) g(0)
以上 , 0≦x≦1 い ,
n x n x n x ≦ ≦
1 log 1 (2) 区間0≦x≦1をn等分し ,
n k n n k n 1 5 1 lim 6 1 1 0 5
x dx(3)
1 156
1 256
1 65
n n n
n
an ,
n k n n k n n n n a 1 6 5 6 5 6 5 6 5 1 log 1 log 2 1 log 1 1 log log ここ ,
5n k
x く , 0≦x≦1 , (1) ,
56 5 5 1 1 log 1 1 n k n n k n k
n ≦ ≦ ,
n k n n k n k n a n k n 1 5 1 5 1 log 1 1 ≦ ≦
(2) ,
n k n n k n 1 5 1 1lim
n k n n k n n n 1 5 1 1 lim 6 1 6 1 1
, 6 1 log lim n n a
す , 対数関数 定義域 連続 あ こ , 6 1
liman e
n
。
[解 説]
基本的 , し も頻出す タイプ 融合問題 す。し も, (3)へ 誘導 , 無理
© 電送数学舎2009 -11-
9 [北海道大] (1)
4
0 2 4 0 2 1 1 cos 1 tan dx x dx x
a
4 1 tan 4 0
x x
(2)
4 0 2 2 1 tan dx xan n
4
0 2 2 1 cos 1 tan dx x x n
4 0 2 4 0 2 2 tan cos 1 tan dx x dx x x n n
n x
ann
4
0 1 2 tan 1 2 1 n a n
2 1 1
………
(3)
4
0≦x≦ い , 曲線ytanx 下 凸 ,
x x
4 tan
0≦ ≦ ,
n n
nx 2 x2
2 4 tan 0 ≦ ≦ ………
を0 4
ま 積分す ,
4 0 2 2 4 0
x dx
an≦ n n
≦
40 1 2 2 1 2 1 4 0
n
n n x n a ≦ ≦
) 1 2 ( 4 4 4 1 21 2 2 1
n n n n
す , n→∞ 0 ) 1 2 (
4 n , 0nliman (4) 両辺
2
) 1
( n を け ,
1 2 ) 1 ( ) 1 ( 1 2 ) 1 ( ) 1 ( ) 1 ( 2 1 2 2 1 2 n a n a a n n n n n n n n
n 2 い ,
1 1 2 1 2 1 1 2 ) 1 ( ) 1 ( ) 1 ( n k k n n k a a
n k k k 2 1 1 2 ) 1 ( 4 1 n n 1a) 1 ( 1 ) 1 ( 1 2 ) 1 ( 4 1 2 1 1
n k k k
n k k k 1 1 1 2 ) 1 ( 4 以上 , (3) ,
n k k n k 1 1 1 2 ) 1 (lim
4 )
1 (
lim 1
n
n
n a 4
[解 説]
細 い詰め やや面倒 す , (4) 設問 あ 有名 級数 値を求め 問題 す。
, (2) (3) 設問 並列 , 両者 結果 (4) 繋 いう解法を います。
1
y
© 電送数学舎2009 -12-
10 [広島大] (1) 平行四辺形PPQQ 面積S ,
1 ( )
S
(2) yex… … ,
x
e
y , )A(0, 1 け
接線l 方程式 , yx1 。
また, )B(0, 2 を通 l 平行 直線m , 2
x
y ………
を連立し , e x2
x
こ 方程式 2 解 x, , 2
e ……… , 2e ………
さ , 直線m 曲線
x
e
y 囲ま 図形 面積T ,
x
x dx x x e
e x
T
2 2 )
2
( 2 ( ) 2( ) ( )
2
1 22 e e
, e e (2)(2) ,
) 2 )(
( 2 1 ) ( ) ( 2 ) (
2
1 2 2
T
(3) T<S , ( )( 2) 2
1
< , >0 ,
2 2<
, 0
2<
こ , 線分PQ 中点
2 , 2R e e , 第2象限 あ 。
(4) yex 対し,
x
e
y >0 , 曲線 下 凸 ,
T>△APQ S
2 1
, ( )( 2) 2
1
> ( ) 2
1 ,
1 2>
