APOSOLO BURO YERO NASANI NAUWA
APOSOLO 8:31 131 APOSOLO 9:24 sena, “Ge zazagati nesa auna susuwa gosinesita?”
31Ayero senu emo amimene abena eyero sena, “Emo zo mene na oko tugata yao yai na naka natope nono yero gera susuwa garineni?” Ayero sero Filip wangna witaise senu wangna witiro adunu dema bamuwato ara. 32Ge gayao zazagatinena awiya eyero gayao ara,
Lama zo dero ayari sero puro bautuneya ayao ine nung ara.
Ora lamana tumiza kapari sero yero nowa ge aung yero nowa ayero nung ge oko sao yena.
33Awong nung izewa. Awong koto nasani ge me nung eno oko sewa.
Tawingna nao nuna kapewa aung yena, arare awe mene dubu nuna-una ge ungwe yao teng niye?
34Arare emo gitau yao amimene Filip atata yero sena, “Nine se nigane. Porofete nung awe eno ge ayero seni? Nung enota emo zo eno seni?”35Ayero senu Filip mene porofetera ge awiya Yesura una pugairo Yesura Bowi Iwaing tugata yena. 36Ayero sero bautunete ou ubutu zora kasa yero emo gitau yao amimene eyero sena, “Gi. Ou mitiya era. Na ge ou suwasa teng yarinita?” 37[Ayero senu Filip mene abena eyero sena, “Ge tugata yetena awiya nigiro iniro taka sasa giro na ning ge ou suwana teng yari niya.” Ayero senu abena eyero sena. “Yesu Kristo nung Tuwa Bayaura Mani me awiya iniro taka sinena.”] 38Ayero sero wo dopaetose senu dopewato nung Filip aune wosi oura yero Filip mene emo awiya ge ou suwena. 39Ayero yero oura atu wiwitinewato Tuwara Oweno mene Filip mena puro ewe baungnu emo gitau yao amimene Filip kau yero nung yawa yawa nasani nagibo nuna-una baungna ara. 40Ayenu Filip nung Azoto nape kasa yero atu zayero napo sero ge tugata yero bautunete Sisaria nape kasa yena arauwa.
9
Tuwa mene Saulora una kasa yenu dubo darawa yena.
Apo 22:4-16; Apo 26:9-18
1Saulo nung Tuwara dubu gera-gaira nasani dai mamagayaese sero moko nuna-una gorobo kasa yenu giro buro yaora eo yena. Ayero yero baung pirisa bainana-una yero2igi pugaise senu giro igi gaero pugaina ara. Igi awiya Yudara yere ibu diya yao emo Damaskas nape atu nauwa aeno pugati nasani Saulora nao aune buro nuna dema keregaina ara. Keregairo emore baunone Tuwara Nagibo Sekawara naya taungno giro bunero puro bung Yerusalem nape yaise sero gaena ara. 3Ayenu nung igi awiya puro bautunete Damaskas napo nugu daung nenu waegao zo mene uritira atu mena wosiro nung gaena ara. 4Gaenu Saulo zuwe tawingna gairo mitasani ge eyero nigina, “Saulo, Saulo, ning noeno na dero tuninasani yero nosi?”
5Ayero senu Saulo mene atata yero sena, “Tuwa, ning aweni?” Ayero senu Tuwa mene ge abena eyero sena, “Dero tuninasani nosa Yesu na ara.
6Arata ning iropung. Nape babasa nona yasese sao mitiya, awiya tugata yarinena ara.” Ayero sena ara. 7Emo nung aune dema bautunewa amimene ge aung yero dopero mitasani ge gege nigiwa ara.
Arata emora benaung awiya oko gao yewa.8Ayenu Saulo nung tawingna atu iropuro diti pagairo soma giginu mume gege yena. Ayero yenu emo dubu nuna mene wawong gaero puro baung Damaskas nape yewa9wari be etama diti guma yenu nona oure oko minao mitina arauwa.
Anania mene Saulora diti kora yena.
