• 検索結果がありません。

MINISTERlE VAN EcoNOMISCHE ONTWIKKELING KABINET VAN DE MINISTER Aan: Dahtm: Contactpersoon: 17 oktober 2018 Sharlon Melfor Presidente di Parlamento di

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

シェア "MINISTERlE VAN EcoNOMISCHE ONTWIKKELING KABINET VAN DE MINISTER Aan: Dahtm: Contactpersoon: 17 oktober 2018 Sharlon Melfor Presidente di Parlamento di"

Copied!
47
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

MINISTERlE VAN

EcoNOMISCHE ONTWIKKELING KABINET VAN DE MINISTER

Dahtm: Contactpersoon:

17 oktober 2018 Sharlon Melfor

Uw brief d.d. Uwkenmerk

Aan:

Presidente di Parlamento di Korsou

Sr. Ing. W. W. Millerson

Wilhelminaplein 4

Willemstad

E-mail:

sharlon.melfor®~obiemu.cw

Ons nummer Zaaknummer 2018/039972

Onderwerp Pagina Aanta/ Bijlagen

Pregunta di Parlamentario. Sr. Charles Cooper: Kon ta para ku e

proyekto di Mil baka pa Korsou. 7 1

Apresiabel Presidente senor Millerson,

Athunto senor Presidente ta risibf reakshon di Minister di Desaroyo Ekon6miko riba e karta

di miembro di Parlamento senor C.C.F. Cooper di 29 di ougilsrus 2018 i kontesta riba e 20

preguntanan ku e wordu hasi.

Sigun senor Cooper e no a mira ku Gabinete Rhuggenaath ta hasi muchu kos pa reaktiva

nos ekonomia pa kual Minister di Desaroyo Ekon6miko ta responsabel. Esaki no ta kuadra

ku realidat. Komo Minister di Desaroyo Ekon6miko mi ta traha inkansablemente pa hasi tur

loke ta posibel pa konsolida, reaktiva i krese nos ekonomia. Pa informashon di Parlamento i

di senor Cooper mi ta anadi nae karta aki un relato di mi trabou komo Minister te aworaki.

Ademas senor Cooper ta remarka ku ta parse ku mi persona a kombertf den un minister ku

e kapasidat pa firma solamente MoU's. Esaki tampoko no ta kuadra ku realidat. Wake

relato athunto, pero pa edukashon di senor Cooper ta ban pa e realisa ku mas MoU wordu

firma, mas inisiativanan por kuminsa kana i si kompanianan firma un MoU ku Gobiernu

esaki ta demonstra ku e inisiad6nan tin konfiansa den Gobiernu, kiermen mas MoU's

Gobiernu logra firma, mas mih6 esaki ta pa Korsou.

(2)

MINISTERIE VAN

EcoNOMISCHE ONTWIKKELING !CABINET VAN DE MINISTER

Pa lake

ta

trata e preguntanan di senor Cooper, gustosamente mi ta kontesta esakinan komo

lo siguiente:

1. Minister por informa Parlamento kua ta e status di e proyekto di mil baka pa

Korsou?

Kontesta:

Gobiernu ta

instalando e grupo di trabou ku tin ku bai fasilita e proseso pa

determina

e

tereno

pa

e proyekto. Tambe ta kombersando ku e invershonista pa yega na un

"business

plan"

balansa

den kua

ta tene

kuenta ku

tur

e rekisitonan pa por kumpli ku normanan i

regulashonnan lokal i intemashonal. E proyekto di kuido di bestia pa konsumo pa hende

(ganaderia)

ta

un inisiativa di invershonistanan internashonal ku hopi eksperensia riba

tereno di "ganaderia". Nan meta

ta

pa ehekuta un proyekto di krio di baka ku ta wordu

gorda aki na Korsou i

ta

wordu mata den nos abatuar. E proyekto ta keda finansia

kompletamente pa e invershonistanan.

2. Minister ta na altura ku kada baka mester bebe alrededor di

70

pa 110 liter di awa

pa dia?

Kontesta:

E rasa

di baka

ku e proyekto tin i e forma di kuida nan den stal ta rekiri ku e

bakanan

ta

uza

30 pa 40 liter pa dia.

3. A pensa di for di unda ta hafta a kantidat di awa aki pa dia pa e mil bakanan por

bebe tur dia?

Kontesta:

E invershonista lo soru pa

e

proyekto mes tin

SU

planta di desalinashon di awa di laman pa

produsi sufisiente awa. Pues awa sigur lo no ta problema. Tambe lo ta asina ku e

inversho-nista lo usa e sushi di baka i tambe sushi di galifia, awa di berput den un proseso simpel i

modemo pa saka e gas metano for di nan. Ta usa e gas aki pa genera koriente i tambe por

wordu emboteya den silinder pa usa pa kushina kune. For di e proseso aki tambe ta saka

awa limpi ku ta keda almasena pa duna e bestianan

i

pa muha ma ta.

4. Minister por informa Parlamento kiko presis Gobiemu mester a hasi

Of

kumpli

kune pa e proyekto aki bira

faktibel

na Korsou?

Kontesta:

Gobiernu tin un rol pa fasilita trayektonan pa asina desaroyo ekon6miko por tuma luga i pa

kontrola ku tur kos ta tuma luga segun normanan vigente i Intemashonal riba krio, benta di

karni i

produkshon

di gas.

(3)

MINISTERIE VAN

EcoNoMISCHE ONTWIKKELING l<ABINET VAN OE MINISTER

5. Minister ta na altura ku un baka

(ku

tin ku produsi 250Kg di kami) tin ku kome

alrededor di 2.5

%

di su peso na kuminda

seku

pa dia. Esaki ta solamente

kuminda seku manera

"hooi".

Huntu ku otro nutrimentu

Of

kuminda konsentra,

esaki ta nifika ku un baka por kome 25kg na kuminda tur dia?

Kontesta:

Den

e kaso di e proyekto aki i su forma ku ta kria e animalnan aki ta rekeri 9 kg di yerba

seku y 3% di su dieta na proteina.

6. A pensa di unda ta hafta e kuminda aki pa e mil bakanan aki tur dia?

Kontesta:

Manera a informa anteriormente e invershonista ta aplika metodonan moderno pero

ekologikamente korekto den e proyekto aki

.

E invershonista lo tin su mes barku ku kua e ta

trese e bakanan Korsou for di su finkanan den eksterior. Den prome fase di e proyekto e

kompania mes ta bin ku kuminda for di eksterior riba e barku ku ta transporta e bakanan

.

Nan mes ta produsi e kuminda. E idea ta pa mientras tantu planta diferente tipo di mata ku

ta riku na proteina riba e tereno. E matanan aki lo bira e kuminda basiko di e bakanan. E

invershonista lo sifia hende lokal pa plant' e tambe i asina por bende ku e kompania i e

agrikultor lokaJ ta hafia un entrada ekstra.

7. Tin dos forma pa kria baka, esun prome ta bakanan ku ta kana liber i kome

yerba

ku ta planta riba e tereno. Esaki ta

rekeri

mas o menos 1.8 ha di tereno pa kada

baka, Esaki no ta

rekeri

importashon di kuminda, pasobra ta planta esaki aki mes.

A menshona un sorto di yerba di Israel ku ta usa awa salu. Esaki no ta

rekomendabel pasobra e salu lo penetra den nos sub suela i dafta e kalidat di nos

sub suela. Kiko ta Minister

su

pensamentu

riba

e forma di kria baka aki?

Kontesta:

E proyekto su animalnan

ta

den stal. Esaki ta nifika ku Curafresh mes ta planta kuminda

.

Segun informashon di e invershonistanan pa kada hektar lo tin kuminda pa 9 baka i no tin

desperdisio. E yerba por wanta awa salu

,

pero Curafresh lo no ta usa awa salu. Ta hasi uso

di awanan residual trata ku ta bin for di nos berputnan ku nae momentonan ta wordu tira

na laman

.

8. Krio

sera.

Esaki ta rekeri 40-50 ha di tereno. Anto por importa e kuminda p.e.

"Maralfalfa

Grass"

(Cuba

Of

Mexico). Kiko ta

Minister su

pensamentu

riba

e forma

di kria baka aki?

Kontesta:

Curafresh mes ta bai produsi sufisiente kuminda di kalidat haltu pa e bakanan i lo no mester

di importa. E Uniko ora ku ta importa kuminda ta den e fase di kuminsamentu kaminda ta

preparando e plantamentu di matanan lokal pa sirbi komo kuminda. Una

bes

e plantamentu

(4)

MINISTERIE YAN

EcoNOMISCHE ONTWIKKELING l<ABINET VAN DE MINISTER

ta kla e produkshon di kuminda lokal pa e bakanan ta garantisa. E idea die proyekto ta pa

ta totalmente outosufisiente.

9. E pregunta

importante

na Minister ta kua di e dos modalidatnan

aki

a keda akorda

ku lo bai implementa den e proyekto aki?

Kontesta:

Minister di

Desaroyo

Ekonomiko ta fasilita netamente desaroyo ekonomiko.

Den

esaki

invershonistanan mester kumpli ku norma i regulashonnan

lokal

i internashonal.

