ࣜࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡢ
⬺⅊ᢚไ࡞ࡽࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐ᛶ㛵ࡍࡿ◊✲
᪥ᮏᏛᏛ㝔ṑᏛ◊✲⛉ṑᏛᑓᨷ 㐲⸨ ⫕
㸦ᣦᑟ㸸ᐑᓮ ┿⮳ ᩍᤵ㸧
ᴫ せ
㇟∳㉁▱ぬ㐣ᩄࡣ㸪㇟∳㉁ࡢ㟢ฟకࡗ࡚㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋ㸪ࡑࡢෆ㒊ࡢ⤌⧊ᾮ ࡀ⛣ືࡍࡿࡇࡼࡗ࡚⚄⤒⤊ᮎࡀ่⃭ࡉࢀ㸪⑊③ࡀច㉳ࡉࢀࡿᝈ࡛࠶ࡿࠋ㇟∳㉁
▱ぬ㐣ᩄᑐࡍࡿ⒪ἲࡣ࠸ࡃࡘᣲࡆࡽࢀࡿࡀ㸪㛤ཱྀࡋࡓ㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐ࡍࡿࡇ
ࡀຠᯝⓗ࡛࠶ࡿ⪃࠼ࡽࢀ࡚࠸ࡿࠋࡇࡢ㇟∳⣽⟶ࡢᑒ㙐ἲࡋ࡚ࡣ㸪㇟∳㉁⾲㠃࡛
ࡢ⿕⭷ᙧᡂ࠶ࡿ࠸ࡣ⣽⟶ෆࢱࣥࣃࢡ㉁ᡂศࡢจᅛ࡞ࡀ࠶ࡾ㸪ࡇࢀࡽࢆ┠ⓗࡋࡓ▱
ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀ⮫ᗋᛂ⏝ࡉࢀ࡚࠸ࡿࠋࡇࡢ࠺ࡕ㸪㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐ࡍࡿ᪉ἲࡋ࡚ࡣ㸪
ࣞࢪࣥ⣔ᮦᩱࢆṑ㠃ሬᕸࡍࡿࡶࡢ㸪⣽⟶ෆ࢝ࣝࢩ࣒࢘ሷ࡞ࢆᯒฟࡉࡏࡿࡶࡢ
࡞ࡀ࠶ࡿࠋ๓⪅ࡢ᪉ἲࡣ㸪ṑ㠃ࡢ☜ᐇ࡞⇱ࡸṑ㠃ࡢΎᤲ࡞㸪㐺ษ࡞᥋╔ࢆ⋓ᚓ ࡍࡿࡓࡵࡣཝᐦ࡞᧯సࢆᚲせࡍࡿࠋ୍᪉㸪ᚋ⪅ࡢ᪉ἲࡣ㸪ᯒฟ≀ࡢᙧᡂ㛫ࢆ
せࡍࡿࡶ㸪㓟ᛶ㣧㣗≀ࡢᦤྲྀࡶ⁐ゎࡍࡿ࠸࠺ḞⅬࢆ᭷ࡋ࡚࠸ࡿࠋࡑࡇ
࡛㸪⮫ᗋⓗ⡆౽࡞᧯స࡛㸪☜ᐇ㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐ࡍࡿ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀᮃࡲࢀ࡚࠸
ࡿࠋ
ࡑࡇ࡛㸪᪂ࡓ㛤Ⓨࡉࢀࡓ⮬ᕫ◳ᛶࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࢆ⏝࠸㸪 ࡑࡢ⬺⅊ᢚไ࠾ࡼࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐ᛶࡘ࠸࡚㸪㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲࡶ࣮ࣞࢨ࣮㉮ᰝ㢧 ᚤ㙾㸦LSM㸧ࢆ⏝࠸᳨࡚ウࡋࡓࠋࡉࡽ㸪㉮ᰝᆺ㟁Ꮚ㢧ᚤ㙾㸦SEM㸧ほᐹࢆ⾜࠺
ࡶ࢚ࢿࣝࢠ࣮ศᩓᆺX⥺ศᯒ㸦EDX㸧ࢆ⏝࠸࡚ඖ⣲ศᯒࢆ⾜࠸㸪⪃ᐹ㈨ᩱࡋࡓࠋ ᐃࡣ㸪࢘ࢩୗ㢡๓ṑࡢ㇟∳㉁ࢆ441 mmࡢࣈࣟࢵࢡయㄪᩚࡋ㸪⪏Ỉᛶࢩ
ࣜࢥ࣮ࣥ࢝ࣂࢻ࣮࣌ࣃ࣮ࡢ #600ࡽ #2000ࡲ࡛㡰ḟ◊☻ࡋ㸪30ศ㛫⢭〇Ỉ୰࡛㉸
㡢ἼὙίࢆࡋࡓࡶࡢࢆ⏝࠸ࡓࠋ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡋ࡚ࡣ㸪ࢸ࣮ࢫ࣓ࢺࢹࢭࣥࢩ
ࢱࢨ࣮㸦TD㸪ࢡࣛࣞࣀࣜࢱࢣࢹࣥࢱࣝ㸧ࢆ⏝࠸ࡓࠋ
ヨ∦ᑐࡍࡿ⬺⅊᮲௳ࡋ࡚ࡣ㸪1᪥ࡘࡁ2ᗘ㸪0.1 Mࡢங㓟⦆⾪ᾮ㸦pH 4.75㸧
10ศ㛫ᾐₕࢆ⾜࠸㸪37 Υேᕤၚᾮಖ⟶ࡋࡓࠋᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ேᕤၚᾮ୰ಖ
⟶ࡋࡓヨ∦ࢆ࣮࣋ࢫࣛࣥ㸦Baseline㸧㸪TD ࢆሬᕸࡍࡿࡇ࡞ࡃ⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓ ヨ∦ࢆ De ⩌㸪TD ࢆሬᕸࡋ࡚㸪⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓヨ∦ࢆ TDO ⩌㸪TD ࡢሬᕸࢆ 7
