熊本大学 数理科学総合教育
§ 9 微分積分学 基本定理 不定積分 演習問題 2 解答
問題 難易度 目安 【基礎】899
【標準】889
【発展】888
1 ( 888 ) x > − 1
定義 関数f (x) x > − 1 2
回微分可能 ,x > − 1
対f (x) = 1 (x + 1)
2+
∫
x 0f (t) sin(x − t) dt
. ,
f (x)
求 .解答
. sin(x − t) = sin x cos t − cos x sin t
,f(x) = 1
(x + 1) 2 + Z x
0
f(t) (sin x cos t − cos x sin t) dt
= 1
(x + 1) 2 + sin x Z x
0
f (t) cos t dt
− cos x Z x
0
f (t) sin t dt
· · · ⃝. 1
f (t) t > − 1
微分可能 ,特 連続.f (t) cos t, f (t) sin t
連続 ,微 分積分学 基本定理 用 ,⃝ 1
f
′(x) = − 2
(x + 1) 3 + cos x Z x
0
f(t) cos t dt
+ sin x · f (x) cos x + sin x
Z x 0
f (t) sin t dt
− cos x · f (x) sin x
= − 2
(x + 1) 3 + cos x Z x
0
f(t) cos t dt
+ sin x Z x
0
f(t) sin t dt
· · · ⃝. 2
再 両辺
x
微分 ,微分積分学 基本定理⃝ 1
用 ,f
′′(x) = 6
(x + 1) 4 − sin x Z x
0
f (t) cos t dt
+ cos x · f (x) cos x + cos x
Z x 0
f(t) sin t dt
+ sin x · f (x) sin x
= 6
(x + 1) 4 − sin x Z x
0
f (t) cos t dt
+ cos x Z x
0
f (t) sin t dt
+ f(x)
⃝ 1
= 6
(x + 1) 4 + 1 (x + 1) 2 .
,
f
′(x) =
Z 6
(x + 1) 4 + 1 (x + 1) 2
dx + C 1
= − 2
(x + 1) 3 + − 1
x + 1 + C 1 · · · ⃝ 3 (C 1 :
積分定数).
,
⃝ 2 x = 0 f
′(0) = − 2
,⃝ 3 x = 0
,− 2 = f
′(0) = − 2 − 1 + C 1 ∴ C 1 = 1.
1
熊本大学 数理科学総合教育
,
f
′(x) = − 2
(x + 1) 3 + − 1
x + 1 + 1
,f (x) =
Z − 2
(x + 1) 3 + − 1 x + 1 + 1
dx + C 2
= 1
(x + 1) 2 − log | x + 1 | + x + C 2 · · · ⃝ 4 (C 2 :
積分定数).
,
⃝ 1 x = 0 f (0) = 1
,⃝ 4 x = 0
,1 = f (0) = 1 − 0 + 0 + C 2 ∴ C 2 = 0.
以上 ,
f (x) = 1
(x + 1)
2− log (x + 1) + x (x > − 1).
2 ( 888 ) x > 0
対 ,f (x) := sin x
x
. 非負整数n
対f (n) (x) = 1 x n+1
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt
数学的帰納法 用 証明 . ,
f (n) (x) f(x)
第n
階導関数 表 ., 用
lim
n
→∞f (n) (1)
求 . 解答.
f (n) (x) = 1 x n+1
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt · · · ( ∗ ) n ≧ 0
関 数学的帰納法 証明 .・
n = 0
1 x
Z x 0
t 0 cos
t + 0 · π 2
dt = 1 x
sin t x
t=0 = sin x
x = f (0) (x)
,
( ∗ ) n = 0
成 立 .・
n ( ∗ )
成 立 仮定 .( ∗ )
両辺x
微分 ,微分積分学 基 本定理 用f (n+1) (x) = d
dx f (n) (x)
= d dx
1 x n+1
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt
= − (n + 1) 1 x n+2
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt + 1
x n+1 · x n cos
x + nπ 2
= − (n + 1) 1 x n+2
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt + 1
x n+2 · x n+1 cos
x + nπ 2
= − (n + 1) 1 x n+2
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt + 1 x n+2
Z x 0
t n+1 cos
t + nπ 2
′
dt · · · ⃝ 1
2
熊本大学 数理科学総合教育
. ,
t n+1 cos
t + nπ 2
′
= (n + 1)t n cos
t + nπ 2
+ t n+1
n − sin
t + nπ 2
o
= (n + 1)t n cos
t + nπ 2
+ t n+1 cos
t + n + 1 2 π
· · · ⃝ 2
,
⃝ 2 ⃝ 1
代入f (n+1) (x) =
(((( (((( (((( (((( (
− (n + 1) 1 x n+2
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt
+ (((( (((( (((( ((( (
(n + 1) 1 x n+2
Z x 0
t n cos
t + nπ 2
dt + 1 x n+2
Z x 0
t n+1 cos
t + n + 1 2 π
dt
= 1
x n+2 Z x
0
t n+1 cos
t + n + 1 2 π
dt
,
n + 1 ( ∗ )
成 立 .以上n ≧ 0
対( ∗ )
成 立 示 . , 結果f (n) (1) ≦ Z 1
0
t n cos
t + nπ 2 dt
≦ Z 1
0
t n dt = 1
n + 1 → 0 (n → ∞ )
,
lim
n→∞