ﻪﺑﺮﺠﺗ
يﻮﻨﻌﻣ يﺎﻫ
ـ
ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ
زا
هﺎﮔﺪﻳد
ناور
ﻲﺳﺎﻨﺷ
ﻲﻌﻓرا ﻲﻘﻳﺪﺻ زﺮﺒﻳﺮﻓ ﺮﺘﻛد هﺎﮕﺸﻧاد رﺎﻳدﺎﺘﺳا نﺎﺷﺎﻛ ◄ هﺪﻴﻜﭼ : يﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﺖﺧﺎﻨﺷ رد ﻢﻬﻣ تﺎﻋﻮﺿﻮﻣ زا ﻲﻜﻳ زا ﻲﻧﺎﺴـﻧا يﺎﻫ ناور ﺪـﻌﺑ و نﺎـﻓ ﺮﻋ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﺖﺳا ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ تﻻﺎﺣ . ناور ﻒﻠﺘﺨﻣ ﺐﺗﺎﻜﻣ هﺪﻴﺷﻮﻛ ﻲﺳﺎﻨﺷ نآ عﻮـﻗو ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ ﺪﻧا ﺮـﺑ ار ﺎـﻫ هزﻮﻣآ سﺎﺳا ﺪـﻨﻳﺎﻤﻧ ﻦﻴﻴﺒﺗ و ﺮﻴﺴﻔﺗ دﻮﺧ يﺎﻫ . ﻲـﺑ ﺖـﻴﻤﻫا هرﺎـﺑ ﻦـﻳا رد ﻪﻠﺌﺴـﻣ ود نﺎـﻤﮔ هﺪﻨﻳاﺰﻓ دراد يا : ﻦﻳا ﺖﺴﺨﻧ ﻦﻴﻴﺒﺗ ﻦﻳا لﻮﺤﺗ ﺮﻳ ﻪﻛ و ﺎﻫ د و ﺖﺳا هدﻮﺑ ﻪﻧﻮﮕﭼ ﺎﻫﺮﻴﺴﻔﺗ ﺮـﮕﻳ ﻦﻳا ﻪﺑﺮﺠﺗ دﺎﺠﻳا ﺐﺒﺳ ﻲﻠﻣاﻮﻋ ﺎﻳ ﻞﻣﺎﻋ ﻪﭼ ﻪﻛ ﻲﻣ نﺎﺴﻧا رد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺪﻧﻮﺷ . ﺦﺳﺎﭘ ياﺮﺑ ﺮﺿﺎﺣ رﺎﺘﺷﻮﻧ رد ﻢﻬﻣ ،رﻮﻛﺬﻣ ﻞﺋﺎﺴﻣ ﻪﺑ ﻲﻳﻮﮔ هﺎﮔﺪـﻳد ﻦﻳﺮﺗ ناور يﺎـﻫ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ هﺎﮔﺪـﻳد ﺎـﺗ ﻪـﺘﻓﺮﮔ ﺰـﻤﻴﺟ مﺎﻴﻠﻳو ﺮﻈﻧ زا ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ تﺎﻴﺑﺮﺠﺗ هرﺎﺑرد ﺐـﺘﻜﻣ ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ يﺎـﻫ ناور ﻞﻴﻠﺤﺗ يﺮﮔ ) ﻧ ﺮﺑ ﺪﻴﻛﺄﺗ ﺎﺑ ﮓﻧﻮﻳ ﻪﻳﺮﻈﻧ و ﺪﻳوﺮﻓ ﺔﻳﺮﻈ ( نﺎﺴﻧا ﺐﺘﻜﻣ ، ﺎﻳ اﺮﮔ اﺮـﻓ يدﺮـﻓ ) ﺎـﺑ زﺮﺟار لرﺎﻛ و ﻮﻟﺰﻣ مﺎﻫاﺮﺑآ ﺔﻳﺮﻈﻧ ﺮﺑ ﺪﻴﻛﺄﺗ ( د ﻦﻳﺮﺧآ ،ﺖﻳﺎﻬﻧ رد و ﻳ هﺎﮔﺪ ﻦـﻳا رد دﻮـﺟﻮﻣ يﺎﻫ هرﺎﺑ )ﻳ ،ﺎﮕﻴﻧازﺎﮔ ،ﻮﺘﻳوﻼﻛ تﺎﻳﺮﻈﻧ ﻲﻨﻌ (.... ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﻲﺳرﺮﺑ درﻮﻣ . ﺮﻴﺴـﻣ ،رﺎﺘﺷﻮﻧ ﻦﻳا هﺎﮔﺪﻳد ﺣ ﻲﻔﻧ زا ار هﺪﺷ دﺎﻳ يﺎﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ و تﻻﺎ ﻦـﻬﻛ ﺶـﻘﻧ ﺎﺗ ﺪﻳوﺮﻓ ﻪﻳﺮﻈﻧ رد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ نورد ﻞﻣاﻮﻋ و ﺎﻫﻮﮕﻟا ﻪﺑﺮﺠﺗ و تﻻﺎﺣ ﻦﻳا دﺎﺠﻳا رد داز ﻞـﻣاﻮﻋ ﺮﻴﺛﺄـﺗ و ﮓـﻧﻮﻳ ﻪـﻳﺮﻈﻧ رد ﺎﻫ نﺎﺴـﻧا ﻲﺒﺼﻋ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﺖﻟﺎﺧد هﻮﺤﻧ مﺎﺠﻧاﺮﺳ و زﺮﺟار و ﻮﻟﺰﻣ ﻪﻳﺮﻈﻧ رد ﺮﻣا ﻦﻳا ﺮﺑ ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻪﻳﺮﻈﻧ رد هرﺎﺑ ﻦﻳا رد ار ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺮﺗﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ ﺪﻫد . ◄ هژاوﺪﻴﻠﻛ ﺎﻫ : ناور ،نﺎﻓﺮﻋ ﻞﻴﻠﺤﺗ ناور ،ﻲﺳﺎﻨﺷ ناور ،يﺮﮔ نﺎﺴﻧا ﻲﺳﺎﻨﺷ كاردا ،ﮓﻨﻫﺮﻓ ،اﺮﮔ .ﻪﻣﺪﻘﻣ نﺎﻓﺮﻋ ﻪﻛ ﺶﺳﺮﭘ ﻦﻳا ) mysticism ( ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ ﺎﻳ ) spirituality ( ﺎـﻳ ﻞﻣﺎﻋ ﻪﭼ و ﺖﺴﻴﭼ نآ دﺎﺠﻳا ﺐﺒﺳ ﻲﻠﻣاﻮﻋ ﻲﻣ ﻪـﻣﺪﻘﻣ ،دﻮﺷ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻲـﺳرﺮﺑ ياﺮـﺑ يا ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎـﻫ -ﻪﺑﺮﺠﺗ نآ ﺔﻄﺑار و يﻮﻨﻌﻣ ناور ﺎﺑ ﺎﻫ ﺖﺳا ﻲﺳﺎﻨﺷ . ،ﻪـﻌﻣﺎﺟ داﺮـﻓا زا يرﺎﻴﺴـﺑ ياﺮﺑ ناور ﺮﺑ و هدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ يدﺎﻳز ﺖﻴﻤﻫا زا ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ و نﺎﻓﺮﻋ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺖﺳا نﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪـﻌﺟاﺮﻣ ﺎـﺑ درﻮـﺧﺮﺑ رد ار نآ هﺎﮕﻳﺎﺟ و ﺪﻨﻨﻛ كرد ار ﺖﻴﻌﻗاو ﺶﻳﻮـﺧ نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ ﺪﻨﺳﺎﻨﺸﺑ . ﻲﻫ ﺪﻳﻮﻳد هﺎﮔﺪﻳد زا ) Hay ( ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺮﻋ تﻻﺎﺣ هﮋﻳو ﻪﺑ ﻲﺒﻫﺬﻣ يﺎﻫ ﺮـﺑ ﻲﻧﺎﻓ ناور ﻪﺘﺷاﺬﮔ يرﺎﻴﺴﺑ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ ﻪـﻛ يرﻮﻃ ﻪﺑ ،ﺪﻧا ناور يﺰـﻳر زا سﺎﻨـﺷ ﻪـﺑ ًﺎﻤﻴﻘﺘﺴﻣ ،داﺮﻓا ﺖﻴﺼﺨﺷ رﺎﺘﺧﺎﺳ رد هﺪﻤﻋ تاﺮﻴﻴﻐﺗ دﺎﺠﻳا ياﺮﺑ يرﺎﻴﺴﺑ تﺎﻬﺟ ﻲﻣ زﺎﺑ تﻻﺎﺣ ﻦﻴﻤﻫ ددﺮﮔ . )
Exploring inner space: scientists and religious experience, 1982, p.152
( ﻋ ةژاو ترﻮـﺻ ﻪـﺑ نآ ﻪـﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﺔﻨﻴﺸﻴﭘ و نﺎﻣرد رد ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ و نﺎﻓﺮ يﺎـﻫ ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ . ناور و نﺎﮔﺪ ﻨﺴﻳﻮﻧ زا ﻲﻫوﺮﮔ نﺎـﻓﺮﻋ مﻮﻬﻔﻣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻪﺑ نﺎﺳﺎﻨﺷ هدﻮﺑ نآ ﺮﺑ و ﻪﺘﺧادﺮﭘ يﻮﻨﻌﻣ تﻻﺎﺣ و نآ ﻪﻛ ﺪﻧا ﺪﻨﻨﻛ ﻒﻳﺮﻌﺗ ار ﺎﻫ .
(Psychotherapists attitudes to ward clients reporting mystical experience, 1992; Spirituality and self-aware, 1984; Self- realization and psychological disturbance, 1986; Religions values and peak experience, 1970; The spiritual nature of man, 1979; psychiatry and anti psychiatry, 1980) ﺰﻴﻨﻜﻟا ) Elkins ( ﻜﻤﻫ و ﻦﻳا ار ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ و نﺎﻓﺮﻋ ،نارﺎ ﻲﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻨﻳﺎﻤﻧ : » ﺖﺳا ندﺮﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ ياﺮﺑ ﻲﺷور ﺎﻳ ﻲﮔﺪﻧز ﺔﻘﻳﺮﻃ يﺎﻨﻌﻣ ﻪﺑ ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ . ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا يرﺎﻴﺸﻫ ﺎﺑ ) Consciousness ( ﻲﻣ ﺪﻳﺪﭘ نﺎﻬﺟ يدﺎﻣاﺮﻓ ﺪﻌﺑ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ شزرا و ﺪ ﻳآ يﺎـﻫ ﻲﻣ ﺺﺨﺸﻣ ار نآ ﻲﻧﺎﺴﻧا و ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ،ﻲﺒﻫﺬﻣ ﺪـﻨﻛ . شزرا ﻦـﻳا و ناﺮـﮕﻳد ﻪـﺑ ﺎـﻫ ﻲـﻣ داﺪـﻤﻠﻗ لﻮـﺻو ﻲﻳﺎـﻬﻧ ﺔﺠﻴﺘﻧ دﺮﻓ ﻪﻛ يﺰﻴﭼ ﺮﻫ ﻪﺑ ﺎﻳ و ﺖﻌﻴﺒﻃ قﻼـﻃا ،ﺪـﻨﻛ ﻲﻣ دﻮﺷ .« )
Towards a Humanistic-phenomenological spirituality, p.10
يدرﺎﻫ ﺮﺘﺴﻴﻟآ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ) Harday ( ناراﺰـﻫ يور ﺮـﺑ هدﺮﺘﺴﮔ ﺶﻫوﮋﭘ ﻚﻳ زا ﺲﭘ ﻪﺠﻴﺘﻧ ﻦﻴﻨﭼ ﻲﺒﻫﺬﻣ دﺮﻓ ﻲﻣ دﺮﻴﮔ : » ﻪﺑﺮﺠﺗ ةﺪﻤﻋ تﺎﺼﺨﺸﻣ زا ﻋ يﺎﻫ ﻲﻧﺎﻓﺮ -يﻮﻨﻌﻣ اﺮﻓ ﺖﻴﻌﻗاو ﻚﻳ ﻪﺑ وا ﺶﻳاﺮﮔ ،نﺎﺴﻧا ﺖﺳا يدﺎﻣ . ًﺎـﺒﻟﺎﻏ قﺎﻴﺘـﺷا و ﺶﻳاﺮـﮔ ﻦـﻳا رد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ار دﻮﺧ ،ﻲﻛدﻮﻛ نارود ﻞﻳاوا ﺪﻫد . نورد زا يﺰﻴﭼ ﻪﻛ سﺎﺴﺣا ﻦﻳا " ﻦﻣ " ﻲﺼﺨﺷ ﻪﺑ ﻞﻳﺎﻤﺗ و ﺖﺳا كاردا و ﺖﻓﺎﻳرد ﻞﺑﺎﻗ ﻲﻋﻮـﻧ ﺐﻟﺎﻗ رد ،ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا يزﺎﺳ ﺔﻄﺑار و ﺖﻴﻫﻮﻟا " ﻦﻣ -ﻮﺗ " ) I-thou ( دﺎـﺠﻳا ﻖـﻳﺮﻃ ﻲـﻃ و ﺶﻳﺎـﻴﻧ ﻖﻳﺮﻃ زا ،ﺖﺳا ﻲﻣ ددﺮﮔ .« )
The spiritual nature of man, p.130
( ﻪﺑﺮﺠﺗ زا نارﺎﻜﻤﻫ و ﻦﻤﻟآ ﻪﻛ ﻲﻔﻳﺮﻌﺗ هدﺮﻛ ﻪﺋارا ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺖـﺳا ترﺎـﺒﻋ ﺪﻧا زا : » ناور داﺪﻳور ﻲﻋﻮﻧ تﺪﺣو سﺎﺴﺣا ةﺪﻧﺮﻴﮔﺮﺑ رد ﻪﻛ ارﺬﮔ و ﻲﻌﻴﺒﻃاﺮﻓ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺴﻫ ﻞﻛ و سﺪﻘﻣ يﺎﻫوﺮﻴﻧ ﺎﺑ ﻲﮕﻨﻫﺎﻤﻫ و ﺖﺳا ﻲﺘ . زا يداﺪﻌﺗ ﺎﻳ ﻚﻳ ﺎﺑ ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا ﺖﺳا هاﺮﻤﻫ رﺎﺛآ : ﻲﺑ دﻮﺧ زا ،ندﻮﺑ ﻲﺒﻫﺬﻣ ،ﺖﻴﻧﻼﻘﻋ رد ﺮﻴﻴﻐﺗ ،ﻪﺴﻠﺧ ﺎﻳ نﺪﺷ دﻮﺧ ﻦﻴـﺣ رد ﻒـﻃاﻮﻋ تاﺮـﻴﻴﻐﺗ ،هﺪـﻳﺪﭘ ﻦـﻳا نداد ﺢﻴﺿﻮﺗ رد ﻲﻧاﻮﺗﺎﻧ ،نﺎﻣز سﺎﺴﺣا ﻲﻤﺴﺟ لﺎﻌﻔﻧا و ﻊﺿو ﺮﻴﻴﻐﺗ ،داﺪﻳور عﻮﻗو «. )
psychotherapists attitudes towards clients reporting mystical experience, p.65
( نﺎﻨﭼ ﻲﻣ ﻪﻛ دﺎـﻣاﺮﻓ ﺪﻌﺑ ﺮﺑ ﺪﻴﻛﺄﺗ ،ﻒﻳرﺎﻌﺗ ﻦﻳا ﺔﺼﺨﺸﻣ ﻢﻴﻨﻴﺑ ي و تﻻﺎـﺣ ﻦـﻳا ﺖﺳا ﻲﻳﺎﻏ ﺔﺠﻴﺘﻧ ﻚﻳ ﻪﺑ لﻮﺻو قﻮﺷ و تﺎﻴﺑﺮﺠﺗ . دﻮـﺟﻮﻣ تﻼﻜﺸﻣ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ زا ﻲﻫوﺮﮔ ﻮﺳ ﻚﻳ زا ،ﻦﻳا ﺮﺑ نوﺰﻓا ﻦﻳا ﻒﻳﺮﻌﺗ رد ﻪﺘﺧادﺮﭘ تﻻﺎﺣ ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻘﺘﻋا و ﺪ ﻧا ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻦـﻳا ﻪـﻛ ﺪﻧراد د ﻲﻋﻮـﻧ ﺎـﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ ،ﻲﻧﺎﺣور نﺎﻬﺟ زا ﻲﻫﺎﮔآ نﺪﻴـﺳر جوا ﻪـﺑ ﻪـﺑﺮﺠﺗ و سﺎﺴﺣا ﺎﻳ ﻲﻟﺎﻌﺘﻣ يﺎﻫ ) Peak experience ( ﻪﺑﺮﺠﺗ و ﺖﺳا ﻲﺒﻫﺬﻣ يﺎﻫ .