10Damaskas nape atu Yesura dubu auna zo nasani nauna yazo nuna Anania. Nung atiyo yaine nenu Tuwa mene nung yausena, “Anania.” Ayero senu Anania mene eyero sena, “Tuwa, na era.” 11Ayero senu Tuwa mene nung eno eyero sena, “Ning irop-ung. Nagibo yazo Korosao ayero sero nowa auna atu baungno emo zo yazo Yuda auna gare witiro emo zo yazo nuna Saulo, nung Taso napora, nung awiya tamarinesa. Nung isa sinasani mitiya.12Nung atiyo yaine yero nona eyero gigiya: Emo zo yazo nuna Anania amimene nuna-una kasa yero diti pagaise wawong nuna ziye pugaiya.”13Tuwa mene ge ayero sinasani tugata yenu Anania mene abena eyero sena, “Tuwa, emo auna ungwe meko diro yero nowa nigitinona. Nung Yerusalem atu dubu nina daigairo gera-gaira yero noiya. Arare nae napo euna atu yazo nina bowi yero nonane aeno nae ewiya dema bunero puro babaise pirisa babuze mene igi gaeteya ara.”
14Anania mene ayero sena. Asenu Tuwa mene eyero sena, “Ning atu babasese sinena. Emo awiya buro-mani nana pupunena. Arare nune yazo bowire nana puro emo Yuda okora unata emo tuwara unata Isreli dubura una puro sero sero yero bautu nasani naise.
15Nung yazo bowire nana tugata yari yayare dubo minaore nariniya, awiya nane gipana gariniya.”
Ayero sena ara.16Ayero senu Anania mene baungno garo sena auna witiro wawong nuna Saulora ziye pugairo eyero sena, “Saulo, otao nana, Tuwa nagibe atu nina-una kasa yetiya, nung awiya Yesu ara.
Nung amimene na iyengti nina-una butunena era.
Ning diti pagasa Oweno mene moko nina bebumai nase.”17Ayero senu Saulora diti mokora atu nona zo wo tata ine amimene wosinu aune diti nuna pagaina ara. Ayenu Saulo iropuro senu ge ou suwewa ara.
18Nung ge ou suwewa aune nung nona miniro putoung pungna arauwa.
Saulo Tuwara buro zayenu nung iwo yewa.
19Saulo mene Yesura dubu Damaskas atu nasani nauwa aune dema wari be ena atu nasani nauna ara.20Atu nasani mena baungno Yuda emora yere ibu atu mitauwa auna baungno toiro Yesura bowi keregairo tugata nasani eyero sinauna, “Yesu nung Tuwa Bayaura Mani.” 21Ayero tugata yenu nigiwa teng oko yenu awong nuka nuyetope eyero wina-se yewa, “Emo emimene Yerusalem nape atu Yesura yazo auna isa sinowa dubu awiya giro gera-gaira yero noiya. Deka ayero nung etu buro Yesura dubu awiya bunero puro pirisa babuzera una babari sero buna, nung awiya bumiya era.” Ayero wina-se yewa ara. 22Arata Saulo mene tau-tataware yero Yesu nung Sorao Emo Kristo me auna ge susuware sero baingtiro Yuda emo Damaskas nape atu nasani nauwa awiya tugata yenu nigiro no saine yero giro yangduwa.
23Ayero atu nawe dunu Yuda emo augairo Saulo dari sero opene ge diwa tauyena, 24arata Saulo
APOSOLO 9:25 132 APOSOLO 10:15
mene ge awiya nigina ara. Awong Saulo dari sero napora towao be sero pingne warire umo yero nasani nauwa ara. 25Anewa giro Saulora dubu mene pingne nung sakara guguno angsi mene goga gaero napora goma bautara atu angsira iniro gururu gururu yewa wosiro baungna arauwa.
26Saulo mene baungno Yerusalem nape kasa yero Yesura dubu aune dema susumari senu awong awang yewa. Awiya noeno okowata, nung Yesura mani yena awiya gigiwa ge iwao yena. 27Awang yewa giro Banaba mene Saulo otao yero puro aposolo dubura una baungno Tuwa mene nag-ibe atu Saulora una kasa yero nung eno ge senu nung Damaskas nape atu awang yao aung Yesura Bowi Iwaing keregaina auna ungwe dina ara.
28Ayero yenu Saulo nung awong aune dema nasani Yerusalem nape atu puma-sauma nasani nauna.
29Atu mitasani Tuwara ge awiya emo eno awang yao aung tugata yero nasani nauna. Ayero yero naunu Yuda emo Grik ge nigao amimene nung aune dema Tuwara ge awiya sinasani ge wina-se yero nasani nauwa ara. Ayero nasani Saulo dari sero nagibo tamari sero newa30giro otao mani nuna mene nung yuno puro baungno Sisaria nape kasa yero wangna pugairo iyengtiwa baungno Taso nape kasa yena arauwa.
Yesura dubu awong monone nasani nauwa.