᪥ẖ⾜࠸㸪⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓヨ∦ࢆTDR⩌㸪TDࢆሬᕸࡋ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ே
ᕤၚᾮ୰ಖ⟶ࡋࡓヨ∦ࢆࢥࣥࢺ࣮ࣟࣝ㸦Control㸧ࡋࡓࠋ
㉸㡢Ἴ㏦ཷಙ⨨ࡋ࡚ࡣ㸪ࣃࣝࢧ࣮ࣞࢩ࣮ࣂ࣮㸦Model 5900PR㸪ࣃࢼ࣓ࢺࣜࢡࢫ㸧㸪
⦪Ἴ⏝ࢺࣛࣥࢫࢹ࣮ࣗࢧ࣮㸦V112㸪ࣃࢼ࣓ࢺࣜࢡࢫ㸧࠾ࡼࡧ࢜ࢩࣟࢫࢥ࣮ࣉ㸦Wave Runner LT584㸪ࣞࢡࣟ㸧ࡽᵓᡂࡉࢀࡿࢩࢫࢸ࣒ࢆ⏝࠸ࡓࠋ㉸㡢Ἴఏ㛫ࡢ ᐃ ࡣ㸪㉸㡢ἼὙί┤ᚋ㸦0᪥㸧㸪ᐇ㦂㛤ጞ7㸪14㸪21࠾ࡼࡧ28᪥ᚋタᐃࡋࡓࠋ
ᐃࡣ㸪ヨ∦ࢆࢧࣥࣉࣝࢫࢸ࣮ࢪ㟼⨨ࡋ࡚ࢺࣛࣥࢫࢹ࣮ࣗࢧ࣮ࢆᆶ┤᥋ゐࡉࡏ㸪 㡢㏿ࡢఏ㛫ヨ∦ࡢཌࡳࡽྛヨ∦ࡢ⦪Ἴ㡢㏿ࢆồࡵࡓࠋࡲࡓ㸪ヨ∦ࡢ⾲㠃ᛶ
≧ࢆ㸪LSM㸦VK-8700㸪࣮࢚࢟ࣥࢫ㸧ࢆ⏝࠸࡚ほᐹࡋࡓࠋSEMほᐹ࠾ࡼࡧඖ⣲ศᯒ
ࡣ㸪㉸㡢Ἴ ᐃ⏝ヨ∦ྠᵝࡢฎ⌮ࢆ⾜ࡗࡓヨ∦ࢆtert-ࣈࢱࣀ࣮ࣝ⃰ᗘୖ᪼⣔ิࢆ⏝
࠸࡚⬺Ỉࡋ㸪⮫⏺Ⅼ⇱㸦Model ID-3㸪࢚ࣜ࢜ࢽࢡࢫ㸧ࢆ⾜ࡗࡓࠋḟ࠸࡛㸪࢜ࣥࢥ
࣮ࢱ࣮㸦Quick Coater Type SC-201㸪ࢧ࣮ࣥࣘ㟁Ꮚ㸧࡛㔠╔ࢆࡋ㸪SEM㸦ERA-8800FE㸪
࢚ࣜ࢜ࢽࢡࢫ㸧ࢆ⏝࠸࡚ຍ㏿㟁ᅽ10kVࡢ᮲௳࡛ほᐹࡍࡿࡶ㸪EDXࡼࡿඖ⣲
⤌ᡂศᯒࢆ⾜ࡗࡓࠋ
ࡑࡢ⤖ᯝ㸪㡢㏿ࡢኚࡣྛ᮲௳ࡼࡗ࡚␗࡞ࡾ㸪Baseline ࠾ࡅࡿ㡢㏿ࡣᐇ㦂ᮇ㛫
ࢆ㏻ࡌ࡚ኚࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࡶࡢࡢ㸪De ⩌࠾ࡅࡿ㡢㏿ࡣ㸪ᐇ㦂㛤ጞ 7 ᪥┠࡛
ࡁࡃపୗࡋ㸪ࡑࡢᚋ⦆ࡸపୗࡍࡿഴྥࢆ♧ࡋࡓࠋTDO ⩌࡛ࡣ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻
ࡌ࡚㡢㏿᭷ពᕪࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࠋTDR⩌࠾࠸࡚ࡣ㸪TDሬᕸᚋ㡢㏿ࡢୖ᪼
ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪௨ᚋࡢ㡢㏿㢧ⴭ࡞ኚࡣ࡞ࡃ㸪Control᭷ពᕪࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࠋ ࡇࡢࡼ࠺㸪TDO ࠾ࡼࡧ TDR⩌࠾࠸࡚ De⩌ẚ㍑ࡋ࡚㧗࠸㡢㏿ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࡢ ࡣ㸪TD ࡀ㇟∳⣽⟶ෆධࡋ࡚㸪ࣁࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࢆᙧᡂࡍࡿࡶ㸪㇟
∳⣽⟶ෆࡶ⤖ᬗᵓ㐀≀ࡀ╔ࡋࡓࡓࡵ⪃࠼ࡽࢀࡓࠋࡲࡓ㸪TDO⩌ࡣ␗࡞ࡾTDR
⩌࡛ࡣ㸪TD ࢆሬᕸࡍࡿࡓࡵ㸪ṑ㉁ᑐࡍࡿ㓟ࡢᙳ㡪ࡀῶᙅࡉࢀࡓࡶࡢ⪃࠼
ࡽࢀࡓࠋ
LSM࠾ࡼࡧSEMほᐹࡽࡣ㸪㉸㡢ἼὙίᚋࡢヨ∦࡛ࡣ㸪ࢫ࣑࣮ࣉࣛࢢࡣ
㝖ཤࡉࢀ㸪㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋࡓീࡀほᐹࡉࢀࡓࠋTD ሬᕸ┤ᚋ࡛ࡣ㸪⣽⟶ࡣᑒ 㙐ࡉࢀ㸪㇟∳㉁⾲㠃⢏≧ሁ✚≀ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࠋControl ࠾࠸࡚ࡣ㸪㇟∳㉁⾲㠃
⢏≧ሁ✚≀ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ࡑࡢ⾲㠃ᛶ≧ኚࡣ࡞ࡗࡓࠋTDO ⩌
࡛ࡣ㸪୍㒊㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀࡀㄆࡵࡽࢀࡓࡶࡢࡢ㸪TDR⩌࡛ࡣ㸪㇟∳⣽⟶ࡀ㛢ሰࡉࢀ
