• 検索結果がありません。

カランガ語動詞アクセント試論

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

シェア "カランガ語動詞アクセント試論"

Copied!
47
0
0

読み込み中.... (全文を見る)

全文

(1)

カランガ語動詞アクセント試論

ATentativeTo nalAnalysisofKarangaVerbs

湯川恭敏 YasutoshiYukawa

はじめに

カランガ語(chik^rang^)というのは、アフリカの、ジンバブエの東部南寄り(中心地は Masvingo)に話されるバントゥ系の言語で、ショナ語の一方一言である')。ジンバブエの国 語の一つ、標箪ショナ語は、ゼズル語、マニカ語およびこの方-言に基づいている。

本論文でこの言語の表記に用いる子音字とその概略的音価は、次の如くである。ほぼ、

正書法(標準ショナ語のそれ)に従う。

b(単独では入破音的なCb]・他の子音とむすびつくとM),bh([bl),bv([bv]).

ch(CtG),d(単独では入破音的なCd3.他の子音とむすびつくとCd]),dh([d]).

d z ( [ d z ] ) , d z v ( [

噸 と M の 同 時 調 ) , j ] C d j ( 音 ) , h ] ( [ ) , h g ] ( [ . g ] ) [ f f ( ) , k(M),m(Cm]),iDh-(無声のm),n(Cn]),nh(無声のn),ny([jtj).n'(M), P(M).Pi(Cpf]).r(Cr]),s(Cs]),sh(CQ).sv(CflとCf]の同時調音), t(Ct]),ts(Cts]).tsv(Ctf]とCf]の同時調音),v(Cv3).vh(M).

w(単独もしくは軟口蓋子音の直後でCw]・他の子音に続く場合、無声子音のあとで はCk],有声子音のあとではCd).

y(単独ではCj]・他の子音に続く場合、それを硬口蓋化して、無声子音のあとでは Ck],有声子音のあとではCg]),

z(Cz]),zh(M).zv(Cj]とCv]の同時調音),m/n(子音前鼻音)."

母音字は、次の通りである。

i(CH),e(Cd).a(Cd).o(Cd),u(Cd).

なお、この言語では、次末音節がやや長く発音される。

アクセントは、母音上の/で「高」を、無印で「低」をあらわす。

こ の 言 d 語 に n お け i る 人 d 称 主 n i

W

&

I A W t i t i

形 は 、 次 の 通 り で あ る 。 主 格 対 格 主 格 対 格

複 数 1 人 称 t i

単 数 1 人 称 n d i n d i t i

(2)

2 人 称 u k u 2 人 称 m u k u - - - i 3 人 称 a m u 3 人 称 v a v a 複数2人称対格接辞の場合、iは動詞活用形の末尾に立つ。

クラス4)主格接辞・対格接辞は、次の通りである。クラスは名詞例で示す。ハイフンは 接頭辞と語幹の境界を示す。I~IXは単数名詞のクラス、X以降は複数名詞のクラスで あ る 。

’.mu-nhu「人」,mw-anK「子供」単数3人称に同じ I I . m u - t f 「 木 」 u u III.zi「卵」,bet「ゴキブリ」(以上、接璽群ゼロ),zi-mbw3「大きい犬」

r i r i

I V . c h i - n h u 「 物 」 c h i c h i V . s v i - n f n ' イ n a 「 弟 妹 」 s v i s v i VI.ny6ka「蛇」(接扉群ゼロ),m-vutf「カバ」

V I I . r u - v 6 k t f 「 腕 」 r u r u V I I I . k a - m b u y t f 「 虫 」 k a k a

I X . u - c h f 「 蜜 」 , v u - r o y i 「 呪 術 」 h u h u X.va-nhu「人」,v-and「子供」cf、1.複数3人称に同じ X I . m i - t イ 「 木 」 c f . I I . i i XIIma-zi「卵」,ma-pet^「ゴキブリ」,ma-zimbwf「大きい犬」,

i n a - v 6 M ) 「 腕 」 c f ・ I I I / V I I . a m a XIIIzvi-nhu「物」,zvi-n{n''fna「弟妹」cf、IV/V.zvizvi

XIV.ny6k「蛇」(接頭辞ゼロ).m-vud「カバ」cf.VI.dzidzi X V . t u - m b u y i j 「 虫 」 t u t u この他に、対格接辞の一種として再帰接辞zvi"がある。

主格接辞(S)のうち、1.2人称のそれと、その他のものとは、アクセントの上で異な る扱いを受けることが多い。前者をS.、後者をS2であらわす。対格接辞(0)は、アクセン

トー上一様の扱いを受けるが、再帰接辞(R)は異なる。この言語の動詞自体は、アクセント の型(A型・B型8)と呼ぶ)の対立を保存している。ただし、語幹が子音だけから成る動 詞は、元来B型であっても、A型に属する。もっとも、それらの動詞に由来する派生動詞

は、B型に属している。7)

なお、複数2人称対格接辞に伴う語末のiは、~fで表示しうるアクセントに続く場合

(3)

