• 検索結果がありません。

教務資料アーカイブ 名古屋大学大学院多元数理科学研究科・理学部数理学科

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2018

シェア "教務資料アーカイブ 名古屋大学大学院多元数理科学研究科・理学部数理学科"

Copied!
290
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)
(2)
(3)

. . . 3

I . . . 5

I . . . 9

I . . . .11

I . . . 13

II . . . 25

II . . . .26

II . . . .29

II . . . .34

I . . . .36

I . . . .41

I . . . .42

I . . . .44

I . . . 45

V . . . .46

. . . .48

. . . .52

. . . .57

III IV . . . 70

III IV . . . 71

III IV . . . .72

III IV . . . .74

III IV . . . .76

. . . .77

. . . .78

. . . .81

. . . .83

VII . . . .85

VIII . . . 87

IX . . . 88

X . . . .92

(4)

. . . .93

. . . .95

. . . 96

III . . . 104

III III . . . 106

III III . . . 109

III I . . . 110

I III . . . 113

III I . . . 114

I I . . . 123

I . . . 125

II . . . .128

. . . .131

III . . . 133

III . . . 135

III . . . 138

III . . . .139

IV . . . .148

IV . . . 149

IV . . . 152

IV . . . 154

II . . . 155

II . . . 164

II . . . 166

(5)

. . . 169

. . . 171

. . . 174

. . . 184

V VI . . . 188

V VI . . . 189

V VI . . . 190

V VI . . . 192

V VI . . . 193

V VI . . . 194

. . . 195

. . . .198

. . . 202

. . . 205

. . . 216

IV . . . 220

IV IV . . . 223

IV IV . . . 225

IV II . . . 233

II I . . . 241

I . . . 242

I . . . 244

III . . . 250

IV . . . .251

(6)

. . . 255

5 28 6 1 . . . 257

I . . . 259

5 7 11 . . . 260

. . . 262

. . . 264

. . . 266

II . . . 268

11 5 9 J– . . . 269

. . . 270

. . . 271

I . . . 272

4 23 27 I . . . 273

5 21 25 II . . . 275

6 25 29 F-Singularities - Splitting of Frobenius Map and Geometric Aspects of Tight Closure II . . . .276

7 2 6 I . . . 277

7 9 13 II . . . 278

11 19 23 Hodge-Arakelov I . . . 281

12 10 14 I . . . 282

1 15 18 I . . . 283

1 21 25 Directed polymers in random environment

(7)
(8)
(9)

1 I

2 I I

3 VIII III

4

1

2

3 IX III

4

1

I 2

3

4

1

2 VII

3 III III

4 IV

1

2

3 X III

4

(10)

1

2 I

3 III

4 1 2

3 III

4

1 I

2 3 4 1

2 I

3 III

4 1

2 II

3 III

4

5

6 II

5

6

5

6 I

5

6

5

(11)

I

I

1.5

1.

• 2.

• 3.

• 4.

(12)

I

• 5.

• Riemann

2001.06.14

1. n

(1) 1

(x + a)(x + b) ; (2) x

2ex

2. (1) lim

n→∞

an− a−n

an+ a−n (a > 0) ; (2) limn→∞n{(1 + a/n)

m− 1} (m ∈ N) ;

(3) lim

x→0

 1 sin x

1 x



3. A a1= 1, an+1=2an+ A (n∈ N) {an}

4. (1) Rolle

(2)

f(x), g(x) [a, b] (a, b) (a, b) g(x)6= 0

c (a < c < b)

f(b)− f(a) g(b)− g(a) =

f(c) g(c)

5. (1) n

11 1   1 1

(13)

I

(2)

an = 1 +1 2+

1

3 +· · · + 1

n− log n an

1 2

[ ]

2001.09.05

1. n

(1) 1

x2+ 3x + 2 ; (2) x

3ex

2. (1) lim

n→∞

an− bn

an+ bn (a, b > 0) ; (2) lim

n→∞n{(1 + a/n)

m− 1} (m ∈ N) ;

3. A a1= 1, an+1=an+ A (n∈ N) {an}

4. a1, b1

an+1= an+ bn

2 , bn+1= panbn

{an}, {bn}

[ ]

2001.09.13 1.

(1) 1

(x + a)(x + b) ; (2) x

3ex ; (3) (cos x)3 ;

(4) (log x)3 ; (5) 1

a(cos x)2+ b(sin x)2 (ab6= 0) 2.

(1) In= Z π/2

0

sinnx dx n ;

(2) Im,n= Z π

−π

sin mx sin nx dx m, n 3.

(1) Z 1

0

log x

xα dx (0≤ α < 1) ; (2)

Z

−∞

1

(x2+ a2)(x2+ b2)dx (0 < a < b) ;

4. Z 1

0

log x 1− xdx

(14)

I

5.

(1) n = 0, 1, 2, . . .

Z 1

−1

(1− x2)ndx = 2

2n+1(n!)2

(2n + 1)!

(2) Pn(x) = 1

2nn! dn dxn(x

2− 1)n

Z 1

−1

Pm(x)Pn(x) dx =



 2

2n + 1 (m = n)

0 (m6= n)

[ ]

(15)

I

I

1.5

1.