ࡿࡶ TD ሬᕸ㠃ᯒฟ≀ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࠋTD ࢆ⧞ࡾ㏉ࡋሬᕸࡍࡿࡇࡼࡗ࡚
㇟∳㉁⾲ᒙᙧᡂࡉࢀࡓ⤖ᬗᵓ㐀≀ࡣ⦓ᐦ࡞ᵓ㐀࡞ࡗ࡚࠾ࡾ㸪⤖ᬗᛶࡀྥୖࡋࡓྍ
⬟ᛶࡀ♧၀ࡉࢀࡓࠋ
EDX ࡼࡿඖ⣲ศᯒࡽ㸪Baseline ࡛ࡣ㸪࢝ࣝࢩ࣒࢘ࣜࣥࣆ࣮ࢡࡀㄆࡵࡽࢀ㸪 Ca/Pẚࡣ1.84࡛࠶ࡗࡓࠋTDR⩌࠾࠸࡚ࡶ࢝ࣝࢩ࣒࢘ࣜࣥࣆ࣮ࢡࡀㄆࡵࡽࢀ㸪 Ca/Pẚࡣ1.86࡛࠶ࡗࡓࠋࡇࡢࡼ࠺BaselineTDR⩌࡛ᕪࡀ࡞ࡗࡓࡇࢁࡽ㸪
ṑ㉁㏆ఝࡋࡓࣁࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࡀᙧᡂࡉࢀ࡚࠸ࡿࡇࡀ♧၀ࡉࢀࡓࠋ ௨ୖࡢࡼ࠺㸪ᮏ◊✲ࡢ⤖ᯝࡽ㸪ࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦ࡛࠶ࡿ TD ࡣ㸪㇟∳㉁ࡢ⬺⅊ᢚไ࠾ࡼࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐⬟ࢆ᭷ࡍࡿࡇࡀ᫂ࡽ࡞ࡗࡓࠋࡲࡓ㸪
⏕యぶᛶඃࢀࡿ⪃࠼ࡽࢀ㸪⮫ᗋ࠾ࡅࡿ᭷ຠᛶࡀᮇᚅࡉࢀࡿࠋ
࡞࠾㸪ᮏㄽᩥࡣ㸪ཎⴭㄽᩥ Endo H, Kawamoto R, Takahashi F, Takenaka H, Yoshida F, Nojiri K, Takamizawa T, Miyazaki M. Evaluation of a calcium phosphate desensitizer using an ultrasonic device. Dent Mater J 2013; 32: 456-461 ࢆᇶᖿㄽᩥࡋ㸪ࡇࢀඖ⣲⤌ᡂศ ᯒࡢᐇ㦂ࢹ࣮ࢱࢆຍ࠼ࡿࡇࡼࡗ࡚⥲ᣓࡋࡓࡶࡢ࡛࠶ࡿࠋ
⥴ ゝ
㇟∳㉁▱ぬ㐣ᩄࡣ㸪㇟∳㉁ࡢ㟢ฟకࡗ࡚㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋ㸪ࡑࡢෆ㒊ࡢ⤌⧊ᾮ ࡀ⛣ືࡍࡿࡇࡼࡗ࡚⚄⤒⤊ᮎࡀ่⃭ࡉࢀ࡚⑊③ࡀច㉳ࡉࢀࡿᝈ࡛࠶ࡿ 1-3) ࠋ㇟
∳㉁▱ぬ㐣ᩄᑐࡍࡿ⒪ἲࡣ࠸ࡃࡘᣲࡆࡽࢀࡿࡀ4) 㸪㛤ཱྀࡋࡓ㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐 ࡍࡿࡇࡀຠᯝⓗ࡛࠶ࡿ⪃࠼ࡽࢀ࡚࠸ࡿ5) ࠋࡇࡢ㇟∳⣽⟶ࡢᑒ㙐ἲࡋ࡚ࡣ㸪㇟∳
㉁⾲㠃࡛ࡢ⿕⭷ᙧᡂ࠶ࡿ࠸ࡣ⣽⟶ෆࢱࣥࣃࢡ㉁ᡂศࡢจᅛ࡞ࡀ࠶ࡾ㸪ࡇࢀࡽࢆ┠ⓗ
ࡋࡓ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀ⮫ᗋᛂ⏝ࡉࢀ࡚࠸ࡿ6) ࠋࡉࡽ㸪㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐ࡍࡿ᪉ἲ
ࡋ࡚ࡣ㸪ࣞࢪࣥ⣔ᮦᩱࢆṑ㠃ሬᕸࡍࡿࡶࡢ㸪⣽⟶ෆ࢝ࣝࢩ࣒࢘ሷ࡞ࢆᯒฟࡉ ࡏࡿࡶࡢ࡞ࡀ࠶ࡿࠋ๓⪅ࡢ᪉ἲࡣ㸪ṑ㠃ࡢ☜ᐇ࡞⇱ࡸṑ㠃ࡢΎᤲ࡞㸪㐺ษ࡞᥋
╔ࢆ⋓ᚓࡍࡿࡓࡵࡣཝᐦ࡞᧯సࢆᚲせࡍࡿࠋ୍᪉㸪ᚋ⪅ࡢ᪉ἲࡣ㸪ᯒฟ≀ࡢᙧᡂ
㛫ࢆせࡍࡿࡶ㸪㓟ᛶ㣧㣗≀ࡢᦤྲྀࡶ⁐ゎࡍࡿ࠸࠺ḞⅬࢆ᭷ࡋ࡚࠸
ࡓࠋࡑࡇ࡛㸪⮫ᗋⓗ⡆౽࡞᧯స࡛㸪☜ᐇ㇟∳⣽⟶ࢆᑒ㙐ࡍࡿ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀᮃ
ࡲࢀ࡚࠸ࡿࡢࡀ⌧≧࡛࠶ࡿ7)ࠋ
ࣜࣥ㓟Ỉ⁐ᾮ୰࡛㸪ࣜࣥ㓟ᅄ࢝ࣝࢩ࣒࢘㸦௨ᚋ㸪TTCP㸧↓Ỉࣜࣥ㓟Ỉ⣲࢝ࣝࢩ
࣒࢘㸦௨ᚋ㸪DCPA㸧ࡀ1㸸1ࡢࣔࣝẚ࡛Ꮡᅾࡍࡿ㸪Ỉࡀᅾࡍࡿࡇࡼࡗ࡚ࣁ
ࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࡀᙧᡂࡉࢀࡿࡇࡀሗ࿌ࡉࢀ࡚࠸ࡿ8) ࠋࡇࡢᛂࢆᛂ⏝ࡋࡓࣜ
ࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘ࢭ࣓ࣥࢺࡘ࠸࡚ࡣ㸪ṑࡢ▼⅊⏝〇 9) 㸪᰿⟶ሸᮦ10) ࠶ࡿ࠸ࡣ 㦵⿵ሸᮦ 11) ࡞ࡢ᳨ウࡀ⾜ࢃࢀ࡚࠾ࡾ㸪▱ぬ㐣ᩄᢚไࡢᛂ⏝ࡘ࠸࡚ࡶ᳨ウࡉࢀ