31Awong Saulo iyengtiwa baungnu aune Yesura dubu Yudaya tawingna, Galilaya tawingna, aune Samaria tawingna atu nasani nauwa nunae-una atu gera mono kasa yena ara. Monone nasani gera putoung pu dekaongna gairo tau yewa. Ayero yero Tuwara yazo de ika gatinasani nauwa. Ayero newa Oweno mene awong soreunu emo bauno witao mene Yesura dubu aune tairo nasani nauwa arauwa.
Petoro mene emo asama zo kora yena.
32Petoro nung burora puma-sauma nasani nawe wosiro Yesura dubu Lida nape atu nasani nauwa auna-una kasa yena. 33Atu kasa yero emo zo yazo nuna Ainia awiya gigina. Nung asama yero mitawe dunu dawang 8 ayao aung yena. 34Ayenu Petoro mene nung eno eyero sena, “Ainia, Yesu Kristo mene ning kora niya. Arare iropuro awao masi nina ewe.” Ayero senu mena iropuna ara.35Ayero yenu Lida napora arita Seron garawira emo bauno mene giro dubo darawa yero Tuwara dubu yewa arauwa.
Petoro mene Tabita uwenu seka yero iropuna.
36Yesura dubu nauwa auna bauno zo Yopa nape atu nasani nauna, yazo nuna Tabita. Grik gera Dokas. Nung mono pumao buro yero nasani kora yao buro daigairo yero nasani nauna. 37Arare Petoro nung Lida nape atu nenu Tabita yaya puro magayena ara. Magayenu aingso nuna saero garo moko zora puro witiro pugaiwa.38Lida napo awiya Yopa napo nugu ina atu mitauna, arare Yesura dubu mene Petorora bowi nigiro emo etobe iyengtiwa nuna-una baungno eyero sewato, “Nato ning puro napo nanae-una mena babanene.”39Ayero sewato Petoro mene ge awiya nigiro eo yero emo etobe aune dema bamuwa ara. Baungno kasa yenu garo bauno magayao mitina auna atu puro witiwa bauno gagamo apakana buro Petoro ziuno zi sinasani mo wapere taung worire Dokas mene seka nasani gaenu
pumuwa awiya gipewa.40Ayero yewa Petoro mene awong awang senu wosi duru yewa boma gaero isa sena. Isa sero aung yero aune diti yero bauno magayao awiya anuwing nasani aune eyero sena,
“Tabita, ning iropung.” Ayero senu diti pagairo Petoro giro iropuro aduna. 41Adungno mitinu Petoro mene wawong iniro senu iropuro dopena.
Ayero yenu nung Yesura dubu aune bauno gagamo enane yau senu witiwa Tabita nung seka yena awiya nunae-una waweng pugaina ara.42Auna bowi mene baungno Yopa napo awiya teng yenu daigairo mene Tuwa tumo diwa. 43Petoro nung Yopa nape atu mitasani emo zo yazo Simon, nung wo aingso buro yao emo, auna gare atu be daigairo nasani nauna arauwa.
10
Angelo zo mene Koniliora una kasayenu gigina.
1Sisaria nape atu emo zo nasani nauna yazo nuna Konilio. Nung Itali tawingna gorobo emo auna zo.
Nung gorobo emo 100 auna diya yero nasani nauna ara. 2Nung aune awiso nuna awong Tuwa Bayau sou nasani etutero nasani nauwa ara. Ayero nasani Yuda emo bauno bogamasa eno mono pumao buro daigairo yero nasani Tuwa Bayau eno ozaung isa sao gege sinasani nauwa ara. 3Ayero nawe wari be zore ture 3 kilok aune nung seka mitasani atiyo yaine yero Tuwa Bayaura angelo zo mene nuna-una gare toinu gigina ara. Ayero gosinenu angelo mene yazo nuna yau sero sena, “Konilio,”4Ayero senu anuwing nasani awang yero tibebere auno eyero sena, “Tuwa, noeno sinesi?” Ayero senu angelo mene nung eno eyero sena, “Isa nina aune mono pumao nina aune Tuwa Bayaura una bautunoi giro arataungno yero noiya. 5Arare ning soumani ena iyengtasa baung Yopa nape yero emo zo yazo nuna Simon Petoro awiya taungno puro bumae. 6Emo awiya emo zo yazo nuna Simon, nung wo aingsora buro yero noiya, auna-una gare atu mitoiya. Garo awiya wito bera atu mitiya.” 7Angelo mene ge awiya tugata yero doro baungnu nung soumani nuna etobe aune gorobo emo nung sou yero nasani nauwa auna zo nung Tuwara gera nao awong etama ayero yau senu bumuwa8ge ungwe yero besugairo Yopa nape iyengtinu bamuwa arauwa.