2. ( - )

3. ( Taylor , Taylor

),

4. ( )

2001.09.13

1. f(x) =



xacos1x (x > 0)

0 (x≤ 0)

(i) f(x) x = 0 a

(ii) f(x) x = 0 a

2. Sin−1

 1

√5



+ Sin−1

 2

√5



(16)

I

3. (i) Tan−1

ra− b a + btan

x 2

!

(a > b > 0)

(ii) (sin x)Sin−1x (Hint: )

4. (i)

Z e 1

(log x)2

x dx (ii)

Z π2

0

dx 1 + sin x

5. r = max{0, a sin 3θ} (0 ≤ θ ≤ 2π, a > 0)

(17)

1.5

(

: ε− N δ?)

an a a

:

p.21

:

: 1− 1/2 + 1/3 − 1/4 + ...

: ε – δ

limx→0sin x/x = 1

: Bolzano-Weierstrass

:

:

(18)

:

:

:

:

:

1. n 0

(i)

Z 1

ex(ex+ 1)dx (ii) Z

0

xne−xdx 2.

(i) lim

x→0

√x + 1− 1 −x2

x2 (ii) limx→0

 1 x2

1 sin2x



3. (1) [0,1] f(x)

Z π 0

xf(sin x)dx = π Z π2

0

f(sin x)dx (2)

Z π 0

x 2 + sin xdx

4. n

f(x) = 1 x+

1

x− 1 +· · · + 1 x− n

f(x) = 0 n ( : y = f(x) )

(19)

I

I

1.5

. .

(1) 1 (6 )

(2) 1 (6 )

( )

1

an=

 1 + 1

n

n

(n = 1, 2, . . . ) .

(1) an, an+1 , k an< an+1(n = 1, 2, . . . ) .

(2) n! > 2n−1 an < 3 (n = 1, 2, . . .) .

{an} , , .

2 x = sin 10 . sin 30= 3 sin 10− 4 sin310

(20)

I

, 3x− 4x3= 1/2 ,

f(x) = 4x3− 3x + 1 2 .

(1) y = f(x) , , .

(2) (a, f(a)) y = f(x) x .

(3) x0= 0 x1, x2, . . .

(xn, f(xn)) y = f(x) x (xn+1, 0)

(n = 0, 1, 2, . . .) . x1, x2 .

sin 10 = 0.173648177· · · . x3 .

.

3

f(x) =

( x2sin1x (x6= 0)

0 (x = 0)

R , f(x) .

4

(1) cos x

cos x = α0+ α1x + α2x2+ δ(x), lim

x→0

δ(x) x2 = 0 , α0, α1, α2 .

(2) .

x→0lim

1− cos x x2

(3) .

x→0lim

e2x− ex− x x2

e2x, ex (1) .

5 (1) f(x) = sin x f(n)(x), f(n)(0) , sin x 0 .

(2) limn→∞Rn(x) = 0 , sin x 0 .

(3) , cos x 0 .

(21)

I

f(x) [a, b] , (a, b) , m .

(⋆) f(b)− f(a) (x− a)m =

f(c) m(c− a)m−1

c a b .

(1) A

F (x) = f(x)− f(a) − A(x − a)m

F (b) = 0 .

(2) , F (x) ,

(⋆) .

7

(1) sin−1x .

(2) cos−1x .

(3) 1

a2− x2 (a > 0) .

x = au , .

(4) 1

x3+ 1 .

, 1

x3+ 1= a x + 1+

bx + c

x2− x + 1 , a, b, c .

8 (1)

x5+ 1 x3+ 1

( ) +( )

x3+ 1

, .

(2) (1) , .

Z x5+ 1

x3+ 1dx

(3) . Z

x6 x4+ x2+ 1dx

9

Z b a

f(x) dx = lim

n→∞

b− a n

Xn k=1

f(ak−1)



ak = a + kb− a n



.

(22)

I

(1) Z 1

0

x2dx

(2) Z 1

0

exdx

10 . 0 < ε < 1, R > 1 . , ε→ 0 R→ ∞

. (1)

Z 1 ε

dx

xs (s > 0) (2)

Z R 1

dx

xs (s > 0) (3)

Z 1−ε

0

√ dx 1− x2 (4)

Z R 0

dx x2+ 1

11 (1) p < 1

Z 1/2 0

xp−1(1− x)q−1dx 0 . p > 0 ,

. (2) s < 1

Z 1 0

e−xxs−1dx 0 . s > 0 ,

. (3)

Z

1

e−xxs−1dx s .

, 7 19 .

12 f(x) = 1

x [a, 1] (0 < a < 1) ,

a≤ cn< dn≤ 1 (n = 1, 2, . . .), dn− cn→ 0 (n → ∞)

. cn, dn

cnmax≤x≤dn

f(x)− min

cn≤x≤dn

f(x)→ 0 (n → ∞) .

13

(1) Γ(s) = (s− 1)Γ(s − 1) (s > 1) . , , n

Γ(n) = (n− 1)! .

(2) B(p, q) = q− 1

p B(p + 1, q− 1) (p > 0, q > 1) . , , (p− 1)!(q − 1)!