࡚ࡁࡓ 12) ࠋࡋࡋ㸪ࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘ࢭ࣓ࣥࢺࡢḞⅬࡋ࡚㸪TTCP DCPA ࡢ
ᛂ 30 ศ௨ୖࡢ㛫ࢆせࡍࡿࡇࡀᣲࡆࡽࢀ㸪ࡇࢀࡀ⮫ᗋᛂ⏝ࡘ࡞ࡀࡽ࡞ࡗ
ࡓせᅉࡢࡦࡘࡉࢀ࡚ࡁࡓ 13) ࠋࡑࡇ࡛㸪TTCP DCPA ࡢ⢊ᮎ≉ᛶኚ᭦ࢆຍ࠼
ࡿࡶᚤ㔞ῧຍ≀ࢆㄪᩚࡍࡿࡇࡼࡗ࡚㸪࣮࣌ࢫࢺᛶ≧ࡶ◳㛫ࢆ㐺 ṇࡋࡓ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀᕷ㈍ࡉࢀࡓࠋ
ࡑࡇ࡛ⴭ⪅ࡣ㸪ࡇࡢ⮬ᕫ◳ᛶࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࢆ⏝࠸㸪ࡑࡢ⬺
⅊ᢚไ࠾ࡼࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐ᛶࡘ࠸࡚㸪㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲ 14) ࡶ࣮ࣞࢨ࣮㉮ᰝ㢧ᚤ 㙾㸦LSM㸧ࢆ⏝࠸᳨࡚ウࡋࡓࠋࡉࡽ㸪㉮ᰝᆺ㟁Ꮚ㢧ᚤ㙾㸦SEM㸧ほᐹࢆ⾜࠺ࡶ
࢚ࢿࣝࢠ࣮ศᩓᆺX⥺ศᯒ㸦EDX㸧ࢆ⏝࠸࡚ඖ⣲ศᯒࢆ⾜࠸㸪⪃ᐹ㈨ᩱࡋࡓࠋ
ᮦᩱ࠾ࡼࡧ᪉ἲ 1 . ヨ∦ࡢ〇స
ᐇ㦂ࡣ࢘ࢩୗ㢡๓ṑࢆ⏝ࡋ㸪ᐇ㦂㝿ࡋ࡚◳⤌⧊⢭ᐦษ᩿ᶵ㸦Ecomet 4000㸪
Buehler㸧ࢆ⏝࠸࡚ࡑࡢ၁ഃ㇟∳㉁ࢆ⣙ 1mmࡢཌࡉษ᩿ࡋࡓࠋḟ࠸࡛㸪ࢫ࣮ࣃ࣮ࣇ
ࣥࢲࣖࣔࣥࢻ࣏ࣥࢺ㸦ISO #021㸪ᯇ㢼㸧ࢆ⏝࠸࡚ࣈࣟࢵࢡయ㸦441 mm㸧
ㄪᩚࡋ㸪ྛヨ∦ࡢ⾲㠃ࢆ⪏Ỉᛶࢩࣜࢥ࣮ࣥ࢝ࣂࢻ࣮࣌ࣃ࣮ࡢ # 600ࡽ# 2000 ࡲ
࡛ὀỈୗ࡛㡰ḟ◊☻ࡋࡓࠋ᭱⤊ⓗ࡞ヨ∦ࡢཌࡳ࠾ࡼࡧࡁࡉࡣ㸪࣐ࢡ࣓࣮ࣟࢱ࣮
㸦CPM15-25DM㸪࣑ࢶࢺࣚ㸧ࢆ⏝࠸࡚ィ ࡋࡓࠋࡇࢀࡽࡢヨ∦ࢆ㸪⢭〇Ỉ୰࡛ 30 ศ
㛫㉸㡢ἼὙίࡍࡿࡇࡼࡗ࡚ࢫ࣑࣮ࣖࢆ㝖ཤࡋ㸪㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋࡓヨ∦ࢆ〇సࡋ ࡓࠋ
2 . ▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦ࠾ࡼࡧேᕤၚᾮ
▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡋ࡚㸪⮬ᕫ◳ᛶࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔࡛࠶ࡿࢸ࣮ࢫ࣓ࢺࢹ
ࢭࣥࢩࢱࢨ࣮㸦TD㸪ࢡࣛࣞࣀࣜࢱࢣࢹࣥࢱࣝ㸧ࢆ⏝࠸ࡓࠋTDࡢሬᕸ࠶ࡓࡗ࡚㸪
㇟∳㉁ヨ∦ࢆྲྀࡾฟࡋ㸪ࢁ⣬ࢆ⏝࠸࡚వỈศࢆྲྀࡾ㝖࠸ࡓࠋḟ࠸࡛㸪ヨ∦ࢆࢩࣜࢥ
࣮ࣥᆺ㟼⨨ࡋ࡚㸪TD ࡀሬᕸ㠃௨እ᥋ゐࡋ࡞࠸ࡼ࠺ࡋࡓࠋࡲࡓ㸪ேᕤၚᾮࡋ
࡚ࡣ㸪14.4 mM NaCl㸪16.1 mM KCl㸪0.3 mM MgCl2࣭6H2O2㸪2.0 mM K2HPO4㸪1.0 mM CaCl2࣭2H2O࠾ࡼࡧsodium carboxymethyl cellulose 0.1 g/100 mlࢆຍ࠼࡚pH 7.0 ㄪᩚ
ࡋࡓࡶࡢࡋࡓ15) ࠋ 3 . ಖ⟶᮲௳
ヨ∦ࡢಖ⟶᮲௳ࡣ㸪௨ୗ♧ࡍ5⩌ࡋ㸪ಖ⟶ᮇ㛫ࡣ࠸ࡎࢀࡶ28᪥㛫ࡋࡓࠋ࡞
࠾㸪⬺⅊᧯సࡣ㸪1᪥2ᅇ㸪28᪥㛫0.1 M ங㓟⦆⾪ᾮ16) 㸦pH 4.75㸪0.75 mM CaCl2࣭ 2H2O࠾ࡼࡧ0.45 mM KH2PO4㸧10ศ㛫స⏝ࡉࡏ㸪37Υேᕤၚᾮ୰ಖ⟶ࡋࡓࠋ
1㸧 ࣮࣋ࢫࣛࣥ㸦Baseline㸧㸸ヨ∦ࢆᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ேᕤၚᾮ୰ಖ⟶ࡋࡓࠋ 2㸧 De⩌㸸ヨ∦TDࢆሬᕸࡍࡿࡇ࡞ࡃ⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓࠋ
3㸧 TDO⩌㸸ヨ∦TDࢆ࣐ࢡࣟࣈࣛࢩࢆ⏝࠸࡚30⛊㛫ሬᕸࡋ㸪ḟ࠸࡛⢭〇Ỉ
࡛ỈὙࡋࡓᚋ㸪⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓࠋ
4㸧 TDR⩌㸸TDࡢሬᕸࢆ7᪥ẖ⾜࠸㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚⬺⅊᮲௳࡛ಖ⟶ࡋࡓࠋ
5㸧 ࢥࣥࢺ࣮ࣟࣝ㸦Control㸧㸸ヨ∦ TD ࢆሬᕸࡋ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ேᕤၚᾮ
୰ಖ⟶ࡋࡓࠋ 4 . ㉸㡢Ἴ ᐃ
㉸㡢Ἴ㏦ཷಙ⨨ࡋ࡚ࡣ㸪ࣃࣝࢧ࣮ࣞࢩ࣮ࣂ࣮㸦Model 5900PR㸪ࣃࢼ࣓ࢺࣜࢡࢫ㸧㸪
⦪Ἴ⏝ࢺࣛࣥࢫࢹ࣮ࣗࢧ࣮㸦V112㸪ࣃࢼ࣓ࢺࣜࢡࢫ㸧࠾ࡼࡧ࢜ࢩࣟࢫࢥ࣮ࣉ㸦Wave
Runner LT584㸪ࣞࢡࣟ㸧ࡽᵓᡂࡉࢀࡿࢩࢫࢸ࣒17) ࢆ⏝࠸ࡓ㸦Fig. 1㸧ࠋ㉸㡢Ἴఏ
㛫ࡢ ᐃࡣ㸪㉸㡢ἼὙί┤ᚋ㸦0᪥㸧㸪ᐇ㦂㛤ጞ7㸪14㸪21࠾ࡼࡧ28᪥ᚋタᐃ ࡋࡓࠋ࡞࠾TDR⩌ࡢ7᪥௨㝆࠾࠸࡚ࡣ㸪TDሬᕸᚋ ᐃࢆ⾜ࡗࡓࠋ
ᐃࡣ㸪ヨ∦ࢆࢧࣥࣉࣝࢫࢸ࣮ࢪ㟼⨨ࡋ࡚ࢺࣛࣥࢫࢹ࣮ࣗࢧ࣮ࢆᆶ┤᥋ゐࡉࡏ㸪
㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲࡼࡗ࡚⾜࠸㸪㡢㏿ࡢఏ㛫ヨ∦ࡢཌࡳࡽྛヨ∦ࡢ⦪Ἴ㡢㏿ࢆ
ồࡵࡓࠋ࡞࠾㸪 ᐃࡣᐊ 23s1Υ㸪┦ᑐ‵ᗘ 50s5%ࡢᜏ ᜏ‵ᐊ࡛⾜࠸㸪ヨ∦ᩘ
ࡣྛ᮲௳ࡘࡁ6ಶࡋࡓࠋ 5 . ⤫ィศᯒ
ྛ᮲௳࠾࠸࡚ᚓࡽࢀࡓ ᐃ್ࡘ࠸࡚ࡣ㸪ศᩓศᯒ࡞ࡽࡧTukey HSD test
ࢆ⏝࠸࡚㸪᭷ពỈ‽5%ࡢ᮲௳࡛⤫ィᏛⓗ᳨ᐃࢆ⾜ࡗࡓࠋ 6 . LSMほᐹ
ヨ∦⾲㠃ࡢᙧែⓗ࡞ほᐹࡣ㸪LSM㸦VK-8700㸪࣮࢚࢟ࣥࢫ㸧ࢆ⏝ࡋࡓࠋ
7 . SEMほᐹ࠾ࡼࡧඖ⣲ศᯒ
㉸㡢Ἴ ᐃ⏝ヨ∦ྠᵝࡢฎ⌮ࢆ⾜ࡗࡓヨ∦ࢆ tert-ࣈࢱࣀ࣮ࣝ⃰ᗘୖ᪼⣔ิࢆ⏝
࠸࡚⬺Ỉࡋ㸪⮫⏺Ⅼ⇱㸦Model ID-3㸪࢚ࣜ࢜ࢽࢡࢫ㸧ࢆ⾜ࡗࡓࠋḟ࠸࡛㸪࢜ࣥࢥ
࣮ࢱ࣮㸦Quick Coater Type SC-201㸪ࢧ࣮ࣥࣘ㟁Ꮚ㸧࡛㔠╔ࢆࡋ㸪SEM㸦ERA-8800FE㸪
࢚ࣜ࢜ࢽࢡࢫ㸧ࢆ⏝࠸࡚ຍ㏿㟁ᅽ10 kVࡢ᮲௳࡛ほᐹࡍࡿࡶ㸪EDXࡼࡿඖ⣲
⤌ᡂศᯒࢆ⾜ࡗࡓࠋ
ᡂ ⦼
ಖ⟶᮲௳ࡀ㸪࢘ࢩ㇟∳㉁ࢆ㏱㐣ࡍࡿ㡢㏿ࡢኚཬࡰࡍᙳ㡪ࡢᡂ⦼ࢆTable 1࠾ࡼ
ࡧFig. 2♧ࡋࡓࠋ㡢㏿ࡢኚࡣྛ᮲௳ࡼࡗ࡚␗࡞ࡾ㸪Baseline࠾ࡅࡿ㡢㏿ࡣᐇ
㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡋ࡚ኚࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࡶࡢࡢ㸪De ⩌࠾ࡅࡿ㡢㏿ࡣ㸪ᐇ㦂㛤ጞ 7
᪥┠࡛ࡁࡃపୗࡋ㸪ࡑࡢᚋ⦆ࡸపୗࡍࡿഴྥࢆ♧ࡋࡓࠋTDO ⩌࠾࠸࡚ࡣ㸪 㡢㏿ࡀపୗࡍࡿഴྥࢆ♧ࡋࡓࡀ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚᭷ពᕪࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࠋTDR
⩌࠾࠸࡚ࡣ㸪TDሬᕸᚋ㡢㏿ࡢୖ᪼ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪௨ᚋࡢ㡢㏿ኚࡣ࡞ࡃ㸪Control
᭷ពᕪࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࠋ
LSM࠾ࡼࡧSEMീࡢ௦⾲ࢆFigs. 3,4♧ࡋࡓࠋ㉸㡢ἼὙίᚋࡢヨ∦࡛ࡣ㸪ࢫ࣑