, 1>
[解 説]
面積を比較し 不等式を証明す 問題 す。 ひ演習し い ほしい一題 す。
2
1
O x
y
P
Q
A B
l m
P
© 電送数学舎2009 -13-
11 [筑波大] (1) 条件 ,
x
t t dt
e x
x
0 ( )
2 1 )
( g
f ………
両辺をx 微分す , ) ( 2 ) ( 1 )
(x x f x e xg x
f , ex
f(x)1x f(x)
2g(x)………両辺をx 微分す , 条件 (x) e (x)
xf
g ,
(x) 1 x (x)
e
(x) (x) x (x)
2e (x)ex f f x f f f xf
, )f(x)1x f(x)2f(x)x f(x)2f(x , 1
) ( ) ( ) 2 ( )
(
x x x x
x f f f ………
(2) )f(x をn次 整式 し,
n
x 係数をa(0) く。た し, n 2 す 。
す , )f(x n1次, )f(x n2次 整式 。 そこ , 両辺
n
x 係数を比較す , 0
a na
, n1 不適 , こ f(x) 定数また 1次式 あ 。 (3) ま , 0g(x) あ , 両辺 x0を代入す ,
0 1 ) 0 (
f , 1f(0)
(2) 結論を合わせ , 1f(x)px くこ , , 1
) 1 ( ) 2
(x px p
, p1 , 1f(x)x ,
x et t dt
x
0 ( 1)
) (
g
et t
x
x etdt0 0
) 1
( ex(x1)1
et x0x x
x x e xe
e
( 1) 1 1
[解 説]
積分方程式 問題 す。(2) 設問 う , い い 誘導 ため, 見 け
© 電送数学舎2009 -14-
12 [金沢大] (1) st く , 1
dt ds
あ , t10 s10 。
また, )f(t 区間
1, 1
連続 , )f(t) f(t 成 立 ,
1 0 1
0 1
0 0
1 0
1 f(t)dt f( s)( ds) f( s)ds f(s)ds f(t)dt
(2) 11≦x≦ , 条件 ,
1
1 ( )
)
(x t x t dt
F f
1
1 ( ) ( ) x ( ) ( )
x
dt t x t dt t x
t f f
1 1
1
1 ( ) ( ) x ( ) x ( )
x x
dt t x dt t t dt t x
dt t
tf f f f
) ( )
( )
( ) ( )
( )
( )
( 1
1 t dt x x x x t dt x x
x x x F
x x
f f
f f
f
f
1 1
( ) ( ) x
x
t dt t dt
-= -
ò
f +ò
f) ( 2 ) ( ) ( )
(x x x x
F f f f
(3) 条件 ,
1
1 ( ) ( )
) (
x x
dt t dt
t
x f f
f …… , )f(x)2f(x ……
さ , g(x) f(x) f(0)cos 2x 対し ,
x x
x) ( ) 2 (0)sin 2
( f f
g , g(x) f(x)2f(0)cos 2x
す , 0g(0) f(0) f(0)cos0 , g(0) f(0) 2f(0)sin0 f(0)
(1) , 0(0) ( ) 1 ( )
0 0
1
f t dt f t dt
f , 0g(0)
さ ,
2 2
) ( ) ( 2 1 )
(x x x
G g g , を利用す ,
) (x
G
( )
( )
( ) ( ) 2 ( ) ( )2
1 2 2
x x x
x x
x g g g g g
g
x x x x
x) ( ) 2 (0)cos 2 2 ( ) 2 (0)cos 2
( f f f f
g
( ) 2 ( )
0 )(
g x f x f x ………
, Cを定数 し , G(x)C,
x
x C 2 2) ( ) ( 2
1 g g
さ , 0g(0)g(0) , 0C ,
( )
( ) 0 21 2 2
x g x
g
そこ ,
( )
0 2x
g , 0g(x)2 , 0g(x)g(x) , 0
2 cos ) 0 ( )
(x f x
f , f(x) f(0)cos 2x