(23)

I

, p, q > 0 ,

B(p, q) =Γ(p)Γ(q) Γ(p + q)

. p, q . ,

.

14 . . s

. (1)

Z

e

dx x(log x)s (2)

Z 1/e 0

dx x(− log x)s

( u = log x .)

15

Z 0

dx

(x2+ 1)n (n ) , .

( , 8 (2) .)

16 .

Z 1

−1

dx x2 =



x1



=−2

17 .

(1) f(x) = 1

|x| + 1 (2) g(x) =

( x

1+e1/x (x6= 0)

0 (x = 0)

18 x3− 6x + 11 = 0 , 3 3.1 .

, .

19 0 .

(1) f(x) = x 1− x2 (2) g(x) = sin2x

( .)

20 .

(1) sin−13 5+ sin

−14

5 = π 2 (2) sin−1x + cos−1x = π 2 (3) tan−11

2 + tan

−11

3 = π 4

(24)

I

(4) tan−1x + tan−1 1 x=

( π

2 (x > 0)

π2 (x < 0)

1 (1)

(1 + x)2/3= 1 + ax + bx2+ cx3+· · ·

3 , x, x2, x3 a, b, c .

(2) α

αCk =α(α− 1) · · · (α − k + 1) k!

. 2/3C1,2/3C2,2/3C3 , (1) a, b, c .

2

f(x) = x2− 2 ,2 . x0= 2

x1 x5 , .

3 α > 0 .

f(x) =

( xα (x≥ 0)

−(−x)α (x < 0)

R , α , f(x) .

4

(1) sin x, cos x 4 (1) , .

x→0lim

sin x− x cos x x(1− cos x)

(2) log(1 + x) 4 (1) , .

x→0lim

x− log(1 + x) x2

5 f(x) = log(1 + x) 0

log(1 + x) = x1 2x

2+1

3x

3· · · + (−1)n n−2

− 1 x

n−1+ R n(x) Rn(x) = (−1)n−1

n(1 + θx)nx

n (0 < θ < 1)

n = 6 log 2 .

(25)

I

(2) x = 1/3 R6(x) , log43 . , R6(x)

, .

(3) x =−1/3 R6(x) , log23 . , R6(x)

, .

(4) (2), (3) log 2 .

.

(5) f(x) = log(1 + x) 0 .

, 5 .

sin x 0

sin x = x 1 3!x

3+ R

5(x), R5(x) = cos(θx) 5! x

5 (0 < θ < 1)

sin 10 , . , π

.

+α x = 10= π/18 R5(x) = R5(π/18) , sin 10 π

18 1 3!

 π 18

3

= 0.173646829

. , 0 < θ× π/18 < π/6 3/2 < cos(θ× π/18) < 1, 1

5!×

√3 2 ×

 π 18

5

< R5(π/18) < 1 5!×

 π 18

5

,3 > 1.7 R5(π/18) (= )

1.14716× 10−6< R5(π/18) < 1.34960× 10−6

. sin 10 0.173647976 0.173648178 .

. sin 10= 0.173648177· · ·

, . 0 < cos(θ× π/18) < 1 ,

0 < R5(π/18) < 1.34960× 10−6 .

6

(log(1 + x)) = 1 1 + x , f(x) = log(1 + x) 0

(⋆) log(1 + x) = x1 2x

2+1

3x

3+

· · ·(−1)nn−1xn (−1 < x ≤ 1)

(26)

I

. (1) x6= −1

1

1 + x = 1− x + x

2− · · · + (−1)n−1xn−1+(−1)

nxn

1 + x .

(2) −1 < x ≤ 1

n→∞lim Z x

0

tn

1 + tdt = 0 .

0≤ x ≤ 1 −1 < x < 0 . 0≤ x ≤ 1 , 0≤ t ≤ x

1/(1 + t)≤ 1 . .

(3) (1) (2) , (⋆) .

7 (1) t = tanx

2

sin x = 2t

1 + t2, cos x = 1− t2

1 + t2, tan x = 2t

1− t2, dx = 2 1 + t2dt .

, . p.34

(v) ,

Z dx sin x =

Z 1 + t2

2t 2 1 + t2dt

= Z dt

t = log|t|

= log tanx 2 .

(2) 1

sin x cos x . p.34 (iv)

(3) cot x



= 1

tan x



. p.34 (vi)

(4) sin x

1 + sin x . p.34 (vii)

, 1

x1− x . t =

√1− x x = 1− t2, dx =−2t dt , Z

dx x1− x =

Z −2t

(1− t2)tdt .

(5) . p.37 (i)

(27)

I

1

xx2+ x + 1 . t =

√x2+ x + 1 + x

√x2+ x + 1 = t− x ,

x = t

2− 1

2t + 1, dx =

2(t2+ t + 1) (2t + 1)2 dt

. .

(7) . p.37 (ii)

(8) 1

xx2− x + 2 . p.37 (v)

(9) 1

3− 2x − x2 . p.37 (vii)

x2 , (7), (8) .

√ 1

3− 2x − x2 = p 1

(1− x)(3 + x) = 1 (1− x)

r1− x 3 + x

(5), (6) . , 7 (3) .

8

(1) Z

dx x2+ 1=

x x2+ 1+

Z 2x2

(x2+ 1)2dx

, Z

dx (x2+ 1)2 .