(Incidence and psychotically correlates of intensespiritual experiences, p.65)
ﺑ ،ﺰﻴﻧ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ زا ﻲﻫوﺮﮔ ،ﺮﮕﻳد يﻮﺳ زا ﻪﺘﺳد ﻪ ﻦـﻳا يﺪﻨﺑ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻪـﻧﻮﮔ ﺎـﻫ نآ و هداد نﺎﺸﻧ ﻞﻳﺎﻤﺗ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ،ﻲﻧﺎـﻤﻳا ،ﻲﻧﺎﺣور ،ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ ﻦﻳوﺎﻨﻋ ﺖﺤﺗ ار ﺎﻫ يﺎـﻫ ﻲّﻠﺴﺗ ﻪﺑﺮﺠﺗ و تﻻﺎﺣ و ﺶﺨﺑ ﻪﻘﺒﻃ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﺮﻴﻏ يﺎﻫ هدﺮﻛ يﺪﻨﺑ ﺪﻧا . هﺎﮔﺪﻳد زا ﺮﺑ ﻦﻴﻨﭼ هﺪﺷ دﺎﻳ يﺎﻫ ﻲﻣ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻦﻳا داﺮﻓا ﻪﻛ ﺪﻳآ يﺎـﻫروﺎﺑ زا غرﺎـﻓ ار ﺎـﻫ
ﺖﺳد ﻪﺑ دﻮﺧ ﻲﻣ ﺪﻧروآ . ﻲـﻣ ﻦـﻫذ ﻪـﺑ لاﺆـﺳ ﻦﻳا ﻒﺻو ﻦﻳا ﺎﺑ ﻪـﭼ مدﺮـﻣ ﻪـﻛ ﺪـﺳر ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻦﻳا زا ﻲﺘﺷادﺮﺑ نآ ﺎﺑ ﻪﻧﻮﮕﭼ و ﺪ ﻧراد ﺎﻫ درﻮﺧﺮﺑ ﺎﻫ ﻲﻣ ؟ﺪﻨﻨﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻦﻳا ،ﻲﺧﺮﺑ ﻲﻣ دﻮﺧ ﻲﺒﻫﺬﻣ يﺎﻫروﺎﺑ يﺎﺘﺳار رد ار ﺎﻫ ﻟو ﺪﻧﺮﻳﺬﭘ ﻲ هﺪﻋ يا ﻪﺑﺮﺠﺗ عﻮﻧ زا ار تﻻﺎﺣ ﻦﻳا ،ﺮﮕﻳد ﻲـﻤﻧ داﺪـﻤﻠﻗ يﻮـﻨﻌﻣ ﺎـﻳ ﻲﺒﻫﺬـﻣ يﺎﻫ ﺪـﻨﻨﻛ و ﻲﻣ زﺎﺑ ﺮﺳ ناﺮﮕﻳد ياﺮﺑ نآ زاﺮﺑا زا داﺮﻓا ﺖﻳﺮﺜﻛا ﺪﻨﻧز . ﻲﻧﺎـﻬﺟ ﻲـﻫ ﺪﻳﻮﻳد روﺎﺑ ﻪﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ عﻮﻧ ﻦﻳا ندﻮﺑ نﺎﺸﻧ ،نآ راﺮﻤﺘﺳا و ﺎﻫ نآ شزرا هﺪـﻨﻫد ﺮﺸـﺑ عﻮـﻧ ياﺮـﺑ ﺎـﻫ ﺖﺳا .)
Religious experience anong a group of post graduat students, p.35
( ﻪﺑﺮﺠﺗ ندﻮﺑ ﺮﻴﮔاﺮﻓ ا رد ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎـﻫ نﺎﺴـﻧ ﺔﻴـﺿﺮﻓ ﻦـﻳا در ﺮـﺑ يﺪﻫﺎـﺷ ،ﺎـﻫ ﺖﺴﻳز ﺖﺸـﭘ ار ﻲﺒﻫﺬـﻣ تﺎﺳﺎﺴـﺣا دﻮﺧ ﻞﻣﺎﻜﺗ لﻮﻃ رد نﺎﺴﻧا ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺖﺷاﺬﮔ ﺪﻫاﻮﺧ ﺮﺳ . ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ -ﻪـﺑﺎﺟ ﺚـﻋﺎﺑ ﺐﻠﻏا يﻮﻨﻌﻣ شزرا رد ﺮـﻴﻴﻐﺗ و ﻲﻳﺎـﺟ يﺎـﻫ ﻲﻣ دﺮﻓ ﻲﻗﻼﺧا ﺪﻧﻮﺷ . ﻦـﻳا ﻪـﺑﺎﺟ و يرﻮـﺤﻣدﻮﺧ زا نﺪـﺷ رود ﺖـﻬﺟ رد ﻲﻳﺎـﺟ نوﺎﻌﺗ ﺖﻤﺳ ﻪﺑ ﺶﻳاﺮﮔ عﻮـﻧ و ﺖـﺳا ﻲﺘـﺳود . هﺎﮔﺪـﻳد سﺎـﺳا ﺮـﺑ ﺮـﺻﺎﻌﻣ يﺎـﻫ ناور ﻪﺑﺮﺠﺗ ،ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺖـﺳا ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻦﻴﺑ ﺎﻳ ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ كﺮﺘﺸﻣ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ دراﺪﻧ ﻲﮕﺘﺴﺑ ﺎﺴﻴﻠﻛ رد داﺮﻓا رﻮﻀﺣ ﻪﺑ و ). ص ،نﺎﻤﻫ 45 ( ﺖﺳد داﺮﻓا مﻮﺳ ﻚﻳ ﻢﻛ ﻚﻳ ﻞﻗاﻻ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻦﻴﻨﭼ دﻮﺧ ﻲﮔﺪﻧز رد رﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ار ﻲﻳﺎﻫ ﺪﻧا . ﻴﭘ سﺎﺳا ﺮﺑ ناور ﻦﻤﺠﻧا ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ ﻲﺸﻳﺎﻤ ﺎـﻜﻳﺮﻣا نﺎﺳﺎﻨﺷ ) American psychiatric association ( لﺎﺳ رد 1994 ﺔـﻌﻣﺎﺟ ّﻞـﻛ زا ﻪـﻛ ﺪـﺷ ﺺﺨﺸـﻣ ،ﺖﻓﺮﻳﺬـﭘ ترﻮـﺻ يرﺎﻣآ 20670 ،يﺮﻔﻧ 931 ﻲـﻨﻌﻳ ﺮﻔﻧ 5 / 4 ﺪـﺻرد ﻪـﻌﺟاﺮﻣ ﺔـﺑﺮﺠﺗ ﻚـﻳ ،نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ هدﺮـﻛ سﺎﺴـﺣا ﻪﺘـﺷﺬﮔ لﺎـﺳ ﻲـﻃ رد ار ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ ﺪـﻧا . ﻦﻴـﻤﻫ رﻮـﻃ 67 زا ﺪـﺻرد ناور ﻨﺷ شراﺰﮔ ﻦﻴﻨﭼ نﺎﺳﺎ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻚﻳ زا ار ﻲﻳﺎﻫ ﻪـﻌﺟاﺮﻣ زا ﺮـﻔﻧ ﺪـﻨﭼ ﺎﻳ هﺪﻨﻨﻛ ﺪﻧدﻮﺑ هدﺮﻛ ﺖﻓﺎﻳرد دﻮﺧ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ . ﺮـﻫ رد ﻪﻛ ﻢﻳراد رﺎﻈﺘﻧا ،ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻞﻴﺒﻗ ﻦﻳا ،داﺮﻓا مﻮﺳ ﻚﻳ دوﺪﺣ ،لﺎﺳ ﺪﻨﻨﻛ شراﺰﮔ ار ﺎﻫ . ﻢﺴـﻗ ﻦﻳا ﺪﻨﭼ ﺮﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ نآ ﻪﻛ ﻲﺴﻛ ياﺮﺑ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ،ﺎﻫ ﻣ ﻪﺑﺮﺠﺗ ار ﺎﻫ ﻲ ﻲﺧﺮﺑ رد ،ﺖﺴﻴﻧ هﺪﻨﻫدرازآ ﺪﻨﻛ ﻲﻣ ﻊﻗاﻮﻣ دروآ دﻮﺟو ﻪﺑ داﺮﻓا رد ار رازآ و ﻲﻧاﺮﮕﻧ سﺎﺴﺣا ﺪﻧاﻮﺗ . تﻻﺎﺣ ،ﻪﺻﻼﺧ
ﻲﻣ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ رد شوﺎﻛ ﺖﻬﺟ داﺮﻓا ﻞﻳﺎﻤﺗ ﺮﺑ ﻲﻳاﺰﺳ ﺐﺴـﻛ يﺎـﻫ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد هﺪﺷ . ﻢـﻬﻣ ﺖﻴﺻﻮﺼـﺧ رﺎـﻬﭼ ،ﺰﻤﻴﺟ مﺎﻴﻠﻳو ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﺺﻴﺨﺸـﺗ ياﺮـﺑ ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎـﻫ ﻲﻣﺮﺑ ﺷ درﺎﻤ : 1. ندﻮﺑ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﺮﻴﻏ : ﻲـﻣرد ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻪـﺑ ﺎـﻬﻨﺗ تﻻﺎـﺣ ﻦﻳا ﻞـﺑﺎﻗﺮﻴﻏ ﻲـﻟو ،ﺪـﻨﻳآ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﺪﻧا . 2. ندﻮﺑ ﻲﻧﻼﻘﻋ : ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻨﻛ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻖﻴﻤﻋ ﺶﻨﻴﺑ و ﺶﻧاد ﻞﻣﺎﺷ ،ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺖﻘﻴﻘﺣ ﺪﻧا . 3. ندﻮﺑ ارﺬﮔ : ﻪﺑﺮﺠﺗ و تﻻﺎﺣ ﻦﻳا دوز ﺎﻫ نآ سﺎﺴﺣا و ﺪ ﻧرﺬﮔ ﺶﻴﺑ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﺎﻫ ﻧ لﻮﻃ ﻪﻘﻴﻗد ﻲﺳ زا ﻲﻤ ﺪﺸﻛ . 4. ندﻮﺑ ﻲﻟﺎﻌﻔﻧا : ﻞﻌﻓ ترﻮﺻ ﻪﺑ دﺮﻓ ،ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫداﺪﻳور لﻮﻃ رد ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﺮﻳﺬﭘ ﻲﻣ ﺐﻠﺳ يو زا يدارا تﺎﻛﺮﺣ مﺎﺠﻧا و هﺪ ﻣآرد دﻮﺷ . )
The varieties of religious experience, p.63
( ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻜﻨﻳا ﺖﺳا ﻢّﻠﺴﻣ ﻪﭽﻧآ ﭻﻴﻫ نوﺪﺑ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﻲﺻﺎﺧ ﺖّﻠﻋ ﻪﻧﻮﮔ ّﺗا داﺮﻓا ياﺮﺑ ﻲﻣ قﺎﻔ ﻲﻣ ﺰﻴﻧ يدارا رﻮﻃ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ﻲﻟو ،ﺪﺘﻓا ﻪـﺑ نﺪﻴـﺳر ياﺮـﺑ ﺪﻧاﻮﺗ نآ ﺪﻫد مﺎﺠﻧا ار مزﻻ شﻼﺗ ﺎﻫ . دﺎﻳ ﺰﻤﻴﺟ ﻲﻣ يروآ ﻞﻜـﺷ رد ﺎـﮔﻮﻳ فﺪـﻫ ﻪﻛ ﺪﻨﻛ نآ ﺔﻠﻴﺳو ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺗﻼﻴﻬﺴﺗ ندﺮﻛ ﻢﻫاﺮﻓ ،دﻮﺧ ﻲﻠﺻا يوﺮﻴﻧ ﺎﺑ دﺮﻓ تﺪﺣو ،ﺎﻫ ﺪﻳآرد ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﺑ ﻲﻬﻟا . ﻪﻠﻴﺳو شور ﻦﻳا ﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺑ ﺖﺳا يا ﺎﻳ ﻲﻧورد ﺶﻨﻴﺑ ﺐﺴﻛ ﻦ حﻼﻄﺻا رد ﻪﭽﻧآ » يدﺎﻣﺎﺳ «) Samadhi ( 1 ﻲﻣ هﺪﻴﻣﺎﻧ دﻮﺷ . هﺎﮔﺪﻳد ﻪﺑ ﻲﻟﺎﻤﺟا ﻲﻫﺎﮕﻧ ،ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻦﻳا ﺮﻛذ زا ﺲﭘ ناور ﻒـﻠﺘﺨﻣ ﺐﺗﺎﻜﻣ يﺎﻫ ﻲـﺳﺎﻨﺷ ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻦﻳﺮﺧآ و يﻮﻨﻌﻣ تﻻﺎﺣ و نﺎﻓﺮﻋ ﺔﻨﻴﻣز رد دراد تروﺮﺿ ﻪﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد ﺎﻫ . 1 . ناور ﺐﺘﻜﻣ ﻞﻴﻠﺤﺗ يﺮﮔ ) Psycho analysis :( 1 -1 . ﺪﻳوﺮﻓ ) Frued :( ناور ﺔﻳﺮﻈﻧ ﻪﻛ ﺖﻴﻌﻗاو ﻦﻳا ﻞﻴﻠﺤﺗ ﻪﺑور يدﺎﻳز يﺎﻫدﺎﻘﺘﻧا ﺎﺑ ﺪﻳوﺮﻓ يﺮﮔ هﺪـﺷ ور نﺎﺸﻧ ،ﺖﺳا رد و دراد ﺖـﻴﻤﻫا نﺎـﻨﭽﻤﻫ ،يو ﻲﺸـﻫوﮋﭘ رﺎـﻛ ﻪـﻛ ﺖﺳا نآ ةﺪﻨﻫد
