Silaconclusiondesonderniertexten'avaitpasetesondernier
motaprさssa搬ort,Bar出esaurait一 簸P縫bli6《Soir6esdeParis》 〜D'apres
r6d三 もeUrdeCejournalP◎Sth琶me,1e憩a簸USCrit6taitti亡r6,pag擁6e書
comporte瓢 舳equelquesi蕪dicatio鍛spouru鍍e曲seaupoinち 《ce
quimarqueassezqu'iletaitdestin6alapublicationu捻jour》(98).
Noeudgordien?L'essentiel>pourtant,c'estglrecestentativesde
jOUmaい6USSieSOUaVOrt6eS,paSSagさreSOUdUrableS,aiα 康tC◎ntribue
a1'apparitionprogressivedenouveauxaspectsduthemedujournal.
Mausavonsexamine,parmieux,leproblemeduplaisirdudetail
historique.Auniveauducontenudujournal,celacorrespond,chez
Barthes,augoutpourlanotationmeteorologique.Cen'estpasune thematiqueproprementgidienne,maisbarthesiemle.Auniveaudela
formedujournal,ceproblemeconduitaceluideladimensionde
1'oeuvre:detail,notation,fragment,Livre.Ainsi,Brthescommencea
ascillerentrelefetichismepour1'objetpartieletledesirdela metamorphose.Cemouvementapparaitcommeledevenirdusujet,a
partirducritiq縫e,e難vueder6crivain.Le22j磁11et1977,Barthes ecritcettephrase,commes'ildisait((je))pourlapremierefois:((Je
estplusdifficile盒ecrirequ'alire》(fl9).Lavariationduthさ 懲edu
loumalchezBarthesco!ユsistedo籍caassumer夏e《 撚oi:》qu'ilaludans
lejournalde1'autreetadevenir,asontour,le((je))quiselitdans sonproprejournaldupointdevuede1'Autre.Cequenousaeons
essayederetracer,cen'estpasautrechosequeceprocessesdu
devenirdu《je》.
L'analysechronologiquequiprecedenoespermetdeconstater
deuxpoi難ts.Premiさreme貸t,atraverssacarriさrelit重 さralred'膿e
trentained'annees,latentationdujournalintizneaete,chezBarthes,
uneconstantedesontravail.Comoreon1'avu,lesensdujournal
i鷺愈i拠eacha捻96depluse簸P玉us:duj・ 縫rnale鍛ta弧t儀 疑'・bjetdela
critiqueaujournalentantqueformedelacritique.
Secondement,c'estunevariationfecondeparcequ'ellecoordonne
differencespassibilicesBans1'evoluciondelapenscedeBarches.Ce
n'es毛 捻ilep()ξime'Illlero搬a捻quijouecerδ1ei憩p◎rta1覚 ・S犠rle
nouveauromanetlejournalintime,Barthesaentenduparleterine
《 翻exivit6》lep・uv・i・q・'ar6c蜘 ・eder6f16chlrsure11・ 一漉 撫 ・・O捻
pe血tyaj・uterla圃ex圭 ・it6deressa量 ・・拠 搬edisc・u・s・6f16・hissa獄t・
Certes,Barthesn'apasconstruitdetheoriesystematiquedujournal.
Maisitaouvertdeshorizonsnouveauxaujournalcommegenre
凱odeme,da!康slaド 宅radi乞io鍛6go宅isteq疑ivadeStendhalゑGide:ユa
・・itiq・ ・ba・th6・iennee・tpasse・d・r6pi・ 融 ・1・gi・a1'・ 蜘1・gi・'・d・
《c'estarrive》.Pasantlaquesもio鍛d篭 毛eneurdeJo羅 凱a1:《Suis・ 」¢?》(100)・
BarthesrenverselaprocedurequesuitDescartespouraffirmer1'evidence
ducogito,enecrivantlesMeditationschaquejour.
