CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 智山学報第四十七輯
CakrasamvaiSbhisamaya
の
原
典研
究
一梵
文
校 訂
テ クス トー桜 井 宗 信
は しがきCakrasarpvarabhisamaya
は著
名な成就者Layipada
に帰 され る サ ン ヴ ァラ流儀 の 一儀軌である。デ ル ゲ版チベ ッ ト大蔵経で言え ば6
葉 半 程の分 量に過 ぎない 小 編で あるが、 生起 ・究竟両次 第に充 当 され る観 法や施食 (bali
)の略作法な ど も含む “ チ ャ ク ラサ ン ヴァ ラ流儀の 儀礼綱 要書” と して の性 格 を有し、 ま た 著 者Lnyipadaを始祖と仰 ぐくLayipada流 〉一後 期イ ン ド ・チベ ッ ト密教 界 に広 く流 布 ・信 奉 され た著名な流 派の 一つ 一の 根 本 典 籍 と目され、 後期イン ド密教 史を解 明 する上で 基本的かつ 重要な文 献である。LiiyTP巨da及び 〈Myipada 流 〉 の総合的 研究 を目指 して い る筆者は、 既に本書 の諸資料に関 する報 告 (1>を行 っ た ほ か、 一 部につ い て は訳 註 形式で内容考察 の結 果 を明らか に してい る(2) 。 そこ で、発 表の手順 が前後し些 か不都 合 となっ て しまっ たが 、 考 察の基 礎資料 とし て用い るべ く筆者が整 定 してお い た CakrasampvarObhisamayaの 梵文校 訂テ クス トを本稿に おい て提 示 する。 整 定の 際に用い た写 本は次の 四本 (い ずれ もネパ ール写本)で ある (3):
K
京 都 大 学文 学 部 所蔵本 .
Goshima
・Noguchi 117S
且dhanamala
l75a
3 −180a
9 , 紙 本 .書 写 年不 明.N
、 N・ti。・ ・I
A
・chive ・, N・pal 所 蔵 本・M
・rig
・・hi
l39
Sa
ηpkEiptacakrasarpvarabatividhi lb−13a‘. 貝 葉 . 書写年不 明 .N2
同.Moriguchi
l40 (pan
232
).紙本. 書 写 年 不 明 .N3
同 . Moriguchi608
. 貝葉 . 書 写年= 1060 年 (sarpvat180 ). (1) N工工一Electronlc LlbraryCakrasamvndbhisamyaの原 典研 究 また次の諸文献 を も参照してい る
1
(1)CakrasarpvarObhisamaya
のチベ ッ ト語 訳で 、 次の 二版を用い た。 デル ゲ版 :東北大学所蔵本.東北 目録No
.1427
, 北 京 版 :大谷大学所蔵本.大 谷 農録 No .2144. (2)Cakrasa
ηpvardbhisamaya
に対 する 四註釈 書の う ち逐 語釈 を含む次の 三書。AtiSa
著Abhisamayavibhahga
−nama (Vibhahga
)Toh
1490
;Ota
2205
.
P
輔酳rak等ita
著Sri
−Abhisamaya
−nhma −PafiJ’iha (Pabjita)Skt
.MS
.:Asiatic
Soci
¢ty ofBengal
所 蔵貝 葉 本 ,S
盃stri 目SX
l eO. Tib.:Toh
1465
;Ota
2227
.Yiravajra
pa
“Srr
−Cakrasaitivarahhisamayapan
”ijiha
(Pabjiha−V
) Toh1512
;◎ta2227
.(3) }”
oginl“saiicnratantra の 梵文原 典 及びチベ ッ ト語訳。
Skt
.MS
.:National
Archives, Nepa1 所 蔵 貝 葉 本 ,Moriguchi 453 (ca20 ),Tib
.:Toh
375
;Ota
23
.(4)
Sarpvarod
αyatantraの 梵 文校訂テ ク ス ト。
S
. Tsuda :The SarpvarodUya−tantraSelected
chapters, 北星 堂書 店, 昭和
49
年 .
〈5>
Cakrasapavara
流儀諸儀i
戦の うち Cakrasarpvarabhisamayaと共 通 する文 言の引用が見 られる次の 二 書。
Kambalap
巨da
著 Bhagavac.chri’. Caたrasattiva rasya sadhana .1〜α π αc諏ψ 4,.ηdma (Ratnactid凌ma4i ) Toh 1443 ;
Ota
2160
。D韻
ka
岬 a 著Sri
−Cakrasai
!ivarashdhana ・Tattvasarp8raha
(Tattvasarpgraha
)Toh l429 ;Ota 2145.
なお校 訂テク ス トを整 定 する際に採っ た方針は 、先に刊 行した 「凋 raval1 灌 頂次第闘連儀軌」等に お け る そ れ C4) を ほ ぼ踏 襲 して い る 。 但 し “ 全体 に占め る真 言の 割合が非常 に高い ” とい う本 書の性 格か ら、 その 一 々 を く 〉で 抵 り 改行する仕 方は徒に記載 を複 雑にする恐れ があ り、 こ こ で は採ら ない 。
ま た筆 者が提 供を受けた
N3
写本の 複写 (マ イク rcフ ィ ル ム )に は汚損や摩CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 智 山学報 第四十七輯 滅に よる と思わ れ る判読不能箇 所が何ヶ 所かある。それ らの部分 をテクス トで は “ *→ … ← *” で示 す 。 註 (1) 桜井宗信 :Cakrasarpvarabhisarnaya研 究 (1)一原典資料と 註釈 書の書 誌研 究一,『密 教学研 究』 第29号, 平成9年3月,pp ,1−22 . (2) 同 :同 (2 )一訳註 1 − ,『密教図 像』第 16号, 平 成 9年 12 月, pp.1−16. 同 : Cakrasarpvarabhisamayaの大 瑜 伽 を め ぐっ て , 『印仏研』 第46巻 1 号 , 平成 9年 12 月, pp .(124)一(129). (3 ) 基礎作 業は保存状態の 良好なN 、を 基 準 に進め たが 、常にN3 の読 み に も注意を払っ てお り、 特に底本は定めてい ない 。 また これ ら特に重視 し た二写本の 異読は、 両本 が別系統に属 するこ と を明確にする 上 か らも誤写と考え られ る もの まで含め詳細に 註記 し た。 ま た他の 二写本につ いて も、写本 系統 を考える 上で資料と な り得る場合 に は誤 写 と 思 わ れる もの も異 読と して挙げてある。 なお写本 間の関係な ど書 誌的情 報は註 (1>所掲拙 稿に おい て述べ た 。 (4) 桜井 宗信 :『イン ド密 教儀礼研 究一後期イン ド密 教の 灌頂 次 第一』 , 法蔵館,平 成8 年, P .444 ,
CAKRASAMVARABHISAMAYA
[0
]0 苗 nama り色r予Cakrasa
甲 va顱ya[
1
]P・ath・m ・噸 ・・d y・9・S
… eロ・ ・at・ ・b
・ahm ・・ihatipa・bhn・y・m11
[
2
]t・tab・P・fica・kandhah・fikm
・m ・囀 d・y
・t伽 P・・kandh
・V・i・・can ・り1
ユ
vedanfiskandhe
VajrasUrya
リノsa鯛簡skandhePadmanarte6vara
り/sa甲sk盃raskandheV司ra1fij aリノv茸箙 naskandhe V亀
jrasattvap
l
sarvatathagatatve SrT−Herukavajrall〃
cak§u§or
Mohav
勾ra取1
§rotrayorDveSav
勾rahl
ghr百卩ayorirSY
互vajralj1
vaktreR
豆gavajraり!spar §e Mtitsaryavajrall!sarvAyatane §v Ai9varyavajral
)〃3→ _ 4
p畧
thivrdhatull
Patani
/ abdhatuMaraO1
1
tejodmtur Akar爭a4丁1
vayudh 且turNarteSvarT
ら
1
akiiSadh
盃tuり Padmajv五lini〃eva 叩 skandhadh 亘tv且yatane
§udevatavi
蠢uddhi り〃(3)
Cakrasarpvntbhisamya
(Dtn
ptbl%
[
3
]
(a)
tatovajrapaajararp vicintayet//
Oth
Sumbha NisumbhaHath
Httth
Phat
/
i
Oth
ggh4a2
HO
th
Hit
th
Phat /Oihggh4apaya
2
Ha
th
Ha
th
Phat
/
Oth
anaya Ho2
bhagaviirTivajra
H[ith
Ha
rb
Phat
/
parvadidiksuniveSayet//
3
(b)
Urdhvan tu 'sarajalakaipHath-karep-avi'svavajramayirp bhfimim adhitisthet
1
4
tadraSmyavabh-asatovajraprakArarp vajravitanafi ca
ll
5
(c)
Oth
gha2
ghataya
2
sarvadustan HilthPha!
kilaya
2
sarvapapEn H[1thHiithPhat6 7 8
Hath 3 vajrakila Vajradharo
ajfiapayati
sarvavighnanarpkayavakcittavajrarp
kilaya
2
g 10 1]H-umS'
Pha!