は低くつき、その他の場合は、(直前が高ければそれを低くして)常に高くあらわれる8)

ので、以下の記述では省略する。

ところで、このインフォーマント(言語?)のアクセントは、いわゆるdepressor"'の存

在と「遅F下がり現象」’0)の存在もあるが、それだけでなく、そもそも聞き取りにくく、

かつ、高い音節にはさまれた低い音節が不規則に高くなるなど、猛烈にプレていて、明ら かに矛盾するアクセントで発音されたものもデータに含まれている'1)。この言語のアク セントの分析は困難を極め、本論文の記述において提示したデータそれ自体にかなりの推 定がはいらざるをえず、従って、誤りが混入している可龍性がある。それにもかかわらず 確かな部分はあり、そういう確かなデータを見ると、筆者が既に分析したマニカ語、ンダ

ウ語、プジャ語のどれとも同じでない部分が確認される。

§ 1 . 不 定 形

この言語の動詞にも、不定形と呼んでよい形およびその否定形がある。

§ 1 - 1 . 肯 定 不 定 形

肯定の不定形(「~すること」の意)は、

ku+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは次のように表示しうる。Cは(子音前鼻音+)子音(+

半母音)を、Vは母音をあらわし、cvはVでもありうるとする。Xは、任意の音素列を示 す。+1は、調整規則I12)をつけ加える必要がある、の意である。

A型:kuCfctfcfa(X=0なら、直前のctfもZでありうる。直前のcfが。なら、その 前のcfもzでありうる。「調整規則I」と呼ぶ).

k u O C V c f c f a ( + I ) . k u l f x C a . B 型 u k , X u k : r f c V X , k u f a c a .

kup3「与える」,kuv6n「見る」,kubets鋪「手伝う」,kukumbfra「頼む上 kut^r^ra「聴く」,kusundngdra「ほどく、釈放する」,

kugdmb^tira「抱きかかえる」,kukdrtikilrisa「議論させる」;

kumupj「彼に与える」,kumuvon3「彼を見る」,kumfjbetser^,kum血血bfri k

u m t j t e e r e r a , k u m i i s u n u n g O r a . k u m f j g i i i n b

^ t f r a , k u m ( j k t j r ( j k u r i s a

;

kuzv価「自分に与える」,kuzvfvonikuzvfbetsera,kuzvfkumbira.

kuzviteererkuzvfsunungurkuzvfkurukurisl(以上A型)

(4)

kumutsa「起こす」.kubereka「おぶう」.kutasaoura「立たせる」,

kutavurirana「議論する」;

k u m i k f i t s a

「 彼 を 起 こ す r a ; s a n u f t a k u m f k a , b e r e u m l i 」 , k

kuzvイmutsii「自分を起こす」,kuzvftasanura. (以卜B型)

§ 1 - 2 . 否 定 不 定 形

§1-1の形に対応する否定形(「~しないこと」の意)は、

ku+sa+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。

A型:kusackkh(+I),kusadctWcfa(+I),kusa^XCa.

B 型 s u k : a X , k u s a O c f c , k u s a R X C a .

k u s a p a

「 与 え な い r a . r e t e e u s a ^ , k f r u m b s a k 」 k u r a , t s e a b e u s a . k v 6 n s a , k u

k u s a s u n i j o g u r a . k u s a g d m b a t f r a , k u s a k ( j r

<

j k 1 j r i s a

;

kusamdpA「彼に与えない」.kusam(iv6n.kusain(fbtsr,kusmMmbiri, k

u s a m t j t

^ r e r a , k u s a m l f s d n t f n g t f r a , k u s a n l i g d i D b

^ t f r a . k u s a m u k u r ( f

k ( j r i s a

;

kusazv価「自分に与えない」,kusazvfvona,kusazv^betserlkusazvfkunbira.

kusazvfteerera,kusazvfsunungura,kusazvfkurukurisa.(以上A型)

kusamutsa「起こさない」.kusabereka,kusatasanura,kusatavurirana;

kusamtfmutsa「彼を起こさない」,kusamubereka,kusanut^sanura;

kusazvfmuts4「自分を起こさない」.kusazvftasanuHit.(以上B型)

§ 2 . 直 説 法

直説法形に用いられる語尾としては、a,iがある。語尾毎に見ていく。

§2-1.霊損昌aを用いる形

§ 2 - 1 - 1 . 遠 過 去 形

昨日あるいはそれ以前の過去のある時点において行われた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+ka+(対格接辞+)語幹+a という構造を有する。主格接辞+aの形は、

単数1人称nda.2人称wa.3人称(=クラスI)a.

(5)

複数1人称ta.2人称ma.3人称(=クラスX)va.

クラスIIwa.Illra,IVcha.Vsva.VIya,VIIrwa,VIIIka.IXhwa, XIya.XIIa,XIIIzva,XIVdza.XVtwa.

