インド学チベット学研究 No. 21 (2017) 005山上證道「Bhasarvajnaの認識手段 (pramana) の分類と知覚 (pratyaksa) の考察―NBhus p. 79, l. 20-p. 94, l. 08 の和訳―」
全文
(2) 124. 学. 言語. 発動原因. 性」(anubhavatva) 重要 。. 、知覚知. (2). 発動原因. を示. 、. 。. 関. を持. 「直接性」(aparoks.atva). 。. 語句. 感官. 知覚知. 一方. 彼. 生. 対象. 直接的. 感官. 直接的. 接触. 、伝統説. 知覚知. NS 1.1.4.. 調和. 、NS 1.1.4.. 1.1. 認識手段 、知覚、推論、証言 三種. 記. 共通. 接触を要 語句. 場合. 新. 限定. 解釈を示. 、認識側. 知覚. 一. 種を有. 知. 認識手段 (pram¯ an.a). 、. 「感官. 存在意義を主張. Bh¯asarvaj˜ na. 認識手段 (pram¯ an.a). 1. Bh¯asarvaj˜ na. 手段. 「新得知. 知覚知. 結果、「直接性」. 、. 述. 、彼. indriy¯arthasam . nikars.otpanna. 、我々一般人 、. 種 (j¯ ati). 知覚知. (ek¯ arthasam . baddha)、. 知 。. 開. 、NS 1.1.4. 対象. 、. 触」. 知覚. 、. 対象 生. 等. 彼. 存在. 、就中、 「直接性」(aparoks.atva). ” indriy¯arthasam . nikars.otpanna” 。. 学研究 21. 。新. 苦肉. 策. 見. 対象. 接. 自説を展 興味深. 。. 分類説明 [79.20-83.20] 。[79.20-80.03]. 1.2. 異説 吟味 [80.05-81.05] 1.2.1. 認識手段 知覚. 一. 1.2.2. 認識手段 推論. 一. 説 、. 、証言. 1.2.3. 知覚 間接知 二種 1.3. 認識手段 分類. 教徒 (NS 1.1.3.). 否定 [80.05-09] 説. 見解. 矛盾指摘. 否定 [80.11-15] 否定 [80.17-81.05]. 対. 回答 [81.07-21]. 1.4. 認識手段 共存 別存 可能性 [81.23-83.14] 1.5. 自説(認識手段 三分類) 確認—NS 2. 知覚(pratyaks.a) 関. Bh¯ asarvaj˜ na. 知覚. 2.1. Bh¯asarvaj˜ na. [84.03-85.18] 2.1.1. 知覚 (pratyaks.a). 関係—[83.14-20] 考察 [84.03-(187.02) ]. 定 義 “samyag-aparoks.a-anubhava-s¯ adhanam”. 解釈. 語源解釈 [84.04-11]. 2.1.2. 語源 説明 (vyutpatti). 相違 [84.13-85.08] ˚ 種 (j¯ ati)・aparoks.atva(直接性)[85.09-18] 2.1.3.「知覚知」 発動原因=知 存在 定義 NS 1.1.4. 解釈 [85.20-(100.10) ] 2.2. Bh¯asarvaj˜ na 自. 2.2.1. NS 1.1.4. (2). 見. 「新得知」(anubhava) 知識論、『 』 和訳. 語. 「感官. 発動原因 (pravrtti-nimitta). 対象. 接触. 生起. 」(indriy¯ arthasa. 訳語 宮元啓一博士 考案 。宮元啓一・石飛道子「 解」山喜房佛書林、1998 年、p.43 参照。. 新論理学派.
(3) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. m . nikars.otpanna) 語句 2.2.1.1.「感官 対象 接触 生起 限定. を示. 2.2.1.1.1. 知識. 知覚 (pratyaks.a). 」 生起. 知 直接性 (aparoks.atva). 。[85.20-87.19]. 生起. 125. 考察. [85.20-(97.18) ]. 直接性 (aparoks.atva). 接触. 2.2.1.1.2. 仏教徒. 分類. 存在性否定. 対応(「感官. 」 「直接性」 言語活動原因. 種 (j¯ ati) 否定論. 対象. )[85.20-86.01]. 対象顕現性 (avabh¯ asitva). 主張. 否定. [86.01-10] 2.2.1.1.3.「感官 対象. 接触. 新得知性. 2.2.1.1.4. 障碍. 生起. 直接性 対象. 」. 文言. 限定. 、生起. 結果知. 。[86.10-17]. 非認識. 接触. 存在性推論を. 2.2.1.1.5.「直接性」(aparoks.atva) 限定. 知識. 結論—感官. Bh¯asarvaj˜ na. 意図. 議論 [86.17-87.05]. 「〔感官〕対象」(artha). 、. 、. 関 知覚—. [87.06-19] 知覚. 2.2.1.2.. 考慮 限定詞. (arthajatva) 2.2.1.2.1.「〔感官〕対象. 生. 過去. 未来. 知. 知覚知. >. 行為. 2.2.1.2.1.1. 過去. 必要. 「〔感官〕対象. 」. 。[87.21-93.13]. 」(arthajatva) (過去. 関連. 生. 未来. 関連 直接. 議論⑴— 〔感官〕対象 知を生. <. 本質. 。 )—[88.04-92.23]. 2.2.1.2.1.2.〔反論〕過去. 存在(bh¯ ava). 。[88.04-89.11]. 仮構. 非存在を限定. 。. 想起. 存在を限定. 。. [89.13-89.22] 2.2.1.2.1.3.〔答論〕過去等 [89.24-90.08] 2.2.1.2.1.4. 存在 現 2.2.1.2.1.5. 過去. 過去 等. 過去性を決定. 。 [90.10-23]. 知を生. 「知 」. 行為 関連. 推論 三時を対象. 矛盾. 。[91.02-14]. 2.2.1.2.1.6. 過去・未来 存在性 容認 。[91.17-92.23]. 2.2.1.2.2.「〔感官〕対象 対象. 生起. 生. 」(arthajatva). 関. 議論⑵— 想起 〔感官〕. 。—[93.02-13]. na 自身 見解)[93.13-23] 2.2.1.3. indriy¯arthasam . nikars.otpanna 解釈 結論(Bh¯asarvaj˜. 2.2.1.4. indriy¯arthasam . nikars.otpanna 08]. 知覚知を規定. NS 1.1.4.. 存在意義 [94.02-.
(4) 126. 学. 学研究 21. 略号 〔. B P. 〕. Manuscript(Photocopy) of NBh¯ us., Banaras Hindu University Ms. Serial No.3C/2433, Accession No.C6. ´ ıhemacandr¯ac¯arya Jaina J˜ Manuscript(Photocopy) of NBh¯ us., Sr¯ n¯ana Mandira,. Patana, Ms.No.10717. T 〔. LSK. Text of NBh¯ us.. 〕. Laghusiddh¯ antakaumud¯ı The LAGHUKAUMUDI, A SANSKRIT GRAMMAR, BY VARADARAJA with an English version, commentary and references by JAMES R. BALLANTYNE, Motilal Banarsidass,1967.. NBh. Ny¯ ayabh¯ a.sya, see NV.. NBh¯ us.. Ny¯ ayabh¯ u.san.a of Bh¯asarvaj˜ na, ed.by Sv¯am¯ı Yog¯ındr¯ananda, Varanasi 1969.. NBT.. Ny¯ ayabindut.¯ık¯ a with Dharmottaraprad¯ıpa (Tibetan Sanskrit Series), Patna,. NMukt. Ny¯ ayamukt¯ aval¯ı,. 1955, 2nd edition, 1971.. the commentary of Apar¯arkadeva on Ny¯ ayas¯ ara of. Bh¯asarvaj˜ na, ed. by S.Subrahmanya Sastri, Government Oriental Manuscripts Library, Madras, 1961. NS. Ny¯ ayas¯ utra.. NS¯ara. Ny¯ ayas¯ ara of Bh¯asarvaj˜ na, see NBh¯ us.. Ny¯ ayav¯ arttika, Ny¯ayadar´sanam, Calcutta, 1936.. NV NVTT . P¯an.S. Ny¯ ayav¯ arttikat¯ atparyat.¯ık¯ a, see NV.. PV. Pram¯ an.av¯ arttika of Dharmak¯ırti, Bauddha Bharati Series 3, Varanasi, 1968.. PVin I. Pram¯ an.avini´scaya of Dharmak¯ırti, I Kapitel : Pratyaks.am by Tilman Vetter, Wien, 1966. ´ ´ ı Slokav¯ arttika of Kum¯arilabhat.t.a with the Commentary Ny¯ ayaratn¯ akara of Sr¯. P¯an.¯ıni S¯ utra.. ´ ıdhara ed. PBh(VSS)The Bh¯ a.sya of Pra´sastap¯ ada together with the Ny¯ ayakandal¯ı of Sr¯ by Vindhyesvariprasada Dvivedin, Vizianagram Sanskrit Series, 1895.. ´ SV. P¯arthas¯ arathi Mi´sra,ed.by Svami Dvarikadasa Sastri,Varanasi, 1978..
(5) Bh¯ asarvaj˜ na. SK. 認識手段 (pram¯ an.a). 分類. 知覚 (pratyaks.a). 127. 考察. Siddh¯ anta Kaumud¯ı of Bhat.t.oji D¯ıks.ita edited and translated into English ´ ı´sa Chandra Vasu Vol.1-2.1906, Reprinted by Motilal Banarsidass, by Late Sr¯ Vol.1. TBh. Tarkabh¯ a.s¯ a of Ke´savami´sra with the Commentary of Cinnam . bhat.t.a, Bombay Sanskrit and Prakrit Series No.84,1937.. WZKSO Wiener Zeitschrift f¨ ur die Kunde S¨ ud- und Ostasiens.. 和訳. 注釈 認識手段 (pram¯ an.a). 1. Bh¯ asarvaj˜ na. 分類説明 [79.20-83.20]. 1.1. 認識手段 、知覚、推論、証言 三種 (79.20). 、. 今、真知(tattvaj˜ n¯ ana)生起(utpatti). 個別的定義(vi´ses.alaks.an.a)を知 ん 欲 〕述. 言. 言. 」 〕個々. 。[79.20-80.03]. 、「認識手段. 。「三種. 三種. 分類. 認識手段. 」. 、知覚. 推(upam¯ ana)(5). 対 (4). 分類 語. 、. 特徴を. 、知覚、推論、. 〕限定. 三種. 、 〔 三種〕. 、認識手段 数を〔NS¯ ara. 。. 〔数. 数 (3). 認識手段. 。〔多数存在. 包摂. 包括. 証. 。. 、類. を〔後 〕我々 立証. 。. 1.2. 異説 吟味 [80.05-81.05] 1.2.1. 認識手段 知覚 (80.05)「 (6). 。 区別. 知覚 、 成. 一 唯一. 説 認識手段 (7). 正 立. 」. 。. 〔. (3) (4) (5) (6). (7). 証言. 必要. (. 、知覚 推論. (s¯ adhana) 〔知覚 楽を. 或 必要. (知覚). ) 〕。. 、苦・楽. 〔 基. T,P:...sam avi´ses.alaks.an.¯ ani, B:...sam a´sca vi´ses.alaks.an.¯ ani. T,P を 。 . khy¯ . khy¯ 以下 、 読 を採用 明確 判断 場合 単 Ms 異同 を記 。 T:trividhamiti, P,B:trividham an.am anam ¯ agama iti. P,B を . pram¯ . pratyaks.am anum¯ P,B:upam¯ an¯ ad¯ın¯ am atra, T:pram¯ an.¯ ad¯ın¯ am. T 。P,B を 。 認識手段 知覚 容認 説 NBh¯ us.第 2 章 批判. 関 、渡辺重朗「 異宗教』』1985 参照。. を. 、何 苦・ 〔後. 。. 、 説」 『雲井昭善博士古希記念『仏教. 引用. T,P:tadayuktam, B:tad api na yuktam. T, P を. 述. 認識手段. 〕理解 〕。. 否定 [80.05-09]. 。.