[解 説]
© 電送数学舎 2010 -15-
13 [大阪大] (1) 2f(x)2log(1ex)xlog 対し , 1
1 2 )
(
xx
e e x
f ,
2
2 (1 )
2 )
1 (
2 ) 1 ( 2 ) (
x x
x
x x x x
e e e
e e e e x
f
, )log f(x)log2ex 2log(1ex)2log(1ex)xlog2f(x
(2)
log2 0
) (
) 2 log
(x e dx
I f x し, (1) 結果を適用す ,
log2
0 2
log 0
) (
log ( log2) ( )
) 2 log
(x e dx x x dx
I f x f
log2
0 2 log
0 ( )
) ( ) 2 log
(x f x f x dx (log2)f(0)
f(x)
0log2) 0 ( ) 2 log
( f
f
2log3log2log2(2log2log2)
9 8 log 2 log 3 3 log
2
[解 説]
© 電送数学舎 2010 -16-
14 [東京工大] (1) f(x)1cosxxsinx 対し ,
x x x x
x) sin sin cos
(
f xcosx
0<x< い , )f(x 増減 右表 う , 0f(x) 唯一 解をも 。
(2) 0f(x) 解をx す , 1cos sin………(*)
0 (x) dx
J f
dx x dx
x) ( )
(
0 f f
ここ , F(x)
f(x)dx く ,
x x x dx x x x x xdx
x
F( ) (1 cos sin ) sin cos cos
C x x x
x
2sin cos
, (*)を用い ,
) ( )
(x 0 F x F
J F(0)F()2F()
4sin 2 cos 2
(1 cos) 4sin
sin cos 1
2
4sin 2sin sin
sin 2
2
(3) (1) , <<
2 あ ,
2 1 43
2 2 2
2 4 3 2
2 1 4
3
f
3.2
04 3 1 4 . 1 2
2 >
こ , 4 3
2< < ,
2 4
3 sin 2 sin
2
>
J
[解 説]
微積分 標準的 問題 す。誘導も細 く付け います。
x 0 …
2
… )
(x
f 0 - 0
) (x
© 電送数学舎 2010 -17-
15 [熊本大] (1)
x x t dt
x) 4 log4(1 tan )
(
f
8
0≦x≦ 対し ,
log (1 tan )4 tan 1 log )
(x 4 x 4 x
f
ここ ,
x x
x x
tan 1
2 tan
1 tan 1 1 4
tan 1
,
2 log tan
1
) tan 1 ( 2 log ) tan 1 ( log tan 1
2 log )
( 4 4 4 4
x xx
x x
f
2 1 4 log 12
4
(2) (1) , Cを定数 し , x xC 2 1 ) (
f
さ ,
log (1 tan ) 0 88 8
4
t dt
f , 0
8 2
1
C
16
C ,
) 0 (
f
16 C
(3) a1 f(0) 16
, an1 f(an)
16 2
1
an ,
24
2 1 24
1
n
n a
a
こ ,
1 12 1 48 2
1 24 16 24
n n
n
a ,
12 1 48 24
n
n
a
[解 説]
底 4 対数 いう , 見た目 異 配慮 結果 した。 , (2) 誘導 し
© 電送数学舎 2010 -18-
16 [筑波大] (1) )f(x 単調増加す 連続関数 , k1≦x≦k い , )f(x)≦f(k
) ( )
( )
( )
(
1 1
1 x dx k dx k dx k
k
k k
k k
k f
f f
f
≦ (2) x>0 f(x)logx く , )f(x 単調増加す 連続関数 , (1) ,
k dx
x
k
k 1log log
≦
………n 2 , 両辺を, k2 knま 和を ,
n
k n
k k
k xdx 2 k
2 1
log log ≦
! log ) 3
2 log( log
3 log 2 log log