である。アクセントは、次のように表示しうる。

A型:Stakkkkh(+I),Siak^OC^C^C^X(+I).S,akaRXCa;

^zakaCfc^C^X(+I).Szikkozkkh(+I).Sz^k^RXCa.''》

B 型 k a . S : a C f c S . a k

^ O C

^ X . S . a k

^ R X C a

; S g a k a c f e S j a k a O C t f x . S 2 金 愈 . a C X

n d a k

鉱 「 私 は 与 a . ^ r ^ r t ^ k ^ d a , n え r ^ b i ' d m a k a k n d a . e r た t s b ^ k ^ d a l n 6 n ^ v d a k , n 」 n

d a k a s u n f j o g i i r a . n d a k

^ g d m b

^ t i r a . n d

a k

^ k f i r t i k i i r i s a

;

n d a k a m u p

^

「 私 は 彼 に 与 a . f r b f m k ( m u k ^ え a n d a . e r t s e u b ^ m a k た d , n o a v o m u a a k n d 」 , D

d a k a m u t

^

^ r

^ r a . n d a k

^ u s u n t j o g i i r a , o d a k

^ u g i i m b

^ t f r a . n d a k

^ u k ( i r i j k ( j r i s a

;

ndakazvipa「私は自分に与えた」.Ddakazvivona,ndak^zvibetsera.

n d a k

^ z v i k u m b i r a , n d a k a z v i t e e r e r l n d a k

^ z v i s u n u n g u r l n d a k a z v i k u r u k u r i s a

;

3 k a p a

「 彼 は 与 え . r a r e ^ ^ た a t ^ k r l b f i m k l a ^ k 」 a . e r t s b ^ k a , ^ n a v ^ k a , ^ i

k a s u n u n g u r a ,

^ k a g l i m b i t f r a . a k a k i i r t

i k i i r i s a

;

^k^up^「彼は彼(別人)に与えた」,^k^uvona,akamub^tserl^kamuk血bfra".

^ k a m u t

^

^ r

^ r a .

^ k l m u s i i n l l n g i i r a . a k

^ m u g l f m b

^ t f r

a .

^ k m u k ( f r ( i k ( i r i s a

;

^ k

^ z v i p

^

彼 は 自 分 に 与 え た a . b i r k u m v i k ^ z a , ^ 」 e r e t s v i b k a z , ^ o n ^ v i v k ^ z , a

§kazviteerera.^kazvisunungurl^kazvikurukurisa.(以上A型)

n d a k

^ m d t s a

「 私 は 起 こ し た ; a n a i r v u r t ^ a k ^ , o d r a 」 a n u t ^ s k a n d a k a . r e a b e a k , n d ndakanumiftsa「私は彼を起こした」,ndak^ub^reka,ndak^utlsanura;

ndak金vimuts「私は自分を起こした」,ndakazvitasanur^;

A k a m ( f t s a

彼 は 起 こ し た n a ; i r a u r t i v 」 ^ k a r a . a n u t a s a k a a . r e k a b ^ , a k

§k^umtftsa「彼は彼を起こした」,^k^ub^reka,^k^mut^sanura;

ak^zvimutsA「彼は自分を起こした」,鋤5zvitasanur'a.(以上B型)

§ 2 - 1 - 2 . 近 過 去 形

その日に行われた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。

A 型 t c V C a . S : f r f x ( + I ) . S . a O C V C V c f a ( + I ) , S i d l d

;

(6)

Szickkh(+I),Sziozkkh(+i).Sz^Rxc^.

B 型 S i , X f C a 1 S : a 伽 A C X i a l S X ,

; S 2 5 C f X , S 2 3 0 C f X , S 2 K R X C 4

n d a p i

「 私 は 与 え , r a ^ ^ r t ^ d a た n r i b f f m r a k n d r l s ^ 」 t b ^ d a , n ^ J n v ( d a n , n

d a s t f n d n g i i r a . n d a g d i n b A f r a , n d a k d r t i k

^ r i s a

;

n d a m d p

^

「 私 は 彼 に 与 え r l b f k d m a m ^ た n d ^ r l ^ t s i b a m i . n d n a u v o d a m , n 」 n

d a m d t

^

^ r

^ r a . n d a m i j s d n i f n g i l r a , n d a m d g i

^ m b

^ t f r a . n d a m i j k i i r t i k i j r

i s a

;

ndazvfp3「私は自分に与えた」,ndazvfvonlndazvfbetser^.

n d a z v f k u m b i r

^ , n d a z v f t e e r e r l n d a z v f s u n u n g u r

^ . n d a z v / k u r u k u r i s

^

;

hi「彼は与えた」,^v^n^,blts^ra,k(fmbfrlMirira,istintfngtira.

k 血 r f t a b a .