(6) 128. 学. 苦・楽. 生 (8). 〔. 〕活動・不活動〔. 論者〕を〔推論. 認識手段 存在. 〕説得. 文言を口 学識. (11). 明. 推論. 場合 (13). 人. 。. 。. 、. 〔. 、知覚. 知. 〔次 (8). 、. 遠 ). 、知覚. 存. 行. 、山. 、. )、. ・証相. 推論を. を望. を〕把握. を前提. 、証言. 唯一. 認識手段. 推論. 言葉. 文章. 〔. 間接知 (paroks.a). 言語習慣 私. (12). 正. 、. 教徒. 〕言語習慣 (vyavah¯ ara) 」. 、自. 成立. 説. 否定. 限. 証言. 。. (80.17)「直接知覚 (pratyaks.a) 」. ん. 否定 [80.11-15]. 、. ˚. 論法〕. 不可能. 分類. 説. 。. 場合. 〕. 、. 説. 」. 1.2.3. 知覚 間接知 二種. 種. 欺. 、証言. 認識手段. 〔. 、他〔. 、〔証言. 。. )、喩例(drs.t.¯ anta. 、 理解. 〕 (9). 、. 言葉. (dharmin 属性を持. 、当然、知覚 (14). を自. 生起. 〕 、煙. 意味. 一 唯一. 推論. 、〔. (linga ˙. (10). 行. 1.2.2. 認識手段 推論. 在. 〔人. 」 認. 論書(´s¯ astra)を著作. 、自. (80.11)「. 選択〕. 。. 〕 「知覚. 素晴. 学研究 21. 教徒. 〕. (15). 不成立 成 立. 、推論、. 、間接知を認識手段. 見解. 否定 [80.17-81.05]. 区別 。〔. 〔認識手段 、〕. 。. 正. 。〔. 、「間接知 、例. 、証言. 〕二. 〔言語習慣. 〔私. 〕動機(prayojana). 私. 〕 「知覚. 知 〕 」. 存在. 知 。. 。一. T,P:na sy¯ at¯ am, B:na tasya sy¯ at¯ am. T,P:upagamya, B:upagamasya.T, P を 。 (10) T,P:pravrttim, B:vrttim. T,P を 。 . . ˚ (11) T:prakat˚ an iti, P:prakat.itav¯ an iti, B:prakat.ibhav¯ an iti. P を 。 . iv¯ (12) T,P:pram¯ an.am ity etad api na yuktam, B:pram¯ an.am ity eke tad apy ayuktam.. 学派 説 不明。NBh¯ us. p.80, foot note 3 、仏教 一部 説 。. (13) T:gatv¯ a, P:gatv¯ adi, B:gatv¯ a hi. B を 。 (14) T,P:abhyupagantavyam.B:abhyugantavyam.T,P を 。 (15) 論書 Pram¯ an.anayatattv¯ aloka 、pram¯ an.a を自己 他者 決知 知識 (svaparavyavas¯ ayi j˜ n¯ anam pram¯ a n am) 定義 、 、 pram¯ a n a を直接知( pratyaks a) 間接知 . . . . (paroks.a) 二分 、 間接知 一種 推論、証言 論 。宇野淳『 教 推論』 「広島 大学文学部紀要」41,1981,p.39ff.;宇野淳『 ・ ・ —和訳 解説 (2)—』 「 教研究」第二号、1996,pp.1-16 参照。Cf. Dr.Hari Satya Bhattacharya: Pram¯ an.anayatattv¯ aloka, English Translated and Commentated, 1967,p.1*,2* and p.13ff,p.899. (9).
(7) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 認識 正. (pr¯am¯ an.ya) を知 手段. (16). 機 存在. 、. 同. 知. 間接知. 人. 、自己. 見解. 間接知を、種(s¯ am¯ anya) 特徴を持. 固執. 述. 混同. 別. 後. 〕. 意味. 〕三種類. 認識手段. 内容〕 、. 次. 、三種 考. 、 〔認識手段. (証言). 矛盾指摘. 〕二種類. 推論. 含. を. 得 、. (20). 分類. 正. 故、 〔認. 認識手段. 知覚. 味. 結果 四分類. 、〕認識手段. 分類. 推論. 類推. 証言. 。. 分類〔. 。. 、. 」 〕. 、. 、三分類を規定. 認識手段. NS 1.1.4.–1.1.7. (21). 回答 [81.07-21]. 。. 。「認識手段. 〔認識手段を〕限定. 、NS 1.1.3.. 対. NS 1.1.3.、. NS 1.1.3.〕 〔認識手段 〕分類. 〔認識手段 〕四分類. 成立. 〕四種. 〕. 定義. 陳述. 、 〔三〕分類〔. 〕 無意. 。 、. (NS 1.1.3.) 〔認識手段 〕項目列挙(udde´sa) 〔 〕吟味検討. 列挙〔. (21). (18). 〕 「知覚 間接知」. 二種類 分類 (19). 区別. 認識手段を挙. 矛盾. 、 〔後続. (20). 場合 。. (NS 1.1.3.). (81.07)〔反論:〕〔四種類. 〔、. 三種 定義 相互. 。. 1.3. 認識手段 分類. 数. 。. 教徒 主張. 、. 、知覚 推論. 過不足. 止. 。. 以上. 、 〔. 、別々. 〔知覚、推論、証言 〕三分類 否. 〔汝. 「証言」. 否定. 〔. 、. 。 同. 。. 、誰. 、我々 述. 、 「知覚 推論」. (19). 動機. ん. 特殊. 教徒 否定. 提示. (18). 何 を成立. 、推論 証言 (17). 。〔. (17). を別々 説 動. を包摂. 、二種類 、言. 、. 定. (16). 証言. 129. 考察. 、知覚. 推論. 主張. (81.01). 識手段. 知覚 (pratyaks.a). 。 、. 我々. 分類. 。. 〕 (NS 1.1.1.) 吟味検討. 〕. 、認識手段を 、. 〔十六原理 反. 、分類〔. T,P:bheden¯ abhidh¯ anaprayojanam, B:bheden¯ abhidh¯ ane prayojanam. T,P:na tvevam, B:na caivam. T,P を 。 T,P:prasparato, B:parasparasya tato. T,P を 。 T,P:pratyaks.¯ anum¯ anabheden¯ api, B:pratyaks.¯ anum¯ anena bheden¯ api. T,P を T,B:ny¯ un¯ adhikasam a, P:ny¯ un¯ adhisam a. T,B を 。 . khy¯ . khy¯ T:catus.t.vasiddhi, P:catus.t.ayasiddhi, B:catus.t.asiddhi. P を 。. 。. 、 〔後 〕項目 〕.
(8) 130. 学. 「四種. (22). 」. 定. 〕. 。. 〔 議論〕. 故、認識手段. (81.13)〔答論:〕. 〔汝. 理的整合性を欠. 。. 云々」. (24). 感官. を. 文 (23) 、 「鼻 〕. 挙. 吟味検. 〕五種. 認. 確定. 。吟味検討. 〔分類目的. 論. 」. 、 〕 「皮膚〔感官〕 否定. 〔多. 〔NS 1.1.3.〕. 分類目的. 点 、「鼻. 〕解説(anuv¯ ada)目的. 、. 〔汝. 神 裁 (ko´sap¯ ana). 正. 人間. 存在. 判断. 。 〕. 区. 」. (25). 〕 〔 見解〕 、. 〔 結果四種. 。 、 〔. 」. 〔NS 1.1.12.〕. 。〔 、 〔両者を区別. 〕何. 特別. 。. 故、〔NS 1.1.12.. 〕感官. 数. 〔分類. 〔実際. 〕少. 〕否定. 〔NS 1.1.12. 〔NS 1.1.3.. 、「鼻. 感官 分類. (意). 、「知覚. 理由. 。. 、感官 〔NS 1.1.12.. 。. 都合. 四種類 見解〕. 」(NS 3.1.53.). 別. 吟味考察. (vyabhic¯ aritv¯at)正. (NS 1.1.12.) 討. 学研究 21. 枚挙. 五種. 作者. 〔. 〕多. 〕認識手段 数 〔実際 正当性. 、認識手段三分類 明. 〔NS 1.1.3.. 論理的正当性 (26). 疑 、. 妨. 作者 、 〔感官. 。. 〕両方. 〕. 〕数. 同様. 〔分類. 、 〕. 故、〔認識手段. NS 1.1.12. 〔. 、. 〕。従. 想定. 〕多. 〔事実上〕否定. 。論理. 疑. 〕三分類. 同等. 想定. 妨 。. 矛盾. 後. (27). 。. (22). NS 2.2.1.「〔反論:〕認識手段 四種 。伝承(aitihya) 、義準(arth¯ apatti)、可能性(sam . bhava)、 非存在(abh¯ ava) 正 知識を 。」以下 後続 、四種以外 認識手 段 正 認識手段 論 。 (23) 「感官 鼻・舌・眼・皮膚・耳 諸元素 成 。」(NS 1.1.12.) (24) NS 3.1.53.〔 反論:〕 「皮膚〔感官〕 〔 感官 存在 を〕否定 〔皮膚 唯一 感官 〕」 (25) ko´ sap¯ ana 一種 神 裁 。NBh¯ us. p.81, foot note 4 「 神を祭 、 灌浄 水を を 、疑 人 飲 。14 日間 間、 人物 神 怒 発生 限 人物 無罪 」 。Cf.P.V.Kane :History of Dharma´ s¯ astra, 5 vols., (26) (27). Poona,1930-1962,2nd ed.,1968-1977 ,Vol.3 pp.373-374. T,P:-ttaratropap¯ adayis.y¯ ama, B:-ttaratrapratip¯ adayis.y¯ ama. 認識手段 三種 NS 述 次. 答. 。. 、. 問. 対. Bh¯ asarvaj˜ na. NBh¯ us. p.426, l.02 fb–p.427,l.05: tritvam a pram¯ an.¯ an¯ am utra. v¯ . kim . na kvacid uktam? na, asya s¯ k¯ arasyaivam svabh¯ a vatv¯ a t—yatsiddh¯ a ntam api kvacinn¯ a bhidhatte ´ s is y¯ a n ¯ a m u ¯ h¯ a di´ s aktyati´ s aya. . . yukt¯ an¯ am eva pradh¯ anato ’tr¯ adhik¯ ara iti j˜ n¯ apan¯ arthm/ 、 説 教説 、特 文. 優 載. 能力を持. 学生. 先. 取. 組 作者. 一. 課題 傾向. を知 弁明. 、故意 、 。Cf.. Joshi,L.V. : A Critical Study of the Pratyaks.a Pariccheda of Bh¯ asarvaj˜ na’s Ny¯ ayabh¯ u.san . a, Gujarat.
(9) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 分類. 知覚 (pratyaks.a). 131. 考察. 1.4. 認識手段 共存 別存 可能性 [81.23-83.14] (81.23)〔反論:〕〔「認識手段 知覚 推論 証言 「認識手段. NS¯ ara p.79,l.01 語. (pram¯ an.a). 〔答論:〕認識手段 (28). 、. 。. 後、極. 〔. 、 〔. 人. 火〔. (30). 。. 、. 対象を持 。例 場合. 聞. 〔他. 、天). 存在. 〕推論. 認識. 場合、推論 〕欲求. 一. 作用 証言. 生. 。. (82.09)〔反論:〕「知覚 〔知. 〕欲求 〔. (28) (29) (30) (31) (32). (33). 、知. 推論. 証言. 」 〔三種. 〔. 認識手段〕. 〕. を知. 、知覚. 〔作用. 推論. 、. 証言. 。. 〕. 、 〔雷. 、掌 知覚. 消滅. 掌を知. 別存. 場合. 場合、 、推論 〕」. 対. 。雷. 〔、. 、証言、. 、. 我々. 認識 欲求. 。. 」. 認識手段. 、. 以外. 対象. 。 〕 認識手段. 認識 関. 場合 明. 証. 。. 〔答論:〕 特殊性. 消滅. 立. 証言を聞. 〔. 対象. 。同様. を直接知覚. 祭を執行. 作用. (32). 〔. 別存. 何. 〕理解. 理解. 各々一. 、我々. 〕. 〔推論. 知覚 成. 向. 〔推論. (31). 共存. 原因 (hetu). 後 (29) 、〔. 証相. 力. 〕認識手段. 〕証言(信頼. 火を知覚. 、欲. 「昇天を望. 場合、音. (33). 同. 場合. 手段. 、. を知. 〕煙を見. 〕 「知覚. 述. 明記. 、 〔火 存在. 〕共存 (sam . plava). 、 〔NS¯ ara,p.79,l.01. 定. 〕人. 、瞑想. 〕. 存在〕を理解. 本質を理解. 認識手段を〕区別. 拠. 〔. 〔認識手段. (82.05). 音. 〕. 〕証言. 〕、. 象(. 場所、山. (火)を、〔証相. 接近. 存在を〕理解. 〔場合. 人 〕. 同一. 三個. 」(trividham . pram¯an.am). 、同一対象を持. 言葉)〔を聞. 活動. 分類 。. 三. 。(82.01) 例 人. 三種. 単数. 」. 限定. 。知覚 対象を明. 、 〔他人. 〕明示. 、 、〔他. 、明示. 認識手段. 多 〕知. University, 1986, p.337. T,P:apy ekavis.ayatvaj˜ n¯ apan¯ artham, B:api pram¯ an.¯ an¯ am ekavis.ayatvaj˜ na ¯pan¯ artham. B を 。 T,P:pratipadya, B:pratip¯ adya. T,P を 。 T,P:’tipraty¯ asannah., B:’pi praty¯ asannah.. T,P を 。 T:pratyaks.en.a, P:pratyaks.an.e, B:pratyaks.atah.. T Bを 。 認識手段 共存 別存 、NBh 同一 実例 説明 。Bh¯ asarvaj˜ na NBh 記述 従 述 窺 。Cf.NBh p.91,l.05-p.92,l.08; 服部正明「論理学入門」 『世界 名著』1969,p.346. T,P:apram¯ an.am iti , B:apram¯ an.akam iti..