Basa

riba

esaki i

basa

riba kriterionan "bedrijfseconomisch

"

e invershonista mes ta disidi kua sistema

ta mas ekonomiko

.

Den

esaki gobiernu ta tene kuenta ku efektonan riba nos medio

ambiente. Pa e motibu aki tambe tin mas ministerio envolvi den kua kada un ta responsabel

pa e area ku ta kai bou di dje

.

10. Minister por

informa

Parlamento

kon

lo bai atende ku e shushi ku e

mil

bakanan

aki lo produsi pa dia?

Kontesta:

E punto di salida di e proyekto aki ta unu holistiko. Esaki ta nifika ku ta hasi uso di tur loke

e produkshon ta produsi i no tin nada ku ta bai perdi. Ta e intenshon die invershonistanan

pa for di e produkshon di mest produsi gas metano pa entre otro

USO

domestiko i

generashon di koriente

.

11. Tin tur indikashon ku no tin sufisiente agrikultor ku por dil ku ni e sushi aktual

di galifta?

Kontesta:

Riha e

tereno

di Curafresh lo

tin

un planta di prosesamentu di mest. E sushi di e bakanan aki

ta balioso i ta p' esei ta perkura pa prosesa e mest. Lo hinka e mest den tankinan bou di tera

ku ta bon seya pa e supsuela no keda afekta. Djei ta kuminsa ku e proyekto di prosesamentu

die "biomasa" (mest di baka

,

mest di galiiia

,

awa di berput, restu di berdura y kuminda

etc.)

.

Die "biomasa" ta saka gas metano, mest orgaruko i awa. Lo usa e gas pa genera

energia i Curafresh mes lo bai usa esaki pa e tin su mes planta de energia. Tambe por usa e

gas pa bende den silinder pa por kushina kune

.

E me

s

t organiko ta unu di kalidat hopi

haltu

.

Curafresh

ta usa esaki pa trata e terenonan di planta pa duna un produkshon hopi

mas haltu. Tambe

lo

bende esaki, na un bon preis ku nos agrikultornan lokal. E intenshon ta

pa eksporta esaki tambe den region. E awa no ta awa pa konsumo humano pero si por

wordu usa pa muha mata i pa duna e bestianan di hebe.

Curafresh ta indika ku nan ta dispuesto pa prosesa sushi di galifia tambe pa produsi mas

gas metano. E gas aki manera a ser bisa kaba por wordu usa pa kushina i tambe pa genera

energia.

(5)

MINISTERIE VAN

EcoNOMISCHE ONTWIKKELING !<ABINET VAN DE MINISTER

12. Na mom en tu ku sushi di e bakanan bin aserka e mest mester para na

solo

pa por

saka e gas Metano

i

Amonia. Ta bin aserka e ora ei ku mester di mas tereno pa e

proseso, Minister por

splika

kon ta bai atende ku e problema aki?

Kontesta:

E konsepto den e pregunta ta

un

sistema antikua

.

Awendia ta atende ku mest na otro

manera. E sushi di

baka

aki

ta

balioso i mester atende bon

.

E sistema holistiko di e proyekto

ta eksigi ku ta hasi

tur

kos den un forma ku ta tene kuenta ku e medio ambiente. E manera

ku ta

trata

ku e mest ta

un

manera ku ta pone tur kos den tanki, lo no tin hol6 ni muskita. Ta

referi aki na kontesta nr

.

11.

13. Minister por informa Parlamento, kua ta e plan

ku

tin pa train personal

ku tin ku

bai traha den e

sektor aki?

Kontesta:

Un parti die proyekto ta ensera formashon di trahad6 pa nan por hasi uso di teknologia

modemo den produkshon di karni. E parti di e proyekto aki ta wordu respalda dor di

"Universidad de Ciencias Aplicadas y Ambientales", na Cartagena Colombia, ku lo asisti

den training di hendenan lokal.

14. Kon ta

atende

ku impuesto di importashon pa eventual

kuminda

ku lo kumpra

den eksterior pa e bakanan por kome?

Kontesta:

Pa Joke ta impuesto di importashon tur kos ta bai segun reglanan i leinan vigente di Korsou

.

Pero

manera

indika e proyekto mes

lo

bai produsi kuminda pa e bakanan

.

15.

Lo hasi un eksonerashon pa kriad6nan aktual tambe por hafia kuminda di bestia

mas barata?

Kontesta:

Minister pa Desaroyo Ekon6miko ta sigura ku tur produktor ta hafia e mesun trato i mester

kumpli ku e mesun kondishonnan. Ademas di esaki e proyekto aki lo bai produsi kuminda

pa merkado lokal i die forma aki lo yuda redusi preis di kuminda pa bestia.

16

Minister por informa Parlamento kon nos

"abattoir" lo

bai atende ku e proyekto

aki?

Kontesta:

Na afia 2017 Korsou a bira miembro die organisashon intemashonal OIE

.

E organisashon

aki ta Organisashon Mundial di Sanidat di Animal. Esaki ta nifika ku of sin e proyekto aki

nos abatuar mester kumpli ku normanan i regulashonnan internashonal pa salbaguardia

trato die animalnan i

sigura kalidat di e produkto final.

(6)

MINISTERIE VAN

EcoNOMISCHE ONTWIKKELING

KABINET VAN DE MINISTER

Esaki ta nifika tambe ku lo mester hasi sierto modifikashonnan na e abatuar pa e por atende

ku e fluho di animalnan grandi. Ekspertonan di Curafresh huntu ku e ekspertonan di

gobiernu ya a kombersa i sa ta kiko e modifikashonnan mester ta. No ta trata di

modifikashonnan grandi pero si nesesario. E proyekto aki lo nifika

tambe

kreashon di mas

kupo di

trabou

den e abatuar. Ya ku

tin

mas aktividat ta nifika mas entrada

tambe

pa e

abatuar.

17. Minister ta na altura ku e desaroyad6 nan die proyekto aki a pone un

"deadline"

pa gobiemu kumpli ku su parti

i

pa nan tende algu den luna di ougitstus 2018?

Kontesta:

Esaki no ta kuadra ku realidat.

18. Minister por informa Parlamento si berdat gobiemu den su totalidat ta para tras di

e proyekto aki?

Kontesta:

Minister pa Desaroyo Ekon6miko no tin e indikashon ku esaki no ta e kaso.

19. Den ki forma gobiemu ta i lo bai sostene e kriad6 di bestia ku tin aftanan largu ta

kria bestia na Korsou kaba?

Kontesta:

Dunando

sosten na e proyekto aki gobiernu

ta

kontribui na desaroyo di nos sektor agrikola.

Banda

di tene kuenta ku nos medio ambiente e proyekto aki

ta

tene kuenta tambe ku

produktornan chiki.

Den

e kuadro aki e training lo no ta pa trahad6nan den e proyekto so

pero tambe pa otronan. Tur plantad6 i kriad6 di bestia lo benefisia for die proyekto aki den

forma di mest pa

tera

pa planta kuminda pa bestia i kresementu di krio di karne i kabritu i

training den uso di teknologia moderno

.

20. Minister por informa Parlamento

si

e MOU aki ta unu BINDING

Of

un ku ta

NON-BINDING?

Kontesta:

E karakter di e MoU aki ta ku si sierto kondishon no ta agrada ambos partido por kansela e

akuerdo. Dene MoU a palabra e siguiente kondishonnan.

l.

Mester por hafia un tereno ku ta adekua pa e proyekto aki.

2.

Mester kumpli ku tur kondishon di norma i regulashon tantu lokal komo

internashonal.

3.

E business case mester ta faktibel.

(7)

MINISTERJE VAN

EcoNOMISCHE ONTWIKICELING l<ABINET VAN DE MINISTER

Atentamente,

an (Steven) Martina

nister di Desaroyo Ekonomiko

Athunto

: RESUMEN

. 1 afia di trabou di Minister Steven Marten

(8)

RESUMEN

(9)

Ban Pone Kos Kana!

Den e resumen aki nos ta refleha riba un ana di trabou komo Minister di Desaroyo Ekon6miko den e gabinete Rhuggenaath. Nos ta elabora riba kiko nos a bin hana, bou di ki preshon nos ta, kiko nos ta bai hasi pa stimula nos ekonomia, i kiko spesifikamente nos a hasi e ana ku a transkuri.

No ta un sekreto ku nos a asumi responsabilidat gubernamental net na un periodo sumamente difisil ku Korsou ta pasando aden. Un kontrakshon ekon6miko bastante agresivo. E pregunta fundamental ta: "Kiko mester hasi pa rekupera nos ekonomia?"

Nos ta para ketu na e motibunan dikon nos ta den un kontrakshon ekon6miko i tambe kon nos tin idea pa promove rekuperashon ekon6miko atrabes di un plan konkreto.

Nos tin e firme konvikshon ku nos por logra un rekuperashon ekon6miko pa Korsou.

Ku vishon, koperashon i trabou duru nos lo logra. Pa hana resultado diferente nos lo asumi responsabilidat pa hasi kosnan diferente tambe. Den e proseso ei nos ta keda habrf pa observashonnan i sugerenshanann ku ta di balor agrega.