ناور ﺶﻘﻧ يوﺎﻛ ﻲﻣ ﻲﻨﻳﺮﻓآ ﺪﻨﻛ . فﺮﺻ ﺖﻘﻴﻘﺣ رد ﻪﻘﻴﻠﺳ زا ﺮﻈﻧ ﺶﻫﺎﻛ و يدﺮﻓ يﺎﻫ زﻮﻨﻫ ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻦﻳا ،ﺐﺘﻜﻣ ﻦﻳا ذﻮﻔﻧ نﺎﻳﺮﺟ زا ﻲﻜﻳ ناور ﺮـّﻜﻔﺗ رد ﺮﺛﺆﻣ يﺎﻫ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﻲﻣ رﺎﻤﺷ ﻪﺑ دور . ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ مﻮﻠﻌﻣ زوﺮﻣا رد و هدﻮـﺒﻧ ﺖﺳرد ﻪﺸﻴﻤﻫ ًﺎﻣوﺰﻟ ﺪﻳوﺮﻓ يﺎﻫ ار وا هﺎﮔﺪﻳد ﺪﻳﺎﺑ ﻊﻗاو درﻮـﻣ شدﻮـﺧ نﺎـﻣز ﻲـﮕﻨﻫﺮﻓ و ﻲﺨﻳرﺎﺗ دﺎﻌﺑا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ داد راﺮﻗ ﻪﺟﻮﺗ . ﻲﺑ ﻲﺷﺮﮕﻧ ﺪﻳوﺮﻓ ،ترﻮﺻ ﺮﻫ رد ﻋ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻨﺘﻋا ﺖـﻳﻮﻨﻌﻣ و نﺎﻓﺮ ﻲﻔﻨﻣ ﻢﻫ ﻦﻳا زا ﺐﻫﺬﻣ درﻮﻣ رد ﺶﻫﺎﮔﺪﻳد ﺎﻣا ،دراد ﺖﺳا ﺮﺗ . ﺐﻫﺬـﻣ ،يو ﺮﻈﻧ زا ﻪﺋارا ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻲﻣ ﻲّﻘﻠﺗ ﻲﮔﺪﻧز تﺎﻣﺎﻬﺑا ياﺮﺑ ﻦﻴﻏورد ﻲﺗﺎﻬﻴﺟﻮﺗ ةﺪﻨﻨﻛ دﻮﺷ . ﻦﻳا ﺮﺑ ﻲﻣ ﺎﻔﻳا ار رﺪﭘ ﺶﻘﻧ ،هﺪﻨﺸﺨﺑ ﺪﻧواﺪﺧ ،سﺎﺳا ﻲﻣ مدﺮﻣ و ﺪ ﻨﻛ ﺎـﻋد مﺎﮕﻨﻫ رد ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﺪﻨﻫاﻮﺨﺑ ﺖﺟﺎﺣ وا زا . ﺪﻳوﺮﻓ ﺮﻈﻧ زا » ﺖـﺳا تﺬﻟ ﻞﺻا يﺎﺿرا ًﺎﻓﺮﺻ ﻲﮔﺪﻧز فﺪﻫ .« ) Civilization and its discontents, p.13 ( ﺪـﺣ رد ﺎﻳ تدﺎﻌﺳ ﻦﺘﻓﺎﻳ ياﺮﺑ شﻼﺗ ترﻮﺻ ﻪﺑ ار ﻞﺻا ﻦﻳا وا ﺋﺎﭘ ﻲﻠﻴﺧ ﻴ ﻲﻣ ﺞﻧر زا ﻦﺘﺳﺎﻛ ﺎﻳ بﺎﻨﺘﺟا ترﻮﺻ ﻪﺑ ،نآ ﻦ ﻪـﻛ ار نﺎـﻜﻣا ﻦـﻳا و ﺪﻨﻴﺑ ﺐﻫﺬﻣ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺶﻘﻧ ﻢﻫ درﻮﻣ ﻦﻳا رد ﺪﻧاﻮﺘﺑ شور ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺎﻬﻨﺗ ، ﻲﻧﺎـﻣرد ﻲﻣ راﺮﻗ ﺪﻴﻳﺄﺗ درﻮﻣ ﺪﻫد . ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ يﺎﻫﺎﻋدا ﺮﺑاﺮﺑ رد يو ،ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎـﻫ ﻲـﺑ ﻊﺿﻮﻣ ﻲـﻣ و هدﺮـﻛ ذﺎـﺨّﺗا ﻲـﻓﺮﻃ ﺪﺴـﻳﻮﻧ : » ﻦـﻣ ﻲـﻤﻧ تﺎﺳﺎﺴـﺣا ﻦـﻳا ﻢﻧاﻮـﺗ سﻮﻧﺎﻴﻗا ﻲﺑ ﺎﻳ ﻪﻧﻮﮔ ناﺮﻛ ) Oceanic ( ﻢﻨﻛ ﻒﺸﻛ دﻮﺧ رد ار .« ) ص ،نﺎﻤﻫ 20 ( ﺒﺳ هﺎﮔ ﭻﻴﻫ عﻮﺿﻮﻣ ﻦﻳا ﺪﻨﭼ ﺮﻫ ﻦﻳا ﺪﻳوﺮﻓ ﺪﺸﻧ ﺐ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻧﻮﮔ ار ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ نآ ،ﺪﻨﻛ رﺎﻜﻧا ناﺮﮕﻳد رد داﺪـﻤﻠﻗ ﻢـﻫ ﻲﺒﻫﺬـﻣ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﻲﻠﺻا ﺔﺸﻳر ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ار ﺎﻫ ﻲﻤﻧ دﺮﻛ . ﻲﺑ تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻦﻳا وا سﻮﻧﺎﻴﻗا ﺎﻳ ناﺮﻛ ﻲـﻣ ﺐﻴﺠﻋ ار ﻪﻧﻮﮔ ﻦـﻳا و ﺖﺴـﻧاد ناور ﺖﻓﺎﺑ ﺎﺑ ًﻻﻮﺻا ار تﻻﺎﺣ ﻢﺴﻗ ﻲﻣ ناﻮﺨﻤﻫﺎﻧ ﻲﺳﺎﻨﺷ دﺮﻤﺷ . ﺖﺷاد هﺪﻴﻘﻋ يو ﻲﻣ ار تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻦﻳا ﺔﺸﻳر دﻮﺧ كدﻮﻛ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز ؛ﺖﻓﺎﻳزﺎﺑ ﻲﻛدﻮﻛ نارود رد ناﻮﺗ ﻲﻤﻧ نﺎﻬﺟ زا ياّﺰﺠﻣ ار ﺪﻨﻴﺑ . ﺐﻴـﺳآ ﺮﻴﻏ ﺔﺑﺮﺠﺗ ﺎﻬﻨﺗ وا ﺮﻈﻧ زا ﻲـﻌﻴﺒﻃ ﺎـﻳ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ گرﺰﺑ نارود رد ًﺎﻓﺮﺻ ،عﻮﻧ ﻦﻳا زا ﻲﺗﻻﺎﺣ ﻲﻣ يور ﻲﻟﺎﺳ نداد ﺖـﺳد زا ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻫد ﺖﺳا هاﺮﻤﻫ داﺮﻓا ﻲﺼﺨﺷ زﺮﻣ و ﺪ ﺣ . ﻻﺎﺣ ﻦﻳا ﻲﻣ خر ﻲﻣﺎﮕﻨﻫ ت دﺮـﻓ ود ﻪﻛ ﺪﻫد
گرﺰﺑ ﻲﻣ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﻖﺷﺎﻋ لﺎﺳ ﺪﻧﻮـﺷ . ﺪـﻨﻧﺎﻣ يﺮـﮕﻳد ﺔـﺑﺮﺠﺗ ﺮـﻫ ،هﺎﮔﺪـﻳد ﻦـﻳا زا ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻲﻣ ﻦﻴﺑ زا ار نﺎﺴﻧا يدﻮﺟو زﺮﻣ و ﺪ ﺣ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ هﺪﻳﺪﭘ ءﺰﺟ ،دﺮﺑ يﺎـﻫ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻲﺿﺮﻣ ﺎﻳ رﺎﺠﻨﻬﺑﺎﻧ ددﺮﮔ . ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻒﻴﺻﻮﺗ ،لﺎﺣ ﻦﻳا ﺎﺑ ﻦﻴﻨﭼ ﺖﺒﺜﻣ يﺎﻫﺪﻣﺎﻴﭘ و ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ،ﻲﻳﺎـﻫ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻳوﺮﻓ هﺎﮔﺪﻳد ﻞﺑﺎﻘﻣ ﺔﻄﻘﻧ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻪـﻧﻮﮔ ﺐﻴـﺳآ ار ﺎـﻫ ﻲـّﻘﻠﺗ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﻲﻣ دﺮﻛ . ناور قﺎﻔﺗا ﻪﺑ ﺐﻳﺮﻗ ﺮﺜﻛا هزوﺮﻣا ﻞﻴﻠﺤﺗ بﻮﻠﻄﻣ هﺎﮔﺪﻳد ،ناﺮﮔ ﺖﺒﺴـﻧ يﺮـﺗ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﺑ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ دﻮﺧ زا ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺪﻨﻫد .
(Towards a humanistic phenomenological spirituality, p.7; Spiritual emergency: the understanding and treatment of transpersonal crisis, p.18; Exploring inner space: scientists and religious experience, p.70). 1 -2 . ﮓﻧﻮﻳ لرﺎﻛ ) Jung :( ﻳ ﺮـﻈﻧ رد ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﺐﺴـﺣ ﺮـﺑ ﻪـﻜﻠﺑ ،دﺎـﻘﺘﻋا و نﺎـﻤﻳا سﺎـﺳا ﺮﺑ ﻪﻧ ار ﺐﻫﺬﻣ ﮓﻧﻮ ﻲﻣ ﺖﻓﺮﮔ . دﺎﻘﺘﻋا ﻪﺑ ﻪـﺘﻓﺎﻳ ﺮـﻴﻴﻐﺗ يرﺎﻴﺸﻫ ﺺﺘﺨﻣ ﻪﻛ دراد هرﺎﺷا ﻲﺷﺮﮕﻧ ﻪﺑ ﺐﻫﺬﻣ وا ﺎﻳ ﺖﻌﻴﺒﻃ ياروﺎﻣ يﺎﻫوﺮﻴﻧ ﺔﺑﺮﺠﺗ ﺮﺛا ﺮﺑ » ﻢﺳﻮﻨﻴﻣﺎﻧ «) Numinosum ( 2 ﺖـﺳا . ﻦـﻳا ﮓـﻧﻮﻳ ﻮﺗا زا ﻪﻛ ،ار هژاو ) Otto ( ﻲﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻦﻴﻨﭼ ،ﻪﺘﻓﺮﮔ ماو ﺪﻨﻛ : » زا ﻪـﻛ ﺎـﻳﻮﭘ يﺮﺛا ﺎﻳ رادﻮﻤﻧ ﻲﻤﻧ دﻮﺟو ﻪﺑ يدﺎﻋ يدارا ﻞﻤﻋ ﻖﻳﺮﻃ ﺪﻳآ .« )
Psychology and religion, p.50
( نآ دﻮﺟو ﺎﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺮﺑ ،ﺐﻫﺬﻣ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ ﮓﻧﻮﻳ ﻪﻛ ﻲـﻌﻴﺒﻃ ياروﺎﻣ و ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﻲﻣ حﺮﻄﻣ ﺰﻴﻧ ار ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا ،هﺪﺷ دﺎﻴﻨﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻛ دزﺎﺳ ﺖـﺳا ﻦـﻜﻤﻣ ﺖـﺳد ﻦﻳا زا ﻲﻳﺎﻫ ﺪﺷﺎﺒﻧ ﻲﺳﺮﺘﺳد ﻞﺑﺎﻗ ﺪﻧور ﻲﻣ ﺎﺴﻴﻠﻛ ﻪﺑ ﻪﻛ يداﺮﻓا ياﺮﺑ ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ رد . ﻳ ﻧ ﺖﻴﻌﻗاو ﺪﻴﻳﺄﺗ ﺎﺑ ﮓﻧﻮ ﻲﻣ نﺎﺴﻧا رد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ و يﻮﻨﻌﻣ يﺎﻫزﺎﻴ ﺪﺴﻳﻮﻧ : » ﺮﻫ ﺞﻧر ناور ﻲﻣ ﺖﻳﺎﻬﻧ رد ار رﻮﺠﻧر زﻮـﻨﻫ ﻪـﻛ دروآ رﺎﻤـﺷ ﻪﺑ وا حور ياﺮﺑ ﻲﺠﻧر ﺖﺴﻳﺎﺑ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﻴﻧ رد ار دﻮﺧ يﺎﻨﻌﻣ .« ) ص ،نﺎﻤﻫ 330 ( ناور ،وا ﺮﻈﻧ ﺔﻳﺎﭘ ﺮﺑ يرﻮﺠﻧر يﺎﻫ ﻦـﻳا ترﻮـﺻ ﻦـﻳا ﺮـﻴﻏ رد ﻪـﻛاﺮﭼ ؛ﺖـﺳا لﺎـﺣ ﺎﺗ ﻪﺘﺷﺬﮔ زا ﻲﻠﻠﻋ ياراد نﺎﺴﻧا ناور يرﻮﺠﻧر ﻲﻤﻧ ﻲﻗﺎﺑ لﺎﻌﻓ ﺎﻫ ﺪﻧﺎﻣ . ﻲـﻣ ﻪﺠﻴﺘﻧ وا ،ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻞﻜـﺷ ﻪـﻛ دﺮـﻴﮔ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻛ ار ﻲﺒﻫﺬﻣ يﺎﻫ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻲﻣ ﺢﻴﺿﻮﺗ ﻲﻧﺎﻣرد تﺎﺴﻠﺟ رد هﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ ﺪﻫد ناﻮﺗ
ناور ياﺮﺑ ﻲﻌﻗاو ﻞﻴﻟد ﻚﻳ ﻢﻫ و ﻲﻟﺎﻤﺘﺣا ﻞﻴﻟد ﻢﻫ دروآ بﺎﺴـﺣ ﻪـﺑ وا يرﻮﺠﻧر . ﺑﺮﺠﺗ ،ﺪﻳوﺮﻓ هﺎﮔﺪﻳد فﻼﺧ ﺮﺑ ﮓﻧﻮﻳ ﺔﻳﺮﻈﻧ رد ﻪ ﻪـﺒﻨﺟ ناﻮـﻨﻋ ﻪﺑ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ يﺎـﻫ ﻲﻣ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد نﺎﺴﻧا ﻲﺘﺴﻫ زا ﺎﻳﻮﭘ و ﻢﻟﺎﺳ هﻮﻘﻟﺎﺑ دﻮﺷ . ﻲﻣ يو ﺪﻳﻮﮔ : » نﺎـﻴﻣ رد دوﺪﺣ ﻲﻨﻌﻳ ،ﻲﮔﺪﻧز مود ﺔﻤﻴﻧ رد ﻪﻛ ﻲﻧارﺎﻤﻴﺑ 35 ار ﺮـﻔﻧ ﻚﻳ ﻲﺘﺣ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﮕﻟﺎﺳ ﺪـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاﺪﻧ ﻲﮔﺪـﻧز زا ﻲﺒﻫﺬـﻣ هﺎﮔﺪـﻳد ندﺮـﻛ اﺪـﻴﭘ ﺖﻬﺟ ﻲﻠﻜﺸﻣ ﻪﻛ هﺪﻳﺪﻧ .« )
Modern man in search of a soul, p.164
( ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ دﺎﻘﺘﻧا درﻮﻣ ﺰﻴﻧ ﮓﻧﻮﻳ ﺎﻣا . يدﺎـﻳز ﺖـﻴﻤﻫا ﻞﻴﻟد ﻪﺑ نﻮﺘﮕﻨﻴﻤﻴﺳ دﺎﻘﺘﻧا وا زا ،هﺪﺷ ﻞﺋﺎﻗ ﻪﻌﻴﺒﻄﻟاءاروﺎﻣ يﺎﻫوﺮﻴﻧ ﺮﺑاﺮﺑ رد نﺎﺴﻧا ﻢﻴﻠﺴﺗ ياﺮﺑ ﮓﻧﻮﻳ ﻪﻛ ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﻲﻣ ﻲﻬﻟا يوﺮﻴﻧ ﻞﺑﺎﻘﻣ رد ﻢﻴﻠﺴﺗ يﻮﻨﻌﻣ ةﺪﻳﺪﭘ ﻪﺑﺎﺸﻣ ار هﺪﻳﺪﭘ ﻦﻳا يو ﺪﻧاد ﺮﺑ و ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يوﺮﻴﻧ ﻚﻳ ﻪﻧ ﻲﻤﻴﻠﺴﺗ ﻦﻴﻨﭼ ﻪﻛ ﺖﺳا نآ -ﻲﺟرﺎـﺧ يﻮﻨﻌﻣ رد ﻪـﻜﻠﺑ ﻚﻳ ﻞﺑﺎﻘﻣ رد ندروآ دوﺮﻓ ﺮﺳ ﺖﻘﻴﻘﺣ » ﻦﻣاﺮﻓ « نﺎﻨﻋ ﺖـﺳا رﺎﻬﻣ نوﺪﺑ ﺎﻳ ﻪﺘﺨﻴﺴﮔ . ﻠﺴﺗ ﻦﻴﻨﭼ ﻪﻛ دراد راﺮﺻا وا ﻴ ﻲﻣ ﺖﻴﺒﺜﺗ ﺪﺷر ﻲﻳاﺪﺘﺑا ﺔﻠﺣﺮﻣ رد ار ﺺﺨﺷ ﻲﻤ ﺪﻨﻛ .
