• 検索結果がありません。

Microsoft PowerPoint - 地球物理学概論Ⅰ-Fukuda-6.pptx

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

シェア "Microsoft PowerPoint - 地球物理学概論Ⅰ-Fukuda-6.pptx"

Copied!
22
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

第 回

第 回 地球観測と応用研究

地球観測と応用研究

地球物理学概論Ⅰ

第6回

第6回 地球観測と応用研究

地球観測と応用研究

-- 氷床変動と海水準変動

氷床変動と海水準変動 -

-地球物理学教室

福田洋一

地球観測

地球観測

•現場観測(直接観測)

場所(どこで):空中、陸上、海上、地中、 …

手段(何で) 加速度計 温度計

手段(何で):加速度計、温度計、 …

対象(何を):重力、磁場、電場、温度、 …

•リモートセンシング

場所(どこから):地上から、宇宙から、上空から、…

手段(何で):電磁波、光、 …

対象(何を) 重力 磁場 地形 温度

対象(何を):重力、磁場、地形、温度、 …

•測定と観測

測定:ある物理量を測る (例、重力測定)

観測:ある物理量を継続的に調べる (例、重力観測)

(2)

現場観測の例:地震観測

現場観測の例:地震観測

場所(どこで):

陸上、地中、海底

手段(何で):

地震計

対象(何を)

地震動(加速度 速度 変位)

対象(何を):

地震動(加速度、速度、変位)

地震観測網ポータルより

(http://www.seis.bosai.go.jp/seis-portal/)

リモートセンシングの例:高度計

リモートセンシングの例:高度計

場所(どこから):

宇宙から(衛星高度計)、上空から

手段(何で):

電磁波、光(レーザー)

対象(何を):

地形、海面形状 (->重力、海流)

衛星高度計

http://www.selene.jaxa.jp/ja/equipment/lalt_j.htm

SELENE LALT

(3)

地上測量

地上測量

トータルステーション

水準点

バーコード水準儀

三角点

光波測距儀

地殻変動観測

地殻変動観測

水管傾斜計

水管傾斜計

水晶管伸縮計

水晶管伸縮計

(4)

レーザー伸縮計(神岡)

レーザー伸縮計(神岡)

The Data Acquisition System

Th O ti

l

CMG-3T

The Optical Table 1

The Optical

Fiber Cable

Seismometer

N

E

The Optical Table 2

スプリング式

スプリング式

重力計

重力計

ウォルドロン

ウォルドロン

シントレックス

シントレックス

ラコスト

ラコスト

gPhone

Phone

アスカニア

アスカニア

(5)

船上重力計

船上重力計

TSSG

NIPRORI-II

TSSG

LaCoste &Romberg

中国製

超伝導

超伝導

重力計

重力計

(6)

絶対重力計

絶対重力計

FG-5

A-10

(7)

衛星高度計(

衛星高度計(Satellite Altimetry

Satellite Altimetry)

http://www.jason.oceanobs.com/html/alti/principe_uk.html

•• g

g

T/P Sea Surface Heiht (h)

T/P Sea Surface Heiht (h)

•• g

g

EGM

(8)

ジオイドと重力異常

ジオイドと重力異常

+300

-300mgal

100

110

120

EIGEN3S

GGM01S

ジオイド

ジオイドの精度

の精度

40

50

60

70

80

90

・・

・・

GEM 10B

GRIM3-L1

GRIM4-S2

GEM-T3

JGM-3

EGM96S

egree of Gravity

model

0

10

20

30

1950

1960

1970

1980

1990

2000

2010

J2Kozai

Itzsak

KaulaRapp

Gaposchkin

GEM-9

GEM-10B

(Montenbruck et al., 2000)

D

e

(9)

GOCE

GOCE

(2009.03.17, ESA)

(2009.03.17, ESA)

 

yx

yy

yz

xz

xy

xx

ij

W

W

W

W

W

W

W

W

grad g

grad

grad

W

zx

W

zy

W

zz

GOCE Level 2 EGM (Time Wise Solution, 2009.11.01-2010.07.05, n=250)

(10)

海面形状

海面形状

海面形状と海流

海面形状と海流

(11)

海水準変動

地質年代での海水準変動

Snowball Earth Hypothesis:

http://zebu.uoregon.edu/2002/ph123/lec13.html

0.4mm/yr

10mm/yr

(12)

近代~現代の変動

2mm/yr

海水準変動の検出

海水準変動の検出

1) 験潮儀による測定

海面変動と地殻変動の分離

験潮儀とGPSの組み合わせ

験潮儀とGPSの組み合わせ

(ITRFに準拠)->宇宙測地技術

2) 衛星高度計

ITRFに準拠した軌道決定

3) 海水の質量変化

GPS Tide Gauge Benchmark

GPS Tide Gauge Benchmark

) 海水 質量変化

グローバルな水循環

氷床変動

GIA

(13)