Aujourd'hui,1'etudebiographiquedeBarthesrencontredeuce
difficultes:lararetedesdocumentsbiographiques,etlaresistance
P・y・h・1・giq・ ・ac・tt・apP…h・me撚 ・.L・p・e漉 ・evi・ 滋d・1a夢 ・・xi拠i艶
deladatedesamort:Pourjugerdelapublicationde((Soireescle
Paris}},enfunctiondesonprojetdu((romanesque)),itWoosfaudrait
atte曲eまetrO三Si壱me毛 。簸玉edeS(翫 汐r85completes,q縫iC・ 難tie曲aS・n
texteinedit:((Vitanova).Lasecondeestliesa1'irnagedeBarthes
commeoppose・alacritiq犠epositまvisもe・Apreslui・ 膿simplere£ouゴa
labiographieneseraitpasinnocent.Mais,si1'onfaitfaceaces
difficultes,lejournalposthumedeBarthesserauntresbeaucadeau.
L6重hさ 瓢 ・d・ 」伽 ・1・ ・宅alafoi・ ・nec・ ぬ蜘t6d・'i・C・itiq・ ・
bart}16sie捻 捻eetunevariablequ童ref1ξ …teledevenixdusujet
、dans 1'ecrituremime.Cen'estpasunpointd'arrivee;apartirdece
probleme,onpeatetondoitrepenserletravailde13arthes.Dansun sens,tonssesfragments,tonssestextesseraientungrandjournal
sansdate.C'estanousdeleslirecommeLivre,enyrevenant i姐assableme茸t.
HS饗 闘D,A翻 窪EV夏A瓢0翼S
Nousutilisonsicilessiglespourrenvoyerauxoeuvresde1201andBarthes AS:L'Aventuresemiologigue,Seuil,1985.
BL:LeBruisseanentdelalarague,Seuil,1984.
CC:LaChambreClaire,Gallimard/Seuil,1980.
ES:∠ ノE?η メ》iredes5ビ8?Zes,Skira,1970 .
FDA:Fragmentsd'uradiscoursamoureux,Seuil,1977.
GV:LeGraindelaVoix,Seuil,1981.
1:Incidents,Seuil,1987.
PIT:LePlaisirdutexte,Seuil,1973.
NEC・ 八b脇 曽8α囎 θ55諮6γ ¢吻 ㌶θ3,BansLeDegre,zer・deZ'ecrituresuivide
八め%脚 徽e∬ 傭 ・ゲ吻ZtZS,Seu難,c・ 三L《P・ints》,1972 .
RR:RolandBarthelparRolandBarthes ,Seuil,1975.
SFL・Salle,Fourier,切 ・Z・,S・ ・il,・ ・!L《P・ 呈nt・》,1971.
翼o密ES
(1)RolandBarthes,((Deliberation)),TelQuel,n°82,1979,p.8‑18(repris dansBL);((SoireesdeParis)),publ.pourlapremierefoisdansI:
C2)RR,99.
(3)PhilippeRogerconsacreunchapitredesonlivreausejourauSanatorium dujeuneParthes(RolandBarthes,roman,Paris,Grasset,1986,p:318‑
340).L'etudedeBernardCommentporteprincipalementsurleBernier
B歌rthes(RoZα 鴛4Bart7aes,vers♂8neutre,Par至s,ChristianBo疑rgois,1991
,
p.193‑206).C'esturicMartyquianalyse(SoireesdeParis))endetail
(《Lavieposthu撮edeRolandBarthes》,(cansBartん
へ
θ3CGメ)resZiartんeslactesducolloquydePau,1993,p.235‑245).AproposdyParticlede GerardGenettequitraitsde((Deliberation)),voirlechapitreIVdenoire 6撚de.
(4)RolandBarthes,((Essaissurlaculture),printemps1942,Cahierscle
へ
1'etudiant;((LesAngesdupeche)),Existences,n°30,1943;((Aproposdu numerospecialdeConfluencessurlesproblemesduroman),Existeyzces, n°31,1943;{(PlaisirauClassiques)),Existences,n°32,1944;((Reflexion
surlestylede1'愈raれger》,Existences,n。33,1944;《 £ 箆Grece》,Existe7aces,
鍛。33,1944;《Co難certde燃us量quedecha斑bre》,Existences,捻 。34,1945。
'1'ouscesarticlessontreprisBansletomeldesCEuvrescompletesde
Ro蓋a箆dBarthes,Seu呈 夏,1993.