(10) 132 欲求 特殊性. 消滅. 原因. 限定. 学. 学研究 21. 〔推論、証言. 共存. (34). 対象. 定. (35). 〔対象〕. 〕。知覚. 明. 、. 推論. 数. 同. 数. 〔明. 特殊性. 限. 〕. 。. (83.01)〔反論:〕 〔汝. 述. 推論. 認識手段. 〕共存 (36). (属性を持 、場所. 限定 。. 対象. を. 、対象. 人. 人. 場合. (83.07)〔反論:〕 無意味. 〕人生. 〔認識 対. (39). 場合. 〕 、. 〔例. 、. (39). 認識手段 認識手段. 、認. 作用 作用. 、. 〕 成. 。. 対象 認識. (41). 〔. 〕. 場合、別〔 手段〕 働. 種 苦 楽を生起. 、 〔複数 認識手段 働. 目的 (purus.¯ artha). 〕束縛. (38). 〔知. 〔認識手段 〕別存 (vyavasth¯ a). 認識手段 〔共存. 〕 、. (37). 同. (37). 、. 〔知覚以外. 共存 (sam . plava). 〕 、. 活動. (36). 。 、. 認識. 一 〔 認識手段〕. 卓越性を生. (35). 起. 知覚. 〔知覚〕以外 常. 。〔. 方を取. 、. 〕共存. 。. 〔答論:〕. 対. 同 (38). (属性) 限. 明. 、他 認識手段 働. 、. 意義. 証言. 、. 知覚. 限. 〔認識手段. 存在〕. 、. 立. 。 〕. 〕超感官的 特殊性 限定. 。 。従. 関. 、. ap¯ urva(新得力). 識. (34). ). 知. 。. 。〔共存 起. 火〔. (火) 推論. 同 対象を持. 起. 〔答論:〕 定. 知覚. 、望 を説. 有意義. 〕 。. 認識手段 〕動機 〔 証言. 場合 〕潜在印象 (sam . sk¯ara) (40). 活動 〔. 〔楽 、. 。例 対. 、避. 知覚 動機. 〕認識手段. 働. 〔有. 、草 認識手段 、輪 知. 。. T,P:vi´sis.t.o’rthah., B:vi´sis.t.¯ arthah.. T,P:vi´sis.t.o’num¯ an¯ adin¯ api, B:vi´sis.t.¯ anum¯ an¯ adin¯ api. T,P を 。 T,P:naidasti, B:naitadasti. B を 。T,P 。 T,P:sa eva ca pratyaks.en.a, B:sa eva pratyaks.en.a. T,P を 。 T,P:pratyaks.opalabdhe, B:pratyaks.en.opalabdhe. B を 。 T,P:vi´ses.an.avi´sis.t.atvena, B:vi´ses.an.avi´sis.t.atve. T, P を 。. 「超感官 特殊性」 例 、祭式現場を知覚 場合 超感官 聖典 認識手段=証言 op.cit.p.339 英語訳文を参照。 (40) T,P:na ca, B:na. T,P を 。 (41) T,P:’pi ca bandhan¯ adau, B:’pi bandhan¯ adau. T,P を. を 手段. 。. 加. 。祭式執行. 効果 。Joshi.
(11) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. (83.12)〔反論(仏教):〕. 、知覚. 通性(共相 s¯ am¯ anya) 〔答論:〕. 、. 、. 仏教. 〔. 幻想. 、〔認識手段. (83.14) 、別存. 手段. 別々. 複数. 手段. 、 〔NS 1.1.3. 〕対象. 、. 共. 〕共存. 。. 間違. を後. 関係—[83.14–20] (44). 〕共存. (45). 、. 作者 〕同一. 〔例. 対象を持. ...pram¯an.¯ani. 定. 〔、. 。. 〔. 二. 、推論. 、場合. 、NS 1.1.1. (46). 〕認識手段 〔全部 手段を〕包括的 単数. 場合. 、. を対象. 我々. 。. pram¯ an.aprameya... 唆. 133. 考察. 。(43). 1.5. 自説(認識手段 三分類) 確認—NS. 、〔. 知覚 (pratyaks.a). 独自性(自相 svalaks.an.a). を対象. 。 (42). 知. 分類. 、共存 別存. 、共存. 〕. 〕複数 表現. 、別存. を理解. 、NS¯ ara〕. 〔. 表現 示. 〔. 〕. 示唆 (47). 方法 (prak¯ ara)を示 〔NS. 〕異. 、. 形 (anyath¯ a)示唆. (48). 。 〔NS¯ ara p.79,l.01. 文末. 〕「・・・. ・方法 確定 目的を持 。 証言. 方〕. 、. 三種. 、〔NS¯ ara p.11,l.01. 述. (43). 、述. 方〔. 定 区別. 。一方、知覚. 言葉. 、 。. 認識手段. 段 (samyaganubhavas¯ adhana)」. (42). 分類. 」(iti). 、知覚、推論、 、. 定義. 〕「正. 新得知. 、 〔認識手段 〕一種類. 下位区分を〔、推論. 下位区分. 手. 存在. 類推 (upam¯ ana). T:evetyuparis.t.¯ annivedayis.y¯ amah.(vedayis.y¯ amah.), P:evetyuparis.t.¯ annivedayis.y¯ amah. pati´s¯ atrivedayis.y¯ amah., B:evetyuparis.t.¯ annivedayis.y¯ amah.. B を 。 仏教説 誤 、NBh¯ us. p.193 論 。 ´ anum¯ ana,k.153 を引用 Bh¯ asarvaj˜ na SV Kum¯ arila 賛同 、仏教説 矛盾を指摘 。証相 (linga) ˙ 知覚 。 を推論 知 、 証相 推論 知 ・・・. 無限. 続. 知. 、. 。. ´ anum¯ SV ana,k.153: lingali ˙ ngyanum¯ ˙ an¯ an¯ am ¯ ananty¯ ad ekalingini/ ˙ gatir yugasahasres.u bahus.v api na vidyate//153 (. 考 時)証相、証相を持 (=立証 )、 推論〔 数〕 無限 、一 証相を持 (=一 推論対象) 対 理解 数千 長 ´ arttika,anum¯ ana 章 研究(III)—和訳 解説—」『 山上證道・竹中智泰・赤松明彦・黒田泰司「Slokav¯ 思想史研究』Vol.4, 1985, p.31 参照。 (44) T,P:samplavah, B:samplavah iti. T,P を 。 . . . . (45) T,P:ceti, B:veti. T,P を 。 (46) T,P:samastenaikapadena, B:samastenaikap¯ adena. T,P を 。 (47) (48). T,P:prak¯ arapradar´sana, B:prak¯ aradar´sana. 、 、trividham an.am 、認識手段 . pram¯ . 述 pratyaks.am anum¯ anam ¯ agama 別々 述 別存. 共存 示. 。. を示. 、続. 。. 、.
(12) 134. 学. 同様. 、独立. 認識手段. 見. 学研究 21. 〕を意図. 分類. 、七分類. 、. 分. 〔認識手段. 〕. 2. 知覚(pratyaks.a) 関 釈 [84.03-85.18]. 得知(anubhava)」 〔を 〔. 」. 〕. 。〔. 〕. 述. 知覚知. 「新得知」(anubhava) 認識手段. 新得知 、 知覚. 2.1.1. 知覚 (pratyaks.a) 次 、知覚(pratyaks.a) 対応. 知覚(pratyaks.a)〔. 〕。. 」(samyak) 語. 解. (samyak)直接的 (aparoks.a)新. 手段(s¯ adhana)、. 〔NS¯ ara. 、正. 考察 [84.03-(187.02)]. 、正. 定義文 複合語解釈 〕 「正 語. 区. 。. Bh¯ asarvaj˜ na. (84.03) 「 〔認識手段 三種 手段〕. 分類. 知覚を. 知覚 定義 “samyag-aparoks.a-anubhava-s¯ adhanam”. 2.1. Bh¯ asarvaj˜ na. (49). 三種. 。以上. 多. 認識. 語 同様、 「直接的 」 (aparoks.a). 同格限定複合語(karmadh¯ araya) 関係. 直接的 新得知、. 新得知 (anubhava). (50). 文意. 。〕. 語源解釈 [84.04-11] 語. 複合語. 。 (51). 、 「感官 (aks.a). 生 」 (aks.am aks.am 意味 、 〔pratyaks.am 〕不 . prati vartate) 変化複合語 (avyay¯ıbh¯ ava) を形成 、 〔P¯ an.S 従 〕第 5 格(Abrative) 第 3 格(Instrumental)第7格 (Locative)以外 格変化語尾(vibhakti) 、”-am”〔語尾〕. (49). T:tatra samyagiti, P,B:tatra samyagaparoks.¯ anubhavas¯ adhanam p.84,l.01 上 . pratyaks.am. T NS¯ ara 定義文 。 (50) Joshi op.cit.p.343 、Bh¯ asarvaj˜ na pratyaks.a 定義 、Sanghavi 以下 説を紹 介 。「神 存在を容認 Ny¯ aya-Vai´ses.ika 折衷学派 、pratyaks.a 生起 (generated) 、神 存在 当然視 以後 、pratyaks.a 、生起 、神 知 備 恒久的 (eternal)を 容認 必要 生 。 両方を包括 定義 を 試 Bh¯ asarvaj˜ na 定義文 。(以上要旨) 」(Pt.Sukhlalaji Sanghavi:Advanced Studies in Indian Logic and Metaphysics,Calcutta 1961, p.37.) 確 NBh¯ us. p.91,ll.22-23 神 Mahe´ svara 知 言及 。 (51) T,P:vartate, B:pravartate. T,P を 。 記.