Al final desaroyo ekon6miko mester sirbi pa krea mas kupo di trabou, mas entrada pa Korsou, basa riba kual por garantisa mas bienestar i kalidat di bida pa un i tur na Korsou.

Ta p'esei nos ta ekstende un invitashon, ban kontribui na un rekuperashon ekon6miko di Korsou. Ban duna di nos parti.

Ban pone kos kana!

2

If you have no confidence in

self, you are twice defeated

in the race of life.

With confidence, you have

won before you even

started.

Adopted from Marcus Garvey

(10)
(11)

lntrodukshon

Tin varios faktor ku a hunga un rel den stankamentu di nos ekonomia pa un periodo largu asina. Un die posibel konsekuensianan di un ekonomia chikitu manera di nos ta ku nos ta ser fasilmente afekta pa disturbionan internashonal, partikularmente esnan ku ta afekta paisnan bisifia.

Den

e

kuadro aki, si nos hasi un rekuento kortiku di e ultimo trinta (30) afianan nos ta hafia nos ku bastante efektonan eksterno ku a kontribuf supstansialmente na e situashon ekon6miko-sosial ku awe nos ta biba aden. Manera ya ta ampliamente konosf, den afianan

'80

tabatin un kaida supstansial den turismo for di Venezuela dor di e devaluashon di Bolivar i tambe dor ku Shell a termina su aktividatnan den e sektor petrolero aki na Korsou. Partikularmente e ultimo aki a kondusf na un migrashon eksplosivo pa Hulanda, kousando no solamente un "brain drain" pero tambe un kaida den e potensial di e merkado lokal pa sigui krese. Seguidamente nos a eksperensia ku e aktividatnan di e sektor finansiero internashonal (e asina

4

yama "offshore") a kuminsa mengua dor di kanselashon di e tratado fiskal ku Merka na final di afianan

'80

.

Tambe desde

2010

nos a kuminsa sinti e efektonan retarda di e krfsis finansiero internashonal ku tabata tin un impakto grandi na Merka for di afianan

2008-2009

.

Desde algun afia e situashon ekon6miko na Venezuela atrobe ta asotando nos ekonomia.

Finalmente, den e kuadro internashonal aki, no por lubida ku e desaroyo teknol6giko tambe ta trese mas efisiensia den produkshon ku e resultado ku mas i mas kompania tin mester di mimos empleado pa hasi mesun trabou. Aparte di e kousanan eksterno tabatin tambe algun susesonan interno ku a kontribuf na e kresementu negativo di nos ekonomia.

Pa nos no bai muchu leu den historia, nos tur por korda ku diferente fabrika lokal a sera nan porta den afianan atras dor ku a elimina protekshon di merkado, eliminando asina hopi kupo di trabou. Tambe problemanan ku nos kompania nashonal di aviashon (ALM/ DCA).

(12)

1980

2000

Turismo for di

Venezuela a kai dor di e devaluashon di bolivar.

Nos a sinti e efektonan di e krfsis finansiero internashonal ku tabata tin un impakto grandi

na Merka.

2018

1 ANA DI TRABOU fl MINISTER STEVEN MARTINA

For di unda nos ta bin?

E sektor di offshore a kuminsa mengua pa motibu di kanselashon di e tratado fiskal ku Merka na final di ai\anan '80.

Migrashon eksplosivo di yunan di tera pa Hulanda.

E desaroyo teknol6giko tambe a trese mas efisiensia den produkshon ku e resultado ku mas i mas kompania tin mester di menos empleado.

Korsou a sinti e efektonan di e krisis andando, na Venezuela. Diferente kompania Nashonal di aviashon

5

(13)

- - - The Perfect Storm

Den 2017/2018 nos a wordu konfronta ku efektonan di e krisis na Venezuela, por ehempel turismo di Venezuela ku tabata bon pa 90.000 na afia 2015 a baha te na apenas 30.000 na afia 2017. Problemanan na Refeneria Isla ku konsekuensia ku e refineria tabata funshona na apenas 30% di su kapasidat ku ta pone ku hopi kontratista i sub kontratista no tabata hana trabou. Tambe e embargo di Venezuela riba Korsou den prinsipio di 2018 a pone ku pa algun luna no tabatin trafikashon direkto entre Korsou i Venezuela. Nos tur ta korda ku e barkunan Venezolano ku ta bende berdura i fruta no por a bin Korsou pa algun tempu.

E embargo di Conoco Philips riba PDVSA a empeora e situashon. No tabatin manera pa barkunan di krudo yega Korsou ku efektonan direkto riba e volumen di trabou pa KTK i CPA. Problemanan ku lnselair ku mester a redusi su personal di alrededor di 850 pa

apenas 175 trahad6, serada di Plaza Hotel, Howard Johnson i Holiday Beach hotel ku perdida di mas ku 500 kupo di trabou.

Rekonstrukshon di Marriott Hotel ku ta un bon desaroyo pero mas ku 300 hende ku tabata traha eynan a perde trabou durante e fase di rekonstrukshon. Kanselashon di North Sea Jazz Festival na 2017 i hopi empresanan chikitu ku a sera nan porta.

Mas i mas automatisashon i digitilashon ku a resulta den perdida di kuponan di trabou na entre otro UTS i diferente bankonan i kompanianan di seguro. Un falta enorme den konektividat door di e problemanan di lnselair huntu ku e kompetensia kresiente di Panama a resulta den un kaida enorme den aktividat di nos Freezone.

Tambe kumplimentu na diferente leynan internashonal pa no subi lista pretu a afekta nos sektor finansiero ku tambe a resulta den perdida di kuponan di trabou.

Pesey nos ta yama e diferente susesonan aki ku a kulmina den 2017/2018 komo un "PEREFECT STORM", ku a resulta den e situashon ekon6miko ku nos ta den ku un kresementu ekon6miko negative den 2017 di 1.7%. Naturalmente nos ekonomia i nos pueblo lo sinti e efektonan negative di e "PERFECT STORM" aki den 2018 tambe.

(14)

Problemanan na Refeneria Isla ku konsekuensia ku e refineria

tabata funshona na apenas 30% di su kapasidat.

The Perfect Storm

Turismo di Venezuela ku tabata ban pa 90.000 na ana 2015 a baha te na apenas 30.000 na ana 2017.

Kumplimentu na diferente leinan internashonal pa no subi lista pretu a afekta nos sektor finansiero.

1 Af:IA DI TRABOU fl MINISTER STEVEN MARTINA

E embargo di Venezuela riba Korsou den prinsipio di 2018 a pone ku pa algun luna no tabatin trafikashon direkto entre Korsou i Venezuela.

Rekonstrukshon di Marriott 300 hende ku tabata traha akinan a perde trabou durante e fase di rekonstrukshon.

Redukshon di personal na lnselair for di alrededor di 850 pa apenas 175 trahado.

Falta enorme den konektividat door di e problemanan di lnselair.

(15)

Rekuperashon Ekon6miko

-Rekuperashon Ekonomiko ta un proseso kaminda konkretamente nos mester traha riba

promove invershonan priva akompana ku invershonan publiko i tambe desaroyo di nos forsa laboral (workforce development) pa por okupa e diferente kuponan di trabou ku lo wordu krea. Tambe e ta konsisti di krea e kondishonan faborabel i insentivonan nesesario pa promove kresementu ekon6miko.

Rekuperashon ekon6miko no ta algu riba su kurpa pero ta forma parti di un totalidat integral pa desaroyo di pais.

PLAN DI REKUPERASHON EKON6MIKO "BAN PONE KOS KANA"!

Pa desaroya i krese nos ekonomia nos a desaroya un plan di rekuperashon ekonomiko ku ta konsistf di diferente inisiativa pa stimula desaroyo ekon6miko i propulsa un kresementu konsistente ku lo tin komo resultado generamentu di kuponan di trabou, generamentu di divisa, inkrementa invershon ekstranhero i lokal, halsa nivel di produktividat i al final mester resulta den alsa nivel di bienestar.

E plan ta konsistf di programanan ku ta kontribuf na un desaroyo ekonomiko duradero i sostenibel. E programanan ta konsistf di inisiativanan ku ta akapara proyektonan konkreto pa desaroyo di sektornan i industrianan na Korsou.

E programanan aki ta di termino kortiku, termino mediano i termino largu. Algun di e inisiativanan aki lo tin impakto inmediato i lo duna un impulso mesora na nos ekonomia.

(16)

- - - Rekuperashon Ekon6miko

-Tin otro inisiativanan ku lo tin impakto i efekto mas depues den tempu. Tur ta importante paso ekonomia no ta pa awe so pero pa marian i otro marian tambe i mester keda bin ku inisiativa, adapta maneho i fasilita aktividatnan ekon6miko pa asina nos por keda stimula desaroyo pa nos pueblo por benefisia awe, marian i den futuro. Athuntu algun highlights di programanan ku a inisia i ta andando na e momentonan aki.