1 xdx n n n
n
≦ ……… , n1 も成立し い 。さ , 左辺 ,
n n n n nn
e n e
n n
n n x x x dx
x
1 11
1 log log log 1 log log log
こ , , ! 1
n e
nn n≦ 。
(3) x 0 い , !( ) 1
n e x x n x
g く ,
x n x n
e x e nx
x
1 1 1
) (
g xn1e1x(nx)
) (x
g 増減 右表 う , (2) ,
0 ! )
(n n e1 n ≦
n
n
g
, x 0 い , 0g(x)≦ す わち ! 1
n e
xn x≦ あ 。
[解 説]
至 尽くせ いう い, 誘導 非常 細 く い い 不等式へ 応用問題
す。
x 0 … n …
) (x
g 0 0 -
) (x
© 電送数学舎 2010 -19-
17 [東京大] (1) 自然数k 対し ,
x k k x k x x
1 1 1
) (
f く , 0≦x≦1 い ,
2 ) ( 1 ) ( x k k x
f <0,
3 ) ( ) 1 ( 2 ) ( x k k x
f >0
こ , )f(x 単調 減少し, 曲線y f(x) 下 凸 。 ここ , )y f(x x軸, y軸 交点を, そ
) 0 , 1 (
A ,
k
1 , 0
B く。
また, 点A け 接線 ,
) 1 ( 1 1 ) 1 ( ) 1 ( 1
2
x k x k k y
こ 接線 y 軸 交点を C す ,
1 1 , 0 C k 。そこ , 面積を比較し , △OAC<
< 10 f(x)dx
△OAB ,
k dx x k x k 2 1 1 ) 1 ( 2 1 1 0 < <
………(2) ま ,
1 0 1 0 1 1 1 dx x k k dx x k
x
10
) log( ) 1
(k k x
x
1(k1)
log(k1)logk
k k k 1)log 1 (
1
す , ,
k k k k k 2 1 1 log ) 1 ( 1 ) 1 ( 2 1 < < , ) 1 ( 2 1 1 log 1 1 ) 1 ( 2 1
2
k k k
k k
k
< <
ここ ,
2 ) 1 ( 2 1 ) 2 )( 1 ( 2 1
k k
k < ,
) 1 ( 2 1 1 log 1 1 ) 2 )( 1 ( 2 1
k k k
k k
k
k < < ………
い , kn km1ま 和を ,
1 1 1 ) 1 ( 2 1 1 log 1 1 ) 2 )( 1 ( 2 1 m n k m n k m nk k k k
k k
k
k < < ………
す ,
1 ) 2 )( 1 ( 2 1 m nk k k
1 12
1 1 2 1 m n
k k k
1
1 1 1 2 1
n m
) 1 )( 1 (
2
mm nn
1 ) 1 ( 2 1 m n
k k k
1 1 11
2 1 m
n
k k k
n m
1 1 2 1
mmnn
© 電送数学舎 2010 -20-
また,
1
1 log 1 1 m
n
k k
k
k
m 1 11 n
k k
1
log ) 1 log( m
n k
k k
m
n k 1k
1 logmlogn
n m
log
m
n k 1k
1
, ,
) 1 )( 1 (
2 m n n m
<
m
n
k k
n m
1
1
log <
mn n m
2
[解 説]
© 電送数学舎 2010 -21-
18 [京都大] ま , n個 ボールを2n個 箱へ投 入
n
n) 2
( 通 場合 同様 確 しい
す 。
こ , 箱 も 1 個以下 ボールし 入 い い場合 , 2nPn通 あ , そ 確率pn ,
n n n n
n n n
n n
n n
pn n nn n 2 2 1 2 2 2 1
2 1 ) 2 (
P
2
n n n n
n n n
n n n
n
1 2 1
2
1
nn
n n n
n
n
1 1 1 2 1 1 1
2
1
す , logpn
n n n
n n
n
n
log 1 1 log 1 2 log 1 1 log 1
2 1
log
,
n pn n
log lim
nk
n n