(13) Bh¯ asarvaj˜ na. 認識手段 (pram¯ an.a). (52). (53). 、 「壺 知覚. n¯ ar¯ı)等. 言語表現. 存在 語を〕 「感官. pratyaks.a 接触 〕. 。(57). 従. 、 「知覚. 」(pratyaks.o ghat.ah.). 、. 知覚 呼. 、 〔pr¯ adi-sam¯ asa、. 知覚 (pratyaks.a). 135. 考察. 定義」(pratyaks.asya laks.an.am)(54). 、 「女性 知覚 〔. 不変化複合語 (avyay¯ıbh¯ ava). 〕(55) 、「〔不変化詞〕ku、gati. P¯ an.S. 。従. 分類. 、実際 〕 。. 」 (pratyaks.¯ a 表現. 、 〔pratyaks.a. 」(pratigatam aks.am . pratyaks.am) 〔解釈 語、〔前置詞〕pra 、云々」(56) 〔 、〕格限定複合語 (tatpurus.a). 認. (52). T,P:vibhakt¯ın¯ am am ava eva sy¯ at, B:vibhakt¯ın¯ am eva am av¯ as sy¯ at. T,P を 。 . bh¯ . bh¯ P¯ an.S 2.4.83–84 : n¯ avyay¯ıbh¯ av¯ adato’m tvapa˜ ncamyah.// trt¯ıy¯ asaptamyor bahulam//「-a 終 ˚ avyay¯ıbh¯ ava 語尾 消滅 第5格以外 -am 語尾 。第3格 第7格 語尾 -am 様々 。」Cf. LSK p.289. 、avyay¯ıbh¯ ava 複合語 第5格、第3格、第7格以外 -am 語尾 。第 3 格、第 7 格 語尾 -am 、 。例 、第 3 格 場合 例 、apadi´ sena apadi´sam、第 7 格 場合 例 、apadi´ se apadi´sam 挙 。Cf.SK Vol.1 p.392. (54) T,P:pratyaksasya laksanam, B:pratyaksam svalaksanam. T,P を 。 . . . . . . . . . (55) Cf. NBT p.38,l.01:pratyaksam/ pratigatam ¯ a´sritam aks.am/ ; NBh¯ us. p.84, foot note 3. . . (56) P¯ an.S 2.2.18.:kugatipr¯ adayah.//「不変化詞 ku、〔前置詞 動詞 結合 語 〕gati〔 呼 語〕、 〔前置詞〕pra 、常 〔 持 〕意味を持 〔他 語 〕結合 複合語を 。kutsitah. purus.ah. 2 語 kupurus.ah.〔 tatpurus.a— 場合 2 語 同格 karmadh¯ araya 呼 —〕 。」Cf. LSK p.300. gati 、P¯ an.S 1.4.60.-79. 「pra, par¯ a, apa, san, anu, ava, nis, nir, dus, dur, vi, ¯ an, ˙ ni, adhi, api, ati, su, ud, abhi, prati, upa 以上 語 動詞 結 gatisam¯ asa 。例 、prakrta ˚ 」 。 、P¯ an.S prati 語 gatisam¯ asa を形成 述 。 Cf.SK Vol.1 p.18. (57) pratyaksa 複合語 pr¯ adi-sam¯ asa tatpurus.a 複合語 解釈 NV 。 . 次 説明 。aks.asy¯ aks.asya prativis.ayam 、NBh . vrttih. pratyaks.am <個々 感覚器官 ˚ 対象 対 知覚 > (服部正明「論理学入門」 『世界 名著』1969,p.345)。 対 NV NBh 説明 pratyaks.a sam¯ asa を考察 、 。NV 、NS 意図 anvyay¯ıbh¯ ava 、 文法学 通 aks.am aks.am . prati vartate 書 、従 、NBh 複合語を anvyay¯ıbh¯ ava 理解 、 。NV 複合語 pr¯ adisam¯ asa、 、tatpurus.a 。Cf.NV pp.86-88:...pratigatam aks.am . pratyaks.am iti yath¯ a upagato gobhih. upagur iti.(・・・感官 接触 〔・知識〕 、 知覚 、 、牛を所有 〔・人〕 、 牛飼 同様 、 。 ); NVTT 86.04-03fb.:aks am . . aks.am ave krte sarvendriy¯ avarodhah. bhavati/;Joshi op.cit.p.344. . prati vartate iti vigrhya avyay¯ıbh¯ ˚ ˚ 、Dign¯ aga pratyaks.a 呼 、 問題 関 興味深 議論を 。感官 対象 依存 生 認識 prativis.aya 呼 、 pratyaks.a 呼 、 疑問 。Dign¯ aga 答 、感官 他人(他相続) 意識 共通 原因 、感官 名 pratyaks.a 呼 、 。一方、対象 他人 (53). 意識 共通 、 名称 。例 、「太鼓 音」「麦 芽」 場合、「音」「芽」 「太鼓」、「麦」 他 共通 名 、 。Dharmak¯ırti 基本的 説を踏襲 、名称 示 対象を知 何 含 、 (PV pratyaks.a vv.191-192)。Cf. Hattori,M.:Dign¯ aga on Perception, Harvard Oriental Series, Cambridge,Mass.,1968, pp.25-26; 戸崎宏正『仏教認識論 研 究(上)』、大東出版社、1979,pp.290-291. 、Dign¯ aga Ny¯ ayamukha pratyaks.a 語源解釈 触 、aks.am aks.am . prati vartata iti.
(14) 136. 学. 〔反論:〕 複合語 (tatpurus.a) 定. 、最後. 覚. (59). 複合語. 単語. 同. 「〔P¯ an.S 2.4.26.(58) 場合. 性. 」 (pratyaks.o ghat.as). 実際. 言葉. 〕。 〔答論:〕. 使用. 学研究 21. 最後〔 (60). 〕並列複合語 (dvandva). 単語〕. 〔単語 aks.a. 〔男性〕語尾. 同. 性 (linga) ˙ 性. 中性. 起. 格限定複合語 (tatpurus.a). 。〔上記 例文 pratyaks.o ghat.as. 〕gati 複合語〔. 格限定. 」. 規. 〕「壺. 知. 〔. 、. 誤 格限. pratyaks.am( 感官 対応 < prati >働 pratyaks.a ) 述 。 説明 対 Candrak¯ırti 、 「知覚 対象 感官を 認識」 結論 Prasannapad¯ a 否定 、 批判 先 引用 NBh 記述 対 、 。Cf. Hattori op.cit. pp.76-77. 上記 Dign¯ aga 語源解釈 Abhidharma 影響 見 、感官 知覚 基礎 (¯ a´sraya) 考 後 Dharmottara 解釈中 見 (pratyaks.am iti pratigatam ¯ a´sritam aks.am/NBT 、pratyaks.a を感官 依存 、仏教徒 主張 m¯ anasa. 8.01)。 pratyaks.a, yogi-pratyaks.a, svasam vedana 、感官 働 依存 知覚 、知覚 認 . 知」 語源 。従 、Dharmottara 、知覚・pratyaks.a 語を「感官 依存 解釈 別 、 広 範囲を 実際上 知覚 、 種類 「直観知」(s¯ aks.¯ atk¯ arij˜ n¯ ana) pratyaks.a 、 (tata´sca yat kim aks.¯ atk¯ arij˜ na ¯nam . cid arthasya s¯ . tat pratyaks.am ucyate/NBT 『正理一滴論 . 38.05-06)。Cf. Hattori op.cit., pp.76-77; 沖和史:「 』(Ny¯ ayabindut.¯ık¯ a) 第一章 知覚判断」 『仲尾俊博先生古希記念「仏教 社会」 』1990,pp.137-160; 沖和史:「 量量果非別体説—Ny¯ ayabindut.¯ık¯ a —」渡辺文麿博士追悼論集『原始仏教 大乗仏教』1993,pp.119-136. 上記 Dharmottara pratyaks.a 定義 、形 上 Ny¯ aya-Vai´ses.ika 折衷学派 用 定義 一致 。 、Ke´ savami´sra TBh 同様 定義を述 (s¯ aks.¯ atk¯ aripram¯ akaran.am . pratyaks.am/TBh p.32,fb2)。 、Bh¯ asarvaj˜ na 後 見 通 、aparoks.a=s¯ aks.¯ atk¯ arin 認 、知覚 aparoks.a-anubhava 規定 。 、Dharmottara 述 同様、知覚知 yogi-pratyaks.a 当 、 。 、Bh¯ asarvaj˜ na 感官 依存 場合 場合 、注 50 述 、神 知覚活動 考慮 pratyaks.a 定義を考 。 関 資料 古 S.Chatterjee 興味深 を述 。 「<感官 対象 接触> Modern Naiy¯ ayika 定義 例外を 。Gange´ ˙ sa 、 、 定義 広 、 。感官 接触 知 定義 推論 想起 適用 。感官 一 、推論 想起 際 作用 。 、 定義 狭 。 真理を直 観 神 超越性を排除 。接触 知覚 、 神 知覚 語 。 接触、 、感官 刺激 を知覚 知 。 、感官 刺激 知 覚を説明 obscurum per obscurius(不確実 ・知覚を 不確実 ・知覚 説明 ) 。 不備 Modern Naiy¯ ayika 知覚を直接性 (s¯ aks.¯ atk¯ aritva) 知 。目、鼻、味覚 全 知覚 直接知 知 手 知 。 」Cf. Chatterjee,S.:The Ny¯ aya. (58). (59) (60). Theory of Knowledge, University of Calcutta, 1965,pp.126–130;Tattvacint¯ aman.ih. : pratyaks.asya ´ ıgange´ s¯ aks.¯ atk¯ aritvam aman.ih. Sr¯ ˙ sop¯ adhy¯ ayakrtah. Vol.1 pratyaks.a khan.d.a, ed. . laks.an.am.(Tattvacint¯ ˚ by Pan.d.it K¯ am¯ akhya N¯ atha Tarkav¯ ag¯ı´sa,reprinted 1974,Delhi,p.543.) P¯ an.S 2.4.26.:paravallingam ˙ tatpurus.a 複合語 性 、 . dvandvatatpurus.ayoh.// 「dvandva 最後 〔単語 性 〕同 。」例 、kukkut.amay¯ ury¯ av ime( 雄鶏 雌孔雀 二羽) 女性 語尾 単語 女性扱 、may¯ ur¯ıkukkut.¯ av imau( 雌孔雀 雄鶏 二羽) 男性語尾 男性単語 扱 。Cf. LSK p.304. T,P:dvandvatatpurus.ayor, B:dvandvapurus.ayor. T,P を 。 T,P:pr¯ apteh., B:pr¯ apto. T,P を 。.
(15) Bh¯ asarvaj˜ na. 定複合語 (tatpurus.a)〕(61) 語 ghat.a. 認識手段 (pram¯ an.a). 知覚 (pratyaks.a). 考察. 場合、〔複合語 pratyaks.a. 語を限定. 主. 限定者 ghat.a〕 性. 認. 語 性 、複合語 〕最後〔 単語 aks.a〕 同 性. 、 〔複合語 語尾 〕主〔. 「前. 来. 単語. 、 語. 分類. 」(64). 〕否定. 、「感官. 2.1.2. 語源. 接触. 」. 言葉. 語. 〔知覚 、. (感官). 、. (感官). 〕感官. 〔. 〕. 一方、. 、. 対象. 、pratyaks.a. (感官) 共同因. 接触 、〔 三通 生. (61) (62) (63). (64). 〕、. 感官 対象. 〔感官 接触 (感官) 対象 。〔. 、. 。. (aks.am .. 接触 (sam . nikars.a). ・pratyaks.a. 〕 。. 〔感官 接触. 、結果、手段、対象. gati 、注 56 参照。Cf.Joshi op.cit. pp.345-346, footnote 10. T,P:paravallingatva, ˙ B:paravallingatatpurus ˙ . aityatva. B 誤 。 ghat.o pratyaks.as 文 場合、 文 述 主要限定語 ghat.a 、 合語 tatpurus.a pratyaks.a 限定 。pratyaks.a 最後 単語 aks.a 中性 pratyaks.am 、 gati 複合語を限定 主要限定語 ghat.a 男性 性 反 gati 複合語 主要限定語 性 男性語尾を pratyaks.as 、 。. 、 (65). 。. 、感官. 。〕. 相違 [84.13-. 、感官 接触. 〕. 、 性. 正. (感官) 共同因. 〕. 同. 、pratyaks.a. (aks.am . pratigatam). 、. (感官) 対象(知覚対象) 、. ・pratyaks.a. 。〔. ˚. 次 、結果〔知〕 手段 (s¯ adhana)〔例 (66). 単語. 発動原因 (pravrtti-nimitta). 生. 最初 、結果〔知〕 、感官. pratigatam). 、最後. 存在. 85.08]. 単. 拒否. 格限定複合語 (tatpurus.a). 説明 (vyutpatti). (84.13). 限定者. (62). 。(63). gati 複合語. pr¯ apta,¯ apanna,alam. 〔. を. 137. 上記三. 語. gati 複. 、本来 、aks.a 中. = NMukt p.109,ll.07-05fb. Cf.Joshi op.cit.p.346 footnote 11:The V¯ artika is actually found as — pr¯ apta-¯ apanna-alam ases.u paravat-lingapratis ˙ aptaj¯ıvikah. narah., . -gatisam¯ . edhah./(KV 1545), pr¯ pr¯ aptaj¯ıvik¯ a str¯ı, nis.krau´s¯ ambih. purus.ah.. ; SK Vol.1 p.473:V¯ art.:Prohibition must be made in regard to (1)Dvigu compound, (2)compounds with ¯ apta, ¯ apanna, alam . , and (3)compouonds with gati words i.e. pr¯ adi compounds... 、 見 知覚 語源解釈 Bh¯ asarvaj˜ na 下記 Dharmottara 記述を意識 間違 。Cf.Joshi op.cit. pp.346-347,footnote 13. NBT a´sritam aks.am/ “aty¯ adayah. kr¯ ant¯ adyarthe . p.38,ll.01-06:pratyaks.am iti/ pratigatam ¯ dvit¯ıyay¯ a”(V¯ ar.2.2.18)iti sam¯ asah./ pr¯ apt¯ apann¯ alangatisam¯ ˙ ases.au paravallingapratis ˙ ad abhi. edh¯ dheyalinge ˙ sati sarvalingah ˙ . pratyaks.a´sabdah. siddhah./ aks.¯ a´sritatvam . ca vyutpattinimittam . ´sabdasya/ na tu pravrttinimittam/ anena tv aks.¯ a´sritatvenaik¯ arthasamavetam arthas¯ aks.¯ atk¯ aritvam . ˚ laks.yate/ tad eva ´sabdasya pravrttinimittam/ tata´sca yat ki˜ ncid arthasya s¯ aks.¯ atk¯ arij˜ n¯ anam . tat ˚ pratyaks.am ucyate/ (65) T,P:sahak¯ aritvena, B:sahik¯ aritvena. B 。 (66) Cf. NBh¯ us. p.84, footnote 8: pratyaks.a´sabdeneha j˜ na ¯nam, tats¯ adhanam indriyam . tatsam . nikars.ah., ghat.¯ adir vis.aya´scocyate ....