I

Kiko nos a pone kana kaba 2017 - 201 8

20 PROGRAMA PA DESAROYO I REKUPERASHON EKON6MIKO.

Programa pa elimina red tape i mehora klima di invershon Programa pa desaroyo di sektor energetiko

Programa pa desaroyo di area di Punda Programa pa desaroyo den Haf

Programa pa desaroyo di area di RIF Programa pa desaroyo di Zakit6

Programa Relashonan Ekon6miko lnternashonal Programa pa Stimula Eksportashon

Programa pa promove i atrae invershonista Programa pa

desaroyo

di empresa chiki i mediano Programa pa desaroyo di koperativismo

Programa pa desaroyo di sektor logistiko Programa pa desaroyo di sektor Finansiero Programa pa desaroyo di e area di Bullenbaai

Programa pa desaroyo di inovashon i industria kreativo Programa di desaroyo di Smart Nation/Smart City Programa pa desaroyo di hotel, bibienda i infrastruktura Programa pa industrialisashon di Korsou

Programa pa desaroyo di aktividatnan i negoshinan den

e

area di Deep Sea Industry Programa pa mehora normanan di kalidat i standaardnan i kontrol

E plan di rekuperashon ekon6miko ta un plan ku programanan konkreto, dirigf i inkluso, kaminda nos lo perkura pa un implementashon efektivo ku resultado konkreto di kreashon di kupo di trabou i kresementu ekon6miko. Rekuperashon ekon6miko ta un proseso dinamiko i nos ta invita un i tur pa forma parti die proseso aki i duna un kontribushon positivo. Nos tine firme konvikshon ku nos por. Nos mester ban pe. Ban pone kos kana.

(17)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

Logronan Minister di Desaroyo

Ekon6miko 2017 - 2018

For di ora nos a huramenta na Yuni 2017 te ku aworaki ta hopi kos nos a hasi. Nos a pone hopi kos kana. Den e portfolio di Minister di Desaroyo Ekon6miko tin un kantidat di inisiativa, proyekto i maneho, pero tambe kompanianan i fundashonan ku ta traha duru tur dia pa pone

kos kana pa Korsou. Retonan ta hopi i grandi, pero ora pone tur loke a logra riba un rei eta

duna animo pa sigi traha pa progreso di Korsou. Aki un lista di 68 logro konkreto ku a tuma

luga den e periodo di yuni 2017- ougustus 2018.

AWOl-txb-

204,804

••

~ 1.7% Growth

STAY OVER ARRIVALS

~ 27.8% Growth CRUISE ARRIVALS

1.

Kresementu den e sektor di Turismo, esnan di estadia i esnan krusero.

2.

Kresementu di Airlift, ku mas di 100.000

stoel. Tambe nos tabata tin e honor di yama bon bini na :

a. Buelo inougural di DHL

b. Buelo inougural di Divi Divi air

c. Buelo inougural di Aircentury

d.Buelo inaugural di TUI for di Bruselas

e. Buelonan adishonal di Copa airlines

f. Buelonan adishonal di Avianca

g.Kontinuashon di buelonan di Avior

h. Buelo inaugural di Condor plania

3.

Mega Pier Tula, ku a bai den operashon i asina par akapara barkunan krusero di mas

grandi.

(18)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

4.

Floating Docks di Darnen, ku ta nifika un ekspanshon grandi di e kapasidat pa drecha

barku.

5.

Ampliashon di generamentu i uso di energia solar, proyekto piloto di energia solar riba

daknan di skol, Aqualectra Solar Park ku ta e proyekto solar riba dak di Freezone, e

delaster aki ta den un fase di preparashon.

6.

lnisio di e proyekto di Deep Sea Cooling District na Zakit6.

··· Renaissance •

... Hospital,

Venetto Holiday Beach

··--.. Cooling station

WTCC

Marriott

... HUton

(19)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

7.

Ampliashon di Aeropuerto International Hato

• Ekspanshon di edifisio i fasilidatnan di F&B

• Slurf nobo den operashon • Portanan di salida nobo den

operashon

• "Band" di maleta nobo den operashon • Apertura no-ofisial di area

di imigrashon nobo

• Lo finalisa ekspanshon di aeropuerto na final di 2018

Tiendanan nobo

• Penha - Sala di yegada • Subway - Bulevar komersial • Salanan di salida

(Konseshon Cafe Barista) • Konseshon nobo ku Swissport

i AFS pa prosesa salida i yegada di pasahero

lnovashon

• "Scanner" di "boarding pass" na imigrashon

• E pantaya LED mas grandi riba Korsou pa komunika informashon,

mensahenan komersial i pa entretene publiko

• Wepsait nobo lansa • "App" nobo di aeropuerto • WiFi gratis na aeropuerto

Sertifikashon

• Ouditoria di CCAA ku sertifikashon pa kumplimentu ku regulashonnan di e Organisashon lnternashonal di Aviashon Si vii

• Akreditashon na nivel 1, pa kumplimentu ku maneho di emishon di C02, na kaminda pa un aeropuerto mas berde Konferensia

• Di 5 konferensia anual di CAP riba Seguridat den Aviashon Sivil

• CAP ta sostene e konferensia di AAAE na Korsou

• lnisiativa pa desaroyo turfstiko

Patrosinio i koperashon ku CTB pa organisa varios "road show" na Merka, Alemania i Co-lombia. Lansamentu di programa di insentivo pa agentenan di biahe norteamerikano. Pa e merkado Aleman lo hasi esaki na september 2018. Un ke otro den koperashon ku CHATA.

8.

Diferente ampliashon di kamber di hotel manera entre otro, Livingstone, Bahia Inn, Kontiki beach.

9.

Konstrukshon di Appartement/Hotel The Shore na Blue Bay , Coral Estate na Rif. St. Marie, Piscadera Grandview na Piscadera.

10.

A presensia apertura di diferente negoshi nobo, Kooyman, Marshe di Pruga, OP is OP, Oredits, Curafashion, Serena Resort, Dushi Homes i varios mas.

11.

Renobashon di Marshe Bieuw

(20)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

12.

Renobashon di Sha Capriles kade

13.

Redukshon di e "vastrecht" pa energia solar

14.

A hasi Fair Trade Authority - FTAC operashonal kual ta un logro grandi di MEO pa ku desaroyo di nos ekonomia ya ku esaki ta basa riba un lei di kompetensha sano ku a trese kambio den struktura di nos ekonomia pues e forma di hasi negoshi na Korsou. Alabes ela hisa nos kompetitividat komo Pais.

15.

Maneho di Energia a keda aproba i ta den fase di implementashon

16.

Maneho di lnovashon ta aproba i ta den pleno implementashon. MEO a logra na haria tambe un finansiamentu di €160.000 for di fondo Europeo pa medio di OCTA pa e proyekto "Launchpad for a Smart Cura~ao" ku ta soru pa stimula inovashon spesial bou di empresanan chiki i mediano. E proyekto ta wordu ehekuta dor di CITI.

17.

Export Awareness week a keda proklama den e di 3 siman di mei. Tur afia den e periodo aki lo para ketu i kapta atenshon di empresarionan riba e area di eksportashon.

18.

A lansa e revista digital Reach. Reach ta pa duna informashon i mantene pueblo i esnan den eksterior informa di e avansenan di Korsou riba tereno di komersio internashonal. Reach tin su pagina web www.reach-curacao.com i e tin su pagina di facebook.

19.

E marshe mensual BETH a sigi i awor ta forma parti di e tareanan di Fundsahon Marshe

20.

Credits a keda lansa i ta ofrese akseso na finansiamentu na empresarionan chiki na Korsou.

21.

Micro financing ta yuda empresarionan mikro den barionan di Korsou den koperashon ku Korpodeko i Ministerio di SOAW.

22.

Plan strategiko pa kooperativanan a keda lansa

(21)

- - - Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

23.

Export Awareness week

24.

Dialogo Demokratiko Sha Caprileskade: den luna di Mei 2018 nos a tene un dialogo demokratiko pa papia di futuro di Sha Caprileskade. Di un forma hopi agradabel stakeholdersnan a sinta huntu i yega na algun punto ku Gobiernu a tuma den konsiderashon pa yega na un desishon final.

25.

Akuerdo ku TNO kaminda TNO lo duna asistensia na diferente initiativa, entre otro implementashon di e maneho energetiko.

26.

Akuerdo ku Port of Rotterdam. E akuerdo aki ta ensera asistensia strategiko di Port of Rotterdam na CPA.

27.

RVO regelingen: for di yani.iari 2018 Hulanda a pone algun insentivo i supsidio disponibel pa empresarionan di Korsou. Esaki ta danki na un trabou tremendo di MEO pa logra e paso grandi aki. No mas ku 13 areglo ta disponibel i e areglonan aki ta duna espasio na coachnan di Korsou pa fasilita empresarionan ku konseho i guia pa eksporta.

28.

Smart City

I

Nation Platform: a keda instiui na Maart 2018, pa di un forma integral i koherente desaroya un plan maestro pa hasi Korsou un pais inteligente i di Willemstad un Smart City. A inventarisa kaba bastante inisiativa ku tantu Gobiernu komo sektor priva ta desaroyando ku asignatura smart.

29.

Red Tape Red Carpet commission.

30.