(2)

In(x) =

Z dx

(x2+ 1)n

. (1) , In+1(x) In(x)

2nIn+1(x) = (2n− 1)In(x) + x (x2+ 1)n .

(3) I3(x), I4(x) .

Z b 9

a

f(x) dx

b− a n

Xn k=1

f(ak−1)



ak= a + kb− a n



. , f(x) , f(x)

,|f(x)| [a, b] M .

(1) f(x) F (x) ,

F (ak)− F (ak−1) = f(ak−1)(ak− ak−1) +1 2f

(c

k)(ak− ak−1)2 (ak−1< ck< ak)

(28)

I

. ,

(⋆)

Z b a

f(x) dxb− a n

Xn k=1

f(ak−1)

(b− a)2

2n M

. (2)

Z 2 1

1

xdx n = 10 . . , (⋆)

.

1 v1, v2

sin α1

v1

= sin α2 v2

. α1, α2 , .

. A, B . , A, B

(0, a), (l,−b) (a, b, l > 0) . A B , x

x (0 < x < l) .

(1) sin α1, sin α2 a, b, x, l .

(2) A B T (x) .

(3) T(x) , T(x) = 0 .

(4) T(x) = 0 x T (x) . ,

, A B .

2 ex 0

ex= 1 + x + 1 2!x

2+

· · · +n!1xn+ e

θx

(n + 1)!x

n+1 (0 < θ < 1)

, e .

(1) , 2 < e < 3 .

e < 3 e−1> 1/3 .

(2) e .

e = m/n (m, n ) . x = 1 , n!

.

3 z ,

1 + z +z

2

2! +· · · + zn n! +· · ·

. z ,

ez .

(29)

I

. V . ,

, ,

, .

(1) x

eix = cos x + i sin x ( , )

. i .

(2) , x, y

ei(x+y)= eixeiy

.

x = π

e=−1

, π, e, i .

4 f(x) n , n f(n)(x) . ,

f(x) = f(a) + f(a)(x− a) + f′′(a) 2! (x− a)

2+

· · · +f(n(n−1)(a)

− 1)! (x− a)n−1+ Rn(x)

Rn(x) = Z x

a

f(n)(t) (n− 1)!(x− t)

(n−1)dt

.

f(x) = f(a) + Z x

a

f(t) dt

= f(a) Z x

a

f(t)(x− t)dt

= f(a)hf(t)(x− t)ix

a+

Z x a

f′′(t)(x− t) dt

= · · ·

5 In=

Z π2

0

sinnx dx .

(1) sinnx = sinn−1x· sin x , In= n− 1

n In−2 .

(2) I0, I1 , (1) In .

(n .)

.

(30)

I

(3) .

π

2 = limn→∞

 22

1· 3· 42 3· 5·

62 5· 7·

82 7· 9·

102 9· 11· · ·

(2n)2 (2n− 1) · (2n + 1)



( , )

.

√2 = lim

n→∞

 22

1· 3· 62 5· 7·

102 9· 11· · ·

(4n− 2)2 (4n− 3) · (4n − 1)



( , )

2001.09.13

1 ( )

(1) lim

n→∞

 1

√n2+ n+

√ 1

n2+ 2n+· · · +

√ 1

n2+ n· n



(2) n 2

log(n + 1) < 1 + 1

2+· · · + 1

n < 1 + log n

2 ( )

(1) lim

ε→0

Z 1 ε

dx

xs s

(2)

Z

1

dx

10

x11+ x9

3 ( )

Z

0

dx (x2+ 1)n

4 ( )

(1)

f(x) =



x (x≥ 0)

x

1 + e1/x (x < 0)

x = 0 f(x) x6= 0

(2) f(x) x = 0 lim

t→∞

t et = 0

(31)

II

II

1.5

— —

2 (m, n) 1

(32)

II

II

1.5

1.

• 2.

• 3 × 3

• 3.

• Ax = b

(33)

II

• 5.

1 A

(1) rank A (A )

(2) det A (A ) A

(3) Ax = 0 rank A det A

2 (1) v1= 1

2

!

v2= 3 4

! R2

(2) R4 x + 2y− 3z − w = 0

3 R4

v1=





 1

−1 0 0





 v2=





 1 0

−1 0





v3=





 1 0 0

−1





v4=





 0 1

−1 0





v1, v2, v3, v4

4

x + 2y + z = 0

−2x + y + Cz = 0 x− 2y − 7z = 0

(34)

II

(1) C

(2) (1)

x + 2y + z = 4

−2x + y + Cz = B x− 2y − 7z = −8 B

(3) (2)

(35)

II

II

1.5

(I)( (I))

[1] (9),(10) ζn= 1

(1)



sin θ cos φ sin θ sin φ cos φ r cos θ cos φ r cos θ sin φ −r sin φ

−r sin θ sin φ r sin θ cos φ 0

 (2)



1 a2− bc a3 1 b2− ca b3 1 c2− ab c3

 (3)





1 a b c + d 1 b c d + a 1 c d a + b 1 d a b + c





(4)



a + b + c −c −b

−c a + b + c −a

−b −a a + b + c

 (5)