宇宙測地技術

宇宙測地技術

VLBI

GPS

SLR

DORIS

Global Mean Sea Level Time Series

(14)

Local Trend of SL

http://sealevel.colorado.edu/

Formal Error

(15)

Tapley et al.,

Science, Vol. 305, July, 2004

GRACE Measurements

GRACE Measurements

of Mass Variability in the

of Mass Variability in the

Earth System

Earth System

CHAMP

EIGEN-2 model



L

l

l

m

lm

lm

lm

l

m

S

m

C

P

r

R

R

GM

V

0

0

1

))

sin(

)

cos(

)(

(sin

l m

C

lm

S

lm

0 0 0.100000000000D+01 0.000000000000D+00

1 0 0.000000000000D+00 0.000000000000D+00

1 1 0 000000000000D+00 0 000000000000D+00

Up to Degree 120 / Order 120

EIGEN 2 model

1 1 0.000000000000D+00 0.000000000000D+00

2 0 -.484165815935D-03 0.000000000000D+00

2 1 -.139274044771D-09 0.141275625216D-08

2 2 .243930491835D-05 -.140027520233D-05

3 0 0.957730216460D-06 0.000000000000D+00

3 1 0.203054457836D-05 0.248146553306D-06

・・・

p

g

精密な地球重力場の決定

高次まで

のC

lm

、S

lm

高精度で

決定すること

(16)

衛星による荷重変化の観測

密度分布とスト クス係数



   

0 0 1

))

sin(

)

cos(

)(

(sin

l l m lm lm lm l

m

S

m

C

P

r

R

R

GM

V

密度分布とストークス係数

.

sin

cos

)

(cos

)

,

(

)!

(

)!

(

2

)

(

)

(

, 2 0 , ,







Earth m n S m m n m n

d

m

m

P

M

R

m

n

m

n

t

S

t

C

質量変動とストークス係数の変動

.

sin

cos

)

(cos

)

,

,

(

1

1

2

1

4

3

)

(

)

(

, ' , ,







Earth m n ave l m n m n

d

m

m

P

t

R

n

k

t

S

t

C

面密度変化の推定

))

sin(

)

(

)

cos(

)

(

(

)

(cos

)

,

,

(

12 1 , , 0 , 1 3

m

t

S

m

t

C

P

t

nk nm nm n m m n n l a l ave

  

∆σ:面密度の変化

⇒大気、海洋、陸水などの量変化を

∆ρであらわす。

重力の時間変化

(17)

重力の経年変化勾配

(18)

•Elastic moduli E and

E

ポストグレーシャル・リバウンド

ポストグレーシャル・リバウンド

density from seismic models

•

2

,

3

effective averag

viscosities

•Linear response

•Elastic lithosphere of

0

65

670

E

1

E

2

2

3

E

3

Lithosphere

Upper mantle

Lower mantle

Elastic lithosphere of

effective thickness H

l

H

l

= 50-80 km

2

= (2-4)10

20

Pa s

3

= (5-20) 10

21

Pa s

2900

Lower mantle

Core

depth

A

Mantle

Lithosphere

B

C

(19)

0 50 100 150 200 0 2 4 6 8 10 Ångermanland northern Sweden -10 0 10 20 30 40 0 5 10 15 20 Andøya -35 -30 -25 -20 -15 -10 -5 0 0 2 4 6 8 10 Bristol Channel & Exmouth Southwest England re la ti v e se a l ev el ( m ) -120 -110 -100 -90 -80 -70 -60 -50 -40 10 12 14 16 18 20 22 Sunda Shelf Southeast Asia 0 0 50 100 150 200 250 300 0 2 4 6 8 10 Richymond Gulf Hudson Bay, Canada

-70 B t G lf re la ti v e se a l ev el ( m ) 1.5 Orpheus Island -140 -120 -100 -80 -60 -40 -20 5 10 15 20 25 Barbados re la ti v e se a l ev el ( m )

time (x1000 calendar years)

-130 -120 -110 -100 -90 -80 10 20 30 40 50 Bonaparte Gulf Northwest Australia

time (x1000 calendar years)

0 0.5 1 0 1 2 3 4 5 6 7 Orpheus Island North Queensland

Study Technique Survey

Period

AIS (Gt a-1)

Wingham et al., 1998 RA 1992 - 1996 -60 ± 76 Zwally et al., 2005 RA 1992 – 2001 -30.3 ± 12.1 * Zwally et al., 2005 RA 1992 – 2001 47.8 ± 14.8 † Ramilien et al., 2006 Gravimetry 2002 – 2005 - 40 ± 32 Velicogna&Wahr,2006 Gravimetry 2002 – 2005 -137 ± 72 Wingham et al., 2006 RA 1992 – 2003 27 ± 29 Rignot et al.,2008 IOM 1996 -112 ± 91 Rignot et al.,2008 IOM 2000 -138 ± 92

氷床変動研究

・Input output method

・Radar, Laser Altimetry, In-SAR

・Gravimetry (GRACE)