k n
n log2 1log 1
1
lim
n
k
n n
k n 1log 1
1 lim 2 log
10 1 0 1
0 log(1 ) log2 (1 )log(1 )
2
log x dx x x dx
log22log21log21
[解 説]
出題頻度 高い 言えませ , 見 け 確率 区分求積 融合問題
© 電送数学舎 2011 -22-
19 [北海道大] (1) f( ) = 1-cos く , ( ) ( )
x a
x
F x =
ò
+ f d ,( ) ( ) ( ) 1 cos( ) 1 cos
F x¢ = f x+a - f x = - x+a - - x
(2) F x¢( )≦0 , 1-cos(x+a)≦ 1-cosx , 両辺を2乗し , 1-cos(x+a) 1≦ -cosx, cos(x+a)-cosx 0, 2sin2 sin 0
2 2
x+a a
-ここ , 0<a<2 , sin 0 2
a
> あ , 2
sin 0
2
x+a
≦ ………(*)
す , 0<x<2
2 2
2 2 2
x a
a + +a
< < , 0 2
a
< < 留意し , (*)を
満たすx 範囲を求め ,
2 2
2
x a
≦ + ≦ , 2
2 2
a x a
- ≦ ≦
-(3) ( ) 1 cos 2sin2 2 sin
2 2
x a x a x a
x x x
F x =
ò
+ - d =ò
+ d=ò
+ dここ , 2
= く , 2d = d ,
2 2
( ) 2 2 sin x a
x
F x d
+
=
ò
さ , (2) F x( ) 増 減 右 表 う , ( )F x
2
a
x= - 極大,
2 2
a
x= - 極 。
極大値 ,
(
)
2a
F - 2 4 2 4
2 4 2
2 2 sin 4 2 sin
a a
a d d
+ +
-=
ò
=ò
2 4 2
4 2 cos a
+
é ù
= - êë úû 4 2 cos
(
)
4 2 sin2 4 4
a a
= - + =
極 値 ,
(
2)
2a
F - 4 4
0 4
2 2 sin 4 2 sin
a a
a d d
+
-=
ò
=ò
4 0
4 2 cos a
é ù
= - êë úû 4 2 1
(
cos)
4a
=
-[解 説]
定 積 分 計 算 問 題 す 。(1) (2) 誘 導 従え , 方針 迷うこ あ ませ 。
, 極大値 極 値 計算 , 三角関数 周期性を利用し います。
x 0 …
2
a
- … 2
2
a
- … 2
( )
F x¢ 0 - 0
( )
© 電送数学舎 2011 -23-
20 [金沢大] (1) ま ,
[
]
1
1
1 log log( 1) log n
n n n
dx x n n
x
+ +
= = +
-ò
ここ , 自然数n 対し, 1n≦x≦n+ , 1 1 1 1
n+ ≦x≦n ,
1 1 1
1 1 1
1
n n n
n n n
dx dx dx
n x n
+ + +
+
ò
<ò
<ò
, 1 log( 1) log 11 n n
n+ < + - <n
(2) 2以上 自然数n 対し , (1) ,
1
1 n
k= k
å
>{
}
1
log( 1) log n
k
k k
=
+
-å
=log(n+ -1) log1=log(n+1)……… 11
1 1 n
k k
-= +
å
<{
}
1
1
log( 1) log n
k
k k
-=
+
-å
=logn-log1=logn………両辺 1を加え , 1
1 n
k= k
å
11
1 1
1 n
k k
-=
= + +
å
<1+logn………, log(n+1)< 1
1 n
k= k
å
<1+logn(3) (2) , 2以上 自然数n 対し , ,
1 1 1 1 1
1 1
3 2 3
2 n n
ee e e =e+ + + + < 1 logn
e+ =en
さ , を適用し ,
1 1
1 1 2 3
1 n
k= ee e ek
å
> 1
1 n
k= ek
å
1
1 n 1
k
e = k
=
å
>1 log(n 1)e +
[解 説]
