環境工学(後半)
5回目講義資料
物質制御工学専攻
北 英紀
(第
7回)講義内容
・エクセルギー計算その2
・応用
3
大気の分圧
• 大気においては,次の諸物質が( )内の分圧を有す
る.
N2 (76. 57 kPa), 02 (20. 61 kPa),H20 (3. 20 kPa)
C02 (0. 03 kPa), Ar (0. 91 kPa)
• まず,元素
N, 0, Ar の参照種は,標準温度の大気中
における 上記分圧の気体である.同じく,標準温度の
大気中における上記分 圧の二酸化炭素は,炭素の
参照種である.
• 参照種のエクセルギーはゼロと定義
4
5
元素Xの参照種が XxAaBb・・・という組成の化合物であって、それが下記反応で
生成するとき
b
a
x
A
B
X
bB
aA
xX
B
bE
A
aE
G
x
X
E
x
0
1
0
x
0
x
0
なお、参照種 XxAaBb・・・のエクセルギーE
0
(XxAaBb・・・)は定義によりゼロであ
る。
6
設問1
7
鉄の参照種は
Fe
2
O
3
である。
△
G=(3/2)Ex(O
2
)+Ex(Fe)-Ex(Fe
2
O
3
)
・・
(1)
Ex(Fe)=
△
G+Ex(Fe
2
O
3
)-(3/2)Ex(O
2
)
・・
(2)
Ex
(
O
2
)=RTln(101.3/20.61)
・・
(3)
Fe2O3 hematite [s] 分子量 159.6882
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。) (gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
KJ/mol
J/K・mol
KJ/mol
J/K・mol
298.15
103.711
87.4
0
-87.4
-824.2
-742.2
Fe [sl] 分子量 55.845
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。) (gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
KJ/mol
J/K・mol
KJ/mol
J/K・mol
298.15
24.894
27.28
0
-27.28
0
0
O2 [g] 分子量 31.9988
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。) (gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
KJ/mol
J/K・mol
KJ/mol
J/K・mol
298.15
29.486
205.029
0 -205.029
0
0
Fe2O3[s] = 1.5O2[g] + 2Fe[sl]
T
ΔrH゚
ΔrS゚
ΔrG゚
log(Kp)
Kp
Δr(GEF)
K
KJ/mol
J/K・mol
KJ/mol
J/K・mol
298.15
824.2
274.704
742.2 -130.029
-274.704
T1-5
CO2 [g] 分子量 44.0095
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
36.861
213.63
0
-213.63 -393.509 -394.359
T1-1
O2 [g] 分子量 31.9988
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
29.486
205.029
0
-205.029
0
0
T1-4
C graphite [s] 分子量 12.0107
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
8.541
5.74
0
-5.74
0
0
R1-2
O2[g] + C[s] = CO2[g]
T
ΔrH゚
ΔrS゚
ΔrG゚
log(Kp)
Kp
Δr(GEF)
K
kJ/mol
J/K・mol
kJ/mol
J/mol
298.15 -393.509
2.861 -394.359
69.089
-2.861
T1-2
Si [sl] 分子量 28.0855
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol
J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
19.943
18.83
0
-18.83
0
0
T1-1
O2 [g] 分子量 31.9988
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
29.486
205.029
0
-205.029
0
0
T1-3
SiO2 quartz [s] 分子量 60.0843
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
44.54
41.84
0
-41.84
-910.94
-856.67
R1-1
Si[sl] + O2[g] = SiO2[s]
T
ΔrH゚
ΔrS゚
ΔrG゚
log(Kp)
Kp
Δr(GEF)
K
kJ/mol
J/K・mol
kJ/mol
J/mol
298.15
-910.94 -182.019
-856.67
150.083
182.019
T1-5
CO2 [g] 分子量 44.0095
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
36.861
213.63
0
-213.63 -393.509 -394.359
T1-1
O2 [g] 分子量 31.9988
