• 検索結果がありません。

Aposolo mene buro yero nasani nauwa auna ungwe ewiya Luka mene gaena. Nung Yesura ungwe yazo LUKA awiya gitau gaero besugairo aune ungwe ewiya susuuno gaena. Nung emo zo yazonuna Teofiloaeno gaena. ArataTeofilogegeokowata, tawing seroseroemo baunomene gaese sero gaena. Ungwe euna susuwa eyao era: Oweno mene aposolo sorepunaunu awong Yesura Bowi Iwaing puro tugata-magata nasani bautunasani nauwa. Buro Petoro mene nauna auna ungwe awiya gabu 1-12 auna atu mitiya. Ora buro Paulo mene nauna auna ungwe awiya gabu 13-28 auna atu mitiya. Luka nung be ena Paulo aune dema nasani nauna, arare auna ungwe gainasani

“nae” ayero sena. Tani awiya eyao era: 16:10-17, 20:5-21:18, 27:1-28:16.

Yesu mene Oweno iyengtai wosaise sena.

1O Teofilo, na gitau ge gaewang, awiya buro apakana Yesu mene yero nasani nauna, o ge tugata yero nasani nauna auna ge ungwe awiya gitau buku zora gaewang ara. 2Yesu buro nuna zayero nawe dunu Tuwa Bayau mene senu uritira witina auna ungwe gaero besugaingwa ara. Yesu oko witaore Oweno mene nung soreunu nung aposolo dubu gitau yero naunu nasani nauwa awong eno buro ge pugaina ara. 3Nung yaya tapunete magayero nupema seka yero iropuro aposolo dubura-una wari be 40 ayero kasa yero pungyero ayero nasani Tuwa Bayau nata Tuwa yero nariniya auna ge tugata-magata yero nung iropuna auna susuwa dema keregairo baingtinu gigiwa ara. 4Nung awong aune dema nasani awong eno ge eyero tugata yena, “Niye Yerusalem napo mena oko yangduwae. Mama mene Oweno pugari sena, awiya diya nasani mitiungpu. Na auna gitau sewang gigiwa. 5Diya mitaese sinena, noeno okowata, Yohane mene emo bauno ou gege susunasani nauna, arata be maingkoka gege aung yai aune Tuwa Bayau mene Oweno niye eno pugariniya.” Ayero sena arauwa.

Yesu uritira witina.

Mk 16:19-20; Lu 24:50-53

6Aposolo awong Yesu aune dema augairo mitasani nung atata yero eyero sewa, “Tuwa, ning be eune Isreli emo bauno apakana au dekaongna gasa name naka nametope tawing naname-una maung yero narinenineta?” 7Ayero sewa Yesu mene abena eyero sena,

“Mama nung putoung nuna mene be imokore apungne pugainu mitoiya, awiya niye nigao ine oko mitiya. 8 Arata Oweno mene wosiro ninae-una towai aune putoung pumarineya. Putoung puro bowi sao emo nana yero narineya. Ayero yero Yerusalem nape atu zayero Yudaya tawingnata Samaria tawingna o tawing sero sero auna niye bowi nana puro babarineya.” Ayero sena ara. 9Ge ayero sero aune nunae-una ditira atu witina. Wiwitinenu bereze mene nung worero puro witinu kau yewa ara. 10Awong diti ye ika gairo kau newa emo etobe taung wori nunato neyangyaore mene nunae-una atu mena kasa yero dopewato.11Atu dopero atata yero sewato, “Galilaya tawingna emo, niye noeno diti ye ika uritira gairo mitei? Yesu niye doro uritira witi gigeya deka ayero yero nupema wosariniya.” Ayero sewato ara.

Yudasra buro awiya Matayas mene pungna.

12Aposolo awong diri yazo Oliwa auna atu kapetegairo Yerusalem nape buro toiwa.