1 a a2 0

0 1 a a2

a2 0 1 a

a a2 0 1





 (6)



a + b + 2c a b

c b + c + 2a b

c a c + a + 2b



(36)

II

(7)





a + b a a · · · a

a a + b a · · · a

. . . .

a a a · · · a + b





(n× n) (8)









1 + x2 x 0 · · · 0

x 1 + x2 x · · · 0

0 x 1 + x2 . .. 0

... ... . .. . .. x

0 0 · · · x 1 + x2









(n× n)

(9)







1 ζ · · · ζn−1 ζn ζ ζ2 · · · ζn 1 . . . . ζn−1 1 · · · ζn−3 ζn−2

ζn 1 · · · ζn−2 ζn−1







 (10)





1 ζ · · · ζn−2 ζn−1 ζ ζ2 · · · ζn−1 1 . . . . ζn−1 1 · · · ζn−3 ζn−2





(11)













a0 −1 0 · · · 0

a1 x −1 . .. ...

a2 0 x . .. ... ... ... ... . .. ... ... 0

an−1 0 · · · 0 x −1

an 0 · · · 0 x











 (12)











0 1 2 · · · n

1 0 1 · · · n − 1

2 1 0 . .. n− 2

· · · . .. . .. ... · · ·

n− 1 n − 2 · · · 1 0 1

n n− 1 n − 2 · · · 1 0











(13)





a b c d

−b a −d c

−c d a −b

−d −c b a





 (14)









x1 a2 a3 · · · an

a1 x2 a3 · · · an

a1 a2 x3 · · · an

... ... ... . .. ... a1 a2 a3 · · · xn









(15)









1 0 · · · 0 a1

0 1 · · · 0 a2

... ... . .. ... ... 0 0 · · · 1 an

a1 a2 · · · an b







 (16)









1 1 · · · 1 a 1 1 · · · a 1 ... ... ... ... 1 a · · · 1 1 a 1 · · · 1 1









( (1) r2sin θ, (2) (a + b + c)2(a− b)(b − c)(c − a)), (3) 0, (4) (b + c)(c + a)(a + b),

(5) 1 + a4+ a8, (6) 2(a + b + c)3, (7) (na + b)bn−1, (8) 1 + x2+ x4· · · + x2n, (9) (−1)n(n−1)/2(1− ζ)n), (10) 0, (11) a0xn+ a1xn−1+· · · an−1x + an, (12) (−1)n2n−1n, (13) (a2+ b2+ c2+ d2)2

(14) (x1− a1)(x2− a2)· · · (xn− an)(1 +Pi=1n ai/(xi− ai)), (15) bPni=1a2i, (16) (−1)n(n−1)/2(a− 1)n−1(a + n− 1)

(II)( (II), )

[1] n ζ = cosn +−1 sinn

det





x0 x1 x2 · · · xn−1

xn−1 x0 x1 · · · xn−2

x x x · · · x



=n−1Y(x + ζkx + +ζ2kx +· · · + ζ(n−1)kx )

(37)

II

[2] 4 (xi, yi, zi) 1≤ i ≤ 4 det





1 1 1 1

x1 x2 x3 x4

y1 y2 y3 y4

z1 z2 z3 z4





= 0

[3] A, B, C, D n× n (1) det A B

B A

!

= det(A + B)· det(A − B)

(2) A det A B

C D

!

= det A· det(D − CA−1B)

(3) A, B det A −B

B A

!

=| det(A +−1B)|2

[4] A n× n v∈ Rn Av = v A

[6] 1≤ i, j ≤ n Ei,j (i, j) 1 0 n× n

Ei,j· Ek,l=



Ei,l if j = k, 0 otherwise. [7] 2× 2 A A2= O

[8] n

(1) x y

z −x

! (2)



a b c

0 a d

0 0 a



( (1) n (x2+ yz)n/2 1 0

0 1

!

, n (x2+ yz)(n−1)/2 x y z −x

!

(2)



an nan−1b nan−1c +n(n−1)2 an−2bd

0 an nan−1d

0 0 an

)

(III)( , )

[1]

(1)

















2x1+ 2x3+ 3x4= 0 3x2+ 5x3+ 2x4= 1 2x1+ 3x2+ 7x3+ 5x4= 1 4x1+ 3x2+ 9x3+ 8x4= 1

(





 x1

x2

x3

x4





=





 0 1/3

0 0





+ α





−3

−5 3 0





+ β





−9

−4 0 6





)

(38)

II

(2)

















2x2+ 4x3+ 2x4= 2c

−x1+ x2+ 3x3+ 2x4= 2c x1+ 2x2+ 3x3+ x4= bc

−2x1− x2+ ax4= c

(a, b, c )

( Case b6= 1: , Case b = 1, a = 1:





 x1

x2

x3

x4





=





−1 1 0 0





+ α





 1

−2 1 0





+ β





 1

−1 0 1





,

Case b = 1, a6= 1:





 x1

x2

x3

x4





=





−1 1 0 0





+ α





 1

−2 1 0





)

[2]

(1)





1 2 1 1

2 −1 1 −1

2 3 2 1

3 5 4 2





(2)