(16) 138. 学. 種. 感官. 接触. (85.01)〔反論:〕 生. ・pratyaks.a. ・手段(s¯ adhana) 〕. (感官). 知覚. 〔答論:〕. 間違. 説明を. 。語源. 。一方、語源. 原因 (pravrtti-nimitta) 対象. 存在. 力. 語. (69). 定. 〕牛性(gotva) 。 〔. 知覚. 、〕正. 認識手段. 知覚 (pratyaks.a). 認識手段〕. 〔推論. 証言. 直接的 、. (67) (68) (69). (70). 単. 言葉. 対. 発. 、牛(go). 説明. 、 種 (j¯ ati). 認識結果. 手段・. を成. 存在〕 特徴. (aparoks.a) 新得知 (anubhavah.) 立. 知覚. (tasya. (70). (pratyaks.am . pram¯an.am)、 。. 種 (j¯ ati)・aparoks.atva(直接性)[85.09-18] 結果知 (pratyaks.aphalam). 認識手段. 知覚 (pratyaks.a). 直接的(aparoks.a). 対象 言. 、語源. 〔aparoks.a-anubhava. 認識手段. 定. 特徴(laks.an.a)〔. 2.1.3. 「知覚知」 発動原因=知 存在 (85.09) 〔反論:〕. 言葉 。詳. 知覚・pratyaks.a. 結果〔知〕(pratyaks.aphalam). s¯ adhanam). 感官 。. 諸々. 対象を持. 認識 生. 安楽(sukha)等. 結論. 。認識手段. 違. 感官. 説明(vyutpatti). 説明. (68). ˚. 、 〔結果知. 知(sam . ´saya)等. 共同因. 知覚〔. 結果〔知・pratyaks.a〕. 考. 蓮(pankaja ˙ )等. (67). 。 〕疑. 〔感官. 感官 共同因. ˚. 、 〔. (tad eva) 。. 誤. 生. 〔. 〔感官〕. 共同因. 、. 、 〔知覚知を〕. 、感官 認識手段. 、. 〕 、認識者(pram¯ atr). 手段〕. 〔. 。〕 「知覚」(pratyaks.a)、. 認. 。 、. 動. 呼. 、感官 共同因. 絶対 同. 学研究 21. 〕推論 (anum¯ ana). 証言 (¯ agama) 。. 獲得. 〕. 結果知. 手段 、. 安楽 (sukha). 。. B:tath¯ a ca. T,P ca 。B を 。 T,P:-nimitta-, B: -niyata-.T,P を 。 Cf. NBh¯ us. p.85, editor’s footnote 2:...gacchat¯ıti gaur iti go´sabdasya vyutpattim¯ atram . na tu 」「泥 生 」 語源 、 pravrttinimittam . , pravrttinimittam . tu gotvam eva・「行 ˚ ˚ 言語発祥. 説明. 、現実. s¯ adhana(=s¯ adhakatama). 自身 見解 述 号、2004,pp.85-121 参照。. 対象. 「牛」. 「蓮」. pratyaks.a 、以下 、折 触 様々 知覚」 包括的 定義 見 、 必要 考 Ny¯ aya 傾向— 、認識手段 知覚 ん 触 p.41.)— 。 知覚を一般人 認識以外 。注 50 注 57 後半部分参照。 s¯ adhana. を指. 示. 働. 。. NBh¯ us. p.44 以後 吟味 、pp.61-62 Bh¯ asarvaj˜ na 。山上證道「Ny¯ ayabh¯ us.an.a 研究 (15)」京都産業大学論集人文科学系列第 32 説明. 表現. 、「認識手段 。 傾向 新 傾向(宮元啓一・石飛道子、前掲書、 神 知覚 拡大 理解.
(17) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 〔答論:〕. 正. 。直接的(aparoks.a). 〕種(j¯ ati). 。一方、安楽 。. 人. 、. 青. 人. 。(85.13). 一方. 場合、. 対象. 直接的. 知識. 、. 疑. 知識. 、〔. 、. 、知識. (aparoks.atva) 〕. 以上. (74). 知識. 〕 同様、. 疑. 結. 、 、. 、. 同. 、 〔疑. 人. 知識 〕対象. 対象. (sandigdhatva). 関. 疑. 種 (j¯ ati). 〕. (sandigdhatva) 同様、直接性. 〔安楽 (sukha). 知識、. 〕対象. 、 〔知識. 間接的. 対象. 〔. 、 〔上記. 対象. 〔安楽 (sukha). 〔 (75). 共有. 。. 疑. 接性. 〕直 、. 直接性. (tat)、〔上記 〕疑. 、推論. 〕. 一般. 対. 種(j¯ ati)(72). 直接性. 。例. 種 (j¯ ati). 安楽. 種. 結. 対象. 知識. 。. (73). 人. 直接性. 、. 対象 〕直接的(aparoks.a). 同様. 種 (j¯ ati). 青. 、. 人々. 〔. 、種(j¯ ati). 人々. 、. 対象 直接的. 〕対象. 人々. 。青性 (n¯ılatva). (s¯ adh¯ aran.a). 〔. 、. 過. 〔. 対象 直接性(aparoks.atva). 、〔安楽. (j¯ ati)(71). 。. 語 〔. 139. 考察. 直接的 新得知(aparoks.¯ anubhava) 対象. 直接性. 認. 知覚 (pratyaks.a). 〔発動〕原因 (nimitta) を持. 〕意図. 接性. 分類. 〕. 、〔推論. 推論. 認識手段. 疑. 〔. 誤. 〕 直接的知識 対象 結果知. 〕直接性. 直接的. 〔 種 (j¯ ati). 〕. 〕直 結合. 、. (76). 。. 2.2. Bh¯ asarvaj˜ na 自 2.2.1 NS 1.1.4.. 見. nikars.otpanna) (71) (72) (73) (74) (75) (76). 定義. NS 1.1.4.. 「感官 語句. 対象. 解釈 接触. [85.20-(100.10) ] 生起. [85.20-(97.18) ]. 」(indriy¯ arthasam .-. T,P:aparoks.atvam atir, B:aparoks.atvaj¯ atir. B を 。 . j¯ T,P:aparoks.atvaj¯ ati-, B:aparoks.atvam ati-. T,P を 。 . j¯ T,P:aparoks.atvaj¯ ati-, B:aparoks.aj¯ ati-. T,P を 。 T:anum¯ anadi-, B,P:anum¯ an¯ adi-. T 。 T:aparoks.atvaj¯ atiyogeneti, P:aparoks.aj¯ atiyogeneti, B:aparoks.atvaj¯ atisam 。 . yogeneti. T を aparoks.atva j¯ ati を持 知識、 知覚知 結果知 、 知識 対象 場合、 知識 対象 aparoks.a 。 場合 知識を (s¯ adhana)、 知覚. 認識手段 、Bh¯ asarvaj˜ na. 、 意味 推論、証言 定義を見. 。. paroks.a 語 samyagavin¯ abh¯ avena paroks.¯ anubhavas¯ adhanam anum¯ anam/ (NBh¯ us. p.194.) samayabalena samyakparoks.¯ anubhavas¯ adhanam ¯ agamah./ (NBh¯ us. p.379.). 。.
(18) 140. 学. 2.2.1.1. 「感官 対象. 接触. 限定 生起. (77). 定 種(j¯ ativi´ses.a) 、 言 人 、. 活動. 原因. 接触. ). 、. 定義文中. 成. 。. 接性(aparoks.atva) 主張. 同義語. 2.2.1.1.2. 仏教徒 (77) (78) (79) (80). 種 (j¯ ati)〕. 〔知識. (79). 立 〔. (vi´ses.aka). 」 〔. 種 (j¯ ati). 」. 言語活動. 原因. 。. 〕成. 主張〕. 〕. 。. 。〔. 限定. 正. 反論者. (=感官. 対象. 〕成. 、単 〔我々. 言語活. 言語活動. 原因. 新得知. 〕直. 新得知 存在. 新得知 証相 (linga) ˙ 言. 〕直接性(aparoks.atva). 対象顕現性 (avabh¯ asitva) Uddyotakara. 立. 新得知) 、. 。〔単. 。. NBh¯ us. p.85, foot note 3 、 反論者 B v¯ acyam 繰 返 。 。 T,P:asiddheh., B:asiddhena.T,P を 。. 〔. 〔原因. 、 〔直接性 〕限定. 〕直観性(s¯ aks.¯atk¯ aritva). 種 (j¯ ati) 否定論. 立. 、直接性 (aparoks.atva). (81). (82). 記. 主張. 否定. 未確認。. 。Bh¯ asarvaj˜ na 意図 、知覚知 条件 「感官 対象 結果知 直接性 種 (aparoks.atva-j¯ ati) 存在 を優先 。 、後 中 明 、 知 Mahe´ svara 知を 含 知覚 知 定義を意識 議論 思 。 (81) 「何 限定 単 新得知」 証相 (linga) ˙ 、indriy¯ arthasam . nikars.ajatva 直接性 言語活動 原因 立証 、 反論 趣旨 。 明確 理解 。 (82) 前出 注 57 、仏教文献 NBT aya-Vai´ses.ika 文献 TBh s¯ aks.¯ atk¯ ari- 語 . Ny¯ 。 次 仏教 反論 仏教を念頭 置 。 、「直観性」(s¯ aks.¯ atk¯ aritva)「直観知」(s¯ aks.¯ atk¯ ari-j˜ na ¯na) 訳語 沖和史氏 従 。注 57 参 照。 接触. 生起. 明確 」 議論. 生起. 直接性<aparoks.atva>. 存在. 言語活動. 議論. 接触. 、直接知を. 新得知 (arth¯ anubhavam¯atra)(=何. ) 証相(linga ˙ ). 。〕〔汝. 対象. 、直接性(aparoks.atva). 存在. 」 。. 。. 〕 「感官. (= indriy¯ arthasam . nikars.ajatva. 、直接性. 容認. (78). (80). 、 「対象 単. 対象. 。 )[85.20-86.01]. 〕言語. 、〔直接知. 〕. 対応(「感官. 〔直接性 (aparoks.atva)・間接性 (paroks.atva). を限定. 原因. 存在性否定. 、知識 存在. 知覚. 生起 、. 動. 。[85.20-87.19]. 、直接性(aparoks.atva) 〔 〕場合. 直接性 (aparoks.atva). 」 「直接性」 言語活動原因. (indriy¯ arthasam . nikars.ajatva) 主張. 知. 二個 特. を説明 見. 生起. 。 「間接性(paroks.atva) 、直接性(aparoks.atva). 、. 〔NS 1.1.4.. 」. 直接性 (aparoks.atva). 接触. (85.20). 生起. を示. 2.2.1.1.1. 知識. 学研究 21.