Nagibo diri yazo Oliwa doro Yerusalem babao awiya apungkaka gege ara. 13Awong Yerusalem nape toiro esewa garo mitauwa deka auna baungno witiwa ara. Atu witiwa auna yazo nunae era: Petoro, Yohane, Yakobo, Anderea, Filip, Tomas, Batolomiu, Matiu, Yakobo nung Alifayora mani, Simon Gewera* ayero sinasani nauwa, Yuda nung Yakobora yazo auna mani. 14Emo dubu aune Yesura ai Maria nupema bauno ena aune Yesura metamani, awong amimene dubo dekaongka yero isa buro wari be sero yero nasani mitiwa ara. 15Be aune wari be etobe oko aung yaore Yesura emo bauno 120 amimene augairo mitiwa Petoro mene nunae-una towang atu iropuro eyero sena,16“O otao mani

* 1:13: Soremao Ge zo Luka 6:15 auna atu mitiya awiya gi.

APOSOLO 1:17 180 APOSOLO 2:13 nana, Yudas nung nai gitau yeti iwo mene Yesu pumeya auna ge nuna Oweno mene Dawidira be pungnu eo yenu ge sena, ge awiya me yaise sao mitiya, arare me yetiya.

17Yudas nung buro otao nanae zo. Nung dema burora atu naise Yesu mene sero puna ara.” Petoro mene ayero sena ara.

18(Yudas nung pasena yenu zuma gaewa auna moni awiya puro baungno emo zora tawing zuma gaero pungna. Nung tawing auna baungno zuwenu oti bususenu tini yo popore buwaka gainu magayena ara. 19Ayero yenu bowi awiya Yerusalem emo bauno mene nigiro tawing auna yazo ge nunae-una Akelidama ayero sewa ara. Ge naname-una Tawing Yu Wosina.)

20Petoro mene eyero sena, “Yere buku nanae yazo Sam auna atu eyero gayao mitiya, Napo nuna zatu kasayaise.

Garo nuna-una emo zo oko naise.

Ayero zo eyao era,

Buro nuna awiya zo mene pumaise.

21Ge gayao ayero mitiya, arare emo zo mene nae soremai Yesu magayaora atu seka yero iropumiya auna bowi nuna sinasani nanene. Emo eyao amimene nae soremaise:

22Yohane mene emo bauno ge ou susunenu Tuwa Yesu mene buro nuna zayero naname-una towang atu nasani naunu name nung ago yero nasani nawe duwane uritira witiya, emo zo susuwara atu Yesu ago yero buna amimene kasa yero name soremaise.”23Petoro mene ayero senu emo etobe tamuwa ara. Zo yazo nuna Yosefe. Ena mene nung Basaba ayero sinauwa, arata ena mene zo Zastas ayero sinauwa. Emo zo yazo nuna Matayas awiya dema tamuwa.24Tauno giro isa eyero sewa, “O Tuwa, ning emora dubo gosinosa, arare emo etobe ewiya nunato-una awe gigesa teng niye, awiya gipe giro25aposolo buro Yudas mene yangdotiya awiya pumae. Yudas nung buro awiya yangdoro soma gerao nuna auna babiya.” 26Isa ayero sero vot yewa Matayas mene daigaina. Ayero yewa Matayas nung aposolo 11 aune dema taina ara.

Oweno wosina.

2

1Iya be baina yazo nuna Pentekos auna be kasa yenu giro Yesura emo bauno apakana garo dekaongka auna atu augairo mitiwa ara. 2Mitiwa bewing zo bisi bainakama mene bewing saine yero uritira atu wosiro garo mitiwa auna toiro be buna.3Ayero yenu awong gosinewa nona zo ewawa ine amimene iyao ine yero gagausero emo bauno mitiwa auna emo sero dopero waegaina ara.4Ayero yenu Oweno mene dubo nunae-una toiro be buro ge ewe-pape dubo nunae-una pugaina awiya teng sewa ara.5Be aune Yuda emo tawing sero sero mene augaora buro Yerusalem atu augairo mitiwa ara. Awong yere sao emo ara. 6Arare awong bewing baina awiya dema nigiro emo bauno apakana ayero buro zimuwa ara. Ziuno wawong di gamuwa. Noeno okowata, aposolo mene ge tawing sero sero auna awiya sinewa nigiwa ara.7Nigiro wawong di gauno iwawa nasani eyero sewa,