^ k t f r l i l a i r i s a

;

^ u p

^

「 彼 は 彼 に 与 え た m b 鉱 t s ^ r a . a m u k i i ^ m u v 6 n l ^ m u b ^ 」 , r e r a , & m u t ^ ^

^ m u s d n i f n g i i r a ,

^ u g d m b

^ t イ r a . 4 m u k 6

㎡ i r i t k s a

;

izvipi「彼は自分に与えた」.^zvivonl"^zvibetserlazvikumbirl

^zviteerera,^zvisunungur^.azvikurukuris^.(以上A型)

ndamdtsa「私は起こした」,ndab^reka.ndatasanura,ndativurirana;

ndamumdtsa「私は彼を起こした」.ndamdb^reka.ndam(jt^sanura;

ndazvfmuts^「私は自分を起こした」,ndazvftasanur^:

釦《tsa「彼は起こした」.^b^reka.^t^sanura.It^vurirana;

^um(jtsa「彼は彼を起こした」,^ub^reka,mut^sanura;

Azvimuts^「彼は自分を起こした」.^zvitasanu面.(以上B型)

§ 2 - 1 - 3 . 過 去 進 行 形

過去のある時点において行われていた行為や、過去の習慣的行為をあらわす形は、

主格接辞+a+i+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。

A型:S.aiCVc/ctfx(X=0なら、直前のdもZでありうる。直前のCfがZなら、そ

の前のdもzでありうるが、語幹直前が高くなる「調整規則II」と呼ぶ).

S i a f o c f a f r f x ( + I ) . S , a イ R X C a

; S t i i c f c t W x ( + I ) . S t i i Q c k k f a ( + I ) , S z

^ R X C a

; B 型 a . S : i ' X , S . a f o c f a , S . a f R X C a

; S z i f t , S z i i o c f a , S 2 3 伽 憶 .

n d a

価 「 私 は 与 え て い た r a . 」 i t ^ r ^ , n d a m b f r ^ i k ( j r i n d a ^ t s ^ d a i b i i 6 , n a i v 6 , n d

(7)

L

n d a i s t i n i f n g t i r a , n d a i g t i m b

^ t f r a , n d a i k t i r

u k u r i s a

;

n d a イ m u p

^

私 は 彼 に 与 え て い た 」 b 晩 イ m u n d a 6 n l m u v a ' f . n d 詫 . f r a f m b u k t a f m , n d r a n

d a f m u t

^

^ r

^ r a , n d a f m u s i i n i i n g d r a . n d a f m u g f

^ m b

^ f f r a . n d a

f m u k i i r u k u r i s a

;

nd㎡zvip3「私は自分に与えていた」,ndafzvivonlndafzvibetserl n

d a f z v i k u m b i r

^ , n d a f z v i t e e r e 面 r i k u u u r i k a 伽 z v n d a f , n d r l u n g n u s u i s a

; A i p

^

彼 は 与 え て い た r a , l r ^ i t ^ 」 a , ^ b f r k d m i ^ i s l r b ^ t . a i 6 n ^ i v , ^ a

i s ( i n ( i n g ( f r a , ' a i g u m b l t ' i r a .

^ i k t f H i k d r i s a

;

を命up^「彼は彼に与えていた」,^fmuv6n^,^fmub^ts^r^fmukiimbfra.

a i m u t

^ e r e r a , a i m u s t f n t f n g u r a .

^ ( m u g t i m b

^ t f r a ,

^ f m u k t j r t f k t f r i s a

;

^fzvipA「彼は自分に与えていた」.iイzvivon^,^{^zvibetser^{zvikumbira.

fイzviteerera.Afzvisunungurliイzvikurukurisl(以上A型)

ndafmutsa「私は起こしていた」,ndafbereka,ndaftasanura,ndaftavurirana;

ndafmumiitsa「私は彼を起こしていた」,nda'fmub^reka,ndalmutasanura;

ndafzvimuts^「私は自分を起こしていた」.ndaイzvitasanura;

^{mutsa「彼は起こしていた」,aibereka.aftasanura,^ftavurirana;

^{mumijtsa「彼は彼を起こしていた」,^{mub^reka.Ifmutisanura:

§fzvimutsa「彼は自分を起こしていた」.iイzvitasanur^(以上B型)

§ 2 - 1 - 4 . 過 去 完 了 形

過去のある時力点に既に行われた形は、

主格接辞+a+ka+to+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントはかなりプレるが、次のように表示しうるようである。

A 型 , S : a l d i t o ( t f c t f c t f x ( + I ) . S . a l d i t o d c i f c t f c t f x ( + I ) , S , a k

&

t o f e i

;

S i f c a t o C f c t f W l ( + I ) . S 恩 + ( x f t & 鋤 C V c d o t a I ) . S z

&

a t o R X d B 型 . S : a k

&

o X , S , a k t o t i ( t f x , S . a k

^ i t o l f x C a

;

S z a k a t o X , S z S k a t o d c t f x , S z a k a t o f e c l

n d a k a t o p 3

「 私 は 既 に 与 . r ^ f m b k u t o ^ a k え n d a , r s e e t b t o k a た d a n n ! v 6 t o i k < d a n 」 , n

d a l d i t o t

&

r r a , n d a k

^ t o s d h t f n g i l r a , n d a k

^ t o g

t f m b

^ t イ r a , n d a k a t o k d r l j l r i i r i s a

;

n d a k a t o m u p a

「 私 は 既 に 彼 に 与 え た s e r a , a k ^ t o m u b ^ t t o m d v o n a , n d 」 , n d a k a n

d a k t o m ( i k ( j m b ' f r l n d a k t o m f j t r r a , n d a k

^ t o m f j s u n f j n g u r a , n d a k a t o 血 t f r b m f r 行 . a

n d a k a t o m d k l j r f j k u r i s a

;