1
kilanamantrab
11Oth vajramudgaravajrakila 'ako!aya H'u'm"' Pha! /9
akotanarnantrah
ll
-
1- 2
[
4
]tatat)
svahrdaya A-kateuacandramapdalam ttadupariH[ith-karepa o3 4 5
spharantafi vieintayet lltasyavabhfisatah puratogurusarpbuddhadindls!vasarppajya
. 6
vanditva
ksamapayet
"
tatoratnatrayaSara4angacchet
11
i
[
5
]
tatal]Oth
svabhavaguddhab sarvadhut svabhavaguddho 'ham2
punaljsinyatarpvicintayet cittamtran tuvai tisptlet
X
3
bodhisarpbhfirabhavanaib
pratibhasamatrarp
jfianam
ll
1
lf
Oth SitnyatajfianavajrasvabhAvatmako'ham //
1 2 3
[
6
]
(a)
tatovibhuddhyadharadheyamapdalarpbhairambhadisarpsthitarp
vicintya /*. .4 5
Yaih-karaparilataip
vayumapdalarp dhvajankitandhanvEbharp
nilavarpam 1tasy6pari.-* 6 7-. .-7
Rath-karapari4atarpagneyamarpqalarpraktavamparp trikoparp
jvfilankitam
/
tasy6pari8 9- .--9 ,
Vath-katraparipataipapmapqalarp vartularp Svetavarilarp
ghatankitam
/tasy6pari10 11- -11
khraparioatarppiirthivarnapdalarpcaturasraTp pftavarpaiicatursukopesu
uigifkavajra-.12
13---13 l4
nkitam
1
tasy6pariSurb-kEirapari4atarp
Sumeruparvatarpcaturasraii caturratnamayam. 15 .
astaSrng6paSobhitam
/
tasy6pariHa
th-k-araniriatarp
vi'svavajram/
tasy6pariPaih---e
16
*-kAraparipatarp
viSvapadmam ae!adalarp karl}ikalceSaranvitam11
.-* 17
(b)
tanmadhye Alikaliyogam //1 2
[
7
]
(a)
tanmadhyeHath-kararp
Vajrasattvasvanipakarp
n-an-ara'sminiScarantarp34
vicintayet
//
nispannagma-CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CHISAN-KANGAKU-KAI
Sdnfistakamanditam
ll
--
--7(b)
atha
SmaSatiatii
prakathyate
ll
8 9 lo
diksu
vamena savyeneSfididiksu catuScatuljyoktavyaip vajcap<togragahvaraS ca"ivajvElakurakarafikakab /
8
vibhisa4aS ca parvadidiksuvamena sarpsthital)
//
2
ll
]l 12 13 14
attat!ahasa aiganytirp
1aksmivanarp
hutaganam
1
15
ghorfin
o . .l i- .H-+
-smasananl veqrapa
anena kramepeha tisthantyaspagmaganake vrksfi
o
!7 .
SirisASvasthakankelicUtavgksaSca
parvavat
1
vatakarabjakaS ca"iva
lataparkatiparthivan
ll
4
/1
18
IndroDhanadaS ca"iva Nagendro 'tha
YamAdhipab 1
19
ISano'tha HutaSana-Raksasendro'niladhipab
ll
5
ll
20. .-20 Vfisukis'Ilaksakag
ca"iva
Karkotaka-Padma
eva ca1
-
21 22 ..
Mahapadmo
'thaHuluhulu-Kulikalj
Sankhapalakalj
ll
6
ll
*.
Gaijito
Ghnrpito
Ghora
Avarta-Ghanam
eva ca/
.-* 23
Piira4astahi VlirsapaSCarpqomeghadhipa ime ll7
//
24
(c)
o27 28
. .30 31
rahyalingitam
1
Elinganahhojadvayena vajraghaptadh33 34 rmArnbaradharam/trtiyadaksipak . o 36 . sasthe'' trisilam u 37' O 38
kapalam
/paficame
vajrapfigam 1sasthe
1alamkrtagekharam/ardhacandradhhrinaml " ' -o 40 41 .
damstr6tkatabhisanam
t-- - -t o -* 42 giromaladharinarn/kanthikarucakakundalaSiromanivi - -- -- 46- -46 47mudrasadbhir
bhasitam
/
satparamitayiSuddhatsadbh49
(d)
tasyagratobhagavatT
raktavarpa ekamukhidvi
(5)
rvut\wggpm+twt
rapaflj aramadhyata4
ll
dhdaa
nairrtyiirpvayavyamkiliki1atavah
ll
3
ll
nfare
ghorar[ipauiyetalabhUtasarpghailjgivarayailj
ll
16- --16 ・
dikpiila
nagendrameghendralj11
26
evaip vicintya bhagavantaficaturmukharp krs4agyiirnaraktagauramiti1trinetraTp 29
32
aram
/
aparabhojadvayena3S
are damarukam /catunhe paragulj
1
paficarnekartrilj1
dyatam
/
vamatrtiyabhojekha!vatigarp
vajmhtam/
catunhe
brahmaSirab
/javEmukupamapdjtam
1
39
visvavagrakrEntamaulinam
1
vikmanam/
o
1
grnghradirasanvitam
1
vyEghracarmanivasanam/
43 " 45
bhasitam
1
yajfi6pavftarp
bhasmeti
48
irmudmbhir mudritam
ll
50
bhoja
/
trinetra/
muktakegi nagnti1
Cakrasarpvarabhisamyaa)
ts
g4bl
ee
. Sl 52 53
kha4darnarp4itamekhalfi
/
vamabhtijalingitakapaladusfambAdyasggdharam 1daksiuena*- S4
SS
S6taijayanti
digab
sarvaduspataijanavajrika
1
ka1pagnivadmahatejAsravantT rudhirapriyfi/
.
.-* S7
janghadvayena
sarpvespa mahasukhakarupatmikall
58 S9
(e)
I)EikinTcahm
Khaoqaroha tuRlipipt
l
6e 61 62
nyaset padmadigab sthane sarvasiddhipradayika
ll
8
//
63.64
kl;spagyamaraktagaufa
ekavaktrdg caturbhojab/
6S . 66
vame khatvfingakapalahasta
daksiqe
damarukaitrikab
ll
9
//
67 68
trinetrA muktakeSi nagnd alikJAsanasarpsthitalj
/
69- -69
darpstral[arfilavadanal)
paficamudtavibhilsitAb
ll
1O
11
70 7tvidiksu catvaro
bodhicittadibhandakah
/
-
72- 73 -72
catuljpojasamuddispardgadimphaviSuddhitalj
1/
11ll74 75 76 77
(f)
prathamafi
cittacakram astaranflavarpavajrdvalTvibhasitam1
tasyapitrvdrePullira
78 79 80 81
malaye
Khapdakapalina-PracapdE
/
uttareJalandhare
Mahalcamkala-Capdaksi
1
pagcime
82 83 84 g5
Oddiyane
Karpkala-PrabhavatiXdaksipa
Arbhude Vika!adarps!iipa-Mahanasa
IPi!ham"
agneyaibtGodavaiyaflitsutavairip8a8-viramati1nairrtyati RAmesvare
Amitabhcoa-Karva?-l
o
92 93 94 . 95 96
/vfiyavyan Deviko!eVajraprabha-LankeSvar-i
1
ai
Satiyarp
Malave
Vajradeha-Drumacchfi
97 98 99
yfi
/
Upapitham
ll
iti
cittacakramll
]oo 101 102
(g)
dvitiyavakcakrarp
raktapadmbvalisamayuktam/
tasyapOrvare
KAmanipe103 104 105 106
AifavatT/uttara Odre Vajraja!ila-Mahabhairavi
1
Ksetram//
107 108 109
pagcimeTriSakunauMahavTra-Vayuvega/daksipeKoSaleVajrahainkara-Sufabhaksi
/
upaksetramll
110 . tll. 112 .lt3 114
AgneyArp
Kalinge
Subhadra-Syamadevi
/nairrtyarpLanpake
Vajrabhadra-Subhadrd
1
e
11S
Cchandoham
//r16 117 r18 t19 120 121
vayavyaip Kaficyam
Mahabhairava-Hayakarpft
/
aigftnyaTp Himalaye122 123 124
KhagAnana
/
Upacchandoham
11
iti
vakcakram ////125 126 127
(h)
tgtiyarpkayacakrarp
suklacakravaliparivgtam
/
tasyaparvhre
pretapuryam
129 130
Cakravegfi
1
uttareGEhadevatayarp
Ratnavajra-Khapdaroha/Melapakalj//
[31 132. 133
pa'scime
S4ur-as.!re
Hayagriva-SaupdinV daksipe SuvarrpadvipaAk'a'
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CHISAN-KANGAKU-KAI
ew-\vaasua+kpt
t34 L35
cakravamii4i
/
Upametapakal}
ll
tS6 . 137
agneydrpNagare
Snheruka-SuvMma'
/nairrtyarpSindhau
Padmanartegvara-Mahabalaf
e
. 138
Smasa'nahll
.