Emotion and spirit: questioning the claims of psychoanalysis and religion, p.40)
ناور زا ﻲﺧﺮﺑ ﻞﻴﻠﺤﺗ ﻞـﻴﻟد ﻪﺑ ار ﮓﻧﻮﻳ ،ﺰﻴﻧ ﺮﮕﻳد ناﺮﮔ ﺶﻫﺎـﻛ ﻲـﻳاﺮﮔ ) Reductionism ( هداد راﺮﻗ دﺎﻘﺘﻧا درﻮﻣ هﺪـﻳﺪﭘ ﺮـﻫ وا ﻪـﻛ ﺪﻧراد هﺪﻴﻘﻋ و ناور ةﺪـﻳﺪﭘ ﻚـﻳ ار يا ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﻞﺋﺎﺴﻣ ﺔﻤﻫ ،ﻞﻛ رد و هدﺮﻛ داﺪﻤﻠﻗ داد يﺎـﺟ ﻲـﻌﻤﺟ هﺎـﮔآدﻮﺧﺎﻧ نورد رد ار ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ ه ﺖﺳا . ﺶﻴﭘ زا ﻲﻜﻳ يو ،ﻦﻳا دﻮﺟو ﺎﺑ ناور دﺮﻜﻳور ﺔﻴﻟوا نﺎﻣﺎﮔ ﻞـﻴﻠﺤﺗ ﻪـﻛ ﺖـﺳا يﺮـﮔ ﺖﺳا هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ دﻮﺧ ﻞﻴﻠﺤﺗ رد ار نﺎﻓﺮﻋ و ﺐﻫﺬﻣ . ﻪﻧﺎﺧ رد ﺮﺳ ﺮﺑ ﮓﻧﻮﻳ ﺔـﻠﻤﺟ ﻦﻳا شا دﻮﺑ هدﺮﻛ ﻚﺣ ار ﻲﻧﺎﻧﻮﻳ : » اﺮـﻓ ﻪـﭼ و ﻢﻴﻧاﻮـﺧ اﺮـﻓ ار وا ﻪـﭼ ،ﺖـﺳا ﺮـﺿﺎﺣ ﺪـﻧواﺪﺧ ﻢﻴﻧاﻮﺨﻧ .« ﻲﻠﻋ ،ﻲﻓﺮﻃ زا ﻧﻮﻳ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻢﻏر ناور ﺮﻈﻧ زا ،ﮓ ﻞﻴﻠﺤﺗ ﺶـﻘﻧ شﺮﻳﺬـﭘ ،ناﺮـﮔ هﺪـﻤﻋ تﻼﻜﺸـﻣ ،ﺪـﻨﻛ ﺎﻔﻳا مدﺮﻣ ﻲﮔﺪﻧز رد ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ ﻪﻛ ﻲﻤﻟﺎﺳ و ﺖﺒﺜﻣ رد ار يا دراد ﺮــﺑ . نارﺎــﻜﻤﻫ و ﻦﻴــﭘ ﺎﺘــﺳار ﻦــﻳا رد ﻲــﻣ ﻦﻴــﻨﭼ ﺪﻨﺴــﻳﻮﻧ : » ﻲﻳورﺎــﻳور و ﻲﻳاﺪ ــﺟ ناور ﻞﻴﻠﺤﺗ نورد ،ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ ﻞﺋﺎﺴﻣ و يﺮﮔ ﺖﻌﻴﺒﻃ تﺎﻬﻴﺟﻮﺗ ﻲﻠﺻا ﺔﻳﺎﻣ ﻜﻣ ﻦﻳا ﺔﻧﺎﻳاﺮﮔ ﺐﺘ ﺶﻴﭘ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ اﺮﻳز ؛ﺖﺳا ضﺮﻓ مﻮـﻠﻋ و ﻦﺘـﻓر ﺮـﺗاﺮﻓ ﺶﻳﻮﺧ زا ﺔﻨﻴﻣز رد ﺐﻫﺬﻣ يﺎﻫ ﺪﻨﺘﺴﻴﻧ شﺮﻳﺬﭘ ﻞﺑﺎﻗ ﻞﺋﺎﺴﻣ ﻦﻳا ﺮﮕﻳد ،تﺎﻴﻬﻟا .«
2 . ناور هﺎﮔﺪﻳد نﺎﺴﻧا ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻪﻧﺎﻳاﺮﮔ ) Humanistic :( ﻪـﺑ ،ﻲـﻠﻴﻠﺤﺗ يﺎـﻫدﺮﻜﻳور ﺮﮕﻳد فﻼﺧ ﺮﺑ ﺐﺘﻜﻣ ﻦﻳا ناوﺮﻴﭘ يﺮﻈﻧ بﻮﭼرﺎﭼ هﺪﻳﺪﭘ فﺎﺸﺘﻛا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻲﻠﻛ رﻮﻃ اﺮﻳﺬﭘ لﻮﻤﻌﻣ ﺮﻴﻏ يﺎﻫ ﺖﺳا ﺮﺗ . ،هﺎﮔﺪـﻳد ﻦﻳا رد ﻦﻳا و ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ و نﺎﻓﺮﻋ عﻮﺿﻮﻣ ﻲﻣ ﻪﻧﻮﮕﭼ ﻪﻛ ،دﺮـﻛ هدﺎﻔﺘـﺳا نﺎﻣرد رد نآ زا ناﻮﺗ ناور ﻪﺑ ﻲﮕﺘﺴﺑ هﺎﮔﺪﻳد و نﺎﺳﺎﻨﺷ دراد نﺎﻧآ يﺮﻈﻧ . ناور نﺎﺴﻧا نﺎﺳﺎﻨﺷ زا ﺮﺘﺸﻴﺑ اﺮﮔ ناور ﻞﻴﻠﺤﺗ ﻞﻳﺎﻤﺘﻣ ناﺮﮔ دﻮﺧ نﺎﻌﺟاﺮﻣ يﻮﻨﻌﻣ ﺖﻣﻼﺳ زا ﺎﺗ ﺪﻧا ) دﻮـﺧ نارﺎـﻤﻴﺑ ﺎـﻳ ( ﺪﻨﻨﻛ ﻞﺻﺎﺣ نﺎﻨﻴﻤﻃا ﻲﻣ ﻲﻌﺳ ﺮﺘﻤﻛ و ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﻛ ﺪﻨﻨﻛ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ و ﻲﻋﺎﻓد رﺎﻛ و زﺎﺳ ﻲﻋﻮﻧ ار ﺲﭘاو ﺪـﻨﻳﺎﻤﻧ ﻲـﻘﻠﺗ ﻲـﻧاور يور . هﺎﮔﺪـﻳد ﺎـﺠﻨﻳا رد زا ﻲﺧﺮﺑ ناور ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ار ﺐﺘﻜﻣ ﻦﻳا نﺎﺳﺎﻨﺷ ﻢﻴﻨﻛ . 2 -1. ﻮﻟﺰﻣ مﺎﻫاﺮﺑآ ) Maslow :( نﺎﺴﻧا ﺐﺘﻜﻣ مﺎﻧ ﺎﺑ هراﻮﻤﻫ ﻲﻣ ﻲﻋاﺪﺗ ﻮﻟﺰﻣ مﺎﻧ ،ﻲﻳاﺮﮔ دﻮﺷ . ﻞـﻴﻟد ﻪـﺑ ،ﻊـﻗاو رد ﻲﺑ سﺎﺴﺣا ،ﻪﺑﺬﺟ ،نﺎﻓﺮﻋ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ﻲﻤﻴﻫﺎﻔﻣ ندﻮﺑ ﻲﺸﻳﺎﻣزآ ﺮﻴﻏ ،ﻲﮕﻧاﺮﻛ .... ﻦﻳا و -ناور رد ﺮﺘﻤﻛ ﻪﻛ نﺎﻴﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺤﺻ نآ زا ﻲﻤﻠﻋ ﻲﺳﺎﻨﺷ دوﺪـﻌﻣ زا ﻲـﻜﻳ ﻮﻟﺰﻣ ،هﺪﻣآ ناور ﺶﻫوﮋـﭘ ﻪـﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻧﺎﺳﺎﻨﺷ هﺪـﻧزرا يﺎـﻫ و هدروآ ﻞـﻤﻋ ﻪـﺑ يا اﺮﻓ و شﺰﻴﮕﻧا ﺐﻟﺎﻗ رد ﻲﺗﺎﻳﺮﻈﻧ شﺰﻴﮕﻧا 3 ) meta motivate ( ﺖﺳا ﻪﺘﺧﺎﺳ حﺮﻄﻣ . دﻮﺧ مﻮﻬﻔﻣ ﻲﻳﺎﻓﻮﻜﺷ ) Self-actualization ( ﻪـﺑ نﺎﺴﻧا نﺪﻴﺳر ﺮﮕﻧﺎﻴﺑ ،ﻮﻟﺰﻣ ﺔﻳﺮﻈﻧ رد ﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﺷر زا ﻲﺤﻄﺳ ﻲ داﺪﻌﺘﺳا ﻲﻣﺎﻤﺗ ﺪﻧاﻮﺗ لﺎـﻤﻛ ﻪـﺑ ار دﻮـﺧ ةﻮﻘﻟﺎـﺑ يﺎـﻫ ﺪﻧﺎﺳﺮﺑ . ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ﺮﻫ رد ،يو ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ياﺮـﺑ ﻲﻟﺎـﻌﻓ ةدارا و ﻞـﻴﻣ ،دازﻮـﻧ ﺮﻫ رد هﮋﻳو ،دراد دﻮﺟو ﻲﻧﺎﺴﻧا ةﻮﻘﻟﺎﺑ يﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ندﺮﻛ ﺎﻓﻮﻜﺷ و ﺪ ﺷر و ﻲﺘﺳرﺪ ﻨﺗ ﻪﺑ نﺪﻴﺳر ﻲﻣ هﺮﻬﺑ دﻮﺧ ةدارا ﻦﻳا زا داﺮﻓا زا يدوﺪﻌﻣ ﻂﻘﻓ ﻦﻜﻴﻟ ﻲﻨﻌﻳ ،ﺪﻧﺮﺑ ﻲﻛﺪﻧا داﺪﻌﺗ ﻂﻘﻓ و ندﻮـﺑ ﻞﻣﺎﻛ نﺎﺴﻧا و ،دﻮﺧ ﻦﺘﺸﻳﻮﺧ و ﺖﻳﻮﻫ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﺔﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺎﻴﻧد مدﺮﻣ زا ... ﻲﻣ ﺪﻨﺳر . دﻮﺧ داﺮﻓا و ،ﻲﺼـﺨﺷ ﻞﺋﺎﺴـﻣ زا ﺮﻴﻏ يرﻮﻣا ﺮﻴﮔرد ﺎﻨﺜﺘﺳا نوﺪﺑ ،ﺎﻓﻮﻜﺷ ﺪﻧادﻮﺧ زا نوﺮﻴﺑ يرﻮﻣا لﻮﻐﺸﻣ . نآ ﻲﻣ يرﺎﻛ ﻒﻗو ار دﻮﺧ ﺎﻫ نﺎﺸـﻳاﺮﺑ ﻪـﻛ ﺪـﻨﻨﻛ ﻪﻴﺒﺷ يرﺎﻛ ؛ﺖﺳا ﺪﻨﻤﺷزرا رﺎﻴﺴﺑ ﻪﻔﻴﻇو مﺎﺠﻧا ﺎﻳ ﻲﻬﻟا ﻒﻴﻠﻜﺗ مﺎﺠﻧا . ﻪـﺑ داﺮﻓا ﻦﻳا ﻲﻣ ﺖﺳد يرﺎﻛ نآ ﺖﺷﻮﻧﺮﺳ ﺮﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻧز ﻲﻣ ﻢﻜﺣ ﺎﻫ ﺪﻨﻛ . ﻪﻔﻴﻇو سﺎﺴﺣا ﺪـﻧراد يا
ﻲﻣ شﻼﺗ نآ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻣ ﻖﺸﻋ نآ ﻪﺑ و ﺪﻨﻨﻛ ﺪﻧزرو . ياﺮﺑ شزرا رﺎﻬﭼ ﻮﻟﺰﻣ ﺮﻈﻧ زا و ﺖـﻴﻌﻣﺎﺟ ،لﺎـﻤﻛ ،نﺎﮕﺘﺷﺬﮔ ﻲﺑﻮﺧ ،ﻲﻳﺎﺒﻳز ،ﺖﻘﻴﻘﺣ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻛ دراد دﻮﺟو ندﻮﺑ ﺖﺳا ﻲﮔدﺎﺳ ).
Religions values and peak experience, p.8
( ﻲﻟﺎــﻌﺗ ﻮــﻟﺰﻣ ﺮــﻈﻧ زا ) Transcendent ( دﻮــﺧ ،ﻲﻫﺎــﮔآدﻮﺧ زا نﺪــﻴﻫراو ﻲــﻨﻌﻣ ﻪــﺑ دﻮﺧ و يرﺎﻴﺸﻫ يدﻮﻬﺷ گرﺰﺑ ﺖﺳا ﻲﻟﺎﺳ ﺖﻴﺼﺨﺷ ﻪﺑ ﺖﺳد ﻪﻛ ﻲـﻣ ﻲﻳادز و ﺪ ـﻧز ﻲﻣ وا زا ار دﺮﻓ ﺖﻴﻨﻣ سﺎﺴﺣا ﺪﻧﺎﺘﺳ . ﺖﺳا ندﺮﻛ شﻮﻣاﺮﻓ ار دﻮﺧ نﺎﻤﻫ ﻲﻟﺎﻌﺗ ﻦﻳا ﻲـﻣ عﻮـﺿﻮﻣ رد ﺰـﻛﺮﻤﺗ و نﺪ ـﺷ ﻪﺘﻔﻴـﺷ ،نﺪﺷ بوﺬﺠﻣ ﻞﺻﺎﺣ ﻪﻛ ﺪـﺷﺎﺑ . ﺮـﻜﻔﺗ ﺖﺳا ﻲﻣدآ ناور يارو رد ﻪﻛ يﺰﻴﭼ ﺮﺑ ﺰﻛﺮﻤﺗ ﺎﻳ يدﻮﻌﺻ . ﺮـﺗاﺮﻓ نﺎـﻣز زا ﻲﻟﺎـﻌﺗ ﺖﺳا ﻦﺘﻓر . ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻲﻣ رد دﺎﻤﻧ ﻚﻳ ترﻮﺻ ﻪﺑ دﺮﻓ نآ رد ﻪﻛ ﺖﺳا يا ﺪﻳآ . ،ﻊﻗاو رد ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ نﺎﻣز زا ﻦﺘﻓر ﺮﺗاﺮﻓ سﺎﺴﺣا ﻚـﻳ ﺺﺨﺷ نآ رد ﻪﻛ ﺖﺳا يا يﺪـﺑا ﺶـﻘﻧ ﻲﻣ اﺪﻴﭘ و ازﻮﻨﭙـﺳا ،ﺎﻨﻴـﺳ ﻲﻠﻋﻮﺑا ﻞﺜﻣ يﺮﮕﻳد صﺎﺨﺷا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ دﺮﻓ ﻲﻨﻌﻳ ،ﺪﻨﻛ ... ﻪﻧﺎﺘﺳود رﺎﻴﺴﺑ سﺎﺴﺣا ﻲﻣ اﺪﻴﭘ يا ﻲﻳﻮـﮔ ﻪـﻛ ﺪﻨﻛ نآ هﺪـﻧز زﻮـﻨﻫ ﺎـﻫ ﻲـﺘﺣ و ﺪ ـﻧا ﻲﻣ ﺖﺨﺳ ﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺗ هﺪﻣﺎﻴﻧ ﺎﻴﻧد ﻪﺑ زﻮﻨﻫ ﻪﻛ يداﺮﻓا ﺎﺑ ،ﻲﺷﻮﻛ ،ﺪﻨﻛ راﺮﻗﺮﺑ طﺎﺒﺗرا ﺰﻴﻧ ﺪﻧا ﻮﺴﻠﻳو ﻦﻟآ ﻪﻛ يرﺎﻛ نﺎﻤﻫ ﺖـﺳا هدﺮﻛ حﺮﻄﻣ هﺪﻨﻳﻮﺟ مﺎﻨﺑ دﻮﺧ نﺎﻣر رد ن . نﺎﺴـﻧا ﻲﻣ ﻲﻟﺎﻌﺘﻣ دور ﺮﺗاﺮﻓ ﺰﻴﻧ ﮓﻨﻫﺮﻓ زا ﺪﻧاﻮﺗ . زا يدﺎﻋ و ﻲﻟﺎﻌﺘﻣ داﺮﻓا رد ﻪﺴﻠﺧ و ﻪﺑﺬﺟ تﻻﺎﺣ ﺎﻳ جوا برﺎﺠﺗ ،ﻮﻟﺰﻣ ﺮﻈﻧ ﺔﻳﺎﭘ ﺮﺑ توﺎﻔﺗ ياراد ﻲﻤﻛ ظﺎﺤﻟ ﺖﺳا ﻲﺳﺎﺳا يﺎﻫ . ﻖـﻳﺮﻃ زا ﺮﺘﺸـﻴﺑ جوا ﺔﺑﺮﺠﺗ يدﺎﻋ داﺮﻓا رد ﺴﻨﺟ ﺔﻄﺑار و ﻲﻘﻴﺳﻮﻣ ﻲﻣ ﻞﻜﺷ ﻲ دﺮﻴﮔ . ﺎـﻳ جوا ﺔـﺑﺮﺠﺗ ًﻻﻮـﻤﻌﻣ ﺰـﻴﻧ نﺎـﻤﻳاز مﺎﮕﻨﻫ رد ﻦـﺷور و دﻮﻬـﺷ و ﻒﺸـﻛ ،قاﺮﺷا ،ﻲﺒﻫﺬﻣ ﺎﻳ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ تﻻﺎﺣ ﻪﻴﺒﺷ ﻲﺗﻻﺎﺣ ياﺮـﺑ ﻲـﻨﻴﺑ ﻲﻣ خر نﺎﻧز ﻲﺧﺮﺑ ﺪﻫد . آ يدﺎﻋ داﺮﻓا ن ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﺪـﻨﻧاﻮﺘﺑ ﻪـﻛ ﺪﻨﺘﺴـﻴﻧ يﻮﻗ رﺪﻗ ﻦـﻳا يﺎـﻫ ﺪﻨﻳﺎﻤﻧ ﻞﻤﺤﺗ ار ﻲﻨﻴﻨﭼ . نﺎﻜﺗ ،جوا ﺔﺑﺮﺠﺗ تﺎﻈﺤﻟ ﻓ و هﺪ ـﻨﻫد ﺖـﺳا ﻲﺸـﻳﺎﺳﺮ . ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ نآ ﺮـﺑ ﻪﻛ يﺪﻳﺪﺷ نﺎﺠﻴﻫ رﺎﺸﻓ زا ار ﻦﺘﺸﻳﻮﺧ ﻲﺗﺎﻈﺤﻟ ﻦﻴﻨﭼ رد ًﺎﺒﻟﺎﻏ مدﺮﻣ ضرﺎـﻋ ﺎـﻫ ﻲﻣ ﻲﻣ ﻲﺻﻼﺧ ،دﻮﺷ ﺪﻨﻫد .)