࣮ࣉࣛࢢࡣ㝖ཤࡉࢀ㸪㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋࡓീࡀほᐹࡉࢀࡓࠋTD ሬᕸ┤ᚋ࡛
ࡣ㸪⣽⟶ࡣᑒ㙐ࡉࢀ㸪㇟∳㉁⾲㠃⢏≧ሁ✚≀ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࠋControl ࠾࠸
࡚ࡣ㸪㇟∳㉁⾲㠃⢏≧ሁ✚≀ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚ࡑࡢ⾲㠃ᛶ≧ኚࡣ
࡞ࡗࡓࠋTDO ⩌࡛ࡣ㸪୍㒊㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀࡀㄆࡵࡽࢀࡓࡶࡢࡢ㸪TDR ⩌࡛ࡣ㸪
㇟∳⣽⟶ࡀ㛢ሰࡉࢀࡿࡶTDሬᕸ㠃ᯒฟ≀ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࠋ
EDXࡼࡿඖ⣲⤌ᡂศᯒࡢ⤖ᯝࢆFig. 5♧ࡋࡓࠋBaseline࡛ࡣ㸪࢝ࣝࢩ࣒࢘ࣜ
ࣥࣆ࣮ࢡࡀㄆࡵࡽࢀ㸪Ca/Pẚࡣ1.84࡛࠶ࡗࡓࠋTDR⩌࠾࠸࡚ࡶ࢝ࣝࢩ࣒࢘ࣜ
ࣥࣆ࣮ࢡࡀㄆࡵࡽࢀ㸪Ca/Pẚࡣ1.86࡛࠶ࡗࡓࠋ
⪃ ᐹ
ṑ㉁⏕ࡌࡿ⬺⅊▼⅊࠸࠺ࣉࣟࢭࢫࡣ㸪ࡃࡑࡢึᮇẁ㝵࠾࠸࡚ᙧែ
ⓗ࡞ኚࡋ࡚ᢕᥱࡍࡿࡇࡣᅔ㞴࡛࠶ࡿࠋࡑࡇ࡛㸪ࡇࢀࢆほᐹࡍࡿࡓࡵ࣐ࢡࣟ
ࣛࢪ࢜ࢢ࣒ࣛ 18) 㸪ඹ↔Ⅼ࣮ࣞࢨ࣮㢧ᚤ㙾 19,20) ࠶ࡿ࠸ࡣ Quantitative Light-induced
Fluorescenceἲ21,22) ࡞ࡀ⏝࠸ࡽࢀ࡚࠸ࡿࡀ㸪⨨ࡀᆺ࡛࠶ࡿ࡞ࡢၥ㢟Ⅼࢆ᭷ࡋ
࡚࠸ࡿࠋࡑࡇ࡛ⴭ⪅ࡣ㸪㠀◚ቯⓗṑ㉁ࡢ⬺⅊⛬ᗘࢆ⤒ⓗᢕᥱ࡛ࡁࡿࡶ㸪
⨨యࡀẚ㍑ⓗᑠᆺ࡞ࡇࢆ≉ᚩࡍࡿ㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲ╔┠ࡋࡓࠋࡇࡢ㉸㡢Ἴ㏱㐣 ἲࡣ㸪ᕤᴗ⏺࠶ࡿ࠸ࡣ་Ꮫ㡿ᇦᗈࡃᛂ⏝ࡉࢀ࡚࠾ࡾ㸪ṑ⛉㡿ᇦ࠾࠸࡚ࡶṑ㉁ࡸṑ
⛉࠾ࡅࡿ㉸㡢Ἴ≉ᛶ࡞ࡘ࠸࡚◊✲ࡉࢀ࡚࠸ࡿ 23-25) ࠋᮏ◊✲࡛ࡣ㸪ࡇࡢ⨨ࢆ
⏝࠸࡚㸪TD ࡀ㇟∳㉁ࡢ⬺⅊ᢚไ࠾ࡼࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐ᛶཬࡰࡍᙳ㡪ࡘ࠸᳨࡚ウࡋ ࡓࠋ
ࡑࡢ⤖ᯝ㸪Baseline࠾ࡅࡿ㇟∳㉁ヨ∦ࡢ㡢㏿ࡣ3742㹼3775 m/s ࡛࠶ࡗࡓࡶࡢࡢ㸪 De⩌࡛ࡣ28᪥㛫⤒㐣ࡋࡓⅬ࡛3462 m/s ᭷ពపୗࡋࡓࠋࡲࡓ㸪TDO⩌࡛ࡣ㸪 ᐇ㦂ᮇ㛫ࢆ㏻ࡌ࡚㡢㏿᭷ពᕪࡣㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࡀ㸪TDR⩌࡛ࡣ㡢㏿ࡀ᭷ពୖ᪼
ࡋࡓࠋࡇࡢࡼ࠺㸪TDO ࠾ࡼࡧTDR ⩌࠾࠸࡚ De⩌ẚ㍑ࡋ࡚㧗࠸㡢㏿ࡀㄆࡵࡽ
ࢀࡓࡢࡣ㸪TD ࡀ㇟∳⣽⟶ෆධࡋ࡚㸪ࣁࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࢆᙧᡂࡍࡿࡶ
26) 㸪㇟∳⣽⟶ෆࡶ⤖ᬗᵓ㐀≀ࡀ╔ࡋࡓࡓࡵ⪃࠼ࡽࢀࡓࠋࡲࡓ㸪TDO⩌ࡣ
␗࡞ࡾTDR⩌࡛ࡣ㸪TDࢆሬᕸࡍࡿࡓࡵ㸪ṑ㉁ᑐࡍࡿ㓟ࡢᙳ㡪ࡀῶᙅࡉࢀࡓ
ࡶࡢ⪃࠼ࡽࢀࡓࠋ
LSMほᐹ࡛ࡣ㸪㉸㡢ἼὙί┤ᚋ㸦0᪥㸧࠾࠸࡚ࡣ㸪㇟∳㉁⾲ᒙࡣࢩࣜࢥ࣮ࣥ࢝
ࣂࢻ࣮࣌ࣃ࣮ࡢ๐≧ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪㇟∳⣽⟶ࡀ㛤ཱྀࡋ࡚࠸ࡿീࡀほᐹࡉࢀࡓࠋࡇࡢ 㠃TDࢆሬᕸࡍࡿ㸪ヨ∦⾲㠃ࡣᯒฟ≀࡛そࢃࢀࡓീࢆ♧ࡋࡓࠋControl࠾࠸࡚ࡣ㸪
TD ሬᕸᚋࡢ㇟∳㉁⾲㠃ᛶ≧ኚࡣㄆࡵࡽࢀࡎ㸪ࣜࣥ㓟࠾ࡼࡧ࢝ࣝࢩ࣒࢘࢜ࣥࡀ 㐣㣬࡞⎔ቃ࡛ࡣ㸪TD ሬᕸࡼࡗ࡚⏕ࡌࡓᯒฟ≀ࡀẚ㍑ⓗᏳᐃ࡛࠶ࡿࡇࡀ♧ࡉࢀ
ࡓࠋTDO⩌࠾࠸࡚ࡣ㸪pHࢧࢡࣝࡢ㈇Ⲵࡼࡗ࡚㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀࡀほᐹࡉࢀࡓࡀ㸪 TDR⩌࡛ࡣTDࢆ⧞ࡾ㏉ࡋሬᕸࡋࡓࡇࡼࡗ࡚ᐇ㦂ᮇ㛫୰ࡶ⣽⟶ࡢ㛤ཱྀࡣㄆࡵࡽࢀ