139 1`ro
vayavyam
Marudege
Vairocana-Cakravartini
/
aiS'a'nyarpKulatayarp
i42
Mahavirya
/UpaSmaganat}ll
iti
kfiyacakramll
Khaudakapaladayo
vird ekavaktfag caturbhojnlj 1l43 . 1"
trinetrfi
japamuku!ankapa!fakab
ll
12
1/
. I45
alinganabhojadvayena
vajravajraghapta1
l46 . I47 l48 i49
vamabhoje kha!vatigan
daksipena
damarukan
tahi"
13ll
l5g !51
paficamudrddighmiS
ca aiiqasanasarpsthitab1
IS2 IS3 154 15SPraca"gaditath"a'devya ekavaktrd
dvibhajfill
ff
14ll
. tS6 157
alinganakapalahasta
dustatajanakarttikil\
f
158
trinetfaraudrartlpi\yE mukuta}cegaviajidilj lll5ff
advayayogasamapanna
digambaradharEi
pariiljf159
kapthika
ca4akeyEifakuptalanxbrahmas"trakam
/
160
ka4!halarlik!.;tagiromhlamekhalaghurghuitwavailj
11
16
ll
(i)
purv6ttarapagcimadaksipadvdresu
/Kal[asyi6ilJtukasY6EsvanasY6X
gf:-
ka,m,Y£
5h.if/6
l67 l68
agneyanairgtivayavya"i
s'anakorpesu/
YhmadaPYamadtiti
YarnadarpstripT
Yamamathani ceti"
;69
yatha
Dakiniga4asya
tathaKakiisyadi
tubhedatab
/
17e !71 i72 t73 l74
vidhiSisthds taim
devyau
dvau
hinipaumanoharaull
17ll
l75
pretfisana
mohaghofalj
sattvamhakarup6dyatlilj i176
sarvesam eva virayoginindrp
lalAte
vajramiilti fil8ii1 2
[
8
]
ataljpararp
saptatrirpSadbedhipaksikadharmii
devatayegena
yuajaniyah
/1te'pi3
kathame fk'ayanusmgtyupasthanarp
rpEkini
1
vedaRanusmEtyupasth-anarp Lftm-af
4
dharm-anusmltyupasthRnarp
Kka"garcha
f cittanusmgtyupasth'anarp Rijpi4il
5chandarddhipadabPracapee
1
viryarddhip"adag Ca4eaksi /mimarpsarddhipadalj6 7
bh5vati/
cittarddhipadeMahandsd
X
graddhendriyail}
VTrarmati
!viryendriyailiKharvarT
<7)
CakrasamvarfibhisamyaOtnenMfi
8
/
sopindriyarp Lafikegvari/
samdhindriyaipDrumacchaya
/
prajfiendriyam
Airtwati
i
Sraddhabalam
Mahabhairava
1viryabalarpVayuveg-a
1
smgtibalarpSur'abhaksi
/
9 10 .
samadhibalarp
Syiirnadevi
/
prajfiAbalarp
Subhadm1
samildhisambodhyangarp-
-rpil
1
v-iryasambodhyangarp Khaghnana/
pritisambodhyangafiCakravegh/
11
sambodhyafigafi
Kha4daroh-a
1
dharmapravicayasambodhyafigarp
Saup4in-i
/
, ,12 .
13
srnrtisambodhyangafi
Cakravarmi[}i
X
upeksasambodhyangarpSuvifa
/
samyagdgstir e.14
Mahabalfi
1samyaksankalpagCakravartini
/
sarnyagvfig Mahavirya/
samyrmtalp 'Kakasya /samyaghivab
Ulifklisya
/samyagvyayamabSvdnfisyE
/
samyaksmgtib15 16
nisy5
1
samyaksamAdhaubhagavan-Sri-Henkavajral}
/
anutpannm kugalanatp17 18 17
mal}liniutpadanarp Yamada!r1utpmm
kuSim
dhrm.
saipraksaparTi19
dttti
/
utpantmakugalatiaip
dharmaparp
prahaparp
Yamadarps!ripT
1
anutpanmham20
akuga15nhrpdhmmanutpadanarpYamamathaniceti1/
//
[
9
]
(a)
athatall sarppravaksyatnikayamapdalam
uttamam Ii
p#hadikrarnayogena
daSabhbmiviguddhitalj
//
19
ll
(g)
P[iJaO AGo
Rs
De
Ma
ka
O
Tri
Ko
Ka La KA Hi PreGr
Sau
Su
Na
Si
Ma Ku//o
3 4 S
(c)
Pull-rramalaye
Sirasi
Pracapda/JalandliareSikmyaii
Capdaksil
Oqdiyane
daksi-67 8 9 10
nakarne
Prabhavati
/
Arbude
mastakaprstheMahanasa
/
Pi!harp
pramuditabh[lmib//
--
11 12 13
r(imadhye
Kharvari
1
DevTko!e
Godavary-am.
vamakarpeViramati
1
RameSvare bh. 14 15 16
caksuso
LankeSvari
1
MEIave skandhadvayeDrumacchaya
1Upapi!harpvimalabhamilj17
1
cittacakrasya khecari//18 19 20
(d)
KtmarOpe
kakusayor
Airavati1
Odhre
stanayugaleMahEbhairava
/Ksetrarpprabhalcaribhamib
ll
21 22 23
TtigakunaundbhauVayuvegi
/
Kogale
ndsikagreSurdbhaksl
1
Upaksetramarcismatr-bhtmih
//
24..25 26. 27 22 28 29
Kalinge
mukheSyatnadevi/
Lampakeka!)the
Subhadra
/Cchandohm suduljayabhilmibll
30 -24 31 32 33 15 34
Knficyaip
hrdaye
Hayakarx}ii
1Himalaye medhreKhagiinand
/
Upacchandoho
'bhimu-o
35khibhifmib
1
vakcakrasyabhiicari
"
36 .37 38 15 3g
(e)
Pretapuryarplinge
Cakravegfi
/
Ggha
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CHISAN-KANGAKU-KAI .dOrangamabhamilj
U'
40 41ifmewagpm-f-tva
42 15 43SaurdstraarudvayeSau4dinilSuvargadvipejarpghayogCakravarmipt/Uparnelapakam
acalabhUmih 1/ ' 44. 45 46 IS.Nagare
' milj"
48. 49Marav
angusthayoSCakravartipt
1
KulatayAip
janudva
Sl
dharmameghabhiimilj
1
kayacakrasya
patalayasinill
i
[10]
kilyavalccittabhedenatryaksarasvabhavatalj1
2 3 4
svargamartyapata1air ekam[inir bhavetksarpat//20 1/
S 6
jhatitakarayogatmajhatitakEramudravat/
jhatita
sarvasarverpajha!ita
mantram uccaret //21//7 8 9
v ' c.