(8)

n d a k

^ t o z v f p

^

私 は 既 に 自 分 に 与 え た 」 , n d a k ^ t o z v f v o n ^ , n d a k ^ t o z v イ b e t s e r a . n

d a k l i t o z v f k u m b i r l . n d a k

^ t o z v f t e e r e r

^ , n d a k t o z v f s u n u n g u r

n d a k

^ t o z v

^ J { u r u k u r i s a

;

^katop^「彼は既に与えた」,^katov6n,akatobetser^,^katokdmb分&

a k a t o t i e r e r a , i k a t o s l f n i j n g i f r a ,

^ k a t o g ( f m b

^ t f r a ,

^ k a t o k d t i i k u r i s a

;

katomtip^「彼は既に彼に与えた」.katom1jv^na,katom(jb^ts^ra.

a k a t o m u k ( f m b イ r a .

^ k a t o m t f t

^

^ r e r a ,

^ k a t o m f f s t i n d n g l i r a ,

^ k a t o m

i i g ( r m b t f r a .

A k a t o m i f k { f r ( f k u r i s a

;

^katozvfp^「彼は既に自分に与えた」.akatozvfvon^,^katozvイbetsera.

3 k a t o z v f k u m b i r l a k a t o z v f t e e r e r a . a k a t o z v f s u n u n g u r l

^ k a t o z v l ' k u r u k u r i s a .

(以_卜A型)

ndak^t^mutsa「私は既に起こした」,ndakatobereka,ndak^totasanura.

ndakatotavurirana:

n d a k

^ t o m i j n i j t s a

「 私 は 既 に 彼 を 起 こ し た ; u r a s a n 」 i f t a t o m a k a , n d r e k a i b e o m i k ^ t , n d a

ndak^tozvfmutsa「私は既に自分を起こした」.ndakatozvftasanura;

^ k a t o m u t s a

「 彼 は 既 に 起 こ し た a n a ; 」 u r i r ^ t a v , ^ k a t n u r a t a s a k a t 6 e k a , ^ ^ b e r a k a t , akatom(jmiJtsa「彼は既に彼を起こした」,akatom(jb^reka,^katomlftasanura:

fkatozvfmuts5「彼は既に自分を起こした」.^katozvftasanura.

(以上B型)

S=S2で、toが低い形の場合、kaが高くてもよさそうだが、低く(「遅下がり現象」に って、下降調に)聞こえる。

よって、

§ 2 - 1 - 5 . 現 在 完 了 形

「~したところだ」といったことをあらわす形は、

主格接辞+a+to+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうるようである。

A 型 ( + I ) M f x a f c a t t , S . ( + I ) t f x o c M . a t : S , S . a t o R X C a

; S o i t o C k k h ( + I ) , S z a t o d c t f t f c V X ( + I ) , S a

^ t o l f x C a . B 型 . S : a t f a , S , a t 6 0 C t f x , S . a t

^ R X C

^

; S o

^ t o X , S z

^ t o t f c t f x , S z

^ t o l

f x C a .

n d a t ( d o 5

「 私 は 与 え た と こ ろ . f r a m b 6 k d だ d a t a , n s 6 r < f t a t b i n d t f n 6 v d a t 」 , n n

d a t o t

! r e r a , n d a t o s u n t f n g f j r a , n d a t 6 g ( f m b

^ t f r a , n d a t

^ k 伽 姉 ; a s i r

ndat&Dup《「私は彼に与えたところだ」,ndat^muvona,ndafomubetsera,

(9)

n d a t o m u k d m b f r l n d a t o m u t

^ r e r a , n d a t

^ m u s l f n t f n g t f r a , n d a t d m u g d m b

^ i t f r

a .

n d a t o m u k t i r t i k u r i s a

;

ndat^zvip5「私は自分に与えたところだ」,ndat6zvivonlndat^zvibetserl n

d a t 6 z v i k u m b i r a , n d a t o z v i t e e r e r a , n d a t

^ z v i s u n u n g u r a , n d a t o z v i k u r u k u r i s ' a

;

&top§「彼は与えたところだ」,atov6nii,tobetsera,Itokdmbfra,atoteerera, t

o s ( j n ( j n g t j r a ,

^ t o g f j m b a t i ' r a ,

^ t o k ( i r t i k

u r i s a

;

f t o m t f p 6

「 彼 は 彼 に 与 え た と こ ろ だ r ^ . i m b f m ( f k ( , ^ t o t s e r a f f b ^ , i t o m J v 6 n , t o m < 」 t

o i n ( i t

&

r r a .