© 電送数学舎 2011 -24-
21 [神戸大] (1)
3
log n
n
dx
x x
ò
3 1 1 log log 3 log 3 log log log logn n
n n
dx x n n
x x é ù
=
ò
⋅ =êë úû =log 3 log log 3 log
n n
= = ………
(2) x>1 い , ( ) 1 log
x
x x
=
f く ,
2
log 1
( ) 0
( log )
x x
x x
+
¢ = - <
f
こ , k 2 , 1k≦x≦k+ い , f(k+1)≦f( )x ≦f( )k ,
1 1 1
(k+1) log(k+1)≦xlogx≦klogk
こ 不等式 各辺をk k+1ま 積分す , 1
1 k
k
dx
+
=
ò
,1
1 1
( 1) log( 1) log log k
k
dx
k k x x k k
+
+ + <
ò
< ………(3) 各辺をn
3 1
n - ま 和を ,
3 3 3
1 1 1 1
1 1
( 1) log( 1) log log
n n k n
k
k n k n k n
dx
k k x x k k
- - +
-= + + = =
å
<å
ò
<å
3 1 1 log n
n k n
S
k k
-=
=
å
,3 1
1
( 1) log( 1) n
k n k k
-= + +
å
3 31 1
log log n
S
n n n n
= - + ,
3 3
1 1
log log n
S
n n n n
- + <
3
log n
n
dx
x x
ò
<Sn………,
3 3
1 1
log 3 log 3
log log n
S
n n n n
+
-< <
以上 , lim n log 3
n¥S =
[解 説]
さ うち 原理を利用し 極限値を求め 問題 す , 方針 迷うこ い
© 電送数学舎 2011 -25-
22 [東京医歯大] (1)
1 0
1 1
n n
I S dx
x
= -
ò
+ 1 10 0
1 ( ) 1
1 1
n
x
dx dx
x x
-=
ò
+ -ò
+ く ,1 0
1 ( ) 1 1
n
n
x
I dx
x
- -
-=
ò
+ 1 10
( 1)
1 n
n x dx
x
+
= -
ò
+ 10 1
n
x dx x
=
ò
+ここ , 0≦x≦1 い , 1
n n
x x
x
+ ≦ ,
1 1
1 0 0
1 1
1 1
n n
n
I x dx x
n n
+
é ù
=êë úû =
+ +
ò
≦
(2) 1
0
1 ( ) 1
n
n x
S dx
x
-=
+
ò
1{
2 3 1}
0
1 x x x ( x)n- dx
=
ò
- + - + + -2 3 4 1 1
0
( 1) 2 3 4
n n
x x x x
x
n
-é ù
=êë - + - + + - ûú 1 1 1 1 ( 1) 11
2 3 4
n
n
-= - + - + + -
また,
1
1
( 1) ( 1)
k n
n k
T
k k
-=
-=
å
+ 1(
)
1
1 1 ( 1)
1 n
k
k k k
-=
=
å
- - + ,(
1 1) (
1 1) (
1 1) (
1 1)
( 1) 1(
1 1)
1 2 2 3 3 4 4 5 1
n n
T
n n
-= - - - + - - - + + - - +
{
1 1 1 11}
1 11 2 ( 1) ( 1)
2 3 4 1
n n
n n
-
-= + - + - + + - - - +
, 2Tn- Sn 1 ( 1) 1 1 1 ( 1) 1
1 1
n n
n n
-= - - - = +
-+ +
(3) (1) , n ¥ , 0In ,
[
]
1
1 0 0
1
lim log(1 ) log 2 1
n
n¥S =
ò
+xdx= +x =(2) , 2Tn = Sn 1 ( 1) 1 1 n
n
+
-+ ,
{
1}
lim lim 2 1 ( 1) 2log 2 1 1
n
n n
n¥T =n¥ S - + - n+ =
-[解 説]
定積分 級数 い , 過去 類題 出 い 有名問題 す。要演習 1 題