“Emo dubu ge sineya ewiya Galilaya emo gege.8Awong nono yero tawing kasa yewangne auna ge benaung giti seseya nigenane gera mamono mene saine nei? 9Name ewiya Patia emo, Midia emo, Ilam emo, Mesopotemia tawingna, Yudaya tawingna, Kapadosia tawingna, Ponto tawingna, Asia tawingna,10Firizia tawingna, Pamfilia tawingna, Izip tawingna, napo Sairini Libia tawingna mitiya auna napo mamanikakara, name ena mene napo Roma atu esewa yero buro mitenane,11Yuda emo aune emo ena Yuda emo mene yaine nowa awong aune Krit emo aune Arabia emore. Name amimene nenane ge naname tawing sero sero auna awiya sinasani tani iwawaing Tuwa Bayau mene yero noiya auna bowi ge seseya nigiti nenane ara.” 12Emo awong ayero sewa dubo sisigainu kotumao daigairo puro eyero sewa, “Tani awiya noiye?”13Ayero sewa, arata ena mene zo aposolo dubu izinasani eyero sewa, “Awong ou wain yanakana mineya, arare dubo dau ni ge ayetugao sineya ara.” Ayero sewa arauwa.

Petoro mene Oweno wosina auna susuwa keregaina.

APOSOLO 2:14 181 APOSOLO 2:33

14Ayero sewa Petoro nung otao 11 aune dema dopero ge puro zutiyero eyero sena, “O Yuda emo otao mani arita mani Yerusalem nape etu nowa, niye apakana dawong yawero ge sana nigipu.15Niye emo dubu eeno eyero sineya, ‘Ou wain mininete dau neya.’ Ayero oko sepu. Iya yemeneka gatiniya. Arare ou wain nono yero minari nenine? 16Niye ge sineya auna eno okowata. Tani gosineya auna susuwa awiya eyao era. Porofete Yoeli mene ge eyero gaena awiya me niya.

17Tuwa Bayau mene siniya,

Nete tawingna be besugatinai* aune na Oweno nana pugana wa sigoru ine yero wosiro emo bauno apakana auna mokora towariniya.

Mani emodidire baunodidire ninae mene porofete mene saine yarineya. Mani emodidi ninae mene seka mitasani atiyo yaine yero nona me garineya. Emo kikiyongne ninae mene atiyo me yarineya.18Be aune na Oweno nana emo bauno nana auna-una pugana awong porofete mene saine yarineya. 19Sana berezera atu tani ena kasa yariniya. Nupema tawingna atu dema tani ena kasa yariniya.

Tani awiya yure, iyaore, boingsa bainane amimene kasa yariniya. 20Wari sikimariniya.

Ino yu yero yu ine yariniya. Tani awiya kasayaya aune Tuwara be baina waegaore kasa yariniya. 21Be aune zo nung Tuwa yau sariniya, nung awiya Tuwa mene sorero pumariniya.

Yoeli mene ayero gaena arauwa.

22O Isreli emo otao mani nana, ge sana nigipu. Tuwa Bayau mene Yesu Nasarete emo awiya burora pugaina, awiya gaese sero Tuwa Bayau mene putoung nung eno pugainu ninae-una towang atu nasani buro tau yetugao, tani sekawa aune tani putoungne yero nasani naunu gosinasani nauwa ara. Susuwa awiya gosineya ara. 23Awong Yesu puro wawong ninae-una pugarineya, awiya Tuwa Bayau mene yemaoko ayero yaese senu tau yena. Nupema yemaoko giginu teng yena. Arare nagibo sena teng niye Yesu maga yaise sero emo Yudara sao tau yao ge aung auna waweng pugeya i pasaora deteya maga yetiya ara.24Nung maga yaora yaya tami Tuwa Bayau mene yayara bunao besero maga yaora mokora atu uweti seka yero iropumiya. Noeno okowata, magayao mene nung sorao ine teng oko.25Dawidi mene Sorao Emo naname iropariniya auna ge eyero sena,

Tuwa nung benaung nana-una mitoi gosinona.