(5)RR,103.
(6)Barthes,CEuvrscompletes,t.1,p.24.Barthespublic((NotessurAndre GideetsonJournal》dansExistences,n。27,juillet1942.E七e簑1975,il republiccetarticlepartiellementclansleMagazinelitteraire.Voirle chapitゴeI王denoire6匙ude.
(7)AndreGide,Journal1889‑1939,Paris,Gallinlard,((Bibliothequede 玉aP16iade》,1951,p.864.
(8)Barthes,op.罐 りP。25.
(9)Barthes,op.cit.,p.24.
(10)A簸d懸Gide,Journalヱ889一 ヱ939,Paris,Ga1五 至marl,《Bib正 量othequede
laPleiade)),1951,p.40.CepassageestciteBansParticledeBarthes,op.
cit.,p.30.
(11)J疑1esMichelet,《Prefaceder}{istoiredeFrance》,Pほ4dans(E卿r65 completesIV,Paris,Flammarion,1974.CepassageestcitedansParticle deBa曲es,ibis.
(12)Barthes,ibid.
(13)Barthes,op.cit.,p.23.
(24)Barthes,op.cit.,p.24.
(15)RR,103.
(16)Barthes,α ヨ祝"γ8500?冗 メ)♂{≧tes,毛.1,p,23‑24,25,28.Cesfragmentso田is concernent((unelementmystique))(p.24),le((protestantisme)}(p.28)ou
le((christianisme))(ibid.)deGide.L'articleenquestionestrepubliedans MagazineZ#ヵ{多mire,f6vr.ヱ975,p,24‑28.
(17)GV,214.
(is) (19) (20) (21) (22) (23)
(24)
(25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32) (33)
Barthes;(EuvresCO?n2りletes,も.1,P,58◎.
Barthes,op.cit.;p.582.
Barthes,obi.cit.,p.565.
AS,11.
as,11.
AlainGirard,Lejournallntime,Paris,PressesUniversitairesdeFrance, 1963,XXIII‑638p.
RolandBarthes,((AlainGirard:Lejournalintirne}},Anneesociologique 1964(pbl.en1966),p.267‑271.
Barthes,0≠)。Clt.,茎).269パ 乃id,
Barthes,oメ).C2t.,p.270.
乃id。
Ibid.
乃 ゼ4.
Ibad.
BL,1G5‑1GG.
CV,50.Barthesmentionne1'ouvraged'AlainGirardainsiquelechapitre s鷺rlejournalintimedansL'espacelitterairedeMauriceBlanch◎t(《Recours aザloumal"》).Encese鍛s,BarthesoPPoseicir6tudesoc呈ologiquede
Girardquis'interesseauxrapP◎rtsdudiar圭s£eeもdelasoc量ete;ala reflexionessentialistecleBlanchotquisoulignelasolitudeabsoluedu
(玉iaris士e."… 一
(34)NEC,174.
(35)NEC,174.
(36)NEC,174.}
(37)PierreLoti,AziyadesuivideFantomed'Orient,coil.((Folio)),1991, p.35.
(38)NEC,174.
(39)PITL,85.ご
(40)BL,165‑166.Voiraussi:CC,120.
(41)PIT,85‑86.
(42)1‑lenri‑FredericAmiel,.lournaliaztime:annee!857,ed.parGeorge Poulet,Paris,UGE,1965,p.65.
(43)《Avertisse瓢e鍛t》desediteurs,d鋤sFragmentsd'槻journal¢ π伽6
d'Henri‑FredericA搬ie1,precedesd'u簸e6撫deparEdmond・Scherer.T、1.
Paris,SandozetThuil至 圭er,・1883,2eed.,p.VL
(44)《lntroduction》,d段ns乃 ・ag7nents・4'囁unブo曜 襯Zint伽ed'Azniel,edition
箆◎uvelleconformeautexteoriginal,au9℃ 王me麗 益edefrag瑚en乞S漉d圭 重S・饒
precedeeduneintroductionparBernardBouvier.T.1.Geneve,Georg;
Paris,G.Cres,1922,p.XLIX‑L.