(19) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 分類. 知覚 (pratyaks.a). 141. 考察. [86.01-10] (86.01)〔反論:〕知覚. 新得知(anubhava). (83). 、 種 (j¯ ati) (aparoks.atva) 限定. 接触. 存在. 生起性(sam . nikars.ajatva). 場合. 、明示. 、. 、. 対象 顕現. 、明示. 、決. 、 (87). 。. 顕現. 原因 (k¯ aran.avi´ses.a). 。直接性. 特性 (nirde´sy¯ anirde´syavi´ses.a). 知識 属性(dharma). 知識. (88). 直接性 (aparoks.atva). 生. 、 〔. 認. 言語活動. 性(ghat.atva) 樹木性 (vrks.atva). 属性. 。〔言語活動. 特定 原因 〕. 対象顕現性). 種 (j¯ ati). ˚. 〔種(j¯ ati) 存在を否定. 〔生. 〕仏教徒. 認. 、何 種. 、 〔汝 主張 従. (=知識. 言葉. 別 知識 属性(dharma). 無限定 限定者(nirvi´sis.t.avi´ses.an.a) 〔. 活動(vyavah¯ ara) 対象. 、. 立. 、 〔対象〕顕現性(avabh¯ asitva). 、特定 種(j¯ ati) 対象〕. 直接性(aparoks.atva). 成. 。(85). 述 (86). 区別(vi´ses.a). (laingika) ˙. ・対象顕現性(arth¯ avabh¯asitva). 種(j¯ ati) 〔答論:〕我々. 推論 (84). 〕特定. 定. 言語. 〕 「壺」 「樹木」 起. 、壺 (89). 〕. 願. 限定. 。. (90). 満. 。. (86.07) 性. 故、特定 原因(k¯ aran.avi´ses.a) 存在. 種(j¯ ati) 、個々. 知識. 存在. (91). 」(vy¯ avrtta) 存在. 認. 〕余地. (83) (84) (85). (86) (87) (88) (89) (90) (91) (92). ˚. 、壺、樹木. 「壺」、「樹木」. 〔直接性、間接性以外 言語活動 。. 原因. 結果、種 (j¯ ati). 言語活動. 〕 「随伴 特定. 〔壺性、樹木 成. 立. 〕. 」 (anugata)、 「排除 中間的種(av¯ antara-j¯ati). 存在を容認. 論者. 〔批判. (92). 。. T:¯ atmanah. sam atmamanah. sam atmamanas sam 。 . nikars.a-, P:¯ . nikars.a-, B:¯ . nikars.a-. T を T,P:sam aparoks.atva-, B:sam adaparoks.atva-. T,P を 。 . nikars.ajatv¯ . nikars.ajatv¯ 種 (j¯ ati) 存在を容認 仏教徒 反論 思 。知識 顕照性(avabh¯ asitva) Dharmak¯ırti 以来仏教唯識理論 用語 頻出 。戸崎宏正、前掲書 pp.238,270,281( pratyaks.a vv.147,170,181 和訳 解説) 多数 例 。 = NMukt p.111,ll.08-07fb. T kica kim . ca 誤 。 T:k¯ aran.ajanyatven¯ api, B,P:k¯ aran.avi´ses.ajanyatven¯ api. B,P を 。 T,P:-¯ adij¯ atitah., B:-¯ adij¯ ateh.. T:manorathah.,P,B:manorath¯ as. P,B を 。 T,P:j˜ n¯ anavyakt¯ın¯ am anugata-, B:j˜ n¯ anavyakt¯ın¯ am apy anugata-. B を 。 T,P:na bhaved iti, B:na sam 。 . bhaved iti. B を. PV.
(20) 142. 学. 2.2.1.1.3. 「感官 対象 新得知性. 直接性. (86.10) 想起. (j¯ ati) 官〕 結果〔. 接触. 〔. 解. (101). を 生起. 〕. 意図. 「感官. 対象. 接触 。. 成立. 。. 対. (= 生起. 述 」. 〔. 、 〔 二個 種 (j¯ ati)〕 限. 〔知覚 (pratyaks.a). 、〔知覚. 対象. 認識手段. 接触. 〕特定. (eva). (102). 非認識 感官. 存在. (=非認識). 接触. 生起. 未決定. 接触 接触. 〕を推論 (=感官 対象. 存在性. 〕障碍 」. 結果. 〕定義. 理. 成. 立. 場. 、. (=. 成 立. 定義 (laks.an.a). 。. 接触〔. 視感. (vyavacchinatti)、. (100). (tadutpannatva). 、「〔壁. 対象. 区別. 認識〕結果. 「感官 対象. 〕感官 対象. 2.2.1.1.4. 障碍. 特定 種. 認識手段、例. ). 作者. (97). (99). 、知覚. (86.17). 結果知. 知識 〕新得知性(anubhavatva) 直接性(aparoks.atva). 定. (103). 、生起. 、視覚 (94) 〕を同種 異種. 知覚〔例. (96). 、NS〕 (98). 接触). (93). 、知覚〔. 異種 認識手段・推論手段. 、 〔生起. 、 〔. 区別. 限定詞(vi´ses.an.a)を〔認識手段. 限定. 意図. 。[86.10-17]. 知識. 意図. 。. 合. 文言. 、新得知性(anubhavatva) 直接性(aparoks.atva). (95). 文言〕. 」. 限定. 推論知. 同種 認識手段・嗅覚. (86.15). 生起. 知識〕 、超感官的. 」. 学研究 21. 推論を 対象 正. 接触) 非存在を推論. 議論 [86.17-87.05] 非認識 (104) 。. 、感官 、 〔現. (105). 。. (93) (94) (95) (96) (97) (98) (99) (100) (101) (102) (103) (104) (105). T,P:pratyaks.am at¯ındriyam an¯ asam¯ ana-, B:pratyaks.am at¯ındriyasam¯ an¯ asam¯ ana-. T,P を . sam¯ Cf.NMukt p.113, footnote 3:indriyar¯ upam . pratyaks.am at¯ındriyam ityarthah.. = NMukt p.113,ll.06-05fb. T,P:abhipr¯ ayen.a s¯ utrak¯ aro, B:abhipr¯ ayen.a ca s¯ utrak¯ aro. T,P:atra, B:tatra. T,P を 。 T,P:aparoks.atvavi´sis.t.am, B:aparoks.atvaphalavi´sis.t.am. T,P を 。 B ity 、T,P 。T,P を 。 T,P:pratyaks.asiddhatvena, B:pratyaks.¯ adisiddhatvena. T,P を 。 T,P:-bh¯ avopapatteh., B:-bh¯ avopapattih.. T,P を 。 T,P:tadutp¯ adyatvam, B:tadutpannatvam.B を 。 T,P:laks.an.am, B:tatlaks.an.am. T,P を 。 T,P:anupalabdhir, B:anupapattir. T,P を 。 B:anumapik¯ a 。T,P:anum¯ apik¯ a.T, P を 。. 。.
(21) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 、. (反論 1) 「障碍. (=感官 張. 対象. 〕. 場合. 接触). 〔感官 対象. 〔. 」. 障碍. 〕 〕。(b) 次. 障碍. 〔. 、部分. 〕. 、. 場合. (B). 非認識. (112)). 者火(B). 生. 〕. 、 感官. を言. 〔火. 推論知). 感官. 接触. 生 接触 (118). 上記反論 3)、次 、. (110) (111) (112) (113) (114) (115) (116) (117) (118). 認識. 、 〔後 証相(linga) ˙ 〕 」. 、推論. 障碍 知識. 〔対象. 接触. 、. 生. 感官 生. 「感官. (=対象 接触 。 〕」 〔 反論. 生. 、障碍. 、 〕. 循環論. 、感官 生. 。〔換言 生. 答. (115). 、対象 接触. (117). 、. 、「感官 対象. (109). 。. 推論知 〕生. 通. (108). 、壁. 。. (116). (107). 別. 障碍. 感官 (114). 。〕. (反論 3) 「誰. (106). 知覚. (111). 位置を占. 。 〔感官. 生. 対象. 対象. 推論 証言 認識 証相. 認識を生. 生. 隔. 認識 〔感官 対象 〕障碍. 直接生. 〕. 〔. 。. (113). 対象. 、. 場所. 介在 実際. 、推論 証言. 〕障碍. 〔、感官. 中間. 、. 後者(B). 火 (B). (87.01)(反論 2) 「感官. 感官. ( A). 場合、前者(A). 隔. (A). 〔反論. 、. 遠方 中間. 主. (107). 障碍. 、雲母、水晶 (110). 、. 〔 〕。(c). 〔汝 。(a). 実体 (109). 障碍 障碍. 、. 知覚. 分厚. (106). 認識. 、太陽 (108). 、実際. 集. 、. 一体 〕. 143. 考察. 〔反論〕. 〕障碍. 〔 障碍 、知覚. 知覚 (pratyaks.a). 、対象 認識. 存在を推論 接触 対. 遠方 場所. 分類. 。 〔推論 対象 認識. T,P:y¯ a ’rthasyopalabdhih., B:artha´sca yopalabdhis. T,P を 。 B,P:yadi 。T 。B,P を 。 T,P:ark¯ ader, B:candr¯ ark¯ ader. T,P:ghan¯ adyavayavidravya-, B:ghan¯ avayavadravya-.T, P を 。 T,P:k¯ ac¯ abhrasphat.ik¯ ady, B:k¯ ac¯ abhr¯ arthakasphat.ik¯ ady.T, P を 。 T,P:ev¯ antarasthe, B:ev¯ antar¯ alasthe. T,P:kud.yantarita-, B:kud.y¯ antarita-. B を 。 B:paro, T,P:mano. T,P を 。 T: kim a. . ca, B,P: kim . v¯ T,P:arth¯ asam asam 。 . nnikrs.t.ena, B:arth¯ . nnikars.en.a. T,P を ˚ B:manas¯ a na.T,P na 。T,P を 。 B:jajam 。 . T,P:ca 、B 。T,P を 。. 〕. 」 (= 〔. 推論.
(22) 144. 学. 〕 」 (=上記反論 2) 、 、 第. 。. 、感官 対象. 、一. 始. 成. 学研究 21. 接触. 生. 立. 、 「 〔 推論. 成. 対象認識). 〕 」 (=上記反論 1) 、. 立. 次. 。. 2.2.1.1.5. 「直接性」 (aparoks.atva) 限定. 知識 「 〔感官〕対象」(artha). 結論—感官. Bh¯ asarvaj˜ na. (=障碍. 、. 、. 関 知覚—. [87.06-19] (87.06)〔反論:〕 対象 (karman) (120). 例. (119). 、行為手段 (karan.a). 結合. 、. 、〔結合. 、. 推論対象. 〔推論. 樹木. 結合. 。. 、. 接触 (sam . nikars.a) 〔答論:〕. 、 〔汝自身 切断. 、. 、. 〕 感官 対象. ). 結合. (= 見解. (87.11) 、 生. 知覚. 「. 〕感官. 場合、. 」. 、. (87.15)〔反論:〕〔. (120) (121) (122). (=. 矛盾 定義. 〔何. 接触 。「 言及. 同義語. 〕特別性 正. 。. 場合〕. 知覚) 生起〔. T,P:karman.y, B:karman.¯ a. T,P を T,P:ca, B:v¯ a. B を 。. 」. 〕接触. (=. 〔反論. 妥 ). 〕、. 、 (121). 存在. 。. 〔反論者. 生. 。. 感官対象性 認 場合、. 想起. 、 〕. 語. 生起. 不決定 (=名称. 知識を. 別 特別性 (vi´ses.a). 〕直観性 (s¯ aks.¯atk¯aritva) 〕結合関係. 」. 感官 特別. 種 (s¯ am¯anya). 、〔名称 。. 知覚. 。. (122). 、直接性 (aparoks.atva). 知覚. 〕. 結合 (sam . yoga). 知覚 (yogipratyaks.a). 対象. 。〔直観性 (s¯ aks.¯atk¯ aritva). 「〔. (119). 接触. 原因. (=直接性<aparoks.atva>). 時 、. 対象. 〔 力〕 依存. 」 何. 、感官. 決. )を対象 、. 〔、. 推論対象 結合 (sam . yoga). 。. (=. 〕承認. 。. 。 〔. 、 「. 。. 行為結果を生. 、推論対象. 存在. 行為. 〕行為結果を生. 行為結果を〕生. 手段. 当. 存在. 。 関係. 想起) 、. 認識. (=名称. 。. 力 知覚 、 NBh 次 記 述 。Cf.NBh p.92,ll.0203:yu˜ nj¯ anasya yogasam¯ adhijam ¯ atmamanasoh. sam ad ¯ atmapratyaks.a iti/ . yogavi´ses.¯ T:yog¯ apeks.a-, P:yogapeks.a-, B:yogyapeks.a-. T を 。.