^ t o m t f s t f n t f n g t i r a ,

^ t o m t f g t i m b

^ t f r a ,

^ t o m f j k i j r u W j r i s a

;

tozv価「彼は自分に与えたところだ」,itozvivoni,itozvイbetsera.

f t o z v i k u m b i r a ,

^ t o z v f t e e r e i

^ ,

^ t o z v f s u n u n g u r

^ , t o z v イ k u r u k u r i s a . ( 以 上 型 A )

ndatdmutsa「私は起こしたところだ」,ndattibereka,ndatotasanura.

ndatotavurirana;

ndat&numtftsa「私は彼を起こしたところだ」,ndatomub^reka,ndat()mutsanura;

ndat6zvimuts「私は自分を起こしたところだ」.ndatozvitasanura;

&t&nutsa「彼は起こしたところだ」,atobereka,at^tasanura.attitavurirana;

Atomtfrntftsa「彼は彼を起こしたところだ」,atomdblreka.tomtftsanura;

itozvimutsU「彼は自分を起こしたところだ」,tozvftasanuHi.(以上B型)

§ 2 - 1 - 6 . 現 在 進 行 形

現在行われている行為をあらわす形は、

主格接辞+ri+ku+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、互いに矛盾する発音が録音されてはいるが、次の如く 表示しうるものであると解釈する。

A型:S,rfkudcWx(+I),S,㎡kuOcMtfx(+I),S.rfkuRXda;

§rfWkkfa(+I),itrikiwkkh(+I),^r{kuRXCa.

B 型 イ r , S : k u X , S . r f k u O c f a , S , r f k t f R X C a

;

§ i k f r z i X , S

^ r f k u O c f e

^ r f k u R X C a .

ndirfkupa「私は与えている」,~kuvona,~kubts6rii,~kukfjmbfra,

~ k u t e e r l r a ,

~ r a i g ( ( M n ( f u s k ,

~ ~ ; a , s a r r i t f u b a i k m r t u g i k k r k u

ndirイkumupa「私は彼に与えている」,~k(nDuv6nl~kijmubtsra,

~ i k u m i i k f m b f r a .

~ ^ t u m i f k r

^ r a ,

~ u s u m j f k n l j n g i j r a ,

~ r g u m i t k

f

m

b

t

f

r

f

Y

a

,

(10)

~ r i s a ; d r d k u k i i m u k

ndirfkdzvivi「私は自分に与えている」,~k&zvivoni.~k(jzvibetser

~ktfzvikumbiri.~kuzviteerera.~kfizvisunungurii.~kuzvikurukurisa;

ir{kup「彼は与えている」,etc. (以上A型)

ndir/kdmutsa「私は起こしている」,~kubereka.~kfjtasanura,

~klitavurirana;

ndirfkrimumutsa「私は彼を起こしている」,~k(imubreka,~k血utfisanura;

ndirfkdzvimuts^「私は自分を起こしている」,~k(jzvitasanur:

irik&nutsa「彼は起こしている」,etc. (以上B型)

ヂータにあるこれに矛盾する発音とは、ku以降がA型:ku6zkkk(+I).kuto;

B型:ku6ch,ku愈崎で表示しうるものである。

§2-1-7.ヨ見在習慣形

よく行われる行為をあらわす形は、

主格接辞+no+(対格接割吟+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次の如く表示しうる。

A 型 6 0 , n , S I ) + I h ( k k n o c S i : C

^ c k ( x ( + I ) , S , n 6 R X C a

;

6znoCkkh(+I),LnoOCkkh(+I),^n^RXCa.

B 型 . X o n . S : S . n r f o c f a , S . n t e a

; S z n o X , i n o O c f a ,

^ n

^ R X C a .

ndinopa「私は与える」,ndinovonlndinobits^,ndinok(imbfra,ndinoteerera, n

d i n o s t j n t f n g l j r a , n d i n o g f j m b

^ f f r a , n d i n o k f j H j k u r i s a

;

n d i n o m u p A

「 私 は 彼 に 与 え る 」 面 i n o m u k C i m b f u b e t s e r a , n d u v o n a , n d i n o m , n d i n o m , n

d i n o m u t

&

f r r a , n d i i t f m u s i f n t j n g t f r a , n d i n 6 m u g i j m b

^ t f r a , n d i n o m u k l j r f j k u r i s a

;

ndinozvipを「私は自分に与える」.ndin^zvivona.ndinozvibetsera.

n d i n

^ z v i k u m b i r a . n d i n o z v i t e e r e n i , n d i n o z v i s u n u n g u r l , n d i n o z v i k u r u k u r i s

^

;

Anop「彼は与える」,nov5na5nobetsera.anokljmbfra,cinot^Vera, J

- i n o s t f n t f n g t f r a , a n o g d m b

^ t f r a ,

^ n o k t f r t f k H r i s a

;