1 a c

0 1 b

0 0 1

 ( (1) 12





3 1 0 −1

−3 −1 4 −1

−2 0 −2 2

7 1 −6 1





(2)



1 −a ab − c

0 1 −b

0 0 1

)

[3] A =



1 2 1

0 1 1

1 0 −2

 B =



3 4 3

−1 1 −2

4 8 6

 A−1B (



6 −4 8

−2 7 −3

1 −6 1

)

[4] λ

















λx1+ x2+ x3+ x4= 0 x1+ λx2+ x3+ x4= 0 x1+ x2+ λx3+ x4= 0 x1+ x2+ x3+ λx4= 0

( λ = 1:





 x1

x2

x3

x4





= α





 1

−1 0 0





+ β





 1 0

−1 0





+ γ





 1 0 0

−1





, λ =−3:





 x1

x2

x3

x4





= α





 1 1 1 1





)

[5] α, β, γ ABC









cos 2α· x1+ cot α· x2+ x3= 0 cos 2β· x1+ cot β· x2+ x3= 0 cos 2γ· x1+ cot γ· x2+ x3= 0

(IV)( , , )

[1]

(39)

II

(1)





 1 1

−1 2





+ β





 2 1 0 2





+ γ





 0 1

−2 6





| α, β, γ ∈ R} ⊂ R4 ( 2 <





 1 1

−1 2





,





 2 1 0 2





>)

(2){





 x1

x2

x3

x4





∈ R

4|









x1+ 2x2+ 3x3− x4= 0 2x1+ x2+ x3= 0

−3x1+ x3− x4= 0

}} ( 2 <





 1

−5 3 0





,





−1 2 0 3





>)

(3){A ∈ M(n)| trA = 0} ( : n2− 1 )

(4){A ∈ M(n)|A =tA} ( : n(n + 1)/2 )

(5){A ∈ M(n)|A +tA = 0} ( : n(n− 1)/2 )

(6){f(x) ∈ R[x]| R−11 f(x) = 0, deg f(x)≤ 3} ( : 3 < x, x213, x3>)

(7){(an)n≥0| an = an−1− an−2+ an−3} ( : 3 )

(8){y = f(x) : R → R| f(x) , ddx3y3 = d2y

dx2dydx+ y} ( : 3 )

[2] n V n v0= f(x) n

vk= f(k)(x)(k ) , < v0, v1, . . . , vn> V eb

[3] m× n A, B rank(A + B) ≤ rank(A) + rank(B)

[4] l× m A m× n B rank(AB)≤ min{rank(A), rank(B)}

[5] n× n A, B AB = O rank(A) + rank(B)≤ n

[6] n× n A AB = O rank(A) + rank(B) = n n× n B

[7] n× n A, B A + B =En AB = O rank(A) + rank(B) = n

[8] m× n A rank(A) = 1 m× 1 B 1× n C A = BC

(40)

II

II

1.5

“ ”

“ ”

2 2

1.

• 2.

• 3. 4.

5. ( )

1.



1 3 2

2 6 3



(41)

II

2. a, b .

2x2+ 4x3+ 2x4 = 2

−x1+ x2+ 3x3+ 2x4 = 2 x1+ 2x2+ 3x3+ x4 = b

−2x1− x2 + ax4 = 1

3. n× n A i j B B B−1 A−1

4.1. , x θ

4.2. , , ,

.

(42)

I

I

3 G. Polya

19

1 4 16

(43)

I

3 2

4 23

5 7

sin(π/6)

5 14

5 21

5 28

heuristic

6 4

(44)

I

6 11

5 cos(2π/5) 5

cos(2π/17) 17

6 18

y2= x4− 1

6 25

x = Z y

0

1p1− x2dx y = sin x

x = Z y

0

1p1− x4dx

y = sn x

(45)

I

1

π/2

7 9

modulo mod 5

mod 6 mod mod 11

7 16

5 17

7 23

t = Z x

0

1p1− x2dx

x = sin t x = sin t, y = (sin t)

cos sin

cos sin

3 5

n2

(46)

I

3

(47)

I

I

I II

I II

(48)

I

I

1.

• 2.

• 3.

• 4.

• 5.

(49)

I

(50)

I

I

( )

( )

( )

1.

2. ( )

3. ( )

4. (I)

5. (II)

6. 7. 8.

(a) (b)

(c) ( )

(d) ( )

(51)

I

I

55 55

2× 2

(52)

V

V

1.5

I III

exp(z)

T.A.

log z,z

2001.06.12

1 (35) r > 0 Cr a∈ C r > 0 C

n

Z

Cr

(z− a)ndz

Z

Cr

1 (z− a)ndz

(53)

V

2 (35) M , δ, R0 |z| > R0 f |f(z)| ≤ M|z|−1−δ

R→∞lim Z

|z|=R

f(z) dz = 0

3 (30)

Z

0

1 1 + x4dx

Z

0

1 1 + x2dx

2001.09.11 1 (30)

Z 0

1 5 + 4 sin xdx

2 (30)

Z

−∞

1 x2+ 1dx

3 (30)

Z

−∞

e−1x x2+ 1 dx

4 (30)

Z

0

log x x3+ 1dx

(54)

2

1

1. ( )

(mathematical structure)

Part 1.