-Om
Alj
Hbth
ll
Om
sarvavirayoginikEyavakcittaveqrasvabhavatmakoOin
vajraSuddhah sarvadharma vajraSuddho 'ham11
1- -1
[11]
(a)
tataljkavacadvayarpjfiatvajfianacakrarpvibhavayetl2 34
samayacakre praveSyasamudrdmantre4a yoginal;//22ll
5 67 s
(b)
-- ' ole n 12
Sikhayam
1
Vai$a;
He skandhadvaye 1Hbrb
H[ith
..-13astram
11
14 IS 16
prathamarp
Vajrasattvena
dvitiye
Vliirocanasthitab1
tgtiyePadmanartegvaroraja caturthe
gri-Heruko
18 19
21 22 *". 23 24
25-O thVlithVajravattihi/Hath
27 .
fHa thHa thSanttasanl/PhatPhat
Capdika
/
sarvangesv astramll
*-- 28 -*
nabhau hrditathAvaktre Sirahgikhfistrameva ca
//
24
//
n 1
[12]
(a)
knv2gragranthyakhalumadhyasacr/
-o angus!havajrau dgdhasarpprapiqya1
2- .-2 3 45- -S '7 s 9 imntapAd6rdhvadEs!istumilrdha-Pheth-khranadatalj /(9)
47ngulisu
Suvita
/
Sindhau
padap;,s!hayor
Mahabala
/
Smashnaip
shdhumatibha-15 so
yeMahavirya
1
UpaSmaSanarp
'ham
fX
atha kavacadvayam vaksye
ll
Oih
Hab
hrdaye
f
Na MalitHi girasi/SvfiH2 Hit9
13--.
Hoh netrayob
/
Pha!
Hain
sarv{ingesv17
'cyate
/
20
paficameVajrasaryetisas!ePararniigval;sadbhib
kavacasya
raksitam//
23
ll
'-Zs-* 26
Ybiil
Yamini
/
Hrt'trnV'
Mo
th
Mohani /Hreth
HitTthSaficalini6
Cakrasamvardbhisamyaa)
Mllit.
bl
fi
10
dagadiglokadhatusthavlrayoginyakarsitab
//
26
//
Ll 1
Oth
yogaSuddhal1
sarvadharmabyogaSuddho
'ham//
12 l3 14
(b)
tatohrdayamudrddeyafvAmadaksipapapibhyatpbhramantaTTiOfikin-ijAlasatsukhaml/
c
L 2
[13]
Oiii
Srivajra
He He Ru Ru KarpHaifiHath Pha!dakin-lj'alasarpvaraTp
Svaha/3 4
hgdayamantraljllOih HribHa Ha Ha thHitthPhat
1
upahgdayamantralj/l
5--Ofh
sarvabuddhadakiniye vajravarpaniye Hnth
Hrtfri
PhatSvaha/hgdayamantralLll1 --5
Oth vajravairocaniye HU
th
Hifth
Pha!
SvahA
/
upahldayamantrab//
6Oifikara2 Ha thHa ihPhat/Oth PracandeHaM HitthPhat
1
Oth
kuru2
HU rbHO th- t-
-Pha;
/
Oth
Capdaksiye
Ha
thHa
inPha!
1
Oin
bandha
2 Ha inHath
Phat1
Oih
7
vatiye HiliiiHii
th
Pha!/Ohi
ttasaya2HOth
Hi]th
Pha!1Ofri
Mahanase Hath
HUM
Phag8 g 10
/
Oth
ksobhaya
2
Ha
inH[i
thPha!
/
O
inViramatiye
HO
inHa
inPhat
/
O
rbHrrih
2
Ha
in11 12
Hit
thPhat
/
Oin
Kharvariye
Hti
ihHit
thPha!
/
Oin
Hrab
2
H'u
m"-'H-u
m'-'Pha!
/
Oih
. 13
LankegvariyeHain Hath Pha!/
Oin
Pheth 2 Hbth Hain Phat/Oih Drumacchyaye]4
Ha
inHn
in
Pha!/
Oin
Phat2 Hain
HaiYiPha!1
Oin
AitavatiyeHain Haifi
Phat/
Ofh
ts
daha
2
Hath
Hath
Phat
1
Oth
MahAbhairavTye
Ha
rbHa
thPhat
/
Oth
paca
2
Ha
ihHtt
rb16 17
Phat1Ohi Vayuvege HU thHa thPhat/Oth bhaksa2 vasa rudhirantramalabalambine
18
Haih HitihPha!
1
Oth
Surdbhaksrye
HUih
HUfii
Phat1
Oth
g;hpa
219 2o . 21
jarpgasarparp
vA taojaya2 Hath
Hath
Pha!l
Oth
SyAmadeviye
Hnin
Hnifi
Phat/
Oth
22 23
akattha
2
Ha thHa thPhat/
Oth
Subhadre
Ha thHa thPhat/Oih Hrith2 HO ihHa th-- -
-Phat
/
Oin
Hayakarpe Ha inHO thPhat1Oihjfiau
2 Ha thHa thPhat/Oth Khaganane24
HathHii
th
Phat/Oih ksyEth
2 Hitth
Hath
Phat/Oth
Cakravege
Hain
Hit
thPhat
l
Oih
25 26
Hath 2 HU thHa
th
Phat/Oth Khandarohe HitthHUth Phat/
Oth
Hriifl
2
HO
thHU rb- --
27
Phat
/
Oth
Sau4qiniye
H-um"'Hath Phat lOth Hitth2 H-umL:'H-umL:'Pha! /Oih28
Cakravarmipiye
Ha ihHa rbPha!/Orb kili2 HU thHiithPhat/Oth SuvrreHitth
Haifi
29 30Phat4 1Oth Sili2 Ho
th
Hnih
Phat+/
Oin
Mahabale
Ha
hi
Ha
th
Phat
-1
Oth
hili
2
Ha
th31
Ha
hi
Pha!/Oth CakravartipiyeHa
th
Hth
ih
Phat
/O
ihdhili
2
HU inHa inPhat/Oin32 33 34
Mahavirye Ha
hi
Ha
th
Pha;
/
Oth
Kakasye
H(i
th
Hii
th
Phat/Oth UlakasyeHn ffiHOth
. 35 36 37
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CHISAN-KANGAKU-KAI
ue-ifwagva+twa
38Ho
th
Hath
Pha!fOth YamadatTyeHOth
Hath
Pha!/Oth
Yamadarps!ripiye
HO
th
Hath
]9
Pha!1OfriYamamathaniye Hit
th
Hitth
Pha!lOhiPakiniye
Ha thH-umW Pha!/
Oih
fame
Hitth
Haih
Phat
/Oth
KharpdaroheHafriHUth Pha!/
Oin
RUpipiye
Hath
HOih
Phat
//
.
40 4t
tt t J t
Ofh
namo bhagavatevTreSZya HO thHa iilPhat/
Oth
mahakalpagnisannibhaya Hath
Hfi
th
Pha!1Oth
jatamukut6tkataya
HitthHn hiPha;/O in42 43
khEyaHath HrtthPhat/ Oth sahasrabhujabhasutaya
Hath
Harb
Pha!/
Oth
- 44 tt t 45 t
S6dyataSalakharvangadhari4e
Ha
th
Ha
rk
Pha!
1
O
in
vyaghracarmEmbaradhafaya Ha th46 47
Ha
th
Phat1
Oih
mahadhamfindhakAravapusfiya Hn ihHit
inPhat
1
arcanamantrab//
1 2
[
14]yatha
hi
jatamAtrerpa
snapitalt sarvatathagatalj 13 4
tathAharp snfipayisyami guddharp
divyena
varirpa//
27
11
-5 6
Oth Ab sarvatathagatabhisekasamayagriye
Ha
ih/
abhisekamantralj//
1 2 3 4 s 6
[15]
Oth vajfarali HoljJabHaiii
Vath
Hob
VajradAkinyabsamayalj tvaipd!gyaHolj7 8 9
1/vajraajaly-a Urdhvarpvikacaya
balin
dadyat
niSardhake /1Oth kha kha khahikhahi10 11 12 13
sarvayaksarAksasabhatapretapigac6nmadapasmarad'akadhkinyadayah imarp balirp
14 IS 16 17 18
grhuantue samayaTp raksantu mama sarvasiddhiqi
prayacchantu
yatha"ivaTp
yath6s!arp19 20
bhuajatha
pibatha
jighratha
matikramatha mama sarvak-arataya satsukhaviguddhayesahayaka
bhavantu
Ha
th
Ha
th
PhatSvaha
ll1 . 2
[16]
nakhadantayobKha\qakapfilinab
/
keSaromnor MahEkankalab 1tvagmalayolp. 3 4 5 6
Kankala!]/mArpse
Vikatadarpsfrirpab
/
snAyuljSuthvairirpalj
/
asthisv Amifabha!1/bukke7 . 8 9
Vajraprabhah/
hrdaye
Vajradehah1aksyorAnkurikah/
pittarli
Vajrajatilah/phupphusarp-- - -
10 lt 12 13
Mahaviralj1antrarp Vajrahnthkmalj
f
gupavartyob
Subhadra!]