An()mup「彼は彼(別人)に与える」,an^muvona,^ndmub^ts^rl^n^mukumbfra, I

n 伽 u ) m < $ n , a r r t s ( i n ( j n g t j r a , I n

^ m u g d m b l t f r a ,

^ n

^ m u 肺 伽 ; a i s r

i n t f z v i p a

「 彼 は 自 分 に 与 え る 」 , t i , a n ^ z v i k u m b i r a o n ( , a n o z v i b e t s e r , & n 6 z v i v

anozviteerera,an^zvisunungura,an^zvikurukurisf.(以上A型)

(11)

ndinomutsa「私は起こす」,ndintibereka,ndinotasanura,ndinotavurirana;

ndin6mumtjtsa「私は彼を起こす」,ndin6mubreka,ndintimutJisanura;

, n d i n o z v i t a s a n u r a

;

n 〆

d i n 6 z v i m u t s 5

「 私 は 自 分 を 起 こ す 」 , n d

i 而 z v

i t a

^ n 6 m u t s a 5 n 6 m u t s , n 6 b e r e k a , a i r 6 t a s a n u r a , i n

^ t a v u r i r a n a

; u r W o m m h s a 師 m u

m i t s a

「 , a

n

&

n u b

^ r e k a , I n

^ m u t a s a n u r a

; t 盆 a n

, n ( ) z v i t a s a n u r a . r a

; §n6zvimuts5「彼は自分を起こす」,5,虎vitasanura.

(以上B型)

§ 2 - 1 - 8 . 未 来 形

未来に行われる行為をあらわす形は、

主格接辞+cha+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、アクセントは、次の如く表示しうる。

A型:Sichickkh(+I).StchiOckkk(+I).S.chaRXCa:

§ a R X S z c h I ) , k h ( + i o c k L c h + I ) , k h ( S i C k 2 C h C a . B 型 a h c . S : C f c S . c h

^ O C

^ X . S . c h a R X d

; S z c h a C i f x . i c h i O C

^ X ,

^ . c h

^ R X C a .

n d i c h

鉱 「 私 は 与 え る 」 , n d i c h l v ^ n a , n d i c h i b e t s ^ r a . n d i c h ^ k ( f m b f r a . n

d i c h a t l

^ r e r a . n d i c h a s u n d n g u r a , o d i c h i g ( f m b l t f r a , n d i c h l k i i r l i k u r i s a

;

ndichamupi「私は彼に与える」,ndich^uv^na.ndichlmub^ts^ra.

n d i c h a m u k i i n b f r

^ n d i c h

^ u t

^ / r

^ r a . n d i c h a m u s t f n f i n g

^ r a . n d i c l

^ u g i i m b

^ t f r a .

n d i c h a m u k u r d k i i r i s a

;

n d i c h

^ z v i p 5

「 私 は 自 分 に 与 え る 」 . t s e r ^ v i b e i c h ^ z n a , n d z v i v o i c h a . n d n

d i c h l z v i k u m b i r l , n d i c h z v i t e e r e r , n d i c h

^ z v i s u n u n g u r C n d i c h 金 i r k u u r u i k v s

^

; a c h a p a

「 彼 は 与 え る r a , r ^ t ^ ^ c h a l I b f r l i m a k 」 i c h e r l t s a b ^ ^ c h i , v 6 n h < i i c ,

§ ( s a h c i n ( f n g ( i r a , I c h a g l j m b M r a , c h a k ( i r ( f k t j r i s a

;

I c h l m u p

^

彼 は 彼 に 与 え る 」 r a . ^ c h a m u b ^ t s ^ r l ^ c h ^ u k l f m b f , i c h i m v o n a i . I

c h

^ m u t

^

^ r

^ r a . c f c h

^ u s l i n f i n g t j r a ,

^ c h a m u g f f m b

^ t ' i r a ,

^ c h

^ u k d r l i k u r i s a

;

chizy¥iti「彼は自分に与える」,^chlzvivonlIchlzvibetser^,Ich^zvikumbira.

achlzviteerera,/ch^zvisunungura,^chlzvikurukurisl(以上A型)

n d i c h i m d t s a

「 私 は 起 こ す a : r i r a n h ^ t l v u a . n d i c a s a n u r d i c h ^ t r e k a . n i c h l b i 」 . n d

ndich^mu㎡tsa「私は彼を起こす」,ndichlmublreka,ndichimutCsanura:

ndichlzvimutsa「私は自分を起こす」,ndich^zvitasanur^;

§ t s a 「 a m d c h 彼 は 起 こ す a ; r a n v u r i 」 h a t ^ , I c n u r a t l s a c h a a , " ^ ^ r e k h a b . ^ c

(12)

l i c h l u D u n r f i t s a

「 彼 は 彼 を 起 こ す a ; u r s a n u t i n 」 j i c h a , e k ^ r u b ^ m c h . ^

^chizwimutsi「彼は自分を起こす」,^ch^zvitasanura.(以_上B型)

§ 2 - 1 - 9 . 遠 過 去 進 行 形

昨日もしくはそれ以前の、ある時点において行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+ka+nge+主格接辞+chi+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i a k l n g e , S z a k a n g e

であり、後半部分のアクセントは、次の如く表示しうる。

A 型 c t f c ^ X ( + I ) . S c h 伽 : S c h i c M c V X ( + 1 ) , S c h f O C ^ c i B 型 f t C i h c S : x , S c h f O C

^ X , S c h 伽 i c

ndaklngendichipl「私は与えていた」,~ndichiv“~ndichiblts^rl.