Deep Sea Industry platform a keda lanta pa desaroya aktividatnan ekon6miko nobo ku ta resulta di e aktividat di deep sea airconditioning.

31.

CPA Best Port destination. CPA a keda kalifika komo best port destination den 2018. Ku e pasonan firme pa hasi nos haf mas efisiente i invershon den krannan nobo ta hiba nos mas dilanti di bira atrobe un haf relevante pa mundu di transporte maritime.

32.

MOU Embry Riddle: Bishita di Minister Martina na Embry Riddle University (skol di aviashon), en konekshon ku nan interes pa habri un skol di aviashon na Korsou pa sirbi e merkado di Karibe.

33.

Maneho pa Empresa Chikf a keda traha ku sosten di COSME

34.

Maneho National Quality Policy i e maneho komplemento National Quality Infrastructure a keda traha pa medio di COSME

35.

Un proposishon pa lanta un fondo di garantia pa empresa chiki a keda traha ku apoyo di COSME.

36.

A train 20 Coach pa yuda nos empresanan chiki i mediano pa mehora nan empresa i krese pa media di eksportashon. Coaching Dynamic, un konsepto di algun eksperto for di Italia a sertifika e 20 coach nan.

37.

Pa media di COSME a traha un manual di ban praktikanan regulatorio "good regulatory practices" pa fasilita empresanan chiki i mediano mas miho.

(22)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

38.

Bou di e programa di COSME a desaroya e sigiente instrumentunan i modelonan pa

yuda empresanan chikf i mediano pa sigi desaroya nan empresa, amplia nan merkado i ret di kontakto:

1. Carib-ConnectNirtual

&

Physical Incubators - BSO/SMEs 2. SBDC model - Government/BSO and University

3. OCT Chapter of CICMC (association of OCT consultants)

4. Regional Think tank - Government/Private sectors

5. E-Commerce Platform - SME/BSO

6. GEN Women Entrepreneurship Platform - SME/WE

7. CAIPA OCT helpdesk- Government/Private sectors

8. Cooperatives: e.g. Agriculture/Creative Industries - BSO/SME

39.

Pa media di COSME a desaroya un manual ku ta yuda empresanan chikf i mediano pa

hasi miho uso di propiedat intelektual i asina halsa nan nivel di kompetitividat.

40.

Dia 15 di September 2017 a lanta un komishon permanente pa atende ku e tema di

komersio internashonal. E komishon aki ta interministerial i ta negoshando tratadonan komersial bilateral ku Colombia, Republika Dominikana i Caricom. E tratadonan aki ta

habri merkado pa nos empresanan por eksporta mas tantu i asina genera divisa nesesario

pa krese nos ekonomia.

41.

Maneho di Transnational Education a keda aproba i ta den pleno implementashon.

42.

A aproba un E-commerce Masterplan ku ta bai habri kaminda pa mas empresa chikf por

hasi uso di vianan virtual pa hasi nan negoshi.

43.

Varies invershon den infrasturktura i desaroyo den barionan i konstrukshon di bibienda ta impulsa ekonomia. Maske ta otro ministerionan ta responsabel al final nan ta bin riba nos indikador ekon6miko komo un invershon publiko ku a hasi su kontribushon na

ekonomia: drechamentu di barionan Sapate, Tera Kora, Kortijn/Otrobanda, Upgrading

Koredor, Marie Pampoen strip.

44.

Sektor di energetiko: stashon di diesel pa genera koriente nobo na Dokweg. Plan pa inverti den un planta di LNG na Bullenbaai. Modernisashon di refinieria of refineria nobo.

45.

lnvershonan priva ku ta den esfera di bibienda, i retail: La Curac;ao, Kooyman Mega

Store Jan Noorduynweg, Chobolobo Plaza, Sapate, Montana i Barber.

46.

Varies proyekto den Agrikultura i Peska den koperashon ku ministerio di Salubridat, Naturalesa i Media Ambiente manera e proyekto di Baka, e proyekto di cannabis medisinal, skol di peska, pa menshona algun.

47.

Desaroyo di un parke di atrakshon den e area di Mangrove huntu ku ministerio di WRP

iGMN.

48.

A logra finansiamentu di algun invershon priva pa media di intervenshon di Korpodeko.

Ta trata di Hard Rock Hotel i Marriott Courtyard.

(23)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

49.

Sosten na Sektor Finansiero lnternashonal pa medio di Supsidio i Ekspertisio pa yuda

desaroya un masterplan stimula kresementu di e sektor.

50.

Mas di 2000 empresario chikf i mediano a risibi training, kapasitashon i konosementu riba

areanan pa maneho di nan empresa pa media di e programa di COSME, Connecting the

Dots, Ekonomia den nos mes man, BETH, National Export Awareness Week, Business

Boost, Startup Boothcamp, MEO den bo Bario, i diferente seshonan organisa pa MEO i

su organisashonan durante e periodo 2017 - 2018.

51.

Team Multi-disiplinario i Departamentu di lnspekshon di MEO a kontrola mas di 2000

establesimentu riba kumplimentu ku leinan i reglanan.

52.

Mas di 100 empresario a partisipa den e diferente mishonanan komersial lidera pa

Minister di Desaroyo Ekon6miko pa Republika Dominikana, Haiti, Cuba, Colombia, Trinidad i Tobago i Hulanda den e periodo 2017 i 2018.

53.

Windfarm na Tera Kora a keda operashonalisa i asina Korsou a bira un di e paisnan mas avansa riba e area di penetrashon di energia di bientu den su ret energetiko.

54.

A inventarisa e potenshal di invershon ekon6miko di Korsou i aktualmente eta na 1.7 miljard na invershon priva i 1 miljard na invershon publiko. Total 2.7 miljard. Esaki ta

ekskluyendo Refineria i planta di LNG.

55.

A desaroya un plan di rekuperashon ekon6miko 2017 - 2021 (I mas af\a} pa garantisa desaroyo ekon6miko duradero pa Korsou!

56.

Na Yuni 2018 a lansa e plataforma Green Growth with Jobs pa desaroya aktividatnan

den ekonomia berde ku ta inovativo i ta krea kupo di trabou.

(24)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

57.

Durante di e diferente mishonan komersial a firma diferente akuerdo ku aktualmente

ta den implementashon: MOU ku Port of Rotterdam, MOU ku ministerio di lndustria,

Komersio i Pymes di Republica Dominicana, MOU di hermanamiento ku entre Korsou

i Medellin. Varios di e empresanan ku a paritispa na e mishonan ku nos tambe a firma

MOU manera UTS, CUROIL, PMCS, CPOST, Skempi a firma akuerdonan di koperashon

ku empresnan pa asina nan sigi desaroya aktividatnan pa fortikfika i engrandese nan empresa.

58.

Entre 2017 2018, 6209 empresa a risibi un permit serka Ministerio di Desaroyo

Ekonomiko.

59.

Na 2017 Permitnan di Horeca, Ventvergunning i Standplaats a keda agrega na e

tareanan di MEO. Antes e permitnan aki tabata kai bou di WJZ. Ku esaki nos a amplia e

responsabilidat di MEO pa ku permitnan ekonomiko.

60.

E trayekto pa outomatisa e permitnan di MEO a kulmina. MEO su prosesonan ta full

outomatisa ku ta hasie mas fasil i rapido pa saka un permit. Pronto e petishon por keda

hasi online tambe,

24

ora pa dia,

7

dia pa siman.

61.

Zona Franka ta sigi buska oportunidatnan nobo pa inkrementa aktividatnan komersial.

Durante di 2017 i 2018 Curinde a atende ku konektividat manera ku Haiti, Trinidad i atrae

mas invershonista manera for di Suriname, Trinidad, Republika Dominika, i varios otro pais. Curinde a organisa un black friday i ta e intenshon pa esaki keda organisa na 2018 tambe. Curinde ta hasiendo esfuersonan konkreto pa redusi gastunan di operashon pa

media di e proyekto di penelnan solar.

62.

lnisio di konstrukshon di edifisio nobo di Curac;ao Airport Holding na

04

di 2018. Maneho nobo ku mira riba desaroyo di Korsou su aeropuerto komo "hub". Kombersashonnan fruktifero ya a tuma luga ku Emiratonan Arabe Uni

63.

Curac;ao Airport Holding a laga hasi un estudio pa determina Korsou su potensial

komersial pa sirbi komo HUB pa aerolineanan internashonal. Lo buska aeroHneanan pa por kuminsa implementa e plan aki den 2018

64.

Curac;ao Airport Holding a finalisa un proposishon pa un proyekto ku ta permit I biaheronan

oropeo inisia nan proseso di kontrol di imigrashon for di Schiphol. Na momentu ku nan

yega Korsou, nan lo por pasa bai sin tin nesesidat di hasi e proseso di imigrashon,

manera otro biaheronan mester hasi. Tantu KLM i Schiphol ta kompromete ku e proyekto

aki.

(25)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

65.