(23) Bh¯ asarvaj˜ na. 関係. 想起. 〔答論:〕 〔速. 生起 。〔通常. 名称. (124). 想起. 生起. 、. 欲. 起. 直後. 限. 生活. 〕結合関係 想起. 〔 限. 〔. 、. 知覚. 2.2.1.2.. (87.21) 次. (130). <〔感官〕対象 (123) (124) (125) (126). 〕物体. 場合. 〔単. 考慮. (129). 力. 正. 我々. 知覚知 必要. 考. 、名称. 関係. 知覚〔知〕(125). 対象. 、. 〕瞑想. 存在. 想起. 存在. 。. 。(126). 、. 人 直接性 (aparoks.atva)(127). 、. ˚. 感官. 場合、. (128). 限定. 同 〔対象〕. 。 「〔感官〕対象. 生. 」. 。[87.21-93.13] 主張. 生. を. 〕。〔. 〕対象 ). 限定詞. (arthajatva). 。. 〕不可分離関係 (avin¯ abh¯ava). 対象. 感官対象. 決定. 〔動. 145. 考察. (123). 無意味. 知識(=知覚知) 、不可見(adrs.t.a) 人. 特別性). 認識. (=. 、. 知覚 (pratyaks.a). 〕迅速. 属性. 、. 、. 、. 分類. 知覚. 正. 関係. 認識手段 (pram¯ an.a). (arthajatva) >. 。 「〔知覚知 限定詞. 〕想起を排除. 与. T,P:anupalambhasya sambhav¯ at, B:anupalambhasambhav¯ at. B,T:pran.idh¯ anena, P:pran.idhanena.B,T を 。 T,P:arthapratyaks.o, B:arthah. pratyaks.o.B を 。 Naiy¯ ayika anubhava(新得知) 概略を示 次 Naiy¯ ayika 認識理論 、元来、知的存在 buddhi 内属 知的活動 発生 。 buddhi 内属 (¯ atmasam 考 。 結 . yoga). 」. 、. (131). 。. 。 知的属性・. 通常. 対象認識 場合 、対象・感官・ 三 接触 、最後 結 内属 buddhi 作用 認識 起 。 Naiy¯ ayika 間 議論 外的感官 、内的感官 。 「 認識」 問題 Naiy¯ ayika 見解を見 次 。 知覚 場合 、何 力、不可見 (adrs.t.a) 力 接触 ˚ 属性 buddhi、 「 知」 発生 。 を推論 知 場合 、 何 属性 随伴関係 理解 伝 、 結 「 知」 buddhi 内属 生起 。Cf. S.Chatterjee,op.cit.,pp.144-151;TBh p.57,l.04:sa ca m¯ anasapratyaks.ah./vipratipattau tu buddhy¯ adigun.alingah ˙ . /「 ( ) 知覚 知 。一方、別 見解 、 ( 属性を証相 (推論 知 )。」 )buddhi (127) B,T,P paroks.atva 、 aparoks.atva 。 (128) (129) (130) (131). T,P:vi´sis.t.a-, B:vi´sis.t.am .. T ¯ adivad´s¯ a 。B,P ¯ adiva´s¯ ad 正 。 T:yadyapi, B,P:yad api. B,P を 。 「 知 覚 〔 感 官 〕対 象 (artha) 生 」 説 、 Frauwallner 回収 Pram¯ an.asamuccayat.¯ık¯ a 中 Vasubandhu 作 V¯ adavidhi 見解 思 。 、Frauwallner NV 近 見解を引用 指摘 。Cf.E. Frauwallner:”Vasubandhu’s V¯ adavidhih.” WZKSO Bd.1,1957,pp.137-138;NV p.127,l.06:apare punar varn.ayati tato’rth¯ ad vij˜ na ¯nam 教示 . pratyaks.am iti/ 上記 Frauwallner 文献 存在を桂紹隆博士.
(24) 146. 学. 正 正. 。 〔現在. 認識結果 対象. (133). 認 〔現在. 、〔過去 。. 〕感官対象. 、. 〕決. 〔過去. 〕. 対象〕. 性質. 対象. 現在 (135). 〔感官〕対象 (artha). 知識. 対象. 知を〕生. 〔過去 (136). 可能 故. 。. 〔理由〕. 、. 。〔現時点 〕 生. 未来. 。. (janakatvena). 、過去. 知を生. 知覚 対象. < arthajatva >. 、知 限定詞)〔. 必. 。. 2.2.1.2.1. 「〔感官〕対象. 生. 象. 過去. 未来. 行為. 関連. >. 2.2.1.2.1.1. 過去. 」(arthajatva) (過去. 未来. 関連. 議論(1)—〔感官〕対. 直接知を生. 、. 本質. 両方〔. 存在(bh¯ ava). 非存在〕. 。[88.04-89.11]. 〔感官〕対象 〔答論:〕 原因. 対象を. 生. 〕. (138). (anarthajatva)、 未来. 〕未生無 (pr¯ agabh¯ ava)〔. (an¯agata) 非存在〕. 。. 非存在 、 〔知を〕生. 。. 、〔知を生. 知(=未生無 己滅無 知). (反論内容) 〔意味 〕 整備. 特徴を. 論書(NBh¯ us.). 認. (janakatva) (janakatva). <知. 。)—[88.04-92.23]. (88.04)〔反論:〕過去 未来 〔感官〕対象 、壊滅、未生起 (137). 来. 、. 、. 限定(=〔感官〕対象. 要〕. 知. 、過去等 (134). 認識対象 (prameya). (ajanaka) 覚. 対象. 、. 故. 〔知を〕生. 、 〔知を〕生. (88.01). 、過去等 (132). 認識対象 (prameya). 現在性. 、現在〔. 生. 。. 知を〕生. 対象. 学研究 21. (139). 。 、. 完成(=生起) 、 。. 、 〔未 、. 。 Hattori op.cit.p.32,pp.115-116 詳説 。 、次 和訳 。吉田哲 「Pram¯ an.asamuccayat.¯ık¯ a 第一章 V¯ adavidhi 批判試訳」龍谷大学仏教学研究室年報第 15 号、2010,pp.21-53。 、Pram¯ an.asamuccayat.¯ık¯ a 、 を引 思 NV を見 限 、 錯誤知、世俗 知、推論知を排除 議論 、「想起を排除 」 議論 見 ( ん推 arthajatva 議論 別 資料 可能性 。 論知 想起 関係 )。 出 (132) B hy 。 (133) T,P:arthasya, B:arthajasya. T,P を 。 (134) T:vij˜ n¯ anavis.ayatvam, B,P:kasyacid j˜ n¯ anavis.ayatvam. T を 。 (135) T:janakatven¯ avartam¯ anataiva, B,P:janakatve v¯ a vartam¯ anataiva. B,P を 。 (136) B sy¯ at 。 (137) T,P:n¯ a´s¯ anutpatti-, B:n¯ aj˜ n¯ an¯ anutpatti-. T,P を 。 (138) NBh¯ us. p.167,l.19ff 非存在 知覚 考察 。 (139) T,P:tajj˜ n¯ anasya, B:na j˜ n¯ anasya. T,P を 。.
(25) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. (未生無). 始. 整備. を. 過去 壊滅を有. 。. 、. (88.08). 壊滅を有. 過去. 者. 、「. 、. (過去. 。壺、非壺. 同様. 〕第三. 〔存在、非存在. 〕全. 存在. 定. 理解. 、. 禁止. 、. 第三. 特性を持. 存在物. 。. 〔. 特性〕. (vidhipratis.edha). 〔. 、存在物. 異. 他. (143). 、壺. 存在. 。. 、. 。実. 、 〔存在を〕二重否. 、. 規定. 、非存在. 特性. 特殊. 種 (j¯ ati). 認識対象. 〔. 、次. 異. 。. 性質. 。肯定. 否定. 故 、 〔存在、非存在. 別. 。 何. 。. 、存在(bh¯ ava). 〕存在性(sattva)等. 欠如. (汝. 説). 正. 。. 〔反論:〕〔. (142). 同様. 本質 (svar¯ upa). 。〔存在性 同. 対象 (artha). 。. (141). 壺. 。. 、壺. (140). 他. 〔特殊 〕言語活動 存在. (89.01)〔答論:〕. 存在物. を否定. 存在. 〔反論:〕〔過去 (142). 〕 。. (141). 〕第三. 、非存在. 、過去. 本質. 認識対象. 、. 〕. 持. 認識対象. (88.16). 。. 遍充 仕方. 。次. 。. 非存在. 〕。. 〕第三. 。. 。 (adharma)〔 、単. 、. 、第三. 非存在. 、存在 、. 」. 。 以外. 。〕. 特徴を持. 認識対象 〔. 。. 妥当. 整備. (svabh¯ava) 異. 非壺. 。. 原因. 。存在性を欠如. 未来). 、 如何. 性質. 〕未生無 異. 非存在〕. 、過去. 反論. 存在物(bh¯ ava). 。〔上記. 、(140) 〔存在、非存在. 、. 一方. 非存在. 、何を固有 、. 、非存在. 。〔. 両方. 原因. 〕壊滅. 、己滅無 (pradhvam . s¯abh¯ava)〔. (己滅無). 147. 考察. 。〔一方、未来. 。〕同様 、〔原因 整備. (at¯ıta) 、. 知覚 (pratyaks.a). 性質. (an¯adi). 始. 分類. 〕恒常. 欠如 、過去. 存在性 言. 、未来. 欠. 誤. 陥. 、現在. 、. 言. 。. 〕常時存在性を保持 、. 。(143). 〕成 立. 〔壺 。. T,P:atas, B:tatas. B を 。 T,P:gatyantaram, B:n¯ a´syantaram. T,P を 。 B 乱 。rahitatv¯ ad ayuktam 間 sarvad¯ a sattv¯ adyupetatv¯ an を誤記入。T,P 正 B 乱 。asiddhatv¯ at prasanga ˙ iti cet na 2 行 欠落 。T,P 正 。. 。.
(26) 148. 学. 〔 答 論:〕. 正. 。〔 常 時 存 在 性. (¯ a´sray¯ asiddhatv¯ at)。壺 根拠 〔必. 生 実. 、〔壺 、. 〕過. 去. 、未. 、役者. 、多. 壺、未来. ) 壺. 至. 形. 存在性. 、. 、. 壺. 存在. 。. 。(144). 形を示 。. 〔過去 壺、未来 壺、. 」. 常時存在. 、壊滅. 根拠. 、過去. 主). 。. 。. 示. 〕所 依 不 成. 壺等. 。 、. 〔答論:〕. 持. (常時存在. 存在. 〔反論:〕 者. 、. 〕. 壺 壺. 理由. (属性. 。 属性・. 学研究 21. 。(145). 〕認識. 〕多. 〔壺等 、役. 形を示. 、. 「存在. 。. 〔反論:〕〔 〔答論:〕. 〕存在性等. 。. 存在性. 、. 「存在. 〔反論:〕. 、前後 (146). 」. 。. (存在性. 〔答論:〕. ). 正. 。. 壺. 場合. 、壺. 多. 形を示. 。. 結合. 存在. 。. 非難. 〔結合. 存在性を. 〕同. 。 以上. 、 〔過去・未来 本質. 非存在. 顕現(abhivyakti). 、存在 (bh¯ ava). 非存在. 、未生起 壊滅 壺 形. 存在. (顕現. 2.2.1.2.1.2. 〔反論〕過去. 、. 、 (147). 、 〔現在. )、. 、 〕現在性 (vartam¯ anatva) 答. 。. 〕絶対 存在. (148). 、如何. 。. 仮構. 非存在を限定. 。. [89.13-89.22] (89.13)〔反論:〕〔未来 未生無」. 〕現 〕未生無. 存在. (avidyam¯anasya) 壺 〔「壺. 〔 非存在〕を限定. (vi´ses.aka). ? (144) (145). B 認識. (146) (147) (148). kim . mayam . 、kim ayam . 言葉 存在. 対応. 。T,P 正 。 実在 存在 、 、 、壺 言語 存在 、言語 対象 対象 存在性 (astitva) 等 を記. PBh 言語 pad¯ arth¯ an¯ am astitv¯ abhidheyatvaj˜ neyatv¯ ani/ P:anupanno 誤 。B,T anutpanno 正 B ghat.o 。ghat.o を T,P を 。 T,P:asanneva, B:as¯ adeva. T,P を 。. 。. 壺. 立場を示 。壺 実在 、 。 。Cf.PBh(VSS)p.16: s.an.n.¯ am api.