/
udararp Vajrabhadralj/14 IS 16 17
pun-s.arp
Mahabhairavab
1simantarp Vinipaksa4)/glesmbMahAbalalj1
piiyarp
Ratnavajra!
tls 19- 2o. 21
1
lohitarp
Hayagrivab
/
prasveda
Akagagarbha!}/
medarpSnherukal)
1
agru22 23 .
Svaralj
1
khetarp
Vairocanalj
/
sirphaparli Vajrasattvak}llevarp virangaviguddhilj11
1 2
[17]
malamantrfidi yad viraipbrahmasbtrfidikalpitam
l
3 4
caturvirpgativirarp tugariredhatukalpitam
//
28
//
s 6
\a4bhihkavacasyavlrepa mudreyarp gatragobha/
.
Cakrasamvarabhisamyaa)
tn
pt.
fif
gil
78-- .-.8 9
VajravatAhyayan mantran kapthekao!hikamandanam
1/
29//
le 11 l2 13
hrdayamantrepa
devasya
mala vaiSatardhabhasita
/
ol4 . ]5
saptaksarasya mantrepa
kupdalan
kapaaSobhanam
//
30
//16 17 18 19
sarvabuddhasya
dakinyaS
carmambaradhampara
1
20
sadyoginfti
mantrepa mekhalakEtabhOsanam ll31ll21
sarvacakrasya yoginyamantrapanakaro!akam
1
. 22
Vairocanitiyan rnantran kapAlalarpk!;tagekharam//32ll
e
23 24 2S
evalp vicintyam atmatlam
aksepamantraTII
suraksitam1
26 27 28
brahmacaryarpsada bhatvamantrarp vai as!apadarcitam /133//
29
itisaficintya yogatma sarvasantrtlsava[jitalj /
30 3]
vicared yogimmhdhirm cakrasarpvarasarpvare
11
34
1/
32 33. --33
paficavan]asamEcaraekavaruan tukalpitam1
34 3S 36 nirvikalpakacittatma bhubjadhvarp
kamapaficakam
/
37 38
siiphavad vicared
yogi
sarvagarpkavivaljitab//
35
//
i
[18]
alkilipurodhyatv5mdnyogena vigramet1
2 3
bhavayen
nabhimalastharp samparpafi candrama4dalam /136 //4 5 6
tasya madhyagatafi cinted aksaram paramam padam 1
7
bhavayed devatiir[iparpkayavakcittavajripamf
8-. --8
pip4atitarpbhavettasyabhavayetcittam eva ca lf37
11
9 10 11
acintyafi cintayet so 'pi
cittafica"iva na laksitam/
12 13 14 IS ]6
cintayet so 'py acintyaip vai tatabpfapsyati
dharaptm
//
38
//
.1 2 3
[19]
khatvatigadevatamitrtibprajfiadamarukadhvanib/4
dinastubhagavan viro yoginitatrirucyate 1139 //
5 6 7 8
nirvananirgatarp virarp sas!hamaficittanirmitam
/
9 IU
guddhadharmasya nirmb4arp VarEihirUpadargitamll40 //
11
gri-karamadvayajf5anarp hetihetvadigttnyata/
12 . 13
ru-katrapagatarp vy(lhan ka itina kvacitsthitam //41/1
1 2 3
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工
智 山学報 第四十 七輯
cyutik 盃le tu
yogin
亘q16riherukadivirayogini
〃42 〃12 5
n巨n盃
pu
§pakaravyagra
n且n5dhvajapatakina り1 1 6 7n巨natUryanirgho 睾aiりmigTt6paharataj[/ s
mgtyur nAma vikalpo ’
yarp
niyate khecarTpade〃43
〃ity匪mn 翫yaparampa癒paricayadunmUlit伽 tadvayair * l
akmntadvayadharmarajyarasikair etannayanve 爭
i4am
!Sri−LUyibhir amlbhir eva vacanair 五k
誓§ya tantr盒ntararp
raudradambara −Sarpvaf5bhisamayal) so ’yarp samudde6ita 尊 11
忌ri−
Lityipfidaviracita
一蠢ri−Cakrasarpvarfibhisamayall
samaptaliL 〃 〃異読及び校註 [0]・[1]
lK ・9・i−H・rukaya ;N
、.N、 V・
j
・a繭 y・・Tib・‘
dp・1・D・ rj ・ ・em ・dpab 1・phy・9・
llt
・hal 1・ ’ は ‘ §rl−vajrasattvaya’ を示唆 する。 2N −vihArin 且. 2 ・ [2] IN , sarpjfiana −・ 2N2 gh竡卩e・3 筆i者が提供 を受け た N3 の複 写は第 2 葉が欠損 して お り、以 下 下掲 註 [4]−6で示 す 箇 所 まで披 見 し得ない 。 4 K Padmanarte6vari ; N2 NarteSvara6 ca .
5N2 Padmadvalini. Tib.‘Pad mabi dra ba can’ は ‘Padmajalini’を示唆する。 な お Skt.
の ‘Padmajvalini’に対 して Tib.が ‘
Pad malli dra ba can
’ を示すとい う在り方は Panjikti に お いて も確 認さ れ る。 [
3
] 123456N HU 而, 1Kv 匍ravidy 諏葡a. K ・ N2 −mayl ・ K −rasmya −. K −du亊些avidy五n. N, は こ れを欠 く。 (13) N工工一Electronic LibraryCakrasarpvarabhisamyaの原典研 究 7K −vajr5n . 8Nl はこれ を欠 く。 9N , はこれ ら真言名の提 示を行わない 。 10N2 はこ れ を欠 く。
11K −kilam;N2 は次の ‘ako1aya’ に続 けて ‘−kilakolaya’ とする
。 [4] lK −h εdayaye;Nド hEdaye. 2N −khrarn, 1 ・
3Kcintayet. Tib.‘bsam par byas且a’ は ‘
cintv5 ’ 或い は ‘ vicintya ’ を示 唆する。 4 Nl gurubuddh五一. 5N2 は ‘ svad罫vガ と し て お り、原写 本に ‘ svarp dgs1va’ とあっ たこ と が推定 される。 6K 及び N ,はこ こ で次の ような 一節を付 加してい る (但 し後者は第 2 葉の 欠損のた め ‘ *’ まで披 見不 可):
trir ucc 翫ya/Heruka ity ak§aratrayalp yath副krama叩 §irasi ka叫he h菖daye ca vinyasya l he*−
tvapagat的sarvvadhamm 繭 1Uh亘paga庇嘩sarvvadharmm 的 1na kvacit asthit巨s(K asthita)
sarvvadharmm 帥 〃 iti svam atm盃naIp tath且hi (K tath訌bahi)sthiracalapad 巨rth且n
ni甫bha§娩tya pUrvvapra阜idh巨nava 螽at 10 嶺 A りHOf益ity ak§aratrayam (K traya>ak温§adege
10rdhvadhodha颱 amepopalabhya ity ak §aratraya 叩 (K traya)yathakramepa prave§ya
な おこの 部分 に関して は 「本 文註」 (1) 所掲拙稿で も触れ た。
[5]
IN1 は これ を欠 く。
2Nl −SUnyam・
3Tib .は ‘
byan chub sems ni bsgom pa yis’ と してい るため原本に 」bodhicittabhavanaill’
とあっ たこ と が推定さ れ る。 [6 ]
lK 及びN ,は ‘ mapdalarp ’で は な く ‘nipasya’と し、 N2 は ‘ niparp syat’ と す る。 2 K −susthitam .
3NI vicintayet . Tib.は こ れ に相当す る文言を 欠 く。
4K は ‘
calatdhvajafikita −Ya
th
−kmadhisthitamadhye bhEgam’ と す る。 5K −varpa り, N2 はこの複 合語を欠 く。 6 K, N2, N3 agni −. 7N −konakund洫kitam. 2 ・ … 8N3 は ‘ap ’ を欠く。
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工
智 山学報 第四十七 輯
9K は ‘va…恥1舳 a寧 g始彝kit鄲 舘klavar粤a−Va漁一kfirddhi睾
Ptiitarn
, と し ギ水輪 」の様 相 を よ り詳細に述べ る。漢OK Plthivi.