Kernel Image

Part 2.

(the set theory) the category theory)

Hom

(55)

Part 3.

2.

4/18 Part 1-1 . 0. . 1. ( , ) 2. ( ,

Q, R, C ) 3. ( , )

4/25 Part 1-2 / . 1. ( , , , ,

) 2. ( , , )

5/2 .

5/9 Part 1-3 . 1. ( ( ), , Kn , , ) 2.

( , ( ) ) 3. ( , , )

5/16 Part 1-4 . 1. (0 0, ) 2. ϕ : Kn→ Km

( , ϕ : Kn→ Km ) 3. Im ϕ Ker ϕ ( , , rank,

rank )

5/23 Part 1-5 / . 1. , , ( , , ( ),

, ϕ ) 2. ( , , ,

) 3. ( , )

5/30 Part 1 Part 2-1 1. ( , , , ) 2.

( , , well-defined, , )

6/6 Part 2-2 / . 1. ( , , , , ) 2. (

, , , , )

6/13 Part 2-3 / . 1. ( , , , , , , ,

) 2. ( ) 3.

6/20 Part 2 Part 3-1 . 1. ( ,

) 2. ( , ) 3. ( ,

) . ( . . 40 )

6/27 Part 3-2 . 1. ( ) 2. ( , ,

) 3. ( , )

7/4 Part 3-3 Jordan (1). 1. ( , , ,

) 2. Jordan (Jordan block, Jordan , Jordan block Jordan chain)

7/11 Part 3-4 Jordan (2). 1. Jordan chain ( , , Jordan block

) 2. ( , Jordan chain , (

)) 3. Jordan chain ( ) 4. Jordan ( )

7/12 Part 3 Part 3-5 Summary. 1. Part 3 (Jordan

) 2. Lecture ( ) : A.

(56)

B. Jordan chain

9/12 .

, .

.

( )

1. ( ) ( , )

C

A = 2 0

1 0

!

, B = 2 −1

1 0

!

.

2. (Jordan ) ( , )

(1) C V ϕ : V → V .

(i) dim V = 4.

(ii) ϕ λ .

, A V ϕ , Jordan block .

A . , Jordan block .

(2) (i), (ii) ,

(iii) N(k)={~v ∈ V | (ϕ − λ)k(~v) = ~0} , dim N(1)= 2, dim N(2)= 4.

. A . (Hint: Part 3

)

3. ( , ) ( , )

1, 2, 3 .

. V n , W V k (1≤ k ≤ n − 1) . , V

n− k W

V = W ⊕ W ( )

.

. k = n− 1 . ~a1, . . . , ~an−1 W . , ~b (6= ~0) W

(57)

2. V =h~a1, . . . ,~an−1,~bi

. ~a1, . . . , ~an−1, ~b V . , W:=h~bi 3. V = W⊕ W

. k = n− 1 . ( )

4. ( , ) ( , )

V K , ~a1, . . . , ~an V .

(1) V V , ~a1, . . . , ~an ∈ V

~ai(~aj) = δijij: Kronecker )

, ~a1, . . . , ~an V (~a1, . . . , ~an ). ,

~a1, . . . , ~an .

(2) ϕ : V → V , ~a1, . . . , ~an ϕ A = (aij) . ,

φ : V→ V , ϕ

φ : V V f 7→ f ◦ ϕ

. , ~a1, . . . , ~an φ A tA . (Hint:

(1) V 0 ~0V ~0V : ~v 7→ 0 (~v ∈ V ) . (2) φ C = (cij) ,

φ(~aj) =Pnk=1ckj~ak . ~ai ...)

(58)

J.

I IV

{(1 + n−1)n} e

Cauchy

ǫ-δ

1

1. 4 16 23

• ǫ-N .

.

• Cauchy .

.

2. 5 7 14

(59)

.

.

3. 5 21 28

• ǫ-δ .

.

.

4. 5 28 6 4

.

.

( ).

5. Taylor 6 4

• Rolle .

.

• Taylor .

.

6. 6 11 18 25

.

.

• ( ) .

.

.

7. 6 25 7 2

.

.

.

8. 7 9 16

.

• Darboux .

.

.

(60)

ǫ-δ

ǫ-δ (ǫ-N )

ǫ-δ

{a(1)n }, {a(2)n } a(1), a(2) ǫ N

N < n

|a(1)n − a(1)| < ǫ, |a(2)n − a(2)| < ǫ

1

90 2

2001.07.23

1( ) I = [0, 1] (0 1 ) f : I → I

0 < r < 1 r x, y∈ I |f(x) − f(y)| < r|x − y|.

(1) a∈ I a1 = f(a) an an+1 = f(an) {an}

Cauchy (20 )

(61)

2 ( ) f(x), g(x) (a, b)

(1) f(x) + g(x) ǫ-δ (10 )

(2) h(x) = max{f(x), g(x)} x∈ (a, b) f(x) g(x)

h(x) ǫ-δ (10 )

(3)|f(x)| (5 )

3 ( ) {(x, y) : x2+ y2 ≤ 1} X(x, y) P (1/2, 1), Q(1/2,−1),

R(−3/2, 0)

XP2+ XQ2+ XR2

4 ( )

(1) xy D ={(x, y) : 0 < x, 0 < y, x + y < 1} x = u− uv, y = uv

D uv (10 )

(2) x = u− uv, y = uv Jacobi

xu xv

yu yv

!