・GIA

g

Rignot et al.,2008 IOM 2006 -196 ± 92 Barletta et al., 2008 Gravimetry 2003 – 2007 -171± 39 Cazenave et al., 2009 Gravimetry 2003 – 2007 -198 ± 22 Chen et al., 2009 Gravimetry 2002 – 2009 -190 ± 77 Chen et al., 2009 Gravimetry 2002 – 2005 - 144 ± 58 Chen et al., 2009 Gravimetry 2006 – 2009 - 220 ± 89 Gunter et al., 2009 LA 2003 – 2007 - 25 ± 1 Gunter et al., 2009 LA 2003 – 2007 -57.5 ± 1.5 Gunter et al., 2009 LA 2003 – 2007 -86.5 ± 2.5 Gunter et al., 2009 LA 2003 – 2007 - 101 ± 2.5

GIA

(Shepherd et al., 2012, Science Vol. 338)

Gunter et al., 2009 Gravimetry 2003 – 2007 - 77.5 ± 13.5 Gunter et al., 2009 Gravimetry 2003 – 2007 -88.5 ± 13.5 Gunter et al., 2009 Gravimetry 2003 – 2007 - 83 ± 9 Horwath&Dietrich, 2009 Gravimetry 2002 - 2008 -109 ± 48 Velicogna, 2009 Gravimetry 2002 – 2006 -104 Velicogna, 2009 Gravimetry 2006 - 2009 -246 Velicogna, 2009 Gravimetry 2002- 2009 -143 ± 73 Shi et al., 2011 LA 2003 – 2008 -77.5 ± 4.5

(同左、Supplementary Materialsより)

(20)

GRACE

GRACEによる南極の質量変動

による南極の質量変動

GIA

GRACE

)

氷床変動

)

GRACE

GRACEによる

による

質量変動

質量変動(2003

(2003--2012)

2012)

とGIA

GIAモデル補正

モデル補正

とGIA

GIAモデル補正

モデル補正

GRACE質量変動(GIA補正前)

GIAモデル補正

(21)

南極氷床質量経年変化

(2003-2012)

-101

101

-173 Gt/yr

陸域、海洋の質量トレンド

陸域、海洋の質量トレンド

(あくまで

(あくまで1

1例)

例)

ICE05G

[Gt/yr]

gfz DDK3

[Gt/yr]

GRACE –

ICE05G

[Gt/yr]

Antarctica

144.52

-28.54

-173.06

Greenland

0.05

-160.85

-160.90

Eurasia

82.08

156.16

74.08

Africa

-7.39

19.74

27.13

Oceania

-1.00

1.01

2.01

North America

135.09

21.47

-113.61

South America

12.08

70.47

58.39

286 Gt/

GRACE

Atlantic Ocean

-150.30

-46.60

103.70

Pacific Ocean

-109.88

105.64

215.52

Indian Ocean

-88.04

-72.16

15.89

Arctic Ocean

14.26

-77.56

-91.82

Antarctic Ocean

-31.36

11.20

42.57

-286 Gt/yr

+286 Gt/yr

GIA

(22)

海水準変動の収支は

海水準変動の収支は?

?

Reference

Steric sea level

change with rms

errors (mm/year)

Period

Depth

range

(meters)

Data

Antonov et al. (2005)

0.40 ± 0.05

1955–1998

0–3000

Levitus et al. (2005b)

Antonov et al. (2005)

0.34 ± 0.04

1955–2003

0–700

Levitus et al. (2005b)

海洋のトレンド:

286 Gt (≒0.8mm/yr)

南極以外の陸のトレンド:

-113 Gt ?

南極

氷床

Recent estimates for steric sea level trends from different studies

Ishii et al. (2005)

0.38 ± 0.04

1955–2003

0–700

Ishii et al. (2005)

Antonov et al. (2005)

1.23 ± 0.2

1993–2003

0–700

Levitus et al. (2005b)

Ishii et al. (2005)

1.8 ± 0.2

1993–2003

0–700

Ishii et al. (2005)

Willis et al. (2005)

1.6 ± 0.3

1993–2003

0–750

Willis et al. (2005)

南極の氷床トレンド:

-173 Gt ?

海水準

Steric 質量

3.2±0.4 >? (1.2~1.8) + 0.8 ?

参照

関連したドキュメント

[r]

[r]

活断層の評価 中越沖地震の 知見の反映 地質調査.

東京都北区地域防災計画においては、首都直下地震のうち北区で最大の被害が想定され

2 次元 FEM 解析モデルを添図 2-1 に示す。なお,2 次元 FEM 解析モデルには,地震 観測時点の建屋の質量状態を反映させる。.

ⅰ.計装ラック室,地震計室(6 号炉) ,感震器室(7 号炉) ,制御

今回工認モデルの妥当性検証として,過去の地震観測記録でベンチマーキングした別の 解析モデル(建屋 3 次元