11N は これを欠く。
2 。
蒸2KvajiAhkita−Lath−}齲 曲 玉帥重ta畢 madhye bh盈ga.
夏3 N2 tasya paripata叫 匪4 N 美 一maya ・ 15K は ‘ ni am ’ では な く ‘ paripatarn’とす る。 16K は ‘ pa恥a重a嘸 ’ では な く ‘naj5tam ’ とする。 17Nl は こ こに‘iti yoga uk 紬 ’ を付 加する。 これ はこの部 分 まで を四種瑜 伽 中の ‘ yoga’ に配する Panjihaの説を踏ま え た もの と考え ら れ る。 [7] 1N , −madhya ・ 2K , N3 −ni§caratalp ・
3Tib
.‘ bsamsla
’ は ‘vicintya ’ を示唆する 。 4Nl はこ こ に ‘ iti飢 hayogaガを付 加する。 これも上掲註([6
]−17)と同じく ‘ anuyoga ’ に 配するPα解緬 の 説を背 禦に持つ 誤写 形と考え られる。 5N は ‘ tatS で は な く ‘ tato’ とする。 26K −madhye . 7Nl は こ の (b)全 体及 び (c)冒頭の ‘evaip vicintya ’ を欠 く。 なおこ の 点に関して ’ は 「本 文 註 」 (1) 所 掲 拙 稿 をも参照 さ れ た い 。 8Kdi §u. 9K −diSuS. 10K −pravaktavyarp・ llN
a揄鯒 8a. 3 ・・ 12K は 以 下 ‘ ai語ny言m ’ とあるべ き全箇 所に おい て ‘ i鮪nyam (1漁 nya )’ と表記し て いる。 13 K −vana . 14K −asane. 15N , ・kara・ 16 N3 −P葱lanagendro・ 17 K −bsvatthaka−, 18K lndra. (15
) N工工一Electronlc LlbraryCakrasamvar且bhisamyaの 原典研究 19K Hut袞sana −. 20K vasuki−Taksa蠢. 21K はこ れ を欠 く。 22NHuluhhuluh −, 3 ・ ・ 23 N Var§a6, 324K , N2 ,N3 は ‘ k畧§
pavarpa
’ をこ こ に挿入 してい る。 これ は 「世尊」の体色 を 述べ た もので あろ う・ 25K ,N2 ,N3 は ‘ gaura’ で は なく ‘ pita’ とする。 Tib.は四面の色に関する文 言をこ こ では記さず、 更に後の箇 所で 示す (下掲註 41 参照 )。 26K はこ こ に も ‘ kg§4aSyamaraktaprtam iti’ を付 してい る。 27Nz はこ こに ‘ 1alale吻 ra漁 1adhafarp’ を挿 入するが、 文 脈上不 要である。 28N 、 は ‘ asana’ では な く ‘ pada’ と する。 29 K ,N3 −krampam巨nam ・ 30K は ‘ alifigana’ を欠 く。 31K ,N 、,N2 は ‘ gha噸 ’ で は なく ‘ vajraghapVa ’ とする。 32N1 ,N2 は ‘ dharam’ を欠 く。 33K −dhara, 34N2 は ‘ kare’ で はな く ‘ bhuje’とする。 35K ,N, は ‘caturthe kartri 1 paficame paragu’ とする。
36Nvame . 237N3 はこ こ に ‘ ca ’ を付 加する。 38 K ,N3 −Sirarp. 39Tib .‘
sna tshogs rdo 加s mtshan pa尊i’ は ‘vigvavajfarikita ’ を示唆する。
40K da§!o−;N2 ,N3 drarp§
to
−.こ こに 限 らずこれ ら 三 写 本 は ‘dalp曄a’ や ‘ darpspt’ を 常に ‘drarp§pa
’ 及び ‘ drarpsti’ (或い は今の K の ように ‘【p ’ を脱 落させ た形)と 表記す る。 以 下 この点に関しては註記を略 す。41Tib .は こ こ で四 面の色に 関 して次の ように記す :rtsa balli shal mthifi nag shal g−yas pa
§in tu ser ba 1 rgyal padma−di gaりi mdog can l g−yon mar ka ta且ta buりi mdog can 1. 42K ,N, は ‘ shrdra ’ を欠 き、代わ りに ‘ Satarrdha(但 しN 、 は sarddha ) ’ を ‘ ma1 ざ の後に付す。 ま た N , も ‘ satfirddha ’ を加えてい る。 恐ら く当該箇所 を 「五十連の 人 頭鬘 」と伝え るテ クス トが存在 し たの で あろ う。
43K −ma りibhO睾ita単 ;N2 −vibhO 婁atarp.
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工
智 山学 報第四十七輯
45K bhasma ceti.
46K 睾aOvibhn §ita甲 ;N3 §a(
lbhi
bhU§itarp.47K ,N1 −viSuddhatv 蚕t. 48N3 mudrdy 巨. 49N3 −varP m ・ 50N3 −net曲
p
, Tib.で は ‘ dvibhuja’ と ‘ trinehガ の順 番が 入れ替わっ てい る。 51K −kapala了p ca ;N2 −kapAlahastalj. 52N1 は ‘ adya ’ を欠 く。 53K ,N, dak鱒e. N, dakSupeも同 語の誤写で あろう。 54Kdi §a;N2 diSaり. 55K ,N2 sarv(v)En・ 56 N , −teja尊. 57K ,N2 ,N コ εa町顕ve噸 . 58NKhandaroha , 1 凾・ 59N3 RUpipi1p. 60K ,N3 −di§a ;N2 −disa.61NI −prasadik的. Tib.‘don thams cad grub par byed pa ’
は ‘
sarvArthapras 盃dhaka’ を示唆
する。
62Tib .は こ こ に ‘
pad mahi phyogs kyi gnas su ’ を付 加する。
63K ,N3 −sy五mfiraktapita;N2 −gaurd ca. 64K ,N、,N, はこ こ に ‘ yathakramepa mukhaviSddhitah ’ を付加する が、文 脈上 不 要で あ り、 また Sloka調 を破る こ とに もなる。 65K ,N3 v巨mena . 66Kdaksinena. 67Ni −keSinyfi. 68Nl は ‘ 2sana’ を欠 く。 69 全写本がこの一連 を ‘
ragadimohavi 舶ddhitaり’ (筆者の numbering で は第11偈末に 相 当)の後に記すが、 文脈 及び チベ ッ ト語訳を考 慮 しこ こへ 移 す。 70 N catv齎e. 17 且K −bh巨ndak 五n. 72NI はこの一連 を欠 く。 73Tib,‘
sems tshim par byed pabi mchod pa’は ‘cittapitjasarptarpita ’ に類 する原文を予 想させ る。
(
17
)CakrasaIpva面bhisamya の原 典研 究 74N3 はこ こに
‘ kぎs?a’ を付力目す る。 75K ,N,,N3 −ara叩. 76Nl は こ こに も ‘ nPta’ を挿入する。 77N1 は これを欠 く。 78NP 毯圭ka −. 玉 79K −P亘linab;N3 −P盃lina1P・ 80 KJalandare. 81N , −kaipkalarp・ 82K ,N2 U4iy5ne.
83N3
は ‘ Prabhavati’ を常に ‘Prabh
瓢ma げ とする。 こ の点に関し て は 以下註記 を略 す。 84All MSS dakSine. 85N 、,N3 pτ鎚 .以下 同様の 形式で 二 十瓣女尊の十 巡 礼 地へ の 醜巌が示さ れ る が、 NE は一貫 して十巡礼 地の名 称を記 さない 。86Kag 踐ya甲 ;NI 義gneyyad ;N2 agnayo ;N3 義gneya・
87N2 ,N3 God互vary 五.
88K ,Nジ vai 的鄲 ・
89K ,N2 ,Ns は常に ‘
nai tyam’ を ‘na 導y珈 ’ とする。
90KAmit 査bha牟 ;N3 Amit百bhas.
91KKharva 頁;N2 KharvvalT;N3 Karyarirp. 92K v5yau . 93K −ko婁a ;N1 −kotte, 94 K 一 茎》rabha 甲 。 95 ‘ aiSanyfim’ とあるべ き箇所で K は ‘iSfinya(m )’ と、 またN3 は ‘ eganya ’ と各々 常に表配 する。 96 1くニーdehain. P
97 N2 −machay2rp ;N3 −mach 羅yab・
98N2 ,Ns vi!ha. 99N −cakrah. 3 ・ 100K ,Nl ,N2 は こ こ に ‘ raktarp ’を挿入 し、 「語 輪」の 色 を規 定す る。
101K −sa舩 vぎta卑 ;N2 −sam 駐vatta i Nゴ 巨vallm 嚢蠢riεa恥
102N1 ,N2 parvvare.