ࡎ㸪⤒ⓗ㇟∳㉁⾲㠃࠾ࡅࡿᯒฟ≀ࡀⴭ᫂ㄆࡵࡽࢀࡓࠋ
SEMほᐹࡢ⤖ᯝࡽࡣ㸪Baseline࠾࠸࡚ࡣ㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀࡶ⣽⟶ෆࡣࢫ
࣑࣮ࣉࣛࢢࡶㄆࡵࡽࢀ࡞ࡗࡓࠋྛ᮲௳࠾ࡅࡿ28᪥⤒㐣ᚋࡢヨ∦࠾ࡅࡿSEM
ീࡽࡣ㸪De⩌࡛ࡣ㇟∳⣽⟶ࡀ₃ᩯ≧㛤ཱྀࡋࡓീࢆ♧ࡋࡓࡢᑐࡋ࡚㸪Control ࡛ ࡣ㇟∳⣽⟶ࡣ㛤ཱྀࡋ࡚࠸ࡿࡶࡢࡢ㸪De ⩌ࡣ᫂ࡽ␗࡞ࡿീࢆ♧ࡋ࡚࠸ࡓࠋTDO
⩌࠾࠸࡚ࡣ㸪pHࢧࢡࣝࡀ㈇Ⲵࡉࢀ࡚࠸࡞࠸Controlẚ㍑ࡍࡿ㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀ
ࡀㄆࡵࡽࢀࡓࡶࡢࡢ㸪⣽⟶ࡢ୍㒊ࡣᯒฟ≀ࡀṧ␃ࡋ࡚࠾ࡾ㸪ࡉࡽ TDR ⩌࠾࠸
࡚ࡣ㸪⾲ᒙ࡞ࡽࡧ⣽⟶ཱྀᯒฟ≀ࡀ‶ࡋ࡚࠸ࡿീࡀほᐹࡉࢀࡓࠋࡉࡽ㸪EDX ࡢ⤖ᯝࢆࡶCa/Pẚࢆ⟬ฟࡋࡓࡇࢁ㸪BaselineTDR⩌࡛ᕪࡀ࡞ࡗࡓࡇ
ࢁࡽ㸪ṑ㉁㏆ఝࡋࡓࣁࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࡀᙧᡂࡉࢀ࡚࠸ࡿࡇࡀ♧၀ࡉࢀࡓࠋ ᮏᐇ㦂ࡢ⤖ᯝࡽ㸪TD ࡢሬᕸࡼࡗ࡚㇟∳⣽⟶ࡀࣁࢻࣟ࢟ࢩࣃࢱࢺࡼࡗ
࡚ᑒ㙐ࡉࢀ㸪ࡉࡽ⧞ࡾ㏉ࡋሬᕸࡍࡿࡇࡼࡗ࡚㇟∳㉁⾲ᒙࡶᯒฟ≀࡛そࢃࢀࡿࡇ
ࡀ♧ࡉࢀࡓࠋࡲࡓ㸪ඖ⣲ศᯒࡢ⤖ᯝࡽṑ㉁ࡢᵓᡂᡂศኚࡀ࡞࠸ࡇࡽ⏕య ぶᛶඃࢀࡿ⪃࠼ࡽࢀ㸪⮫ᗋ࠾ࡅࡿ᭷ຠᛶࡀᮇᚅࡉࢀࡓࠋ
⤖ ㄽ
ࣜࣥ㓟࢝ࣝࢩ࣒࢘⣔▱ぬ㐣ᩄᢚไᮦࡀ㸪㇟∳㉁ࡢ⬺⅊ᢚไ࠾ࡼࡧ㇟∳⣽⟶ᑒ㙐ᛶ
ཬࡰࡍᙳ㡪ࡘ࠸࡚㸪㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲࢆᛂ⏝ࡍࡿࡶLSM࠾ࡼࡧSEMࢆ⏝࠸᳨࡚
ウࡋࡓ⤖ᯝ㸪௨ୗࡢ⤖ㄽࢆᚓࡓࠋ
1. ㉸㡢Ἴ㏱㐣ἲࢆ⏝࠸ࡓ㡢㏿ ᐃࡢ⤖ᯝ㸪De⩌࠾࠸࡚ࡣ㡢㏿ࡢపୗࢆ♧ࡋࡓࡀ㸪 TDR⩌࡛ࡣ㸪᭷ព࡞㡢㏿ࡢୖ᪼ࡀㄆࡵࡽࢀ㸪pHࢧࢡࣝࡢ㈇Ⲵࡼࡗ࡚ࡶ㡢㏿ࡣ ኚࡋ࡞ࡗࡓࠋ
2. LSMࢆ⏝࠸ࡓ⾲㠃ᛶ≧ࡢほᐹࡽࡣ㸪TDO⩌࡛ࡣ㇟∳⣽⟶ࡢ㛤ཱྀീࡀほᐹࡉࢀࡓ
ࡶࡢࡢ㸪TDR⩌࡛ࡣ㇟∳⣽⟶ࡀᑒ㙐ࡉࢀ࡚࠸ࡓࠋ
3. SEMほᐹࡽࡣ㸪Control㸪TDO࠾ࡼࡧTDR⩌ࡢ࠸ࡎࢀ࠾࠸࡚ࡶ⣽⟶῝㒊ᯒ ฟ≀ࡀほᐹࡉࢀࡓࠋࡲࡓඖ⣲⤌ᡂศᯒ࡛ࡣ㸪ṑ㉁ࡢᵓᡂᡂศኚࡣㄆࡵࡽࢀ࡞
ࡗࡓࠋ
ᩥ ⊩
1) Brännström M, Lindén LA, Aström A. The hydrodynamics of the dental tubule and of pulp fluid. A discussion of its significance in relation to dentinal sensitivity. Caries Res 1967; 1: 310-317.
2) Absi EG, Addy M, Adams D. Dentine hypersensitivity. A study of the patency of dentinal tubules in sensitive and non-sensitive cervical dentine. J Clin Periodontol 1987;
14: 280-284.
3) Charoenlarp P, Wanachantararak S, Vongsavan N, Matthews B. Pain and the rate of dentinal fluid flow produced by hydrostatic pressure stimulation of exposed dentine in man. Arch Oral Biol 2007; 52: 625-631.