Tuwa mene nona minao iwaingne mekore awiya Petoro eno gipena.
9Mani iyengtinu bautunete nagibe atu awiro nupema atu iropuro bautunete napo tamari sero newa wari towang dodopinena be aune Petoro nung isa sari sero garo tame witiro 10isa sinete meri magayero senu nona sasinewa nung atiyo yaine nenu Tuwa mene nung eno nona eyero gipena ara: 11Uriti gausenu nona zo mo ine bainakama oko nuna siwongpatige auna atu angsi mene diyao gamao awiya nung eno pugaiwa wosiro buro taw-ingna yena. 12Mo auna mokora atu wo benaung giti, yi benaung giti, aune ni benaung giti amimene mitiwa.13Wosiro bunu aune ge zo eyero kasa yena,
“O Petoro, iropuro dero aero mini.” 14Ayero senu Petoro mene abena eyero sena, “Tuwa, ayero oko sase. Na nona meko awiya oko mininona.”15Ayero senu ge nupema eyero kasa yena, “Tuwa Bayau mene nona saero kora yero noiya awiya meko oko
APOSOLO 10:16 133 APOSOLO 10:48 sase.” Ayero sena ara. 16Ge awiya kasa yenu be
etama yenu aune mena nupema watimuwa witiro baung uritira yena arauwa.
17Petoro nung nona awiya atiyo yaine yero gig-ina, auna susuwa gari sero kotung-katung nasani mitinu Koniliora emo awong nape atu kasa yero Simonna garo kau nasani atata yero bautunete garo taungno garo bera dopewa ara. 18Dopero yau sinasani eyero sewa, “Simon yazo nuna zo Petoro nung garo euna atu mitita?” 19Ayero sinewa be awiya Petoro nung nona gigina auna susuwa awiya kotungno gari sero kotung-katung nasani mitinu aune Oweno mene nung eno eyero sena, “Emo etama buro ning kau neya, awiya gi. 20Arare ning iropung. Wosiro awong aune dema babari sero nasani kotung-katung oko yase. Emo awiya nane sesena bumeya ara.”21Ayero senu giro Petoro mene wosiro baungno nunae-una yero eyero sena, “Na kau neya na era. No eno butunei?” 22Ayero senu awong eyero tugata yewa, “Gorobo emora diya emo Konilio amimene nae iyengti butunenane. Nung Tuwa Bayau sou yero nasani etutero noiya. Arare Yuda emo nung giro aratapu nasani yawa yawa yero nowa. Nung awiya Tuwa Bayaura angelo zo mene nuna-una kasa yero ning garo nuna-una yuno babanane be nina-una atu ge ena nigaise sesiya.”
23Ayero sewa giro Petoro mene awong kora-makora yena ara. Kora yenu atu awiwa iya gainu aune nung Yopa napora ge nigao ena aune emo otu bumuwa aune dema bamuwa arauwa.
Petoro mene Koniliora gare witiro emo Yuda oko aune otao yena.
24Awong nagibe atu ping dekaongka awiro aune kasa ye Sisaria nape gaiwa. Konilio nung sedikaing nuna aune otao mani nuna eno senu au dekaongna gaiwa awong diya mitiwa kasa yewa. 25Kasa yero Petoro mene gare towari sero nenu Konilio mene nuna-una nugu buro nuna tera atu boma gaero yawa yawa bainakama yena. 26Ayero yenu Petoro mene iropaise eyero sena, “Ning iropung. Na emo ning ayao ine ara.” 27Ayero sena ara. Ayero sero ge ungwe-maungwe yero gare toiro emo augairo mitiwa awiya giro eyero sena,28“Niye susuwa nanae Yuda emora gosinowa. Nae emo Yuda oko aune tairo naota esewa ye ninae-una gao awiya gazao ge mitiya ara. Arata Tuwa Bayau mene susuwa awiya na eno gipetiya, arare na emo zota zo eno beingtire ayero sero awang oko sarinena. 29Arare na bumanese yumeya bumaora oko mou yetena.