(5 ) (3)

Z Z

D

ex−yx+ydxdy (10 )

2001.09.14

1( ) {an}

0 < r < 1 |an+1− an| < r|an− an−1|.

(1) n > 1 |an+1− an| < rn−1|a2− a1|

(2) m > n > 1

|am− an| < 1rn−1

− r|a2− a1|

((1),(2) 5 )

(3){an} Cauchy ǫ N

N≤ n < m |am− an| < ǫ N (10 )

(4) {an} a1= 1

an+1= 1 2 + an

an (10 )

2 ( ) f(x), g(x) (a, b)

(1) α, β (α6= 0, β 6= 0 ) αf(x) + βg(x) ǫ-δ

(62)

(10 )

(2) a1, a2, b1, b2 a1< b1, a2< b2 min{a1, a2} < min{b1, b2}

ǫ ( ) min{a1+ ǫ, a2+ ǫ} = min{a1, a2} + ǫ

(5 )

(3) h(x) = min{f(x), g(x)} x∈ (a, b) f(x) g(x)

h(x) ǫ-δ (10 ) (2)

3 ( ) f(x, y) = x2+ xy + y2− 4x − 2y (1) f(x, y)

(2) {(x, y) : 0 ≤ x ≤ 3, 0 ≤ y ≤ 2} f(x, y)

4 ( )

(1) xy D = {(x, y) : 0 < y, x2 + y2 < x} x = r cos θ,

y = r sin θ D rθ (10 )

(2)

Z Z

D

x2+ y2dxdy (15 )

(63)

· 30

30

( )

1. (2.5 )

( )

• N, Z, Q, R

(1 de Morgan

2. (2 )

(64)

:

3. (1.5 )

(2) :

• well-defined

• Z/nZ, R/Z, R2/Y (Y : )

• R R/Z

• R/Z

4. R 1.5

: R

• R R (1)

: Cauchy-Schwartz

:

5. 1.5

• R R (2)

(1): ǫ-δ

6. 2

ǫ-N

(2) :

:

7. compact

(65)

• compact : compact compact

• [0, 1]

compact

• Cauchy : compact ( )

2001.05.31

N ={1, 2, 3, . . .} , R .

(1) a) A, B A B f

, .

b) N N , .

c) f : A→ B, g : B → C , g◦ f : A → C

.

(2) a) X , A, B, C X X .

A∩ (B ∪ C) = (A ∩ B) ∪ (A ∩ C).

b) A, B . A× B Γ⊂ A × B f : A→ B

: Γ = {(a, f(a)) ∈ A × B, a ∈ A}. g : B → A

Γ={(b, a) ∈ B × A, (a, b) ∈ Γ} .

(3) a) 3

f(X) = X3+ aX2+ cX + d , Ff: R→ R

Ff(x) = f(x) (x∈ R)

. Ff .

b) a2< 3c Ff .

(4) a) A , .

b) N× N Q

(m, n)Q (m, n)⇔ nm = mn

(66)

. Q .

c) A N× N/ ∼Q , (m, n)∈ N × N (m, n) . F

F : A× A → A

F ((m, n), (m, n)) = (mm, mn+ nm)

well-defined .

(5) , .

2001.09.20

(1)-(5) . (4) (4-1) (4-2) .

: N ={1, 2, 3, . . .} , Z ={0, ±1, ±2, ±3, . . .} , Q , R

. Rn

.

(1) a) .

b) (X, dX), (Y, dY) X Y f

, . , R R ,

.

c) b) , f : X→ Y , g : Y → Z g◦ f .

X, Y , Z dX, dY, dZ .

(2) (a) (X, dX) , .

(b) R2 .

(b-1) R2

(b-2) {(x, y) ∈ R2, x, y∈ Z}

(b-3) {(x, y) ∈ R2, x, y∈ Q}

(3) a) f, g : R2→ R . .

(a-1) f + g (a-2) fg

b) x, y f(x, y) =P0≤i,j≤Naijxiyj (aij ∈ R) R2 .

c) ( ) R2 .

参照

関連したドキュメント

Analysis of the results suggested the following: (1) In boys, there was no clear trend with regard to their like and dislike of science, whereas in girls, it was significantly

講師:首都大学東京 システムデザイン学部 知能機械システムコース 准教授 三好 洋美先生 芝浦工業大学 システム理工学部 生命科学科 助教 中村

話題提供者: 河﨑佳子 神戸大学大学院 人間発達環境学研究科 話題提供者: 酒井邦嘉# 東京大学大学院 総合文化研究科 話題提供者: 武居渡 金沢大学

向井 康夫 : 東北大学大学院 生命科学研究科 助教 牧野 渡 : 東北大学大学院 生命科学研究科 助教 占部 城太郎 :

高村 ゆかり 名古屋大学大学院環境学研究科 教授 寺島 紘士 笹川平和財団 海洋政策研究所長 西本 健太郎 東北大学大学院法学研究科 准教授 三浦 大介 神奈川大学 法学部長.