Na awang yoni sero, nung wawong me nana-una dopero mitoiya. 26Arare moko nana mene yawa yawa noi ewawa nana mene yawa yawa yero noiya. Awiya gege okowata, na magayaora gerao amimene Tuwa Bayau tumo didinasani iwaing oregarinena.27Ayero yarinena. Noeno okowata, ititi nana mene magayao napora mitoiye sero, Tuwa Bayau ning na oko duwarinesa.

Ning na soumani nina me ewiya oko yangduwasa aingso nana gung yero wuru puro aung yariniya. Aung ara.

28Ning nao mera nagibo awiya na eno gipasa.

Ning na aune dema mitasa na yawa yawa bainakama yarinena.

29Dawidi mene ayero sena arauwa.

O otao mani nana, na ewowo naname Dawidira ge awiya sero baingtana nigipu.

Dawidi nung magayenu mutewa biriti nuna naname-una etu mitoiya.30Nung amimene porofete yero nasani nauna, arare nung eyero gigina ara. Tuwa Bayau mene Dawidira saisibuna dubu auna atu zo emo tuwa pugai emo tuwa yaora buro nuna awiya pumaise ge senu tau yena ara.31Tuwa Bayau mene buro yari sena, awiya Dawidi mene gigina. Arare nung Sorao Emo naname iropao nuna-una ge eyero sena, “Tuwa Bayau mene nung oko yangduwai magayao napora atu mitariniya. Taung aingso nuna mene oko gung yero wururu sariniya. Aung ara.” 32Yesu nung awiya Tuwa Bayau mene uweti seka yero iropumiya, awiya me diti moko nanae mene giro nenane ara. 33Tuwa Bayau Maung nuna-una yumao mene yumi witiro Tuwa Bayaura wawong mera adumi Maung mene

* 2:17: Tawingna be besugatinai. Be awiya Yesu witina atu zayero butunoiya, bautunai Yesu kapetegairo bumai aune aung yariniya. Arare be yeme awiya dema be amimene pupuniya.

APOSOLO 2:34 182 APOSOLO 3:10 Oweno pugari sena, awiya nung eno pugai puro tani nigiti nasani gosineya ewiya yeti kasa yetiya. 34Yesu uritira witiya, ayero Dawidi nung nuka nutope uritira oko witao.

Arata nung eyero sena,

Tuwa Bayau mene Tuwa nana eno eyero sena, “Ning buro wawong me nana-una atu adungno mitasa35na iwo dubu nina awiya benaung nina-una pugana izarinesa.”

36Dawidi mene ayero sena ara. Arare niye Isreli emo apakana amimene eyero gipu tauyae. Niye Yesu i pasaora deteya, nung awiya Tuwa Bayau mene burora pugainu nung Tuwa aune Sorao Emo naname yero noiya ara.” Petoro mene ayero sena arauwa.

Emo daigairo mene dubo darawa yewa ge ou suwewa.

37Petoro mene ge ayero senu nigiro dubo miniwa ara. Dubo mininasani nung arita aposolo ena awiya atata yero eyero sewa, “Otao mani, nae nono yarinenine?” 38Ayero sewa giro Petoro mene eyero sena, “Tuwa Bayau mene pasena ninae disaise niye dubo darawa yero Yesu Kristo tumo diyaya nae niye ge ou suwanene. Ayero yanane Tuwa Bayau mene Oweno niye eno pugariniya ara.39Niye arita mani awiso ninae arita ena ake atu nowa, awiya Tuwa Bayau naname mene ara taungno yau sinoiya auna teng Oweno niye eno pugari sinoiya ara.” 40Petoro mene ge ayero sero aung yero ge ena susuuno sinasani wini ge dema sinasani eyero sena, “Emo memeko-mameko etu nowa amimene pasenana abena tamarineya. Niye awong aune dema abena tamowi sero dubo darawa yepu.”41Petoro mene ayero senu emo ena ge awiya nigiwa me yena, arare awong awiya ge ou suwewa. Wari be aune emo 3,000 Yesura dubu aune dema taiwa arauwa.