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
29.486
205.029
0
-205.029
0
0
T1-4
C graphite [s] 分子量 12.0107
T
Cp
S゚
H゚-H゚(T。)
(gef)
ΔfH゚
ΔfG゚
K
J/K・mol J/K・mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
kJ/mol
298.15
8.541
5.74
0
-5.74
0
0
R1-2
O2[g] + C[s] = CO2[g]
T
ΔrH゚
ΔrS゚
ΔrG゚
log(Kp)
Kp
Δr(GEF)
K
kJ/mol
J/K・mol
kJ/mol
J/mol
298.15 -393.509
2.861 -394.359
69.089
-2.861
Ⅰa Ⅱa Ⅲa Ⅳa Ⅴa Ⅵa Ⅶa Ⅰb Ⅱb Ⅲb Ⅳb Ⅴb Ⅵb Ⅶb H He 28.11 7.20 H2O Air (Liq.) P=5.24x109 -20.29 例 24.16 Li Be H ・・・元素名 B C N O F Ne 88.90 142.03 28.11 ・・・標準エクセルギー Kcal/g・atmε 145.86 98.12 0.08 0.47 73.62 6.47
LiCl BeO H2O H3BO3 CO3 Air Air Ca10 Air
・H2O ・Al2O3 (Liq.) P=0.003 P=0.756 P=0.203 (PO4)3F3 P=1.00x10-10
-115.95 -24.68 -20.29 ・・・温度補正係数103kcal/g・atm・kζ -44.36 13.64 0.28 1.58 19.41 21.71
Na Mg Al Si P S Cl Ar 86.23 147.76 186.39 203.81 206.97 144.07 5.61 2.79 NaNO3 CaCO3 Al3O3 SiO2 Ca3(PO4)3 CaSO4 NaCl Air
・MgCO3 ・2H2O P=0.009
-85.80 -86.18 -39.81 -46.67 20.64 -27.89 64.25 9.36 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr 92.46 170.26 216.72 221.66 168.47 130.84 110.24 87.99 69.93 58.19 34.37 80.65 118.59 117.86 92.32 0 8.21
KNO3 CaCO3 Sc3O3 TiO3 V2O6 K2Cr2O7 MnO2 Fe2O3 CoFe2O4 NiCl2 Cu4(OH)5 Zn(NO3)3 Ga2O3 GeO2 As2O3 Se PtBr2
・6H2O ・Cl2 ・6H2O
-84.84 -80.96 -38.21 -47.46 -56.47 7.33 -47.14 -35.20 -21.95 -206.89 * -203.84 -38.74 -46.39 -61.01 0 -4.76 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe 93.11 184.31 222.86 253.01 209.87 170.75 0 0 0 20.63 72.70 98.57 123.26 97.92 63.66 6.12
RbNO3 SrCl2 Y(OH)3 ZrSiO4 Nb2O5 CaMoO4 Ru Rh Pd AgCl CdCl2 In2O3 SnO2 Sb2O5 TeO2 KlO3
・6H2O ・5/2H2O
-84.56 -201.15 * -51.39 -57.51 -10.82 0 0 0 -78.06 -181.63 -40.49 -51.99 -61.18 -45.05 13.58 Cs Ba La Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn 93.43 187.42 244.56 227.22 195.56 71.01 0 0 0 31.48 40.56 80.61 70.92
Ba(NO3)2 HfO2 Ta2O5 CaWO4 OsO4 Ir Pt Au HgCl3 Tl2O4 PbClOH BiOCl
CsCl -87.06 -166.73 -48.40 -58.03 -10.86 -77.73 0 0 0 -165.06 * * -101.74 Fr Ra Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr 278.41 267.18 ThO2 U3O8 -49.34 -59.08 La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu 234.84 243.96 221.36 231.13 230.13 208.53 229.03 226.43 229.03 231.03 229.63 213.74 223.63 219.33
LaCl3 CeO2 Pr(CH3) NbCl3・ SmCl3 EuCl2 GrCl3 TbCl3 DyCl3 HoCl3 ErCl2 Tm2O3 YbCl3 LuCl3
・7H2O 6H2O ・6H2O ・6H2O ・H2O ・6H2O ・6H2O ・6H2O ・6H2O ・6H2O ・6H2O -292.65 -54.48 * -290.34 -290.57 -294.23 -291.65 -297.04 -294.94 -295.22 -295.13 -40.07 -292.65 -295.22 7 Ⅷ 1 2 3 4 5 6 ・・・照合化合物