Psychology and human dilemma, p.70
( ﺖﺳا هداد مﺎﺠﻧا يدﺎﻳز يرﺎﻴﺴﺑ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ جوا ﺔﺑﺮﺠﺗ ةرﺎﺑرد ﻮﻟﺰﻣ . ﺎـﺑ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا لاﺆﺳ ﻦﻳا ﻞﻴﺒﻗ زا ﻲﻳﺎﻫ ﻪﻛ » ﺟو ﻦـﻳا ﺎﻳ ؟دﻮﺑ ﻪﭼ ﺎﻤﺷ ﻲﮔﺪﻧز تﺎﻈﺤﻟ ﻦﻳﺮﺗروآﺪ ﺎـﻳآ ﻪـﻛ
هدﺮﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ ار ﻲﻟﺎﻌﺘﻣ ﺪﺟو ﺖﻟﺎﺣ نﻮﻨﻛﺎﺗ ؟ﺪﻳا « ﺖﺳا هدﻮﺑ هاﺮﻤﻫ . ﺮـﺑ رﻮﺼـﺗ اﺪـﺘﺑا رد ﻲﻣ رﺎﻴﺘﺧا تﻮﻜﺳ ﻲﻳﺎﻫ ﺶﺳﺮﭘ ﻦﻴﻨﭼ ﺮﺑاﺮﺑ رد مدﺮﻣ ﻪﻛ دﻮﺑ ﻦﻳا ﺪﻨﻨﻛ . دﻮـﺒﻧ ﻦﻴـﻨﭼ ﺎﻣا . ﺪﺷ ﺖﻓﺎﻳرد يرﺎﻴﺴﺑ يﺎﻫ ﺦﺳﺎﭘ . ـﺧ ﻲﻟﺎـﻌﺘﻣ ﺪﺟو تﻻﺎﺣ مدﺮﻣ ًاﺮﻫﺎﻇ ﻲﺴـﻛ ﻪـﺑ ار دﻮ ﻲﻤﻧ زاﺮﺑا نآ و ﺪﻨﺘﺷاد ﻲﺻﻮﺼﺧ ﻲﮔﺪﻧز زا ﻲﻳﺰﺟ ار ﺎﻫ ﻲﻣ نﺎﺷ ﺪﻨﺘﺴﻧاد . ﺮـﻈﻧ ﻪـﺑ ﻦﻴﻨﭼ ﻲﻣ ،دﺮﻳﺬـﭘ مﺎـﺠﻧا ﻲﻟﺎـﻋ يﺎﻫ شزرا ﺎﻳ ﺖﻟاﺪﻋ ﺖﻬﺟ رد ﻪﻛ ﻲﻌﻗاو ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺮﻫ ﻪﻛ ﺪﺳر ﻲﻣ جوا ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺐﺟﻮﻣ ددر . ﺖﻓﺮﺸـﻴﭘ ﺐـﺟﻮﻣ ﻲـﻳاﺮﮔ نﺎﺴﻧا ﺐﺘﻜﻣ ﻮﻟﺰﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ يﺎـﻫ ﺧ ﺰﻴﻧ نﺎﻤﻳاز ﻪﻨﻴﻣز رد ﻲﻌﻗاو ﺪﺷ ﺪﻫاﻮ . ﻲﻣ نﺎﻤﻳاز مﺎﮕﻨﻫ رد نز ﺖﻟﺎﺣ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲـﻨﻏ يﺎﻫ ﺪـﻳﺎﻤﻧ ﻪــﺑﺮﺠﺗ ار ﻲـﻨﻴﺑ ﻦـﺷور و دﻮﻬﺷ و ﻒﺸﻛ ،قاﺮﺷا ،ﻲﺒﻫﺬﻣ ﺎــﻳ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ . رد نز ﻲﻣ توﺎﻔﺘﻣ ﻲﻧﺎﺴﻧا نﺎﻤﻳاز مﺎﮕﻨﻫ ﻪـﺑﺮﺠﺗ زا يرﺎﻴﺴـﺑ رد اﺮﻳز دﻮﺷ يا ﻪـﺠﻴﺘﻧ جوا يﺎـﻫ ﻲﻣ ﻞﺻﺎﺣ ﻲﻣ ﻪﻛ دﻮﺷ ار نآ ناﻮﺗ » ﻲﺘﺴﻫ ﺖﺧﺎﻨﺷ « ﺪﻴﻣﺎﻧ ) ص ،نﺎﻤﻫ 40 ( ناور رد ندﻮﺑ ﻲﺳﺎﻨﺷ ) Being psychology ( ﺰـﻴﻧ ﻲﻟﺎﻌﺗ ﻪﺑ لﻮﺻو رد ﻞﺣاﺮﻣ دﻮﺟو ، ﺖﺳا سﻮﻤﻠﻣ . ﻲﻣ رد نﺎﺴﻧا ﻞﺣاﺮﻣ ﻦﻳا سﺎﺳا ﺮﺑ ﻳ نﺎﻣرآ ﻪﻧﻮﮕﭼ ﻪﻛ ﺪﺑﺎ لﺪﻣ ،ﺎﻫ ،ﺎﻫ ﺪﺳﺎﻨﺸﺑ ار ﻲﻋاﺰﺘﻧا ﻒﻳرﺎﻌﺗ و لﺎﺜﻣا ،دوﺪﺣ . ﻲﺑ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ،ﻲﻟﺎﻌﺗ ﺔﻠﺣﺮﻣ رد ﻲـﻳوزرآ ﻲﺑ و ﻲﻣ ﻲﻓﺪﻫ ﺷﺎﻧ يﺎﻫزﺎﻴﻧ ،ﺮﮕﻳد و ﺪ ﺳر ﻲﻤﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ دﻮﺒﻤﻛ زا ﻲ دﻮـﺷ . ﻲﻄﻳاﺮـﺷ ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ نﺎﺴﻧا ﻪﻛ ددﺮﮔ » ندﻮﺑ « جوا ﺔﺑﺮﺠﺗ ﻪﺑ و ﺪ ﻨﻛ اﺪﻴﭘ ﺖﺧﺎﻨﺷ ﺪﺳﺮﺑ . ﻲﻣ ندﻮﺑ ﻪﺑ ،گﺮﻣ زا ﺶﻴﺑ ﻲﻣدآ ﺪﺸﻳﺪﻧا . ﻲـﻣ ﺮـﺑ رد ار وا ماﺮﺘﺣا ﺎﺑ ﻪﺘﺨﻴﻣآ ﻲﺳﺮﺗ -ﻲﻣ ثدﺎﺣ ﺶﻳﺎﻴﻧ و ﺶﺘﺳﺮﭘ و دﺮﻴﮔ دﻮﺷ . ﺔـﺒﻨﺟ زا ،مدﺮـﻣ و ﺎﻴـﺷا ،هﺮـﻣزور يﺎﻴﻧد ﺖﻳﺪﺑا ﻲﻣ هﺪﻳد ﻲﻣ دﺎﺤّﺗا ﺪﺟﻮﻣ ﻲﻫﺎﮔآ و ﻲﮔﺪ ﻧز و دﻮﺷ ددﺮﮔ . ﻦﻳا رد ﻮﻟﺰﻣ ﺮﻈﻧ زا ﻲﻣ ﻢﻫ رد شزرا و ﺖﻴﻌﻗاو و ،ﻖﻠﻄﻣ و ﻲﺒﺴﻧ ،يﻮﻴﻧد رﻮﻣا ،ﻪﻠﺣﺮﻣ دﺰﻴﻣآ . ﻊـﻗاو رد ﻞﻛ ﻪﺑ ،ﻞﺣاﺮﻣ ﻦﻳا ﻲﻣﺎﻤﺗ ﺶﻳاﺮﮔ ﻲﻳﺎﻬﻧ تﺪﺣو ﺎﻳ ﻲﻳاﺮﮔ و نﺎـﻬﻴﻛ ﻞﻛ ﻲﻨﻌﻳ ،دراد ﻲﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ يﺪﺣاو ﻞﻜﺷ ﻪﺑ نآ ﻖﻳدﺎﺼﻣ ﻲﻣﺎﻤﺗ ﺗ دﻮﺷ ﻪﺘﺴـﺑاو ﺰـﻴﭼ ﺮﻫ ﻪﻛ يﺪﺣ ﺎ ﺖﺳا ﺮﮕﻳد يﺎﻴﺷا مﺎﻤﺗ ﻪﺑ ).
Religions values and peak experience, p.103
( 2 2. زﺮﺟار لرﺎﻛ ) Rogers (: ﻪﻳﺎﭘ زا ﻲﻜﻳ ﺰﻴﻧ زﺮﺟار نﺎﺴﻧا ﺐﺘﻜﻣ ناراﺬﮔ ﺖـﺳا ﻲـﻳاﺮﮔ . ﺖـﻴﺑﺮﺗ زا ﺲـﭘ يو لﺎﺳ رد ﻲﺒﻫﺬﻣ نﺪﻣآ رد رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﻲﻨﻳد مﻮﻠﻋ ﺔﺳرﺪﻣ ﻪﺑ دورو و ﻲﮔﺪ ﻧز ﺔﻴﻟوا يﺎﻫ
يور ﺐﻫﺬﻣ زا ،ﻲﺸﻴﺸﻛ تﻮﺴﻛ ﻪﺑ ﺪـﺷ نادﺮـﮔ . زا يﺪـﻳﺪﺟ ﺪـﻌﺑ ،لﺎـﺣ ﻦـﻳا ﺎـﺑ ةروﺎﺸـﻣ لﻮـﺻا ﺮﺛﺆـﻣ و ﻊﻣﺎـﺟ ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﺑ و ﺖﺧﺎﺳ دراو دﻮﺧ رﺎﻛ رد ار ﺖﻳﻮﻨﻌﻣ ﺶﻳﻮﺧ ﻲﻧاور ) ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻪﺑ طﺮﺷ و ﺪ ﻴﻗ نوﺪﺑ ﻪﺟﻮﺗ و ﻪـﻧﻻﺪ ﻤﻫ كرد ،هﺪـﻨﻨﻛ ( .... ، ﻲﮔﮋﻳو و دﻮﺧ رد ﻪﻛ دوﺰﻓا ار يﺮﮕﻳد يﺎﻫ ناور ـﺑﺮﺠﺗ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪ يﺮـﮕﻳد يﺎـﻫ دﻮﺑ هدﺮﻛ هﺪﻫﺎﺸﻣ ،ﺪﻨﺘﺷاد . ار هﺪـﻳﺪﭘ ﻦـﻳا يو » رﻮﻀـﺣ «) presence ( ﺪـﻴﻣﺎﻧ . زﺮـﺟار ﻦﻳا ار تاﺪﻫﺎﺸﻣ ﻲﻣ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻨﻛ : » ﻲﻧﺎﻣز ،مدﺮﻛ ﺖﻗد ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻚـﻳدﺰﻧ دﻮـﺧ يدﻮﻬـﺷ و ﻲـﻧورد دﻮﺟو ﻪﺑ ﻪﻛ ﻲﻣ ﻲﻣ راﺮﻗﺮﺑ طﺎﺒﺗرا دﻮﺧ نورد ﺔﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ ﺎﺑ ﻪﻛ ﻲﺘﻗو و مﻮﺷ ﻲﻧﺎـﻣز و ﻢﻨـﻛ رد ﻪـﻛ ﺣ اﺮﻓ ﻲﻋﻮﻧ ﺎﻳ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻞﻜﺷ ﺮﻴﻴﻐﺗ يرﺎﻴﺸﻫ ﺖﻟﺎ ﻪـﭼ ﺮﻫ ،ﻂﻳاﺮﺷ نآ رد ،ﻢﺘﺴﻫ ﻲﻫﺎﮔآ ﻲﻣ مﺎﺠﻧا ﺖﺳﺎﻔﺷ زا ﻮﻠﻤﻣ ،ﻢﻫد . ﻪﻌﺟاﺮﻣ ياﺮﺑ دﻮﺧ رﻮﻀﺣ ﺎﺑ ،ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ ،هﺪﻨﻨﻛ ﻲﻳﺎﻫر ﻲﻣ ﺪﻴﻔﻣ و ﺶﺨﺑ مﻮﺷ . و ﻲﺸـﻧﺎﻜﺗ يﺎـﻫرﺎﺘﻓر ﺖـﺳا ﻦـﻜﻤﻣ ،مﺎـﮕﻨﻫ نآ رد ﻪﺑ ﻢﻫد نﺎﺸﻧ ﻲﺒﻴﺠﻋ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ ردﺎﻗ ﺰﻴﻧ مدﻮﺧ ﻪﻛ يا ﭻﻴـﻫ و ﻢﺷﺎﺒﻧ نآ ﻲﻘﻄﻨﻣ ﻪﻴﺟﻮﺗ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﻦﻣ يﺮﻜﻓ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺎﺑ ﻲﻃﺎﺒﺗرا . ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ،تﺎﻗوا ﻦﻳا رد ﻪـﻛ ﺪـﺳر ﺖﺳا هدﺮﻛ راﺮﻗﺮﺑ طﺎﺒﺗرا ﺮﮕﻳد دﺮﻓ ﻲﻧورد حور ﺎﺑ ﻦﻣ نورد حور . ﻪﻈﺤﻟ ﻦﻳا رد ﺎﻫ يژﺮﻧا و ﺪ ﺷر ﺎﻔﺷ يﺎﻫ ﺪﻧراد رﻮﻀﺣ ﻲﻘﻴﻤﻋ ةﺪﻨﻫد ).
Carl rogers dialogues, p.137
( ﺮﻈﻧ ﻖﺒﻃ ﻲﻣ ﻪﻛ دراد راﺮﻗ نﺎﺴﻧا نﺪﺑ رد ﻲﻔﻳﺮﻇ يژﺮﻧا ﻢﺘﺴﻴﺳ زﺮﺟار نآ ناﻮـﺗ ار » ﻲﻧﺎﺴﻧا ﻪﻟﺎﻫ «) Human aura ( ـﻳ ﺪـﻴﻣﺎﻧ يژﺮـﻧا ناﺪـﻴﻣ ﺎ . ﻊـﺒﻨﻣ نﺎـﻤﻫ ﻢﺘﺴـﻴﺳ ﻦـﻳا ناور نﺎﻣرد رد ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ لﺎﻘﺘﻧا ةﺪﻳﺪﭘ رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻫﺎﮔآدﻮﺧﺎﻧ ﺶـﻘﻧ يﺎﻔﻳا ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﺶﻨﻴﺑ ،ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ ﺸـﺷ ﺲﺣ يوﺮﻴﻧ ﺎﻳ يدﻮﻬﺷ يﺎﻫ ناﺪـﻴﻣ ﻂـﺳﻮﺗ ،ﻢ ﻪﻌﺟاﺮﻣ سﺮﺘﺳد رد ﺮﮕﻧﺎﻣرد يژﺮﻧا ﻲﻣ راﺮﻗ هﺪﻨﻨﻛ دﺮﻴﮔ . ناﺪـﻴﻣ ﻲﺘﻗو ًﻻﺎﻤﺘﺣا يﺎـﻫ ناور يژﺮﻧا ياﺮـﺠﻣ ﻢـﻫ ،ﺪﻧﻮـﺷ ﻂﺒﺗﺮـﻣ ﻢـﻫ ﺎـﺑ ﻲﺑﻮﺧ ﻪﺑ هﺪﻨﻨﻛ ﻪﻌﺟاﺮﻣ و سﺎﻨﺷ ﻲﻣ دﻮﺟو ﻪﺑ يدﻮﻬﺷ و ﻪﻧﻻﺪﻤﻫ تﺎﻋﻼﻃا ياﺮﺑ ﻲﺤﺿاو يور لﺎـﻤﺘﺣا ﻢـﻫ و ﺪ ﻳآ ﻪﺑﺮﺠﺗ نداد ﻖﻴﻤﻋ يﺎﻫ ﺶﻳاﺰﻓا يﻮﻨﻌﻣ ﺮﺗ ﻲﻣ ﺪﺑﺎﻳ . ﻲـﻣ خر ﻲﻄﻳاﺮﺷ رد ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا -ﺮﻔﻧ ود ﺮﻫ ﻪﻛ ﺪﻫد ) ﻪﻌﺟاﺮﻣ و ﺮﮕﻧﺎﻣرد ﻲﻨﻌﻳ هﺪﻨﻨﻛ ( ﻢـﻫ طﺎﺒﺗرا ﻚﻳ ﺮﻴﮔرد ﻳ ﻪـﻧاروﺎ ﺪﻧﺮﻴﮔ راﺮﻗ طﺎﺒﺗرا ﻦﻳا ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ و ﺪ ﻨﺷﺎﺑ .