Bonene mininasani isa sinasani ayero nasani nauwa.

42Aposolo mene Yesura ge tugata nauwa awong nigari arataungno yero nauwa ara.

Ayero nasani dubo mene tairo baingtiro bonenena-ta isara awiya ozaung-zaung augati nasani nauwa ara.43Aposolo awong tani-butani putoungne daigairo nasani nauwa emo bauno apakana amimene wawong di gauno nasani nauwa ara.44Kristo tumo didinasani nauwa amimene dubo dekaongka yero wau nona nunae dubura gege ayero sero nasani nauwa ara. 45Ena mene tawingne wau nunae aune awiya emo ena eno pugairo moni puro otao mani ena bogamasa nasani nauwa giro bono yero nasani nauwa ara.46Awong wari be sero dubo dekaongka yero Tuwa Bayaura ibu bainana atu augati nasani nauwa.

Nupema garo nuka nunae sero augairo bonene yero mininasani nauwa ara. Ayero nasani ma maze zo oko sorao dubo mene yawa yawa yero mininasani nauwa ara.47Ayero nasani Tuwa Bayau bowi nasani nauwa. Ayero yewa emo bauno apakana awong giro yawa yawa nasani awong aratamuwa. Tuwa nung be giti emo bauno ena sorero pupunaunu awong dubura una susuuno nasani nauwa arauwa.

Petoro mene emo asama yao zo kora yena.

3

1Wari zore Petoroto Yohane ture isa saora be bunu giro Tuwa Bayaura ibu baina auna toiwato ara.2Toiti newato emo zo aira tiyangna atu asama yao kasayena, awiya diungno puro bumuwa. Emo nung otao mani mene be giti diungno puro baungno ibu baina auna garo bera nugu atu pugati nauwa mitima nauna. Garo be awiya Garo Be Wosewa ayero sinasani nauwa. Atu mitasani emo toiro buwana isona nauwa nona eno isa wowosa sero nasani nauna. 3Arare Petoroto Yohane ibu mokora towari sero newato giro nung nona eno awongto isa sena ara. 4Isa senu awongto nung anuwing nasani Petoro mene eyero sena, “Diti yero nato gi.” 5Ayero senu emo asama amimene nona zo pugari sewitota ayero sero awongto yanakana anuwengna.6Ayero nenu Petoro mene eyero sena, “Nato wau moni aung. Arata nona dekaongka mitiya, awiya pugana pumarinesa. Na Yesu Kristo Nasarete napora be nuna-una sinena: iropung, ang yase.” 7Ayero sero wawong mera puro ininu iropupunenu te mere mepore auna mugo nunato mena tau yena ara.

8Tau yenu nung mena dopero ang yero awongto aune dema ibu baina auna mokora toiwa. Toiro nung sasero-sasero yero ang nasani Tuwa Bayau bowi yena ara. 9Emo apakana mene nung ang nasani Tuwa Bayau bowi nenu gigiwa ara. 10Giro eyero sewa,

APOSOLO 3:11 183 APOSOLO 4:4

“Ibu bainana Garo Be Wosewa auna atu mitasani wau moni eno isa wowosa sinoiya, nung ara.” Ayero sero nung iwaing yena awiya giro sopine yero kotumao oko pumao yewa arauwa.

Petoro mene ibu bainana atu ge tugata yena.

11Emo amimene Petoroto Yohane saniti nenu emo bauno apakana ibu bainana masi zo yazo nuna Solomonna waranda auna atu sungno awongto ziuno wawong di gauno dopewa ara. 12Emo bauno ayero yewa giro Petoro mene ge eyero sena, “O Isreli otao mani nana, niye nono yero emo ewiya giro wawong di gapunei? Niye nono yero nato yanakana anuwing nei? Nato putoung nanato una, o etutero nao nanato una emo ewiya kora yetenato ang niya, ayero sineita? Aung ara. 13Abraham, Isaka, aune Yakobo auna Tuwa Bayau, nung ewowo naname auna Tuwa Bayau, nung amimene buro-mani nuna Yesu auna yazo de ika yena. Nung awiya ninae puro pu iwora waweng gaiwa Pilato nung besai babaise senu niye awang sewa ara. 14Ayero nasani dubo dangne, o etutero naora maung nung awiya awang sinasani gorobo emo ninae ao-diyaise Pilato dawong