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 智 山学報 第四十 七輯 104K −
jatila
嘆1. 105K ,N3 −bhairava. 106K ,N2 K§atraiP・ 107 K ,Nコ ーvlfar莟L lO8 NI Kosale・ 109N3 一 ra 甲・110K agnyti;N2 agney 五Φ ;N35gney乱 玉1玉 K ,Nコ ーbhadra甲 ;N2 −bhad甫. 呈12K ,Nz Syfima−;N3 −dev玉甲・ 113Nz La1算ke. 114N3 Vajraprabharp. 115 N3 Cchandoh盃・ 蓋16Kv 亘yau . 117KK 醗ci ;N コ Kiificike. 118 N3 −bhεヒ糞rava1罫・ 119N ジkarり甼亘叩. 120K Hem 義iraya. 蓋21 K 一旬(sah. 監22K 一段nana , 123 N2 −cehandoha ;N3−cc難andQ ・ 124N3 eva町1 v亘kcakra尊, 125K は これ を欠 く。 また N ,,N2 はこの後に ‘ Suklarp’ を入 れ、「身輪」の色を規 定す る。
!26Kca 飆 a甲ca va翫 a貰ak脚 ;N2 Suiclacd孺vaiir a玉a;nkltaip;N3 蓉uk1蹂va 卿 aca va 厭
ala単kε田卑. Tlb.‘gsu飜pa sk親瞬 ¥khor lo ni dkar茎)o s耄e /摯khorめ
1
}藍phren萋)as yons su bskor baりo’は ‘tgtiyarp kayacakraqi Suklarp cakrava !iparivgtam
’ を示唆 する。 127K −puryfi. 128N , ・balarp. 重
29
N3 −vegfirp ・ 茎30 N3 一τoh 蕊lp. 131K ,N2,N3 Saufa§喜e・ 132N3 −g耐 a 甲,133KSau りi;N2 Saundini;N3 Sau 四ipT.
(
19
)Cakrasamvarfibhisamyaの原典研 究
134K −varttini .
135K −mel 巨paka.
136Kagnyo ;N2 agneyo . 137N3 −e善vara 叩.
138N , srnasatlarp ;N, sma §anarP・
139NMerau . 2140N3 −rocanarp ・ 141N −satvam . ] ・ 142N2 一蠢ma 舖na甲 ;N3 −s皿aSana り. 143K ,N、,N, はこれを欠 く。
一方Tib.はこ の後に ‘mtshe ba gtsigs pa (daipStrotkapalj)’ を更に付加す る。 144K は ‘ 謡kapa些
la
’ を欠 く。 145K は ‘vajra ’ を欠 く。 146Kvame . 147K ,N2 ,N3 dak謦iりe. 148Kdamarum , 149N は こ れを欠 く。 2150K ,N , はこれ を 欠 く。 151K は ‘ samsthitah ’の代わ りに ‘ stha’ とする。 152N2 −adyas. 153NI devya・ 154N −vaktrl . I l55 N は ‘dvi’ では な く ‘ catur ’ とする。 3156K −tarjarpf−. 157N2 −vajrik且n. 158K −rdpinl;N2 −rUpipa .159K −keyurarp ; N2 −keyOra叩 ;N3 −keyO【油 ,
160 .N2 ,N3 −ghughur亘一. 161K ,N, はこ こに ‘ nila’ を挿 入する。 162K ,N3 は こ こ に ‘ syama ’ を挿入 する。 163K は一貫して こ の尊格を ‘Svanagya’ と綴 り、N2 は ‘Svanasya’ と記す。 164K ,N、 はこ こ に ‘ rakta ’ を挿入 す る。 ノ 165K は一貫 して この尊格 を ‘Sakaragya’ と表記 する ;NI Sakarasyab.
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 智 山学報 第四十七輯 166K ,N,は こ こに ‘ Pha’ を挿入する。 167K ・g・i・ ・igty・
lj
・ay・垣螽a・・ll
;N, ・gneyan・igtyavayuvy… iga・ya−;N,・agneya・
p
・ ・igeyaVayaVyalp eSanya ・
168N −d記1.
2169N3
Dakiny
亘dijanasya mukha .170N2 vidisisth 亘 ;Nl vidiSisi a tu.
171K ,Nヨdevi;N2 devy5. 172N1 ,N2 は ‘ hi’ で は なく ‘ dvau’とす る。 173N3 rロpo . 174 N −haro, ⊃ 175K ,N2,N3 −asana. 176N3 は これ を欠 く。 [
8
] lN3dh … 2Kyqi 動 , 3N3 は ‘ vedana ’ に代えて ‘devata’と す る。 4K −10h五. 5 以 下列挙さ れる四神足名に関 して K ,N1,N,は ‘ chanda ・gddhi
−’ の ように hiatusを 残す形で表 し、 N 、 は ‘ chandariddhi −’ の ように ‘riddhi’ とい う綴 り を 用いて記す。 6K −pada;N1 −p亘dau;N2 − pada与. 7N3 は 以 下五根名 を挙げ る際に ‘ §raddhendriya ’の ように格 語尾を付さ ない 基 本形で 示す。 8K ,N3 EfavatT. 9K ,N2 Syfima;N2 Syatnfi−. 10K は以 下 七覚支名を挙げ る際に ‘samadhisarpbodhyafiga ’ の ように格 語尾を付さ な い 基本 形で示す。 11K ,N2 ,N3 Sau卩qinL
12K −vartini . 13K ,N2,Nヨ ーd願i. 14Ksamyakkalpa ;N3 −kalpa. 15N3 SOkarasya. 16K は ‘ samdhau ’ に代 えて ‘ sarpbOdhau ’ とす る ;N3 −samdhi . 17K dhamimfilla;N2 はこれ を欠 く。 (21) N工工一Electronlc LlbraryCakrasamvarfibhisarTtyaの原 典研 究 18N −d亘di, ] 19K はこ れ を欠 く;Ns anuprahfinEiP. 20K −p巨dani. [
9
] lN3 は ‘yogena’ に代 えて ‘bhedena’ とする。 2N2 は例え ば ‘ mth ’ の ように、 こ の項で示 す種子全て に対 して anunasika を付 す。またN3 もLa, Na, Si, Ma, Ku で はそれの付さ れ た形を示す。
3Tib.は本 項で 二 十 四女尊と 巡礼地 との対応を示す際に、先ず ‘Pu shes bya ba ni M 11i
ra ma la ya ste ’ の よ うに種子と地名との対 応 を明示 する文 言 を置 く。 なおこの点に 関して は以下註を略す。 4K 忌i 互y翫 5N20diyane . 6Ndaksine . 2 ・ ・ 7K −kama, 8N2 は ‘mastaka ’を欠 く。 9K ,N2 pTtha. 10Tib,は本項全体におい て 「十地」と諸尊との対応を示 すこ の種の 文言 を記 さない 。 11K ,N2,Ns Godavari. 12K , N, −kar4(4)a ;N3 −ka亘e. 13N1 −ko聾e ;N3 −ko!a、 14K ,N, Malava . 15N2 ,Nコ は こ こ に ‘ iti’ を付 す。 16K ,N3 −pi書ha. 17N2 ,N3 −cakra. 18KKaku 婁advaye . 19KO 畄de. 20N3 iti k§etradvaya , 21N2 −§arpkuni ;N3−§akuni. 22N3 は こ こ に ‘ iti’を付 す。 23N3 −k墨etradvayarp . 24K はこ の部 分を欠 く。 25N2 ,N3 Kalinga. 26N mukha . 2
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 27N2 ,N3 Syama−. 28 N3 Chandohadvayarp . 29N3 は ‘ sudurjanfi’で は な く ‘ abhimukhi ’ とする。
30N2 Kaficipu§pfirp;N3 Kafici.
31N −kamn 五h.
3 ・。 ・
32N2 −alaya.
33N medhra ,
3 ・
34K −cchandoh 巨;N2 −cchandoharli ;N3 −chandohadvaya 叩.
35K ,N3 は ‘abhirnukhi ’
で は な く ‘
sudurjanti ’ とする。
36K −purya;N2 −puryyll;N3 −purT.