4) Chu CH, Lam A, Lo EC. Dentin hypersensitivity and its management. Gen Dent 2011;
59: 115-122.
5) Pashley DH, Matthews WG, Zhang Y, Johnson M. Fluid shifts across human dentine in vitro in response to hydrodynamic stimuli. Arch Oral Biol 1996; 41: 1065-1072.
6) Cummins D. Advances in the clinical management of dentin hypersensitivity: A review of recent evidence for the efficacy of dentifrices in providing instant and lasting relief. J Clin Dent 2011; 22: 100-107.
7) Cunha-Cruz J, Stout JR, Heaton LJ, Wataha JC. Dentin hypersensitivity and oxalates: A systematic review. J Dent Res 2011; 90: 304-310.
8) Bowen WE, Chow LC. A new calcium phosphate setting cement. J Dent Res 1983; 62:
9) Thanatvarakorn O, Nakashima S, Sadr A, Prasansuttiporn T, Ikeda M, Tagami J. In vitro evaluation of dentinal hydraulic conductance and tubule sealing by a novel calcium phosphate desensitizer. J Biomed Mater Res B Appl Biomater 2012; 101: 303-309.
10) Ogata H, Hayashi M, Tsuda H, Suzuki N, Maeno M, Sugawara A, Ogiso B. Effect of a calcium phosphate cement on mineralized nodule formation compared with endodontic cements. Dent Mater J 2012; 31: 92-97.
11) Thein-Han W, Liu J, Xu HH. Calcium phosphate cement with biofunctional agents and stem cell seeding for dental and craniofacial bone repair. Dent Mater J 2012; 28:
1059-1070.
12) Ⳣཎ᫂႐, Chow LC, 㧗ᮌ❶୕, すᒣ ᐿ, ᶫṇᩗ. Calcium Phosphate Cementࢆ
ᛂ⏝ࡋࡓ㇟∳㉁▱ぬ㐣ᩄࡢ⒪㛵ࡍࡿ◊✲. ṑᮦჾ 1989; 8: 282-294.
13) Miyamoto Y, Ishikawa K, Fukao H, Sawada M, Nagayama M, Kon M, Asaoka K. In vivo setting behaviour of fast-setting calcium phosphate cement. Biomaterials 1995; 16:
855-860.
14) Miyazaki M, Inage H, Onose H. Use of an ultrasonic device for the determination of elastic modulus of dentin. J Oral Sci 2002; 44: 19-26.
15) Adair SM, Whitford GM, McKnight-Hanes C. Effect of artificial saliva and calcium on fluoride output of controlled-release device. Caries Res 1994; 28: 28-34.
16) Silverstone LM, The primary translusent zone of enamel caries and of artificial caries-like lesions. Br Dent J 1966; 120: 461-471.
17) Watanabe T, Miyazaki M, Inage H, Kurokawa H. Determination of elastic modulus of the components at dentin-resin interface using the ultrasonic device. Dent Mater J 2004; 23:
361-367.
18) Amaechi BT, Porteous N, Ramalingam K, Mensinkai PK, Ccahuana Vasquez RA,
Sadeghpour A, Nakamoto T. Remineralization of artificial enamel lesions by theobromine.
Caries Res 2013; 47: 399-405.
19) Huysmans MCDNJM, Longbottom C, Christie AM, Bruce PG, Shellis RP. Temperature dependence of the electrical resistance of sound and carious teeth. J Dent Res 2000; 79:
1464-1468.
20) Ando M, van Der Veen MH, Schemehorn BR, Stookey GK. Comparative study to quantify demineralized enamel in deciduous and permanent teeth using laser-and light-inducted fluorescence techniques. Caries Res 2001; 35: 464-470.
21) Lussi A, Francescut P. Performance of conventional and new methods for the detection of occlusal caries in deciduous teeth. Caries Res 2003; 37: 2-7.
22) Higham SM, Pretty IA, Edger WM, Smith PW. The use of in situ models and QLF for the study of coronal caries. J Dent 2005; 33: 235-241.
23) Ng SY, Ferguson MWJ, Payne PA, Slater P. Ultrasonic studies of unblemished and artificially demineralized enamel in extracted human teeth: a new method for detecting early caries. J Dent 1988; 16: 201-209.
24) Louwerse C, Kjaeldgaad M, Huysmans MCDNJM. The reproducibility of ultrasonic
25) Arslantunali Tagtekin D, Oztürk F, Lagerweij M, Hayran O, Stookey GK, Calişkan Yanikoğlu F. Thickness measurement of worn molar cusps by ultrasound. Caries Res 2005; 39: 139-143.
26) Ambard AJ, Mueninghoff L. Calcium phosphate cement : Review of mechanical and biological properties. J Prosthodont 2006; 15: 321-328.
⾲
⾲䛚䜘䜃ᅗ㻌
Group Treatment time (days)
0 7 14 21 28
Baseline 3775 (55)a,A 3742 (55)a,A 3750 (54)a,A 3761 (57)a,A 3764 (56)a,A De 3785 (50)a,A 3590 (49)b,C 3524 (43)b,C 3495 (44)b,C 3462 (44)b,C TDO 3781 (57)a,A 3794 (65)a,A 3733 (66)a,A 3674 (65)a,A 3664 (61)a,A TDR 3772 (57)a,A 3945 (65)b,B 3990 (68)b,B 3992 (62)b,B 3990 (51)b,B Control 3782 (57)a,A 3942 (65)b,B 3940 (68)b,B 3921 (62)b,B 3924 (51)b,B Table 1 Ultrasonic velocities (m/s) of bovine dentin specimens
Values in parenthesis indicate standard deviations (N = 6).
Within groups, values with the same lower-case superscript letter are not significantly different (P > 0.05).
Between groups at the same treatment times, values with the same upper-case superscript letter are not significantly different (P > 0.05).
Fig. 1 Experimental set-up of the ultrasonic device for detection of tooth demineralization.
3400 3500 3600 3700 3800 3900 4000 4100
0 7 14 21 28
Baseline De TDO TDR Control
Fig. 2 Sonic velocities of bovine dentin under the different treatment conditions with different storage periods.
Time ( days )
Sonic velocity ( m/s )
Control
0 day TD application
7 days 14 days 28 days
TDO
TDR
Fig. 3 Laser scanning microscope observations of dentin surfaces.
Baseline De 28 days
Control 28 days TDO 28 days
TDR 28 days
Element Wt% At%
C O P Ca
21.8 29.0 17.3 31.9
36.4 36.3 11.2 16.0 Ca /P : 1.84
Baseline
C O P Ca
14.3 32.0 18.3 34.1
Element Wt% At%
26.8 42.1 13.8 16.4 Ca /P : 1.86
TDR 28 days