Arare bumanese yumeya butunena auna susuwa sepu gane.”30Ayero senu Konilio mene eyero sena,
“Sipe zo oune tani zo nana-una kasa yetiya auna ungwe diyana nigi. Yeme wari diti 3 kilok niya, deka ayero wari diti 3 kilok nesesi na isa sinasani mitesesena aune emo taung wori nuna waegaore amimene nana-una kasa yetiya.31Kasa yero na eno eyero sesiya, ‘Konilio, Tuwa Bayau mene isa nina nigiti nasani mono pumao nina giro ning aratapu nasani yawa yawa niya.32Arare ning emo iyengtasa Yopa nape baungno Simon yazo nuna zo Petoro puro bumaese. Nung emo yazo Simon wo aingsora buro yero noiya auna-una gare atu mitiya. Garo nuna wito bera atu mitiya.’ 33Ayero sesi giro na mena emo iyengtena nina-una babeya. Aune ning
ge nana nigiro butunesa na kara dubo nana iwaing niya. Arare Tuwa Bayau mene ge ning eno tugata yetiya awiya teng sasa nigari sero nae apakana Tuwa Bayaura benaungna augairo etu mitenane era.” Ayero sena arauwa.
Petoro mene Koniliora dubu eno Yesura Bowi Iwaing tugata yena.
34Petoro nung be eo yenu ge eyero tugata yena,
“Tuwa Bayau mene emora taung gege gosinasani oko awega-ziwega yero noiya, awiya yeme gigena me niya. 35Emo dubu giti auna ena mene nung sou yero nasani etutero nowa awong awiya Tuwa Bayau mene gosinoi teng yero noiya.36Bowi Tuwa Bayau mene Isreli emo eno pugaina auna bowi awiya niye nigitinowa. Yesu Kristo, nung emo bauno apakana auna Tuwa, nung amimene mono pungna auna Bowi Iwaing Tuwa Bayau mene keregairo pu daung gaina ara. Gitau Yohane mene emo bauno ge ou susunasani ge tugata yero nasani nauna be auna atu37bowi amimene Galilaya tawingna atu zayero baungno Yudaya tawing teng yena, awiya gosinowa ara.38Ge eyao eno sinena. Tuwa Bayau mene Yesu Nasaretera awiya burora iyengtiti nasani Oweno nuna-una pugainu toinu Tuwa Bayaura putoung pungna ara. Putoung puro puma-sauma nasani emo bauno soreuno buro nasani ena Sanda mene gera yenu meko yewa awiya apakana kora yero nasani nauna. Awiya noeno okowata, Tuwa Bayau mene nung sorepu nasani naunu buro yero nauna ara.
39Nung buro Yuda tawingna arita Yerusalem nape atu yero nasani nauna auna bowi sao emo nae era.
Awong nung puro i pasaora atu dewa magayena ara.
40Magayero biritira atu mitinu wari be etama aung yenu Tuwa Bayau mene nupema uwenu seka yero iropuro kasa nanae-una yenu gigiwangne.41Awiya Yuda emo bauno apakana auna-una atu okowata, emo bowi sao emo nae Tuwa Bayau mene gitau yangtagairo pungna nanae-una gege atu kasa yena.
Nae nung kara magayaora atu seka yero iropunu nung aune dema nona miniwangne ara. 42Tuwa Bayau mene Yesu emo bauno magayaore seka naore auna zaz baina naname pugaina, auna bowi ge awiya emo dubu giti aeno keregairo sanenese sena ara. 43Yesu tumo diyarineya awong awiya Tuwa Bayau mene Yesura iwaing gege eno pasena nunae disariniya. Awiya porofete apakana amimene kere-gairo aung yewa ara.” Ge ayero sena arauwa.
Oweno mene emo Yuda okora una wosina.
44Petoro nung ge ayero sinasani mitinu emo bauno Bowi Iwaing nigiti nasani mitiwa Oweno mene wosiro nunae-una toina ara. 45Ayero yenu Yuda emo ge nigao Petoro aune dema bamuwa awong Tuwa Bayau mene emo Yuda oko aeno dema Oweno pugaina awiya giro wawong di gamuwa ara.
46Wawong di gamuwa, noeno okowata, emo Yuda oko awong ge ewe-pape Oweno mene tapunoiya awiya sinasani Tuwa Bayau bowi newa nigiwa ara.
Ayero yewa Petoro mene eyero sena, 47“Oweno naname-una toina deka ayero nunae-una toitiniya, arare ge ou suwao awiya sorao ine oko mitiya.”
48Ayero sero senu emo awong Yesu Kristora yazora susumuwa ge ou suwewa. Ayero yewa awong Petoro
APOSOLO 11:1 134 APOSOLO 12:5