Curac;ao Development Institute a realisa un serie di Treinen i algun estudio di merkado

pa kontribui na desaroyo di ekonomia di Korsou riba tereno di agrikultura. • lnvestigashon den koperashon ku UoC riba nesesidatnan di e merkado lokal

riba tereno di "Aqua/Hydrophonics", ku posibilidat pa koperashon riba tereno di treinen, seminario i otro tipo di proyekto

• lnvestigashon tokante "Curac;ao Winery"

• Raport di rekomendashon tokante un Programa di lnvershon pa lmigrante

• Estudio di faktibilidat di un fondo pa fiansanan komersial mediano i grandi • Merkado finansiero di desaroyo, den koperashon ku "World Group Bank" Treinen/Programa

• Produkshon di produktonan di agrikultura basa riba standarnan internashonal i basa riba e konsepto di produktonan organiko

• Business Boost pa stimula desaroyo di empresanan chiki i mediano.Den

koperashon ku COSME a organisa sierto workshopnan spesifiko. Unu di nan a

trata eksportashon

• Partisipashon na aktividatnan den kuadro di "Global entrepreneurial week" • Treinen pa mehora maneho finansiero den koperashon ku COSME i Kamara di Komersio

E prome edishon di karibe di "Present your startup", den koperashon ku "Present your

startup" Ulanda. Meta: stimula hasimentu di negoshi, inovashon, krea kupo di trabou

hana akseso na fondonan den Karibe pa empresanan ku ta lanta i na mes momentu posishona Korsou komo un "hub" pa "startups" den region

Finansiamentu

• Serena's Art Factory, kontribuyendo na kupo di trabou pa muhenan lokal

• Buskabaai, kontribuyendo na rekuperashon di nos medioambiente, despues di un dario hasi na nos sistema ekol6giko

66.

Kompilashon di aktividatnan eherse dor di CINEX

18

Den kuadro ku

e

Akuerdo di Gobernashon di Realisando e Maksimo Potensial di Korsou,

2017-2021, Curac;ao Investment

&

Export Promotions Agency/ CINEX, konhuntamente

ku

e

plan di maneho di Ministerio di Desaroyo Ekon6miko di Korsou a yega na diferente

oportunidat i aktividat pa alkansa nos metanan komun. Nos di CINEX a akumula e esfuersonan aki den e dokumento segun shete t6pikonan di e akuerdo. Nan ta lo siguiente:

1. lnfrastruktura Turistiko I HORECA

Komo agensia ku ta promove invershon nos komo CINEX den kombinashon ku MEO ta hasi hopi esfuerso pa atrae e invershonista ku per ta interesa den nos fasilidatnan hotelero kual ta na benta, pero tambe ta promove e konstrukshon di fasilidatnan nobo. Entre otro huntu Minister Dr Steven Martina nos a bishita diferente konferensia na Colombia, Hulanda I Republika Dominikana kaminda nos ta presenta e posibilidatnan kual tin na Korsou. Semper e reakshon ta hopi positive I nunka ebano. E interes ta enorme pero e

ta tuma su tempu pa e kristalisa den invershon konkreto.

(26)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

2. "Digital Economy" {"Smart Nation")

CINEX ta un di e prome organisashonnan ku a kere den e konsepto di Smart Nation I manera ya a wordu nombra ta bai organisa su di tres konferensia riba desaroyonan den e sektor di Teknologia I lnovashon. Minister Martina den 2018 ta enkabesa e plataforma di Smart Nation i nos ta entusiasma ku e pr6ksimo proyektonan kual lo bai wordu lansa

den kuadro ku e trayekto pa transforma Korsou den un nashon inteligente. Esaki ta nifika

ku Korsou lo wordu posishona I promove komo un plataforma pa desaroya servisionan I produktonan inovativo I di kalidat internashonal. Esaki ta nifika entrada ekstra di divisa, pero tambe eventualmente migrantenan ku sierto konosementu spesifiko lo kier bin establese nan mes na Korsou I hasi uzo di nos fasilidatnan lokal.

3. Sektor Finansiero lnternashonal/ FINTECH

CINEX ta forma parti di CIFC I ta sostene e sektor finansiero den nan afan pa hana e

aktividatnan nobo I inovativo na Korsou. E sektorta unu ku ta trese hopi divisa pa Korsou

I ta di sumo importansia. CINEX ta aploudi kada esfuerso hasi pa yuda ku kresementu di e sektor aki ta bai organisa pa di tres ana konsekutivo su CINEX Smart Investment Summit. E konferensia to profundisa riba diferente t6piko di interes pero tambe riba

inovashon den e sektor finansiero. Minister Dr l.S. (Steven) Martina tabata un di nos

oradornan den 2017 presentando su vishon riba Smart Nation Cura<;ao.

4. Korsou komo sentro di prueba { lab. center) pa energia duradero

CINEX a konkluf ku Korsou tine potensial enorme pa fungi komo un plataforma pa test

diferente konseptonan inovativo pa energia duradero. Den diferente biahenan di mishon

ku nos a tene nos ta promove esaki i den nos ultimo mishonnan ku Minister Martina nos a sinta ku diferente grupo di interes pa yega na establese nan mes na Korsou komo nan lokalidat pa hasi diferente prueba teknol6giko I distribui produktonan final via Korsou. Nos ta sigui hasi esfuerso I forma aliansa ku otronan pa yega na nos metanan komun.

5. Sektor logistiko (Haf maritimo i Aeropuerto)

CINEX ku frekuensia ta sinta ku e Cura<;ao Ports Authorities i Cura<;ao Airport Holding

komo e stakeholders di importansia pa desaroyo ekon6miko di Pais Korsou. Huntu ku

e dos orgainsashonan aki nos a yega di hasi mih6nan huntu Minister Martina pa entre

otro Cuba, Hulanda I Colombia. Na Hulanda nos Tabata den dos okashon huntu ku

Minsiter Martina na Haf di Rotterdam kual den e luna di yi.ini, 2018 a firma un akuerdo di kolaborashon pa sigui desaroya nos haf. E presentashon duna dor di Minister Martina na e konferensia Baseball Means Business, ko-organisa dor CINEX Tabata tin su impakto

I nos ta kere ku e tipo di kolaborashonnan aki ta yuda engrandese e mishon.

6. Agrikultura

Agrikultura gobiernu ta eksplora e posibilidatnan pa utilisa nos rekursonan natural ku

Korsou tin na abundansia na un manera responsabel pa genera aktividat ekon6miko i

kreashon di empleo.

CINEX a logra di trese diferente invershonista nashonal I internashonal na mesa pa

diskuti I inventarisa nan plan pa yega na ekonomia blou uzando nos suela I awa.

Entre otro e proyekto di krio I produkshon di karni di baka. CINEX a enkamina huntu ku MEO e trayekto pa informa I e proseso di investigashon pa yega na un plan konkreto I duradero ekonomia lokal.

(27)

- - - Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

7. Refineria Petrolero i SU areanan di sosten

Den kuadro di Refineria nos komo CINEX a sinta ku diferente interesado pa e planta di Bullenbaai I tambe refineria I a hasi menshon amplio di esakinan di tur posibilidat di

energia duradero pa Korsou.Nos ta komunika i promove Korsou komo un plataforma pa

hasi negoshi den region mirando e importansia di nos Haf den region.

67.

Curac;ao Tecnology Institute - CITI tambe a hasi varios aktividat durante di e periodo

2017 i 2018. Aki ta sigi un resumen di algun aktividat di CITI:

• Startup Launchpad: Programa pa stimula desaroyo empresarial

• Di 19 edishon di Innovation Award

• lmplementashon E-Commerce Masterplan: a organisa un dialogo demokratiko pa determina prioridatnan den e area di E-commerce.

• E-Commerce Incubator: Guia pa empresarionan lokal riba kaminda pa hasi uzo di e-commerce

• A organisa un Hackaton

• CTB Hospitality Certification: Sertifikashon di 140 organisashon ku ta opera den

sektor turfstiko

• Programa pa studiante i negoshante(huntu ku UoC): Guia di studiantenan

• FinTech: Organisashon di "Round table" i kooperashon ku FinTech Ulanda ku e meta pa lanta FinTech Curac;ao

• Think Tank Session "Curac;ao Online": Esfuerso di sektor publiko i priva pa atende

e echo ku Korsou no ta ser rekonose online komo pais semper. Esaki ta konta tambe

pa e "domain" .cw

• Workshop i treinen: a organisa un fakansiplan ku hobennan i treinen pa dosentenan

• Creative industry: a midi kontribushon di industria kreativo na nos ekonomia

68.

Curac;ao Ports Authority tabata hopi aktivo riba su area kual ta maneho di nos hafnan i

fungi komo kordinador di proyektonan.