37N2 ,N31inga.
38N3 −deva甑.
39KMe 瓶paka皐;N3 Melapakadvayarp.
40K ,N2 Saupdini ; N3 Sauり
dini
.41N2 −dvipa;N3 −dvipa叩.
42K −varttini .
43N3 −melapakadvaya
甲.
44K ,N2,N3 Nagara.
45KSidhu ;N2 Sindhu;N3 Siqlndu.
46K −pt.婁!hiyo;N2 ,N3 −p雑 he,
47N2 Smas盃na甲 ;N3 sma 鮪nadvaya . 48K ,N3 Maru.
49N3
janau
・50N2 −smas 巨na 甲 ;N3 −sma 自五nadvaya 叩. 51K ,N3 −cakre ;N2 −cakra. [10] 1N3 は ‘ try’ を欠 く。 2Kmadhyasvargga り;N2 −martyafi ca. 3K ・N 、,N,
patalarp
・ 4K ,N ,,N3 −murtti . 智 山学報 第四十七輯 5K は本 第 21 偈で四度用 い ら れてい る ‘jha
!ita’ を 全て ‘jha
!iti (1jha#ty)’ とする。「瞬 時に」を意味 する副詞と して は後者が辞書 中で確認 し得る正 規の語 形であろう
が、 本偈 と対 応 する Yoginisan
−
caratantra
X
旺一4(Skt. MS .:6a 1}2 ;Tib.D 39b 7・P230a(
23
)
Cakrasarnvarfibhisamya
の原典研 究 4−5)で も前 者が用い られてお り 、 また SarpvarodayatantraIH
−3cd・6ab
も同 一形 を 用い てい るの で、 タン トラ文献にお け る特有語と見做して ‘jha
幽’ を採る。 6K mudr 沍vat. 7N 聰 はこれ を欠 く。 8N2 ・yogininAi 1・ 9N2 は ‘vajra ’で は な く ‘cakra ’とする。 [11]1Kjfiaiiacakravibhavanatp;Nl
jfianacakravibh
五vanarp .2N2 −cakra ・
3Kpravesyo ;N , prave蠢y盃忌u ;N2 pravesyfisu・ 4N1 は ‘ sa’ を欠 く。 5Kvaksa . 6N 且,N2 Ha .
7N3 はこ こ に ‘ Vajrasatva’ を挿入ずる。 8NMa . L . 9N2 H矼苗・ 10K Hn HO.
11N7 cak 畢u§o ;N3 cak 婁udvaye ・
12N3 Pha! Phat.
13K −−anga 町1 vastra 卑;N3 −iingesv a色va.
14K ,Nl prathame.
15K Vajrasatva tu;NI Vajrasatvan tu ;N2 Vajrasatvas tu・
16K ,N2 −sthitarp. 17K Heruka ucyate . 18N2 pahcarnarp;Tib,はこれ を欠 く。 1gN 、,N2 は これ を欠 く。 20K kavacais tu. 21N は これを欠 く。 【 22K は以下 に続 く五女尊の種子の前で全て ‘oth ’ を付加 し ‘
oih Hath yoih’ の よう
に示 す。
23KY 巨駈.
24K Mohini.
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工
智 山学報 第四 十 七輯 26K −calani .
27K はこれ を欠 く。
28K sirasikh 翫yam astam .
[12] lN ,−grantharjanya. 2N ,,N⊇ sa甲sthapyanam , 3N , madhya . 4K −deSo, 5K av artta ・ avarttana;N
ユavarttavarttanarp puna ;N, avarttavartta puna ,
6K ,N3 bhtamayanti.
7NI AkrAntya・
8N , mUrdhnL
9K Phat;N
、 Tab Ho
th
.10K −sthana −;N2 −sth巨rUpeOa syad ;N
コ
ーdhatuりsthitana −.
11K 一螽uddh 設.
12K hrdaye mudthdayo .
13K bharnantarp/kamalavattena;N . kamarAvarttanasabhramantarp;N3 bhramanta.
14K −sansukha ;NI −tatsukha ;N3 はこ こを真言 と 見て
‘
satsukham ’ を ‘salpvara Svaha’
とする。
一方 Tib.‘
mKhall
llgro
rnalli dam pa bde bar gshug par byaりo’ は ‘bhdimayed dakinτsatsukham ’ を示唆 す る。 ● [13] 1K ,N. Ka, 2K −samvara . 3K iti mUlamantra ,
4K はこ こ に ’ Hriり Hath Hath Pha!〃hrdayamantraり〃Oth ’ を付加する。 5 こ こで は Vajravatahiの 二 種心呪が説かれ てい る。 筆者の 提示し たテ クス トは N3 に 従っ てい る が、同写 本を除く 三本は 「副 心 呪」に当た る方を先に記 し 「心 呪」を後 に置 く。 ま た K ,N。 は 二種を区分せずに連続さ せてお り、そ れ を前者 は 「心呪 」と
呼び、 後者は ‘ hrdayopahrdaya’とする。 一方 N , は ‘ hrdaya’ ・‘ upahrdaya ’ い ずれ の区分名にも 言 及 し ない 。
6 以 下 [13]末 まで連続 する真 言の う ち、 K ,NI は 身語心三輪に住す る二十 四 女尊の それ らを示す際に拙テ クス トの ような在 り方で は な く、 ’ O
th
kara2
− Pracarp4e He th HU缶Phat 1’ の ように前 半部と後 半部と を併せ たよう な 形で提 示する。 な お Nl は (25
) N工工一Electronlc LlbraryCakrasamvartibhisamya(1)MptEJfee
TwtSe
`3'tL(v6.
7 N,tiajlaya. 8 N, ksobha, 9 N, -matiya, 10 K Haih. 11 N, Karvvariya. 12 KHu Hu ;N,, N, Hra・ 13 N, LakesvrTya. 14 N, Airdyatiye;N, Etavatiye. 15 K -bhairavaya;N, -bhairaviya. 16 N2 vasu. 17 K -Abalimbine. 18 N, -pala-.19 K -garptabhiijaipga-;N, -gatabhujAnga-;N, -gatabhujaTpghna-.
20 K-sapyai;N, -saipyam. 21 K,N, Syambdeyiye;N, Sydrnadeviya. 22 K Lakalraya;N, akal!aya. 23 K,N, Hri・ 24 N, Ksath. 2S K,N, Ha. 26 N, Hith. 27 K,N, Saundiniye;N,Saundiniya.
28 K -varttiniye;N, -varmmipe ;N2 -varmmipiya ;Ni-varrnalTye.
29 K,N,,N, sili. 30 K cili;N, ciri. 31 N, dhiri, 32 K,N, -virya. 33 K Kfikasya. 34 KUIukasya. 35 KSvfinasya.
36 KSukurdsya;N,,N, SUkardsye;N,Sakafasya.
37 N, -dadiye.
38 N, -datTya.
CHISAN-KANGAKU-KAI
NII-Electronic Library Service
CH 工SAN −KANGAKU −KA 工 39N コ
p
且kin了ya, 40K は こ れ を欠 く。 41K vire §aye . 42K ,N2 −bhasvarfiya;N3 −bhaSvartiya. 43NI par忌u−. 44K −dharini, 45K ,N ,,Nz は ‘ carma ’ で は なく ‘jina
’ とす る。 46N2 −findhakalaya. 47K ,N2 −mantra . [14] lN −matre . 2 2N コ sn弖pita. 3K ,N2 dTvya. 4Nz b五lina. 5K ,N2,N3 はこれを欠 く。 6K は これ を欠 く;Nz −mantra . [15] 1Nl はこ こ に IAり’ を付 加する。2Kvaj rd Arali;Nl v匍r訓 i;N2 vajrarali ;N3 盃rali,
3K は これ を 欠 く。 4K 一φkinyadayah. 5Ksamayasatva甲. p p y ’ ・ ■ える。 7K −fifijali. 8K ,Nz,N30rdhva. 9Kvikacaya ;N3 vikava . 10N 、 −onmada apas−. 11K は ‘ sarvva’ を付加 する。 12Kadaya . 13K bali, 14K ・N2 samaya ・ (
27
) 智 山学報 第四 十 七輯6K はここ に ‘tri aficasa tava【fin・uccAra et ’
を付加 する。 またTib.もこ こ に
‘
Oth Ah
HO in l shes bya ba
bdis
lan且nalli bar du mfion par bsfiags par byas且a btab par bya ste ’を加