ﻲﻣ سﺎﺴﺣا ﻪﻛ هدﺮﻛ ﻒﻴﺻﻮﺗ ار ﻲﻄﻳاﺮﺷ زﺮﺟار ﺚﻋﺎﺑ ﺪﻨﻛ » رﻮﻀﺣ « ﻲﻣ ﺪﻧﻮﺷ . ﻪﺑ يو ،ناﺪﻘﺘﻨﻣ ﺮﻈﻧ زا ﻳ ﺮﻴﮔرد و بوﺬﺠﻣ تﺪﺷ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻬﺟ ،هﺪﺷ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ نﺎﻬﺟ ﻚ ﺖﺳا ﻲﺣور يﺎﻫ هﺪﻳﺪﭘ زا ﻮﻠﻤﻣ . راﺮـﻗ دﺎـﻘﺘﻧا درﻮـﻣ ار يو ﺖﻬﺟ ﻦﻳا زا ناﺪﻘﺘﻨﻣ ﻲﻣ ﻪـﺑ و ﺖـﺳا هداﺪـﻧ ﻪـﺋارا يرﺎـﻛ ﻦﻴﻨﭼ مﺎﺠﻧا ياﺮﺑ ﻲﻨﺷور يﺎﻫدﺮﺒﻫار ﻪﻛ ﺪﻨﻫد ناور ﻪﻛ هدﺮﻜﻧ نﺎﻴﺑ ﻲﻨﺷور ﻲﻣ ﻲﺗاﺪﻴﻬﻤﺗ ﻪﭼ ﺎﺑ سﺎﻨﺷ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻦﻳا ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺮﻓا ﺮﮕﻳد رد ار دروآ دﻮﺟو ﻪﺑ ﺰﻴﻧ دا . روﺎـﺑ ﻪﺑ ﻪﻛ ار ﻲﻳﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ ﻪﻧﻮﮕﭼ ﻪﻨﻴﻣز ،زﺮﺟار دﻮﺧ ةرﺎـﺑرد و ﻢﻴﻫد شزﻮﻣآ ،ﻢﻴﺠﻨﺴﺑ ،ﺪﻧراﺪﻧ ﻲﻘﻄﻨﻣ ﻪﻴﺟﻮﺗ ياﺮﺑ يا نآ ﻢﻴﻨﻛ ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﻫ . ﻲﻠﻋ هﺪﻨﻳاﺰﻓ داﺪﻌﺗ هزوﺮﻣا ،تادﺎﻘﺘﻧا ﻦﻳا ﻢﻏر ناور زا يا ﺐـﺘﻜﻣ وﺮـﻴﭘ نﺎـﺳﺎﻨﺷ نﺎﺴﻧا ،ﻦـﺳ ﺶﻳاﺰـﻓا ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ ،ﻲﻳاﺮﮔ ﺖﻤـﺳ ﻪـﺑ ﺖـﻛﺮﺣ ﺖـﻬﺟ يﺮﺘﺸـﻴﺑ ﻞـﻳﺎﻤﺗ هﺎﮔﺪﻳد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ -هدﺮﻛ اﺪﻴﭘ ﻲﮔﺪﻧز ةرﺎﺑرد يﻮﻨﻌﻣ ﺪﻧا . ﺮـﺛا زا ﻲـﺷﺎﻧ ،ﻞﻳﺎﻤﺗ ﻦﻳا ﺮﺑﻮﺑ ﻦﻴﺗرﺎﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻘﻴﻤﻋ ) 1965 -1878 ( ﺖـﺳا ﻪﺘـﺷاﺬﮔ ﺐﺘﻜﻣ ﻦﻳا ناوﺮﻴﭘ ﺮﺑ . دراد دﻮـﺟو ﻪﻄﺑار عﻮﻧ ود ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ ﺮﺑﻮﺑ : » ﻦـﻣ -نآ «) I-It ( عﻮـﻧ ﻦـﻳا رد ﻪـﻛ ﺑ دﺮﻓ ،ﻪﻄﺑار ﻲـﻣ رﺎـﺘﻓر دﻮـﺧ ﺎـﺑ توﺎﻔﺘﻣ دﺮﻓ ترﻮﺻ ﻪﺑ يﺮﮕﻳد ﺺﺨﺷ ﺎ و ،ﺪـﻨﻛ ﻲﻨﻌﻳ مود ﺔﻄﺑار » ﻦﻣ -ﻮﺗ «) I-thou ( دﺮـﻓ دﻮـﺧ ﻪﻴﺒـﺷ يدﺮﻓ ﻞﺑﺎﻘﻣ ﺺﺨﺷ ،نآ رد ﻪﻛ ﻲﻣ كرد دﻮﺷ . ﺔﻄﺑار رد » ﻦﻣ -ﻮﺗ « نﺎـﻜﻣا ﺮﻔﻧ ود ﻦﻴﺑ از وﺮﻴﻧ درﻮﺧ ﺮﺑ دﺎﺠﻳا ﺮﻳﺬـﭘ ﺖﺳا . ﻲﻣ يدرﻮﺧﺮﺑ ﻦﻴﻨﭼ رد ﺖﻓﺎﻳرد ار ﺪﻧواﺪﺧ ناﻮﺗ . ا ﺪـﻘﺘﻌﻣ زﺮـﺟار ﻪـﻛ ﺖـﺳ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺎﺑ ار يدرﻮﺧﺮﺑ ﻦﻴﻨﭼ ﺖـﺳا هدﺮﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ دﻮﺧ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ . ،زﺮـﺟار ﺮـﻈﻧ ﻪـﺑ ﻪﻄﺑار » ﻦﻣ -ﻮﺗ « ﻲﻣ ار ﺖـﻓﺮﮔ ﺮـﻈﻧ رد يو ﺔـﻳﺮﻈﻧ رد ﻲﻟﺪـﻤﻫ مﻮﻬﻔﻣ ﻪﺑﺎﺸﻣ ناﻮﺗ . )
Carl rogers dialogues, p.170
( ﻪﻤﻠﻛ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺢﻴﺿﻮﺗ ﻪﺑ مزﻻ » ﻮﺗ «) thee ( ﻪﻄﺑار ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻦﻳا رد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يا ﺖﺳا . ﺎﺗ ﻪﻗﺮﻓ ﻲﺧﺮﺑ ﻂﺳﻮﺗ هژاو ﻦﻳا ﺶﻴﭘ لﺎﺳ ﺪﻨﭼ ﻦﻴﻤﻫ و ﻲﻳﺎﻴﻧﺎﺘﻳﺮﺑ ﻲﺒﻫﺬﻣ يﺎﻫ ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ ﺶﻳﺎﻴﻧ و ﺎﻋد رد ﻲﻳﺎﻜﻳﺮﻣآ ﻪﻄﺑار ﺮﮕﻧﺎﻴﺑ و ﺖﻓر ﺪـﻧواﺪﺧ ﺎـﺑ ﻲﺼـﺨﺷ يا دﻮﺑ . نآ لﺎﺣ ةژاو زا هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﻛ » ﻮﺗ «) You ( ﺎﻳ » ﺎﻤﺷ « ﻞﺼﻔﻨﻣ ﻲﻃﺎﺒﺗرا ﻪﺑ ،ﻪﻧﺎﻴﻣﺎﻋ ي ﺮﺗ ﻲﻣ طﻮﺑﺮﻣ دﻮﺷ .
ﻪﻄﺑار » ﻦﻣ -ﻮﺗ « ﺶﻳﺎﻴﻧ رد ﺎﻫ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﻲﺒﻫﺬﻣ ي نﺎﺸـﻧ و دﻮـﺷ ﺪـﻨﻫد ـﻜﻴﻜﻔﺗ ة ﻲ ﻲﻣ ﻞﺋﺎﻗ يﺮﮕﻳد و دﻮﺧ ﻦﻴﺑ دﺮﻓ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺖـﺳا ﺖﻴﻧ صﻮﻠﺧ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ ﻪﺸﻴﻤﻫ و دﻮﺷ . ﻦﻴﻤﻫ قﺎـﻔﺗا لﺎﺣ نﺎﻣز رد ﻪﻛ دراد هرﺎﺷا ﺮﻔﻧ ود يور رد ور رﻮﻀﺣ ﻪﺑ ﻪﻄﺑار ﻦﻳا رﻮﻃ ﻲﻣ ﻪﻄﺑار ﺪﺘﻓا » ﻦﻣ -ﻮﺗ « ﻪـﻄﺑار ﺲﻜﻋﺮﺑ » ﻦـﻣ -وا « ﺖـﺳا . ﻪـﻄﺑار » ﻦـﻣ -وا « د نﺎـﻣز ر رد ﺮـﻔﻧ ﻚﻳ ًﺎﻓﺮﺻ ﻪﻜﻠﺑ ،دراﺪﻧ دﻮﺟو ﺮﻔﻧ ود يور رد ور رﻮﻀﺣ و هدﺎﺘﻓا قﺎﻔﺗا ﻪﺘﺷﺬﮔ ﻲﻣ ﺖﺒﺤﺻ ﺖﺳا ﺐﻳﺎﻏ ﻪﻛ ﻲﺼﺨﺷ درﻮﻣ ﺪﻨﻛ . ﻪﻄﺑار رد ﺎﻣا » ﻦﻣ -ﻮﺗ « ﻪـﻄﺑار فﺮﻃ ود د ﻦﻴﻓﺮﻃ زا ﻚﻳ ﺮﻫ و ﺪ ﻧراد رﻮﻀﺣ ﻳ ﻲﻣ ﻞﻜﺷ ار يﺮﮕ ﺪﻫد . ﻲﻣ زﺮﺟار ﺪﺴﻳﻮﻧ : ﻲﻌﻗاو ﻪﻄﺑار ﻲﺘﻗو » ﻦﻣ -ﻮﺗ « ﺷﺎﺑ رﺎﻛ رد سﺎـﻤﺗ و طﺎـﺒﺗرا رد يﺮـﮕﻳد ﺪﻌﺑ ،ﺪ ﻲﻣ ﻞﻜﺷ دﺮﻴﮔ . ﺖﺳا دﺮﻓ ﻪﺑ ﺮﺼﺤﻨﻣ ﻪﻈﺤﻟ ﺮﻫ ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا رد . ﻲﻣ ﻞﻜﺸﻣ ﻲﻠﻴﺧ ناﻮﺗ دﺮﻛ نﺎﻴﺑ تارﺎﺒﻋ ﺐﻟﺎﻗ رد ار نآ . ﻲﻣ ﺎﻬﻨﺗ رد ﻢـﻬﻣ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻲﻜﻳ ﻪﻛ ﻢﻳﻮﮔ ﻪﺑ ﻢﻧاﻮﺗ ﺖﺳا هﺪﻨﻨﻛ ﻪﻌﺟاﺮﻣ رد نﺪﺷ بﺬﺟ سﺎﺴﺣا طﺎﺒﺗرا ﻦﻳا . نﺎـﻛدﻮﻛ ﻪـﻛ ﻲـﺘﻗو ﻞﺜﻣ ﻲﻣ ﺎﻴﺷا بوﺬﺠﻣ ﻮﺷ ﺪﻧ . ﻲﻣ هﺎﮔآ و رﺎﻴﺷﻮﻫ تﺪﺷ ﻪﺑ ﻲﻧﺎﻣرد ﺔﻄﺑار عﻮﻧ ﻦﻳا رد مﻮﺷ ﻪﻌﺟاﺮﻣ تﺎﺳﺎﺴﺣا ﺎﺑ و ﻲﻣ ﻲﻟﺪﻤﻫ دﻮﺧ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ﻢﻳﺎﻤﻧ . ﻲﻠﻴﺧ ﻲﺘﺣ ،ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا رد ﻊﻳﺮﺳ نآ دﻮﺧ زا ﺮﺗ ﻲﻣ كرد ار نﺎﺸﺗﺎﺳﺎﺴﺣا ﺎﻫ ﻢﻨﻛ ). ص ،نﺎﻤﻫ 120 ( 3 . ﺪﻳﺪﺟ تﺎﻳﺮﻈﻧ ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ناور رد ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ ـﻐﻣ ﻞـﻣﺎﻜﺗ ،ﺰﻐﻣ ﻲﻤﻴﺷ ،كاردا ﻲﺳﺎﻨﺷ ،ﺰـﻐﻣ ﺪـﺷر ،ﺰ ﺖﻠﻋ مدﺮﻣ ،ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻦﻴﻠﻛ ﻚﻣ ﺮﻴﺧا يﺎﻫرﺎﻛ و ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻲﺳﺎﻨﺷ )
On the evolution of the
three Mentalities of the brain, p
.? ( ﺎﮕﻴﻧ ازﺎﮔ تﺎﻴﻔﺸﻛ و ﺰﻐﻣ رﺎﺘﺧﺎﺳ يور ﺮﺑ )
Cognitive
and neurological aspects of the morphemic disconnection in the human brain, p
.? ( ز رد ﺔﻨﻴﻣ يﺮﻴﺴﻔﺗ ﺶﺨﺑ ﺶﻘﻧ ) Interpreter module ( نﺎـﻴﻨﺑ زا ،ﺰﻐﻣ ﻢﻳادارﺎـﭘ ﻲـﺳﺎﺳا يﺎـﻫ يﺎـﻫ يﺮﺸﻗ ﺔﻴﺣﺎﻧ رد ،تﺎﻋﻼﻃا شزادﺮﭘ ﺪﻨﻳآﺮﻓ ﺪﻳﺪﺟ ) Cortical ( ﺖﺳا ﺰﻐﻣ . ﻦﻳا ﻮﺘﻳوﻼﻛ ﻲﺘﺴﻳز ﻢﻳدارﺎﭘ ار يﺮﻴﺴﻔﺗ يﺎﻫﺪﻨﻳآﺮﻓ -ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ) Bio-cultural ( ﻲﻣ ﺪﻣﺎﻧ . ) The hersy of
qedipus and the mind/mind split,p28
(
ﻲﺒﺼـﻋ تﺎﻋﻼﻃا ،هﺪﺷ ﻲﻃﺮﺷ يﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ -ﻞﻜـﺷ ار ﻲـﮕﻨﻫﺮﻓ ﻲﻣ ﺪﻨﻫد . طﺎﺒﺗرا عﻮﻧ ﻦﻳا ﺔﻠﻴﺳو ﻪﺑ ود يﺎﻫ ﻞﻳﺪﺒﺗ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا رد ﻲﺘﺴﻳز ﻞﻣﺎﻋ ،ﻪﻳﻮﺳ ﻲﻣ ﺬـﮔ ،ضﻮﻋ رد ﺰﻴﻧ ﮓﻨﻫﺮﻓ و دﻮﺷ هﺎﮔر ﻲـﻣ ار ﻲـﺻﺎﺧ ﻲﺒﺼـﻋ يﺎـﻫ و ﺪ ﻳﺎﺸـﮔ ﻲﻣ ﻚﻳﺮﺤﺗ ﻪﻧﻮﮔ ﺐﺒﺳ ﺮﻣا ﻦﻳا ،ﺪﻳﺎﻤﻧ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ رد ﻲﻧﻮﮔ ﻦﻴـﻤﻫ و ﺰـﻐﻣ ﻲﺘﻓﺎﻳرد يﺎﻫ توﺎﻔﺗ رﻮﻃ نﺎﺴﻧا رد ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ يﺎﻫ ﻲﻣ ﺎﻫ دﻮﺷ ).