20

• Firmamentu di LOI ku kompania, konsorsio i grupo di desaroyado pa algun proyekto

ku e meta pa stimula ekonomia dor di desaroya areanan klave i kapitalisa riba

oportunidatnan pa hasi negoshi. Algun ehempel: servisionan adishonal den nos

haf (p.e. fasilidatnan logfstiko), desaroyo di Kap van Scharloo, desaroyo di e area kaminda barkunan krusero ta mara i Rif en general, desaroyo di Batipana (parke pa tenk di kombustibel)

• Ekspanshon di Subcom, un provedo global prominente riba tereno di komunikashon

sup-maritime

• Akuerdo di "Lease" ku Offshore Base Curac;ao, ku ta uza Korsou komo "hub" pa 8 barku

• Proposishon pa gobiernu di Statia pa por lanta Statia Ports Authority • Estudio di merkado di karga i logistiko ku SLS i otro gruponan di interes

• Set-up di un tim logistiko dedika na desaroyo logistiko, den estrecho koperashon i kordinashon ku MEO, den kuadro di e Plan Nashonal di Desaroyo pa Korsou • Diferente MOU ku outoridatnan portuario/maritimo i ofisina di turismo den region

(Boneiru, Cuba i Panama)

• Lantamentu di un "project team" ku e meta pa stimula inovashon

• Partisipashon den diferente Taskforce (Dutty Free i Bullenbaai)

(28)

Logronan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

• Organisashon, komo anfitrion, di e di 16 Caribbean Shipping Executive Conference na Korsou

• Organisashon di e prome dianan Marltimo • Organization of the 1st Mare Forum Cura\:ao.

• CPA a realisa un estudio di satisfakshon bou di su stakeholders pa asina e por

mehora i fasilita servisiona~ den nos hafnan.

• Revelashon di nomber di megapier Tula dor di Su Mahestat Rei Willem-Alexander • Merkadeo krusero a mehora i 35% den kresementu di turistanan krusero

• Yegada inougural di Viking ocean cruises • Regreso di Pullmantur cruise

• Resertifikashon serka International Ship and Port facility Security code (ISPS) deb! na konstrukshon di megapir Tula i ahustenan has! den e infrastruktura di Megapir 1 (Jacky Voges)

• Remplaso di e dak kaminda ferinan ta mara na Otrobanda • Konstrukshon di ponton di reserva pa brug Emma

• Remplaso di lusnan di brug

• Diseno di luganan adishonal pa barkunan mara den Schottegat • Konstrukshon di MegapierTula i desaroyo (den proseso) die area • Renobashon di Motet Werf i Nieuwe Werf

• Resertifikashon di krannan di konteiner

(29)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

2

Yuni, 2017

Huramentashon Minister Steven Martina

7 Yuni, 2017

Apertura di e kongreso "Connecting the dots" .E tema di e kongreso e ana aki ta "The biggest

turn around".

17 Yuni, 2017

Apertura di "Social Media and Content Marketing Workshop part 2" organisa pa Curac;ao Tourist Board.

19 Yuni, 2017

Apertura di "The BrainCoral Labs Curac;ao Startup Bootcamp" .Nos a hasi e apertura di e

bunita inisiativa aki kaminda h6bennan empresario die organisashon "BrainCoral Labs" bou di guia i koperashon di "Founders Space" di San Francisco/Silicon Valley lo duna durante 3 dia guia individual i tepnan valioso na 15 kompania di h6bennan empresario di Korsou i di

Karibe pa nan desaroya nan negoshi di un forma eksitoso.

22 Yuni, 2017

Meo den bo Bario: E tim multidisciplinario ta sigui kontrola i ta sigui informa. MEO tabata na

Sentro di bario Souax pa splika, aklara i informa tur interesadonan.

(30)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko 26 Yuni, 2017

E prome buelo di Fly Allways biniendo fo'i Surnam. Fly Allways lo bula dos biaha pa siman riba Korsou. Esaki ta un "boost" enorme pa nos Turismo.

26 Yuni, 2017

Den e siman di 26 pa 30 di yuni e ministerionan GMN i MEO huntu ku ADECK i e universidat di La Guajira di Colombia a ranka sali ku e di dos fase di e proyekto "seguridat alimentisio" den kuadro di MOU entre Colombia i Korsou. Esaki ta un tayer pa agrikultornan. Meta di e tayer aki ta pa kapasitashon di nos agrikultornan lokal den teknologia moderno i metodo nan avansa ku a prueba nan mes den klima seku i kayente. E proyekto di alimentashon lo konsistf di 4 fase ku un durashon total di 11 luna.

5 Yuli, 2017 ·Rotterdam, Hulanda

E evento "Baseball Means Business" tabata bon bishita ku alrededor 150 "captains of industry"! Manera nan ta bisa "sport verbroedert" i esaki tambe ta forma e base pa hasi negoshi. Nos presentashon a kai den ban tera kaminda nos a elabora riba e tres tema: 1. e echo ku nos - komo isla chikitu - ta trese "toppernan" den beisbol, 2. kiko Korsou ta para p'e i 3. lokual Korsou tin di ofrese.

5 Yuli, 2017 · Rotterdam, Hulanda

Nos tabata di bishita - huntu ku gerente di CPA, senor de Castro - serka Gerensha di "Port of Rotterdam" .Nos a papia riba desaroyonan den haf en general i a tuma nota di e desaroyonan impreshonante die haf di Rotterdam den ultimo anjanan. Port of Rotterdam internationalmente ta wordu rekonose komo "Best in Class". Nos a elabora tambe riba eventual posibilidatnan di un aliansa strategiko entre CPA i Port of Rotterdam.

31 Yuli,2017

lnougurashon di e "Wind Farm Tera Kora II". E instalashon aki lo perkura pa produkshon di 30% di koriente ku nos ta uza.

(31)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

11 Ougustus, 2017

Deliberashon ku e direktiva di CHATA riba e topiko kon por kobra "logeerbelasting" i OB di un manera mas efisiente i efikas pa tur hende i instansha ku ta ofrese hospedahe na turistanan.

A palabra ku lo bai instala un komishon miksto pa studia e topiko aki mas a fondo i bin ku rekomedashonnan pa e dos ministerionan.

15 Ougustus, 2017

lnstalashon di e "Cura~ao Film Commissioner" nobo pa industria di cine na Korsou. Nos ta konsidera e industria di cine komo un pila ekon6miko nobo pa Korsou. E meta final ta pa promove Korsou den eksterior komo e luga adekua pa hasi filmashon i asina atrae mas produkshonnan internashonal na nos pais.

15 Ougustus, 2017

Nos a presensha e workshop di Small Business Development Center (SBDC} organisa pa ADECK den koperashon ku "Institute SBDC GLOBAL" di Merka. Nos ta trahando pa realisa un "Cura\:aO Small Business Development Center", ku lo ta miembro di e "Institute SBDC GLOBAL", tur esaki pa pro move i dun a asistensha na empresa mediano i chiki i asina pro move e sektor aki.

20 Ougustus, 2017

Lansamentu di e initiativa "App Coalition Cura~ao" a wordu lansa! MEO den kolaborashon ku Korpodeko ta kuminsa un "sentro di formashon" kaminda "innovashon" ta sumamente importante. Den tres luna tempu hende lo wordu di trein riba tereno di "web design" i "desaroyo di apps".

24

'

.

.

'

I r

(32)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

23 Ougustus, 2017

Dialogo polftiko entre Korsou, Aruba, St Maarten BES i Republika Dominikana. Minister Steven Martina huntu ku Prome Minister Eugene Rhuggenaath, a risibi Minister di Asuntunan Eksterior di Republika Dominikana Canciller senor Miguel Vargas i su delegashon. Prome Minister di Sint Maarten William Marlin i senora Liesbeth Mol - komo representante di lslanan BES i tambe Aruba tabata tei. E t6piko prinsipal tabata un dialogo politiko entre Korsou, Aruba, St Maarten BES i Republika Dominikana, den kuadro di e MOU ku a keda firma entre Republika Dominikana i e islanan, pa krea lasonan ekon6miko i turistiko entre e Republica Dominicana i e islanan.

23 Ougustus, 2017

Mishon Ekon6miko pa Republica Dominikana

28 Ougustus, 201.7

Firmamentu di MOU entre Korsou i Republic Dominicana. Tabata un dia grandi pa Korsou

i Republika Dominikana. Nos a logra firma un MOU ku Ministerio di lndustria Komersi6 i

Empresa chikf senor Nelson Toca Sim6. Puntonan figo riba kual lo bai enfoka ta;

• Desaroyo di Zona liber di Korsou

• Stimulashon di interkambio di konosementu i informashon

• Yudansa na empresanan chiki i mediano pa hasi negoshi ku otro i

• Asistensia tekniko di parti di Republika Dominikana riba tereno di komersio internashonal.

(33)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

3 September, 2017

Lansamentu die "Plan di urgensia"! E plan ta enfoka riba mehora e kalidat di bida den bario

.

9 September, 2017

Apertura di Hotel "De Ruyterkade Hotel" di famia Chen

.

E hotel ta konsistf di 78 kamber.

9 September, 2017

Grand opening "Oasis Coral Estate Beach, Dive & Wellness Resort"!

12 September, 2017 ·

lnisio di e kurso "Guia Turfstiko i Hospitalidat" pa h6ben

.

E kurso aki a keda organisa pa

CTB huntu ku MEO, den estrecho koperashon ku SOAW i Reda Sosial. E idea ta pa entrena

hobennan desemplea pa bira entreprenur, guia turistiko of pa traha den sektor di hospitalidat

.

Un total di 80 h6ben a start ku e kurso.