(45)((lntroduction)),dansJournalintime:annee185,ed.parGeorge Poulet,Parzs,UGE,2965,p.XVI.
(46)Barthes,《V三vreavecFourier》,α 奮 蜘e,octobre197◎,P.809‑811.
Repub葦.BansSFL,122一 ヱ24.
(47)SFL,14.DansRolandI3arthes,Barthesemploiecetermepourdesigner ((unetenuitedesouvenir)},unesortedegraindenotation,commelehaiku.
RR,113‑114.
(48}RR,81,99.
(49)RR,174.
(50)RR,84‑85, (51)RR,85.
(52)RR,99.
(53)RR,98.
(54)RR,123.
(55)RR,152.
(56)RR,166.
(57)PhilippeLejeune,Moiaussi,Seuil,1986,p.94.
(58)Pretexte:Rola7adBarthes,Paris,UGE,1978,p.319.
(59)Michel‑AntoineBurnieretPatricRambaud,LeRolandI3arthessans pelne,Pairs,Balland,1978.Barthesne1'apprecieguere,alorsqueses
a燃isluidise且t,《 倉亀reparodi6,c'est玉agloire》.Voユr:Louis‑Jea簸 ℃alv航,
RolandBarthes,Paris,Flamrnarion,1990,p.274.
(6Q)BL,412.
(61)BL,399.
(62)GerardGentte,((Lejournal,1'antijournal)),Poetique,n°47,sept.1981, p.322.
(G3)Genette,op.cit.,p.321.
(64)BL,401.
(65)1,80.
へ
(66)1,86.Acemoment,BartheshabitaitrueServandoni.
(67)BL,400‑401.
(68)L'oppositiondesdeuxfiguresestfondeesurlatheoriedeJakobsonqui
犠ti三isecesnotionspourexp至 三q鷲erdeux、 重y雲>esd'aph歌sie,(duicorrespo箆(dent
1deuxanodesdefonctionnementdulangage,c'est‑a‑dire1'axedela
selection,relevantdelametaphare,et1'axedelacombinaison,ressortissant delametonymic.RomanJakobson,EssaisdeZingacistiquegen.erale,trad.
parNicolasRuwet,Paris,Minuit,1963,p,p.43‑G7.
(69) (70>
(71) (72) (73) (74) (75) (76) (77)
(7s>
《Lachro纂iquedeRola蔦dBarthes》,〈 を)2tivelObser噸 管磁 β罵7殖,26 mars1979,p.78.Ici,Barthesditqu'ildoitinterrompreceschroniquesparCequ'e!leSriSqUentSa箆SCeSSed'e漉Charg6eSd'鷲!ユe《m・ralite》CQ撮me lamaxime.
(7g)GV,30G.
{gO)GV,306.
(81)BL,314.
(82)1,75.
(g3)CC,120.BarthesdateaussiLaChambreClaire:15avril‑3juin1979.
Celafaitcinquantefours.Celivrecomportequarante‑huitfragments.
Barthesenecrivait‑ilunchaquejour?
(g4)BL,409.1,112‑113.
(g5}Barthes,CEuvrescompletes,t.1,p.156.
(86)Pau1Ric・e雛r,Tempsetre・fちt.III,Paris,Se磁c・ll.
(Points)),1991,p.343.Voir:1‑laraldWeinlich,Letemps,Paris,Seuil, 1973,p.61.
Cs7) (ss>
(89) (90) (91) (92) (93)
RR,178.
RR,182.
1,13.
王,15.
BL,404.
BL,400.
至,89‑90, BL,341.
BL,405.
Ba曲es,
BL,401.
BeatriceDither,Lejournalinti7ne,Paris,PUF,1991,p.8(lered.1976).
C I,85.
BL,322.
BL,342.
BL,341‑342.Aproposdel'《album》,Mallarmedit;《celacontiendra
plusieursseries,pourramemealterinfiniment》 ・StephaneMallarme,(Eicvres