The biology of religion, p.169
( ﻚﻳﺮﺤﺗ تﺎﻣﺪﻘﻣ ،ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻂﻳاﺮﺷ ﻊﻗاو رد ﻲـﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار ﻲﺘﺴﻳز يﺎﻫ رد و ﺪـﻨﻛ ﺼﺧ مﺎﮕﻨﻫ ﻦﻳا ﻲﻣ ﻞﻜﺷ ﻲﺘﺴﻳز تﺎﻴﺻﻮ ﺪـﻳﺪﭘ ار ﮓـﻨﻫﺮﻓ زا ﻲـﺻﺎﺧ عﻮﻧ و دﺮﻴﮔ ﻲﻣ دروآ . ﻲـﻣ ار ﺰﻐﻣ ﻲﺘﻓﺎﻳرد ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ و ﮓﻨﻫﺮﻓ زا ﻲـﺧﺮﺑ ﻦﻴـﻴﻌﺗ ﺔﻠﻴـﺳو ﻪـﺑ ناﻮـﺗ ﺶﻨﻛ نآ زا ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ ﺎﻳ ﺎﻫ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻪﻛ ﺎﻫ ﻲﻣ دﻮﺟو ﻪﺑ ار هﺮﻣزور ﻲﺗدﺎﻋ يﺎﻫ زا ،ﺪـﻧروآ دﺮﻛ ﺰﻳﺎﻤﺘﻣ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ . ﻲﻠﺻا ﺔﻜﺒﺷ ،ﻲﺗدﺎﻋ لﺎﻤﻋا ﻦﻳا ﻖﻳﺮﻃ زا ﺲﭘ ﻲﺒﺼـﻋ هﺎﮕﺘﺳد ﻲﻣ ﻞﻜﺷ دﺮﻴﮔ . نﺎﺴـﻧا ﻲﺒﺼـﻋ هﺎﮕﺘـﺳد دﺮـﻜﻠﻤﻋ ةﻮـﺤﻧ زا ﺪﻳﺪﺟ لﺪﻣ ﻦﻳا هزوﺮﻣا لﺪﻣ ﻦﻳﺰﮕﻳﺎﺟ هدﺎﺳ يﺎﻫ ﻲﻤﻳﺪﻗ و ﺮﺗ ﺶﻨﻛ ﺪﻨﻳآﺮﻓ زا ﺮﺗ و ﺖـﺳا هﺪـﺷ يﺰـﻐﻣ يﺎﻫ لﺪﻣ ﻂﺴـﺑ ﺰﻐﻣ ،ﺖﻴﺑﺮﺗ ،ﺖﻌﻴﺒﻃ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻳﺎﻫ ﻲـﻘﻄﻨﻣ ﺔـﺘﻓﺎﻳﺎﻧ -ﺔـﻳﺮﻈﻧ رد ﻲﻟﻻﺪﺘـﺳا ﺲﻳﺮﺗﺎـﻣ ،كﻻ نﺎﺟ ﺪﻴﻔﺳ حﻮﻟ ،ترﺎﻛد ﺮﺗ يﺎـﻫ و شادﺎـﭘ ،مﻮـﻴﻫ ﺔـﻳﺮﻈﻧ رد ﻲـﺒﻴﻛ وﺮﻨﻴﻜﺳا ﺔﻳﺮﻈﻧ رد ﺖﻳﻮﻘﺗ ... لﺪﻣ ءﺰﺟ ﻲـﻣ بﻮﺴـﺤﻣ ﻲﻤﻳﺪـﻗ يﺎـﻫ ﺪـﻧدﺮﮔ . ﻪـﺘﺒﻟا ﻪﺘﻜﻧ ﻪﻳﺮﻈﻧ ﻦﻳا زا ﻲﻳﺎﻫ رد ﻮـﮕﺘﻔﮔ ﺎـﻣا ،هﺪـﻳدﺮﮔ حﺮـﻄﻣ ﺰﻴﻧ ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ لﺪﻣ رد ﺎﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺔﻨﻴﻣز ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ زا ﺎﻣ ﺖﺷادﺮﺑ نآ ﻊﺒﺗ ﻪﺑ و ﻲﻧﺎﺴﻧا يﺎﻫ ﻪـﺘﻓﺎﻳ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﻧﺎﺴﻧا يﺎﻫ ﺖﺳا . ﺗ ﻦﻳا تﺎﻴﺑﺮﺠﺗ ﻦﻴﻴﺒﺗ موﺰﻟ ﻪﺑ ﺎﺗ ﻪﺘﺷاد نآ ﺮﺑ ار ناﺪﻨﻤﺸﻧاد تاﺮﻴﻴﻐ » ﺮﻴﻏ و ﻦﻣ ﻦﻣ « ترﻮﻔﻣﺎـﻛ ﺲـﻜﻟآ لﻮﻗ ﻪﺑ ﺎﻳ و » نآ و ﻦـﻣ « ﺪـﻧزادﺮﭙﺑ . )
I and that: Notes on the
biology of religion, p.27 ( ﺖﺳا هدﺮﻛ ﻪﺻﻼﺧ ﺶﺨﺑ رﺎﻬﭼ رد ار ﺖﻴﻨﻫذ و ﺖﻴﻨﻴﻋ ﻦﻴﻴﻌﺗ تﻼﻜﺸﻣ ترﻮﻔﻣﺎﻛ : 1. ﺮﺑرﺎﻛ هار زا ﻪﭽﻧآ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ تﻼﻴﻜﺸﺗ درﻮﻣ رد ﺖﻌﻴﺒﻃ حﻼﻄﺻا د يﺎﻫ و ﻲﻨﻫذ نآ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ﻲﻧﺎﻤﺴﺟ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﺮﺑ ﺎﻫ ﻢﻳﺮﺑ . 2. هﺪﻳﺪﭘ ) Phenomena ( دراد ﻲﮕﺘﺴـﺑ تﻼﻴﻜﺸﺗ ﻦﻳا هرﺎﺑرد ﺎﻣ شﺮﮕﻧ ﻪﺑ ﻪﻛ . ﻪـﺑ
-ﻖﻴﻗد رﻮﻃ ﻦﻳا ﺮﺗ ﻲﻣ ﺖﻴﺻﻮﺼﺧ نآ ﺮﺑ ﻲﻣﺎﻧ ﻪﭼ ﻪﻛ ﻪـﭼ رد ،ﺖﻴﺻﻮﺼﺧ نآ و ،ﻢﻴﻬﻧ ﻨﻴﻋ و رﻮﻬﻇ يرﺎﺘﺧﺎﺳ ﻲﻣ ﺖﻴ ﺪﺑﺎﻳ . 3. ﻲﻣ ﻲﺗاﺮﻫﺎﻈﺗ ﻪﭼ دراﻮﻣ ﻲﺧﺮﺑ رد هﺪﻳﺪﭘ ﻚﻳ مﻮـﻬﻔﻣ ،لﺎﺜﻣ ياﺮﺑ ؟ﺪﺷﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ار نﺎﻣز هﮋـﻳو شور ﻚـﻳ زا ﻲـﺒﻴﺗﺮﺗ ترﻮﺻ ﺎﻳ ﻲﻠﻛ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻚﻳ ًﺎﻤﻴﻘﺘﺴﻣ ناﻮﺗ هداد شزادﺮﭘ ياﺮﺑ ﺖﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺎﻫ . 4. ناﻮﻨﻋ ﺖﺤﺗ ﺎﻣ ﻪﭽﻧآ » ﻦﻣ « ﻲﻣ دﺎﻳ نآ زا ،ﻢﻴﻨﻛ » ﻦﻣ « ﻪﻳﺎﺳ ﻊﻗاو رد ـﻳ زا يا ﻚ نآ ياﻮـﺘﺤﻣ و نﺎـﻬﺟ كرد ﺮـﻴﮔاﺮﻓ ﺖـﻟﺎﺣ ﻦﻴـﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺰﻐﻣ رد ﺮﻴﺧﺄﺗ رﺎﻛوزﺎﺳ دراد نﺎﺳﻮﻧ ).
Reality and emathy, p.57
( ﺖﺳد ياﺮﺑ ﺎﻓﺮﻋ شﻼﺗ ،ﻊﻗاو رد ﻲﮔﮋﻳو يرﺎﻛ تﺎـﺒﺛا رﻮـﻈﻨﻣ ﻪـﺑ ﻲﻤﺴـﺟ يﺎﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ يﺎﻫ » ﻦﻣ زا غرﺎﻓ «) I- ness ( ﻦـﻳا يﺎـﻋدا و ﻚـﻳ رد ﺮـﻴﮔاﺮﻓ ﻪـﺑﺮﺠﺗ ﻚـﻳ ﻪـﻛ ﻢﺸﭼ ﻪﻛ ﻲﻠﻛ زاﺪﻧا »آ ن «) That ( ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺎﻳ يﺎﻫ » ﻦﻣ ﺮﻴﻏ « (Not I) ﻲـﻣ هﺪﻴﻣﺎﻧ رد ،دﻮـﺷ ﻲﻣ راﺮﻗ ﺎﺘﺳار ﻦﻳا دﺮﻴﮔ . نﺎﺴﻧا ،ﻮﻴﺳﺎﻣاد ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ار يﺰـﻐﻣ ﻞﻣﺎﻜﺗ زا ﻪﻠﺣﺮﻣ رﺎﻬﭼ ﺎﻫ ﺖﺸﭘ ﻪﺘﺷاﺬﮔ ﺮﺳ ﺪﻧا : ﻒﻟا . ب ،هﺪ ﻧﺰﺧ ﺰﻐﻣ . ﻢﺘﺴـﻴﺳ رد ﻚـﻴﺒﻤﻴﻟ هﺎﮕﺘـﺳد ﻞﻴﻜﺸﺗ ج ،ﻲﺒﺼﻋ . ﻪﺒﻠﻏ هﺮﻜﻤﻴﻧ ﻲﻓﺮﻃ د ،يﺰﻐﻣ يﺎﻫ . ﺗ و ﺮﻴﺒﻌﺗ ﺖﻴﻓﺮﻇ هداد ﺮﻴﺴﻔ ﻦـﻳا ،ﺎـﻫ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ﻲﻟﻮﺤﺗ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﺎﻳ ﻞﻣﺎﻜﺗ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا رد ،يﺰﻐﻣ يﺎﻫ رﻮﻃ ﻢﻫ ،هداﺪﻧ خر نﺎﻣز رﺬﮔ ،ﻲﻨﻫذ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﺢﻄﺳ و دﻮﺟﻮﻣ ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑ ﻪﻜﻠﺑ هﺎﮔ درﻮـﻣ ﻲﺒﺼـﻋ يﺎـﻫ هدروآ دﻮـﺟو ﻪـﺑ ار ﻲـﻧوﺮﻴﺑ ﮓـﻨﻫﺮﻓ ﺎﻳ تﺎﻴﻌﻗاو و هﺪ ﺷ هدﻮﺸﮔ ﺰﻐﻣ رد زﺎﻴﻧ ﺪـﻧا . )
Descartes Error: emotion, reason and the human brain, p.28
( ﻮﺘﻳوﻼﻛ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ) 1995 م ( نﺪﻤﺗ عﻮﻧ زا نﺎﺘﺳﺎﺑ نﺪﻤﺗ » ﺎﻳﺎﻣ « ﻦـﻳا رد اﺮـﻳز ،هدﻮﺑ يﺰﻳﺮﻏ يﺎﻤﻨﻫار ﻚﻳ ًﺎﻓﺮﺻ ﺰﻐﻣ نﺪﻤﺗ ) هﺪﻧﺰﺧ ﻚﻳ ﺰﻐﻣ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ( ﺖـﺳا . ﻲـﻤﻛ عﻮـﻧ ﻪﺘﻓﺮﺸﻴﭘ هرﻮﻄﺳا نﺪﻤﺗ ،ﺮﺗ ار ﻚـﻴﺒﻤﻴﻟ هﺎﮕﺘـﺳد ﺪـﺷر رد ﻲﺳﺎﺳا ﻲﺸﻘﻧ ﻪﻛ ﺖﺳا يا ﻲﻣ اراد ﺷﺎﺑ ﺪ . ﻪﺒﻠﻏ رﻮﻬﻇ ﺎﺑ ﺲﭙﺳ هﺮﻜﻤﻴﻧ رد ﻲﻓﺮﻃ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺶﻘﻧ ،نﺎﺴﻧا يﺰﻐﻣ يﺎﻫ ﻞﻜﺷ رد ﻲﻣ ﺮﺗزرﺎﺑ ﻲﺒﺼﻋ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻲﻫد ددﺮﮔ . و تارﻮﺼـﺗ هﺎـﮕﻳﺎﺟ ،ﺖﺳار هﺮﻜﻤﻴﻧ ﻪﺑ ار ﺖﺳار ﻪﻴﺣﺎﻧ يﺮﺸﻗ ﻪﻴﺣﺎﻧ ﺎﻳ ﺲﻜﺗﺮﻛ ،ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ ﺮﺛا ﺮﺑ و هدﻮﺑ تﻼﻴﺨﺗ ﺖﺳا هدروآ دﻮﺟو . ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ،ﻊﻗاو رد ار ،نﺎﻳﻮﮕﺸﻴﭘ يﺰﻐﻣ يﺎﻫ قﺎـّﻠﺧ داﺮﻓا و ناﺮﺒﻫ
ﻲﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا زا ﺪﻨﺷﺎﺑ . ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ و مﻮﻠﻋ هﺎﮕﻳﺎﺟ ﭗﭼ هﺮﻜﻤﻴﻧ ،ﺮﺗﺮﺑ ﭗﭼ عﻮﻧ رد يﺎﻫ ﺖﺳا ﻪﻔﺴﻠﻓ و ﻖﻄﻨﻣ ﺮﺑ ﻂّﻠﺴﺗ و ﻲﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻨﻌﻣ . ﺎﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ رد ﭗﭼ هﺮﻜﻤﻴﻧ ﺖﻘﻴﻘﺣ رد ﻲـﻣ ﻞﻜﺷ ار ﺖﻤﺴﻗ ﻦﻳا رد ﺪﻳﺪﺟ ﺲﻜﺗﺮﻛ ﻪﻴﺣﺎﻧ ،ﻪﻌﻣﺎﺟ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺪـﻫد . دﺮـﻜﻠﻤﻋ د ،ناﺮﻜﻔﺘﻣ ﺮﻴﻈﻧ يداﺮﻓا يﺰﻐﻣ ﻦﻳ ﻪﻳﺮﻈﻧ ،نﺎﺳﺎﻨﺷ يرﺎﺘﻓر مﻮﻠﻋ ناﺪﻨﻤﺸﻧاد و نازادﺮﭘ لﺎﺜﻣ زا ﻲﻳﺎﻫ ﻲﻣ ﭗﭼ هﺮﻜﻤﻴﻧ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺪﻨﺷﺎﺑ . ﻢﺘﺴـﻴﺳ زا ﺰـﻐﻣ زا ﺶـﺨﺑ ﻦـﻳا يﺎـﻫ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺎﻨﻌﻣ و ﻲﻧﺎﺑز رﻮﺘﺳد -ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺪﻗﺎﻓ ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ و هدﺮﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﻲﻟﻻﺪﺘﺳا زا ﻲﻳﺎـﻫ لﺎﻴﺧ ﺎﻳ و تارﻮﺼﺗ عﻮﻧ يزادﺮﭘ ﺖﺳا ﻲﻨﻫذ يﺎﻫ . ﺖﺨﻳر ﻦﻳا ﻲﺘﺴﻳز يﺎﻫ -ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ نﺎﺸﻧ ﻪـﻛ ﺪـﻧراد ﺪـﻴﻛﺄﺗ ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا ﺮﺑ و هدﻮﺑ نﺎﺴﻧا ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا و يدﺮﻓ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ ةﺪﻨﻫد نﺎﻨﭼ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﭼ -ﺖـﻳﻮﻘﺗ و ﻦﻳﺮـﻤﺗ ،ﺖـﺳرﺎﻤﻣ ﺖـﻬﺟ ﻲﻧوﺮﻴﺑ ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ هﺎﮔرﺬﮔ نآ ،ددﺮﮕﻧ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲﻧورد ﻲﺒﺼﻋ يﺎﻫ ﻲﻤﻧ ﺖﺳد دﻮﺧ لﺎﻤﻛ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻳ ﺪﻨﺑﺎ . ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻪﺑ نﺎﺴﻧا ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎﻫ راﺮﻤﺘـﺳا و يزﺎـﺳزﺎﺑ ﺖـﻬﺟ ﻲ دراد زﺎﻴﻧ دﻮﺧ . ﻢﻳراد ﻞﻳﺎﻤﺗ ﺎﻣ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ نﺎﻳﺮﺟ ﺎﺑ ار ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﺖـﻳﻮﻫ ﻲـﻨﻳد يﺎﻫ ﻢﻳادارﺎﭘ ﺎﺑ ًﺎﻣوﺰﻟ ﺐﻠﻄﻣ ﻦﻳا ﺎﻣا ،ﻢﻴﺸﺨﺒﺑ رد ناﺪﻨﻤﺸـﻧاد ﻂـﺳﻮﺗ ﻪـﻛ يﺪـﻳﺪﺟ يﺎﻫ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ دراﺪﻧ ﺖﻘﺑﺎﻄﻣ ،هﺪﻣآ ﺖﺳد ﻪﺑ ﻲﻤﻠﻋ يﺎﻫ . ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺼﻋ يرﺎﺘﺧﺎﺳ ﺎﺑ لوا ﺔﻠﻫو رد ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ ﻲﺒ ،ﺖـﺳا ﻲﻧﺎﺴـﻧا ًﻼﻣﺎﻛ ﻪﻛ ، ﻲﻣ ﺺﺨﺸﻣ دﻮﺷ . راﺮـﻗ ﻲﻬﻟا ﺖﻳﺎﻨﻋ درﻮﻣ ﺎﻳ ﺖﻠﻴﻀﻓ ﺔﻠﺣﺮﻣ رد ،نآ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﺲﭙﺳ ﻲﻣ قﻮﺳ ﻲﻬﻟا مﻮﻠﻋ ﺖﻤﺳ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﺘﻓﺮﮔ ﻳ ﺪﺑﺎ . ﺪﻨﻤﺸـﻧاد ياﺮـﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﻤﻫ ﻪﺑ ﻲﻣ ﻲﺳﺪﻘﻣ تﺎﻐﻟ ﻦﻴﺸﻧﺎﺟ ،ﺮّﻜﻔﺗ ﺰﻴﻧ نﺎﺸﻧ ﻪﻛ دﻮﺷ ﺗﻻﺎـﺣ ةﺪﻨﻫد ﻲ ،ﺶﻨـﻴﺑ ﻞـﻴﺒﻗ زا ﺖﺳا مﺎﻬﻟا ﺎﻳ ﻪﺑﺬﺟ . زا ﻲﻨﻳﻮـﻧ يﺎـﻫﻮﮕﻟا ﻪﻛ دراد شﻼﺗ ﺪﻳﺪﺟ مﻮﻠﻋ ،ﺮﮕﻳد نﺎﻴﺑ ﻪﺑ ﻲﻣ ﻪﻠﺻﺎﻓﻼﺑ ﺎﻣا ،ﺪﻳﺎﻤﻧ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲﻧﺎﺴﻧا يﺎﻴﻧد و لﺎﻤﻋا نﺎـﻋذا ﻪـﺘﻜﻧ ﻦـﻳا ﺮـﺑ ﺖﺴﻳﺎﺑ ياﺮـﺑ ﺖـﻴﻌﻗاو و ﻲﻳﺎﻳﻮﭘ ﺪﺟاو ،نﺎﻓﺮﻋ هزاﺪﻧا ﻪﺑ ﻲﻳﻮﮕﻟا ﭻﻴﻫ لﺎﺣ ﻪﺑ ﺎﺗ ﻪﻛ ﺖﺷاد ﺖﺳا هدﻮﺒﻧ تﻻﺎﺣ ﻦﻳا ﻒﻴﺻﻮﺗ . ﻲﻣ رد ،ﺮﻴﺳﺎﻔﺗ ﻦﻳا ﻊﺒﺗ ﻪﺑ ﻳﺑﺎ ﻚـﻳ ﺎـﻳ ﺰـﻐﻣ ﻚﻳ نﺎﺴﻧا ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻪﻛ ﻢﻴ رد ﺎـﻣا ﻞﻘﺘﺴـﻣ ﻦﻫذ رﺎﻬﭼ ﺎﻳ يﺰﻐﻣ ﻪﻳﻻ رﺎﻬﭼ ياراد ﻲﻧﺎﺴﻧا ﺮﻫ ﻪﻜﻠﺑ ،ﺖﺴﻴﻧ ﻦﻫذ ﺖﺳا ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﺎﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ . ﻲـﻣ راﺮـﻗ ﻞـﻣﺎﻌﺗ رد يژﻮـﻟﻮﻴﺑ ﺎﺑ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﺟ ،دﺮـﻴﮔ
هﺎﮔرﺬﮔ و هﺪ ﺷ زﺎﺑ يﺪﻳﺪﺟ ﻲﺒﺼﻋ يﺎﻫ » ﻦﻫذ « ﻲـﻣ راﺮـﻗ نآ ﺮﻴﺛﺄـﺗ ﺖﺤﺗ ﺎﻫ دﺮـﻴﮔ . ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز ﺪﻳﺪﺟ ﻲﺒﺼﻋ هﺎﮔرﺬﮔ ﭻﻴﻫ ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ ﺮﻈﻧ زا ،ﺪﺷﺎﺒﻧ لﺎﻌﻓ ﮓﻨﻫﺮﻓ ي زﺎـﺑ ﻲﻤﻧ ﭻﻴﻫ و دﻮﺷ ﻪﻳﻻ زا ماﺪﻛ يﺎﻫ » يﺰﻐﻣ « ﻲﻤﻧ ﺖﺳد لﺎﻤﻛ ﻪﺑ ﻳ ﺪﻨﺑﺎ . ﻦﻜﻤﻣ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ نﺎﺴﻧا ﺖﺳا ﻪﻤﻴﻧ ﺎﻳ ﻞﻣﺎﻛ يﺎﻫ ﻢﺘﺴﻴﺳ ،ﻞﻣﺎﻛ ﻪـﻤﻴﻧ ﺎﻳ ﻞﻣﺎﻛ ﻲﺒﺼﻋ يﺎﻫ ﻪﺘـﺷاد ﻞـﻣﺎﻛ ﻢﻴﺷﺎﺑ . اراد ﺎـﻬﻨﺗ ﻪـﻧ ﺰـﻴﻧ نﺎﺴﻧا ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ ﻢﺘﺴﻴﺳ رﺎـﻬﭼ و يﺰـﻐﻣ ﻪـﻳﻻ رﺎـﻬﭼ ي ﺰـﻴﻧ مﺎﻬﺑا ﺖﻴﻌﺿو رد ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ يﺰﻐﻣ ﻪﻳﻻ ﺮﻫ ﻪﻜﻠﺑ ،ﺖﺳا ﻲﮕﻨﻫﺮﻓﻮﻴﺑ ﺖﻴﻌﺿو دﺮﻴﮔ راﺮﻗ . ﻦﻳﺪﺑ ﻲـﻣ ﻪﻳﺎـﺳ كاردا ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺮﺑ ﺮﻴﺧﺄﺗ رﺎﻛوزﺎﺳ ﻚﻳ ﻪﻛ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻧاﺮﺘﺴـﮔ . ﻪـﺑ ﺎـﻣ ﻪـﭽﻧآ ﺮﺑ ﺖﺳا ﻲﻬﺟﻮﻣ ﻞﻴﻟد ﺮﻴﺧﺄﺗ رﺎﻛوزﺎﺳ ﻦﻳا ﻪﺘﻔـﺷآ رﻮـﻃ مﻮـﻬﻔﻣ زا يا » دﻮﺧ « د ﻲﺼﺼﺨﺗ نﻮﺘﻣ رد ﻲﻣ ﺖﻓﺎﻳر ﻢﻴﻨﻛ . ﻦـﻳا ﻪـﺑ ،ﻪﻳﺎـﺳ ﺎـﻳ ﻚﻳرﺎﺗ ﺖﻤﺴﻗ ﻦﻳا ﻲﻣ ﺮﺘﭼ كاردا ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺮﺑ ﻞﻴﻟد يدﺎﻳز دﺎﻀﺘﻣ تﻼﻳﺎﻤﺗ ياراد ﻲﻧﺎﺴﻧا ﺮﻫ ﻪﻛ ﺪﻧاﺮﺘﺴﮔ ﺖﺳا . ﺎﺑ هراﻮﻤﻫ تﺎﻋﻼﻃا شزادﺮﭘ و ندﺮﻛ ﺮﻴﺴﻔﺗ ،نﺪﻧاﻮﺧ ﻞﺜﻣ ،كاردا يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ » دﻮﺧ « ﻲـﮕﻨﻫﺮﻓ ﻞﻳﺎﻤﺗ ﺎﻳ ﺶﻳاﺮﮔ ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺺﺨﺷ -اﺮـﻗﺮﺑ طﺎـﺒﺗرا ﻲﺘﺴـﻳز ر ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻞﻳﺎﻤﺗ ﻦﻳا -ﺮﻴﺴـﻔﺗ ﺎﻳ ﺖﺷادﺮﺑ و نﺪ ﻧاﻮﺧ ،ﺖﻓﺎﻳرد ﻞﻣﺎﺷ ﻲﺘﺴﻳز ﺖﺳا ندﺮﻛ . )
Notes on the biology of religion, p.219-225
( و ﻚـﻴﺒﻤﻴﻟ هﺎﮕﺘـﺳد ةﺪـﻧرادﺮﺑرد ﺰـﻐﻣ ﺖـﺳار ةﺮـﻜﻤﻴﻧ ﻪـﻛ ﻢﻴﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد دﺎﻳ ﻪﺑ لﺎﻴﺧ عﻮﻧ زا يﺪﻴﻠﻘﺗ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ يزادﺮﭘ ﺖﺳا تارﻮﺼﺗ و ﺎﻫ . ،ﻊﻗاو رد ﻪﺑ ﺶﺨﺑ ﻦﻳا و ﻞﻣﺎﻛ تارﻮﺼﺗ هﺪﻨﻨﻛﺪﻴﻟﻮﺗ و كاردا أﺪﺒﻣ و ﻪﺘﺷاد ﻢﻴﻘﺘﺴﻣ ﻲﺳﺮﺘﺳد ﻲﻧوﺮﻴﺑ نﺎﻬﺟ ﻚــﻳ ﻪــﭼرﺎﭘ ) Integrate ( ﺖــﺳا نﺎــﻬﺟ زا . ياراد ﭗــﭼ ةﺮــﻜﻤﻴﻧ ،ﺮــﮕﻳد يﻮــﺳ زا كرد ﺐﺒﺳ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺖﻤﻜﺣ ﺎﻳ ﺖﻓﺮﻌﻣ نﺎﻤﻫ ﺎﻳ دﻮﺧ صﺎﺧ يﺪﻴﻠﻘﺗ يﺎﻫرﺎﻛوزﺎﺳ ﻲﻣ دﻮﺟو ﻢﻟﺎﻋ دﻮﺷ . هﺮﻜﻤﻴﻧ ﻦﻳا ﺑ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺮﻈﻧ زا ﺎﻫ ﻪ هﺪـﻨﻳاﺰﻓ رﻮـﻃ ﺮﮕﻳﺪـﻜﻳ زا يا ﺪﻧﺰﻳﺎﻤﺘﻣ . نوﺮـﻴﺑ ﺖـﺳار ﺶـﺨﺑ زا ار دﻮﺧ زﺎﻴﻧ درﻮﻣ تﺎﻋﻼﻃا ﺔﻤﻫ ،ﭗﭼ هﺮﻜﻤﻴﻧ ﻲﻣ هﺪﻳا ﺎﻳ مﻮﻬﻔﻣ ﺐﻟﺎﻗ رد ﺲﭙﺳ و ﺪ ﺸﻛ ﻲـﻣ زﺎـﺑ نآ ﻪـﺑ دّﺮـﺠﻣ يﺎﻫ ﺪـﻧادﺮﮔ . ﻦـﻳا ﻲﻣ ﻞﻤﻋ ﻲﻳﺎﻬﻨﺗ ﻪﺑ هﺮﻜﻤﻴﻧ ﺶﻘﻧ ﻪﺑ ﻲﻠﻳﺎﻤﺗ و ﺪ ﻨﻛ ﻚـﻳ ﺎﻳ ﻲﻠﻛ يﺎﻫ ﺮﻳﺎـﺳ ﺎـﺑ ﻪـﭼرﺎﭘ ﻪﻳﻻ ؛دراﺪﻧ ﺰﻐﻣ يﺎﻫ ﻪـﻳﻻ ﺮـﮕﻳد يﺰـﻳﺮﻏ تارﻮﺘﺳد دراﻮﻣ ﻲﺧﺮﺑ رد ﻲﺘﺣ در ار ﺎـﻫ ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﻲﻣ نﺎﺸﻧ نﺎﺴﻧا ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﺔﻌﻟﺎﻄﻣ هار ﻲـﮕﻨﻫﺮﻓ ﺮـﻫ ﻪـﻛ ﺪﻫد يﺎـﻫ
هﮋﻳو ﻪﻳﻻ ﻦﻳا شروﺮﭘ ياﺮﺑ يا تﻼﻳﺎـﻤﺗ و ﺮﻴﺴـﻔﺗ ،ﺖﺋاﺮﻗ ﺖﻴﻟﻮﺌﺴﻣ ﺎﺑ يﺰﻐﻣ يﺎﻫ دراد رﺎﻴﺘﺧا رد ﺶﻳﻮﺧ صﺎﺧ . ـﻜﺗ و ﻢﻴﻫﺎﻔﻣ هار زا ﭗﭼ هﺮﻜﻤﻴﻧ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ نآ راﺮ ﺎـﻫ ﻲﻣ ﻞﻤﻋ نﺎﺑز ﺐﻟﺎﻗ رد ﻲﻟﺎﺣرد ،ﺪﻳﺎﻤﻧ نﺎـﺑز و تارﻮﺼﺗ ﻖﻳﺮﻃ زا ﺖﺳار ةﺮﻜﻤﻴﻧ ﻪﻛ ﻲﻣ ﻞﻤﻋ تارﻮﺼﺗ ﺪﻨﻛ . تادﺎـﻋ يور ﺮـﺑ ﺖـﺳرﺎﻤﻣ و ﻦﻳﺮـﻤﺗ ﺎـﺑ ﻊـﻗاو رد ﺎـﻓﺮﻋ ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ -ﻲﻣ ﻲﻌﻴﺒﻃ ﺖﻟﺎﺣ رد ﻂﻘﻓ ﻪﻛ ﻲﺗادﺎﻋ ﻲﻨﻌﻳ نآ ﻢﻴﻧاﻮﺗ ﺮﮕﻳﺪـﻜﻳ زا ار ﺎـﻫ ﻢﻴﻨﻛ ﺰﻳﺎﻤﺘﻣ -ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻫد ﺖﺳد ﺎﻛ ﻲـﮔﮋﻳو ﻦﻳا ير ﺖﺴـﻳز يﺎـﻫ ،ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﻲﺘﺴﻳز يﺎﻫزﺎﻴﻧ و تﺎﻴﺻﻮﺼﺧ ندﺮﻛ دوﺪﺤﻣ ﺎﺑ ﻲﺘﺣ ـ ﻲﻣ نﺎﺴﻧا ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻦﻳا ناﻮﺗ ﻞﻣﺎﻛ رﺎﻴﺴﺑ ار ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز ﻢﺘﺴﻴﺳ دﻮﻤﻧ ﺮﺗ . نﺎﺸﻧ ﺖﻘﻴﻘﺣرد ،ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻦﻳا لﺎﺳ ﻲﻃ رد ﺎﻓﺮﻋ شﻼﺗ ةﺪﻨﻫد ﻆـﻔﺣ ياﺮـﺑ ﺎـﻫ ﺖﺳا ﺮﺸﺑ ﻲﺘﺴﻳز ثاﺮﻴﻣ . ﻲﺑدا ةﻮﻴﺷ ﻚﻳ ﻪﻧ نﺎﻓﺮﻋ ،ﻊﻗاو رد ﻪـﻘﻳﺮﻃ ﺎـﻳ ﻪـﻧﺎﺒﻳدا يا رد ﻪـﻛ ﺖـﺳا ﻲﻳاﻮﺘﺤﻣ ﻪﻧ و ﺪ ﻴﻣﺎﻧ نﺎﺘﺳاد ﺎﻳ ﺮﺗﺎﺌﺗ ،نﺎﻣر ،ﺮﻌﺷ ار نآ ناﻮﺘﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳﺪﻠﺠﻟا ﻦﻴﺑ ﻳ دﺮﻴﮔ راﺮﻗ بﺎﺘﻛ ﻚ . ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺔﻳﺎﭘ ﺮﺑ ،نﺎﻓﺮﻋ ،ﺖـﺳا راﻮﺘﺳا ﻦﻴﺸﻴﭘ يﺎﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ اﺪﺘﺑا ﻲﻨﻌﻳ ﻲﻣ ترﻮﺻ ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ يﺎﻫ هﻮﻴـﺷ رد ﺲﭙـﺳ و دﺮﻳﺬﭘ ﻪـﺑ ﻲـﺑدا يﺎـﻫ ﻲﻣ رﻮﻬﻇ ﺪﺳر . ﻦﻳا رد ﻪﻴﻟوا ﻢﺴﺟ ،ﺎﻓﺮﻋ نﺪﺑ ﺖﻟﺎﺣ ﻪـﺑ نآ يور ﺮـﺑ ﻪـﻛ ﺖـﺳا يا ﺖﻣﻼﻋ ،هﮋﻳو ﻲﻟﺎﻤﻋا ﺔﻠﻴﺳو ﻲﻣ ﺶﻘﻧ ﻲﺻﺎﺧ يﺎﻫ ﺖـﺳا ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻦﻳا زا ﺪﻌﺑ و ،دﺪ ﻨﺑ ﺖﻣﻼﻋ و لﺎﻤﻋا ﻪﻛ ﻲﻣ يّﺮﺴﺗ ﺎﻫ ﻲﻣ ﻲﻧﺎﮕﻤﻫ و ﺪﺑﺎﻳ دﻮﺷ . ﻲﻫاﻮـﮔ نﺎـﻓﺮﻋ ) Witness ( ﻪﺑﺮﺠﺗ زا ﻲﻋﻮﻧ ﺮﺑ ﺖﺳا ﺖﺴـﻴﻧ صﺎـﺧ عﻮـﺿﻮﻣ ﻚـﻳ ياراد اﺮﻳز ،ﺮﻳﺬﭘﺎﻧ ﺎﻨﻓ يﺎﻫ ، ﻪﻠﻴﺳو ﻪﻜﻠﺑ ﺔﺑﺮﺠﺗ عﻮﻧ ﺮﻫ نﺎﻴﺑ ياﺮﺑ يا » ﻦﻣ ﺮﻴﻏ « ﺖﺳا . ﻪﺠﻴﺘﻧ هﺎﮔﺪﻳد رﻮﻄﺗ و لﻮﺤﺗ ﺮﻴﺳ ناور يﺎﻫ يﻮﻨﻌﻣ و ﻲﻧﺎﻓﺮﻋ تﻻﺎﺣ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ هﺮﺘﺴﮔ ،نﺎﺴﻧا ﺶﻨﻛ ﺮﺑ تﻻﺎﺣ ﻦﻳا ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﻔﻧ ﺎﻳ نﺎﻤﺘﻛ زا يا شﺮﻳﺬﭘ ﺎﺗ ،ﻲﻧﺎﺴﻧا يﺎﻫ نآ طﺮﺷ و ﺪ ﻴﻗ نوﺪﺑ ﻲﻣ ﺮﺑ رد ار ﺎﻫ دﺮﻴﮔ . ناور ﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪﻫد رد ن ﺶﻳاﺮـﮔ ،ﺮﻴﺧا يﺎﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ يﺮﻓاو قﺎﻴﺘﺷا و عﻮـﻧ ﻦـﻳا زا هدﺎﻔﺘـﺳا و داﺮـﻓا ﻲﻧﺎـﻓﺮﻋ يﺎـﻫ ﻪﺑﺮﺠﺗ ناور تﻼﻜﺸﻣ نﺎﻣرد يﺎﺘﺳار رد ﺎﻫ ﻲـﻣ نﺎﺸـﻧ دﻮـﺧ زا ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ ﺪـﻨﻫد . رد