25 September, 2017

Lansamentu di e proyekto "Start up Launch Pad for a Smart

Cura~ao".

E proyekto aki, finansia

pa OCTA i MEO, lo yuda "startups" ku tin ideanan inovat

i

vo den kua ta hasi Korsou mas

"smart"

.

(34)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

28 September, 2017

Na Washington DC, nos a presensia e seremonia di Curac;ao Multi Commodities Center (CMCC) Development Group, LLC, titula Strengtening the Mid Atlantic Region for Tomorrow Summit. CMCC Development Group lo bai establese aktividatnan di komersio den materia prima manera piedra presioso, diamante, oro, koper, etc. husando Korsou komo e sitio pa establese e "Multi Commodities Center" konforme e Dubai Multi Commodities Center.

E proyekto aki lo representa un invershon kuantioso den e pr6ksimo af\anan i lo genera un kantidat kuantioso di kuponan di trabou. Nos a hiba un diskurso enfokando Korsou su puntonan fuerte pa hasi negoshi ku i via Korsou. Nos par a konta tambe ku presensia di

Minister di GMN sra. Camelia-Romer

30 September, 2017

lnisio die Business Seminar "Access to Finance" den kuadro die programa "Connecting the dots" .Durante e programa senor Erwin Groenevelt a revela ku e fondo Oredits di Hulanda, pa fiansa pa micro empresa i empresa chikitu i mediano, pronto lo ta obtenibel riba merkado di Korsou tambe. Ta premira ku den e prome kwartaal di 2018 Oredits lo ta operashonal na Korsou. Esaki sigur lo duna un tremendo estlmulo na nos sektor di micro empresa i empresa chikitu i mediano.

(35)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

6 Oktober, 2017

"Cura~ao on Google Streetview"! Un inisiativa tremendo di parti Dolfijn FM pa pone Korsou

riba Google Maps.

7 Oktober, 2017

Firmamentu di erfpacht die tereno Marichi i "beheersovereenkomst" die tereno kantu di awa

i pier konosf komo Marichi beach. Na mes momenta tambe a presenta e Hotel apartment

"Majestic" ku lo keda konstrui riba e tereno di Marichi. Un presiosidat di hotel den sentro

di siudat. Esaki sigur poko poko lo trese moveshon bek den Punda. Un pabien na Sr. Randy

Neuman i famia, pa otro proyekto grandi ku ta yuda stimula ekonomia di Korsou.

11 Oktober, 2017

Streamlines ku e relansamentu di e servisio marltimo Bluestream! Esaki sigur lo kontribui na

fortifika e lasonan komersial ku Republika Dominikana!

18 Oktober, 2017

"Groundbreaking" di e edifisio nobo di Aqualectra. Esaki ta krea e oportunidat pa servisionan

bini huntu pa asina yega na mas efisiensia.

(36)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

20 Oktober, 2017

"Groundbreaking Ceremony" La Cura~ao Megastore Jan Noorduynweg. Mas invershon pa Korsou, mas kupo di trabou pa nos hendenan, Sr Manu i e gran famia di La Cura~ao un danki grandi pa e konfiansa den Korsou i pabien! Danki pa e apoyo na nos desaroyo ekon6miko. 23 Oktober, 2017

MEO ta firma MOU ku Oredits. Oredits, un kompania speshalisa riba tereno di fiansa pa kompania micro i "start ups" i tambe traha i gufa e negoshi pa yega na un business plan realistiko i responsabel i implementashon di esaki.

29 Oktober, 2017

Entrega di sertifikado kurso 'Servisio na Kliente' pa sektor di turismo. 10 hotel a partisipa, 50 persona a terminal

30 Oktober, 2017

Mishon Komersial pa Cuba. Den kuadro die filosoffa "intensiva hasi negoshi den eksterior i atrae mas invershonista di eksterior" nos a bai riba un "handelsmissie" na Cuba.

9 November, 2017

Bishita di delegashon Komershal di Surnam na Korsou! Pa dilanti ku mas aktividat komershal den nos region!

10 November, 2017

Lansamentu di"Micro Credits". E projekto aki, un kooperashon entre Korpodeko, SOAW i MEO, lo fasilita personan ku ke kuminsa of ja kaba tin un negoshi chikf ku un fiansa i asina promove nan negoshi.

10 November, 2017

Start workshop/lnisio ofisial die tayer "Business Boost Start-Up Millennial Edition"

(37)

- - - Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

12 November, 2017

Apertura di un Kooyman Mega Store na Janoorduynweg.

13 November, 2017

lnisio di "Business Boost Start- up Millennium Edition" di CDI. E kurso aki ta guia personan ku ke kuminsa ku nan propio negoshi.

14 November, 2017

E hobennan die projekto "Nos ta konekta" a bin di bishita serka nos. Nan a splika nos kon nan a sfnja traha ku kompiuter, subf internet i kon pa kuida e kompiuter. Nan a eksperiensa e projekto komo unu hopi positive i eta tin un balor agrega. Tabata un konbersashon den un esfera ameno i positive. lzair, Mary Ann, Junisa i Kevin i tur e otro partisipantenan, sigui traha duru asina, boso por, positive pa dilanti.

(38)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

14 November, 2017

lnougurashon di Tula pir; otro kontribushon na ekonomia di Korsou!

27 November, 2017

Akuerdo entre Deloitte i Blue Nap Americas pa konstrui un Sentro di Seguridat Cibernetiko i

Servisio Cibernetiko.

29 November, 2017

lnougurashon di buelonan di Sunrise Airways na Korsou.Sunrise Airways lo bula Ha'lti - Korsou i vise versa.

1 Dezember, 2017

Apertura di "Op=Op!" Artikulonan na preisnan di deskuento semper!

4 D ezember, 2017

CINEX a organisa un seminario exitoso "Smart Nation and Fin Tech Summit".

4 Dezember, 2017

Bishita di trabou na Hulanda. Nos agenda pa promove e potensial ekon6miko di Korsou ta

sigui!

13 Dezember, 2017

Apertura di un "investment promotion desk" di CINEX na Hulanda.

18 Dezember, 2017

Klousura di e proyekto "Ekonomia ta den nos mes man" ta un proyekto kaminda entre mei i

desember di 2017 a stimula empresarionan den bario. Meta di e proyekto aki ta pa stimula i

yuda empresarionan chiki formalisa nan empresa/negoshi i ta focus riba empresa/negoshinan no formalisa, espesialmente den e bario di Otrobanda.

(39)

Aktividatnan di Minister di Desaroyo Ekon6miko

14 Yanuari, 2018

Bishita di Staatsecretaris Knops na Darnen Shiprepair

Cura~ao

i CPA. E diferente proyektonan

ku tin den tapara pa 20

1

8-2022 a wordu presenta na senor Knops manera e floating docks

di Darnen i tambe desaroyo di e area di Waaigat i Rif ku CPA ta koordina

.

Tabata un bishita

hopi fruktifero i senor Knops a keda enthusiasma pa tuma nota di e potenshal ekon6miko di

e sektor Marltimo

.

15 Yanuari, 2018

Apertura di "Green house Restaurant" na Seaquarium Boulevard a hasi apertura di su "Sports

and lounge bar".

17 Yanuari, 2018

Mas buelo di Copa Airlines entre Panama i Korsou

.

30 Yanuari, 2018

Un enkuentro entre Pro Dominikana, e agensia di eksportashon di Republika Dominikana, i

komersiantenan di Korsou a tuma luga den kuadro di e MOU, pa estrecha e lasonan komersial

entre e dos paisnan.

1 Februari, 2018

Korsou nomina den 5 kategoria pa USA Today!

- Best Caribbean Golf Course' pa Old Quarry Golf Course na Santa Barbara Plantation

- Best Caribbean Resort pa Baoase Luxury Resort

- Best Caribbean Beach pa Cas Abao Beach,

- Best Caribbean Attraction pa Shete Boka National Park

- Best Restaurant in the Caribbean pa Kame Restaurant

参照

関連したドキュメント

By Robin Forman’s discrete Morse theory, the number of evasive faces of a given di- mension i with respect to a decision tree on a simplicial complex is greater than or equal to the

Giuseppe Rosolini, Universit` a di Genova: [email protected] Alex Simpson, University of Edinburgh: [email protected] James Stasheff, University of North

In the current contribution, I wish to highlight two important Dutch psychologists, Gerard Heymans (1857-1930) and John van de Geer (1926-2008), who initiated the

Como la distancia en el espacio de ´orbitas se define como la distancia entre las ´orbitas dentro de la variedad de Riemann, el di´ametro de un espacio de ´orbitas bajo una

As a multidisciplinary field, financial engineering is becom- ing increasingly important in today’s economic and financial world, especially in areas such as portfolio management,

Shakhmurov, “Coercive boundary value problems for regular degenerate di ff erential-operator equations,” Journal of Mathematical Analysis and Applications, vol. Shakhmurov,

The techniques used for studying the limit cycles that can bifurcate from the periodic orbits of a center are: Poincaré return map [2], Abelian integrals or Melnikov integrals

This paper investigates the problem of existence and uniqueness of positive solutions under the general self-similar form of the degenerate parabolic partial di¤erential equation