(27) 認識手段 (pram¯ an.a). Bh¯ asarvaj˜ na. 「 。〕」. 角. 、観念. 。例. 生起 角. 、他. 、. 非存在. (=. 」. 角). 性 (s¯ am¯ anya) 等〔. 知覚 (pratyaks.a). 仮構 角を認識 、 (149). 理解. 、 〔非存在. 存在. 、. 同様. 角〕. (仮構. 。. 、. 〕限定要素 〕. 〔. 壺等. (. 限定. 同種. 角). を. 存在. 。一方、. 、〔 (150). 角) 非存在. 頭. 非存在を認識. 角. 理解. 、. 149. 考察. 〔、未来. 〔一旦〕仮構. 、「. 分類. 角 〕共通. 存在. 。 、 「 在」 〔. 角」. 言語活動 〔誤. 言語活動. 誤. 〕. 〕「 同様. 、 動. 誤. 同様. 。. 言語活動. 誤. 〕存在 、存在. 〔生起. 誤. 、. 一方. 角). 非存. 二個性 (dvitva) 等 」. 言語活動〔. 〔実際. 見. 。. 〕後 、 「非存在. 壊滅. 「非存在」 〕他. 〔 「壺 未生無」. 成立. 〕前 〔壊滅. 、〔生起 前. 。存在. 観点. 〔月. 関. (. 。. 、〔過去・未来 仮構. 、 「 。月. (二個性). 、壺. 言語活動. 誤. 〕. 誤. (89.19)「非存在」. 実. 言語活動. 後. 〕「存在. 言語活動〔. 」. 誤. (151). 壺. 何. 観念 。. を限定. 2.2.1.2.1.3. 〔答論〕過去. 〕. 言語活 〕. 〕非存在を限定. 存在. 」. 、真. 。. 想起. 存在を限定. 。. [89.24-90.08] (89.24)〔答論:〕 (152). 角). 如何. 時. 絶対的. 存在. 〔 議論〕 正 誰 〔. (壺). (=壺). (90.01). 〔壺 、 存在. (149) (150) (151) (152) (153). 、 角. 認識 未来. 存在. 何時. 認識. 非存在. 形. 壺 、. 過去. 存在. 〕見 壺. T,P:pratipadyate, B:prapadyate. T,P を 。 T:s¯ am¯ any¯ adivattabh¯ avo, B,P:s¯ am¯ any¯ adivat tadabh¯ avo. T T,P:pat.¯ ader, B:ghat.¯ ades. B を 。 T,P:de´se kale, B:de´sak¯ ale. T,P を 。 T:tasya, B,P:sa. B,P を 。. 正. 仮構. 〕 、 、. 、 〕理解. (. 、. 非存在を〕限定. 〔過去. 、. 仮構 。. 〔以前. 場所. 。. 、観念. 。壺 、. 。. 〔. 壺〕. 。一方、〔壺. 。. 〔認識. 〕同. 知. 。. (153). 今. 〕非存在. 消滅.
(28) 150. 学. 時. 、. (壺). 想起. 。仮構. 〔反論:〕仮構 (kalpan¯ a). 想起. 異. 〔答論:〕一体、誰 、汝 を仮 想定. 。. を抱 、. を. を再確認 〕想起. 得知(anubhava). 王. 本質を有. 、. 。. 想起. 〔想起 想起. 直接経験. 場合. (A). 、. 過大適用. 、 〔過去 最初. (90.10)〔反論:〕「. 〕対象. 過去. 」. 両方. 同. 状態. 時間(=現在. 生起. 、已滅無. 時間(=壊滅. (90.14)〔反論:〕空間的 隔 効果的作用. (154) (155) (156) (157) (158). 正. 過. 。 (158). 原因. 〔以前. 存在. 認. 〕. 。 。[90.10-23] 、. 過去. 〔過去性・未来性. 〕理解. 〔一本. 〕柱. 。. 同. 〔言. 〕 、 月. 〔. 、場所. 介在. 、同. 思 現在. 時間) 時間). 介在. 〔状態. 一. 介在 過去、. 。 、離. 〕 同様、時間的 隔 〔. 主張. 想起. (B). 介在. 、未生無. 現在. を想起. 。. 言. 介在. 人. 最初. (tadr¯ upen.a) 現 認識 。時間. 、. 、. 人. 過去性を決定. ・近接. 未来. 新. 人. 、. 言 、遠方. 〕過去 。(157). 、. 認識. 性(at¯ıtatva)、未来性(an¯ agatatva) 。. 他. 新得知 別. 〕想起. 2.2.1.2.1.4. 存在 現. 〔答論:〕. 。. 得. 、. 。. 、想起. (想起) 以前見. 〔姿を以前見 。. 〔感官〕対象 (artha). 。. 〕。(156). 〔. 。. 〕場合 同. 、自己. を仮構 。. 。新得知. (対象)を以前. 馬. 、真実. 。. 仮構. 他. 存在. 〔答論:〕. 否. 。世間 知. 、絵 (154). 異 〔反論:〕〔仮構. 。. 仮構 (kalpan¯ a). を仮構 (155). 学研究 21. 月光. 照. 効果的作用性(arthakriy¯ ak¯aritva) 、実際. 作用性. 〕。. T,B:any¯ arthah., P:any¯ arth¯ arthah.. T,B を 。 T,P:yath¯ adrs.t.¯ arth¯ anusamdh¯ ana-, B:yath¯ arth¯ anusamdh¯ ana-. T,P を ˚ T:arthasya anubhavo, B,P:arthasya n¯ anubhavo. T を 。 T,P:smrter abh¯ av¯ ad, B:smrter asam ad. B を 。 . bhav¯ ˚ ˚ T,P:nimittasya, B:nimittam 。 . tasya. T,P を. 。. 、汝.
(29) Bh¯ asarvaj˜ na. 認識手段 (pram¯ an.a). 〔答論:〕. 分類. 。〔時間的 隔. 存在. 。実際. 、月. 開 〕水蓮 花 正当化. 関連性 、. (90.18). 空間的 隔. 、効果的作用性 (arthakriy¯ ak¯aritva) 、. 。. (効果的作用性). 現. 存在. 〔反論:〕〔時間的. 〕現. 関連性. 、. 何を根拠. 、時間的. 隔. 、未生起. 壊滅. 。. 存在. 、〔. 知を〕生. 場合、 「 〔 対象〕. 知. 」. 限定. 。. 〔答論:〕. (159). 言 。. (=過去. 時間的. (pratibh¯ asitvena)〔対象 〕限定 、 〔. 。 〔. 限定. 隔 生起. 知を〕生 、. 〕不可見力 ). 知. 〔生起. 関係」(vis.ayavis.ayibh¯ ava) 体〕. 、如. 。. 存在. 正. 隔. 存在. 存在. 。 現. 見. 本質的. 故、効果的作用性. 矛盾 、. 、人 眼、 〔月 出. 隔. 存在. 151. 考察. 〕関連性 (sambandha). 関連性 存在. 。一方、時間的. 何. 、. 知覚 (pratyaks.a). 、. 〔知を〕生. 〔知を生. 感官. 〔知. 〕顕現. 、. (=過去. 〕. 関連性. 集合. 顕現)を. 知 「対象 対象を持. 言. 。. 知. 対象 〕対象. 2.2.1.2.1.5. 過去. 生. 顕現. 、感官等〔自 。. 知を生. 「知. 」. 行為. 関連. 。[91.02-14]. (91.02)〔反論:〕「過去 (160). 対象を私. 〔過去. 、〕. 、〔「知. 〔答論:〕. 。話者 関. 。例. (ak¯ arakes.u). 、「私 壺を〔誰 。. 〔. 実例〕. 〔話者 意向 定. 〕 行為. (160) (161) (162). 」 」. 、〔知を〕生 〕行為(karman)を完成. 要素. 。. (k¯araka). (159). 知. 〔話者. (161). 意向. 行為完成要素 (k¯ araka). 〕作. 」「壺 〔誰. 〕行為完成要素 言語活動. 経験. 〕作. 、行為完成要因性 (k¯ arakatva). 〕想定. 〔今. 」 〕存在. 、 〔壺 〕作成行為 (janikriy¯ a). 。丁度 意向. 〔壺. 、〔現 想定. T,P:na 。B:na 。B を 。 T,P:api 。B:ajanakasy¯ api katham .. Bを T,P:ak¯ arakes.vapi, B:ak¯ arakes.t.en¯ api. T,P を T,P:api 。B:arthasy¯ api. B を 。. 存在. 〕過去 、〕非実在〔. 。 。. 〔想 (162). 知. 行為. 想定. 知.
(30) 152. 学. 〕. 。. (91.06)〔反論:〕 華. 、空華 知. 成立. 非実在. 、. 、空. 。. 〔答論:〕 、. 学研究 21. 。. 知. 、 「空華. 存在. 」. (163). (空華)を否定. 知. 空華. 、. 知. (空華)を肯定. 。 、. 、〔空華. 知. 〕「空華 存在. 錯誤知性. 」. 知. 、. 故、. 、. 知. 否定. (空華)を成立. 。 、 、. 、. 「空華」. (空華). 語. 〔空華. 存在を断定. 、 知. 〕生. 、. 、疑 、 〔三種〕以外. 〔反論:〕過去・未来. 知. 仕方 (164). 、. 、. 〔. 知〕. を否定. (anyath¯a) 対象 知 知 〔. 、空華. 。. 知. 〕. 。 〔答論:〕. 。. 〔空華. (過去. 知. 〕現 (167). 、過去 〕 、未来. を断定. 〔「存在 (168). 」. 。. 〕. (166). 」. 、. (過去. (169). 、. 本質. 〔過去. 、錯乱知. 「存在. 知 、. 、. 否定. 「存在 〕. (165). 知). 逸脱. 場合. 未来. 、. 〔. 知〕. 」. 〔 「存在. ). 、今. 、. 。. 」. 存在 錯乱知. 。. (tadr¯ upavyabhic¯ar¯at)。. 2.2.1.2.1.6. 過去・未来 存在性 容認. 推論. 三時を対象. 矛盾. 。[91.17-92.23]. (91.17) 未来 次. (163) (164) (165) (166) (167) (168) (169) (170). (170). 、過去. 〕三時を対象 反論. 推論. 知識 正. 、 〔過去・現在・. 否定 。未来. 。 推論. 、〔雨. 〕原因〔. T,P:pratis.edhik¯ a katham a sat¯ı katham 。 . , B:pratis.edhik¯ . . T,P を T,P:buddhir es.aivam, B:buddhir apyevam. T,P:tasy¯ as, B:tasy¯ am .. T:ab¯ adhyam¯ an¯ abhr¯ antatv¯ at, B,P:ab¯ adhyam¯ anatven¯ abhr¯ antatv¯ at. B,P を T,P:at¯ıto’rtho, B:at¯ıt¯ artho. B,P:na bhavis.yat¯ıti, T:na 。B,P を 。T footnote 3 T T,B:sy¯ at tad¯ a tasya. P:sy¯ atad¯ a tasya 。 T,P:at¯ıt¯ artha-, B:at¯ıt¯ adyartha-. B を 。. 雲. 降雨〕. 。 明. 。.
関連したドキュメント
Maria Cecilia Zanardi, São Paulo State University (UNESP), Guaratinguetá, 12516-410 São Paulo,
For the three dimensional incompressible Navier-Stokes equations in the L p setting, the classical theories give existence of weak solutions for data in L 2 and mild solutions for
Greenberg and G.Stevens, p-adic L-functions and p-adic periods of modular forms, Invent.. Greenberg and G.Stevens, On the conjecture of Mazur, Tate and
The proof is quite combinatorial, with the principal aim being to arrange the functions involved into sets to which we can apply the critical maximal inequality of Bourgain, Lemma
Three different points of P 2 are the inverse image c − 1 (l) of a trisecant l of the projected Veronese surface Im c iff all conics that fulfill the linear condition given by P
p≤x a 2 p log p/p k−1 which is proved in Section 4 using Shimura’s split of the Rankin–Selberg L -function into the ordinary Riemann zeta-function and the sym- metric square
Corollary 2.5.. The canonical, standard and principal polyominoes. It turns out that it is not the case for specific values of n. This is the content of the second main result of
A series of categorical properties of Q-P quantale modules are studied, we prove that the category of Q-P quantale modules is not only pointed and connected, but also