15gainasani naora maung awiya dewa magayena ara. Arata Tuwa Bayau mene uwenu magayaora atu seka yero iropunu diti moko nanato mene gigiwangto, amaze sinenato era.16Emo ewiya gosinowa. Nato Yesu tumo didinasani nonato, arare Yesu mene tumo diyao nanato awiya uweti iropuro tau yeti Yesura yazo auna putoung mene emo ewiya kora yeti taung nuna iwaing yeti gosineya.

17Otao mani nana, na niye eno eyero gosinena. Niye arita gitau yao dubu ninae amimene tani yewa auna susuwa oko gosinasani yewa ara. 18Gitau gatau Tuwa Bayau mene Sorao Emo nuna Kristo yaya tapunete magayaise auna ge porofete apakana auna kotumaora pugainu sero gaewa, ge awiya me yena. 19Arare Tuwa Bayau mene pasena ninae disaise sero niye dubo darawa yero Tuwa Bayau aune dema neupu.20Tuwa mene nuna-una atu putoung seka pumaora be pugai bumaise, o Kristo niye eno iyengtari sena awiya iyengtai wosaise niye dubo darawa yero Tuwa Bayau aune dema neupu.

Yuda emora Sorao Emo Kristo awiya nung Yesu ara. 21Nung amimene yeme uritira atu mitasani be zo diya mitaise sao mitiya, arare atu mitiya. Be aune Tuwa Bayau mene sai tawingna nona apakana nupema sesekawa ine kasa yariniya. Tuwa Bayau mene gitau otu ge nuna awiya porofete dubu nuna gerao auna kotumaora pugati naunu sinauwa ara.

22Mose nung ge eyero sena, “Tuwa Bayau mene dubu ninae-una towang atu porofete zo na eyao ine niye eno tamariniya. Nung ge tugata yari niya awiya teng nigipu.23Zo nung porofete auna ge nigao awang yai giro nung Isreli dubu aune tairo noiye sero, Tuwa mene dai magayariniya.” Mose mene ayero sena ara.24Ora porofete ena Samuel nauna bautara kasa yero bautunasani nauwa awong apakana amimene be yeme euna ge sero gaewa ara.

25Tuwa Bayau mene nona iwaing pugari sero ge porofetera kotumaora pugati naunu awong keregairo sinauwa, nona awiya ninae pumaese sena ara. Nupema tairo nao Tuwa Bayau mene aya-ewowo ninae eno tauna, auna me niye ara. Tairo nao awiya Abraham eno eyero sinasani tauna, ‘Na saisibuna nina gao yana gao amimene tawing sero sero emo baunona una atu teng yariniya.’ 26Tuwa Bayau mene Mani nuna burora pugati nasani ninae-una gitau bumaise sero iyengtinu wosina, awiya niye apakana gao nasani mekora nagibora atu pumari sero ayero yena ara.” Petoro mene ayero sena arauwa.

Awong Petoroto Yohane bunewa.

4

1Petoroto Yohane awongto emo bauno eno ge ayero tugata newato pirisa aune ibura polis auna gitau yao aune Sadukayo emo aune dema nunato una kasa yewa.2Kasa yero awongto emo bauno eno ge tugata nasani Yesu nung magayaora atu seka yero iropuna arare mamagayao iroparineya, auna bowi keregaiwato gigiwa meko yena ara. 3Gigiwa meko yenu giro awongto saniro ture inu giro bunao gare pugaiwa awiwato. 4Be aune Petoro mene ge tugata yenu nigiwa awong auna ena mene ge awiya nigiro Yesu tumo diro Yesura dubu aune dema susumuwa 5,000 ayao yena arauwa.