^ n d i c h i k d m b f r a .

~ , ~ e r a ~ e e r r a . h i t g f f d i c t i n r a . n l ^ n l f f h i s f m b d i c i g t n c h n d i

^ndichikuriikijrisa;

ndakangendichfmupl「私は彼に与えていた」,~ndichfrnuv^^na.

"

^ n d i c h f m u b e t s

^ r a .

~ . ~ b f r a k u m r n u . c h f r ^ r a n d i t ^ ^ ^ m u i c h n d

~ n d i c h f m u s d n d n g d r a .

~ g u m h イ c i d n i f m b

^ t f r a .

~ k u m f h i c d n u r t i k i j r i s a

;

ndakangendich'fzvip^.「私は自分に与えていた」,~ndichfzvivonl

~ n d i c h f z v i b e t s e r a ,

~ n d i c h f z v i t e e r e r l ~ n d i c h f z v i s u n u n g u r l

~ n d i c h イ z v i k u r u k u r i s

^

;

Kkingeachipl「彼は与えていた」.etc. (以上A型)

ndakangendichimijtsa「私は起こしていた」,~ndichib^reka.

^ndichitasanura.~ndichitlvurirana:

ndakangendichfmumtitsa「私は彼を起こしていた」,~ndichfmub^reka.

~ n d i c h ' i m u t

^ s a n u r a

;

ndakangendichfzvimutsci「私は自分を起こしていた」,~ndichイzvitasanut^;

^klngeachimdtsa「彼は起こしていた」.etc. (以上B型)

主格接辞ia+ka+ngeの代わりに、主格接辞+a+ka+te+ngeを用いる形も可能であり、その 前半部分のアクセントは、

S i a k t l n g e , S z

^ k

^ t

^ n g e

で表示しうる。

(13)

ndaktngendichipa,etc.;

A k a t e n g e n d i c h i p a , e t c .

以下、主格接辞+a+ka+ngeを用いる形については、同じことがいえる。

§2-1-10.近過去進行形

その日のある時点において行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+nge+主格接辞+chi+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i a n g e , S s

^ n g e

であり、後}半部分のアクセントは、§2-1-9の形と同じである。

ndangndichipa「私は与えていた」,etc.;

fngeachipa「彼は与えていた」,etc.(以上A型)

ndangendichimijtsa「私は起こしていた」,etc.;

(ngeachimfj'tsa「彼は起こしていた」,etc. (以上B型)

主格接辞+a+ngeの代わりに、主格接辞+a+te+ngeを用いる形も可能であり、その前伴部 分のアクセントは、

S i a t e n g e , S z l t e n g e

で表示しうる。

ndatngendichipa,etc.;

&tngendichipa,etc.

以下、主格接辞+a+ngeを用いる形については、同じことがいえる。

§2-1-11.未来進行形

未来のある時点において行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+cha+nge+主格接辞+chi+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i c h a n g e , S 2 c h a n g e

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-9の形と同じである。

ndichangendichipar(その時)私は与えている」,etc.;

ichangeachipa「彼は与えている」,etc. (以上A型)

ndichangendichimijtsa「私は起こしている」,etc.;

(14)

chngeachimutsa「彼は起こしている」,etc. (以上B型)

§2-1-12.現在継続形

現在もまだ行われている行為をあらわす形は、

主格接辞+chi+ri+ku+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i c h f r f , L c h m

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-6の形と同じく、次の如く表示しうる。

A 型 t f f c O C k u ) , + I h ( k k u C : k c f a ( + I ) , k f i R X C a . B 型 k , X u k : d O c t f x . k ( i R X C a .

ndichfrfkup5「私はまだ与えている」,~kuv6na,etc.;

ndichfrfkljmupa「私はまだ彼に与えている」,~ktimuv6na,etc.;

ndichfrikuzvipf「私はまだ自分に与えている」,~kuzvivona,etc.;

ictiirikupa「彼はまだ与えている」,etc. (以上A型)

ndichfrikfimutsa「私はまだ起こしている」,~kubereka,etc.;

n d i c h

イ パ i t s a 「 私 k u m u m t は ま だ 彼 を 起 こ し て い る 」 , ~ , e t c , ; e r e k a k r f m u b ndichfrikdzvimutsa「私はまだ自分を起こしている」,etc.;

ichfnkfjmutsa「彼はまだ起こしている」,etc. (以卜B型)

§2-1-13.遠過去継続形

昨日もしくはそれ以前のある時点においてまだ行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+ka+nge + 主 格 接 辞 + c h i + r i + ku+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

S . a k a n g e , S z l k a n g e

であり、次の部分のアクセントは、

§ f h c r i

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-12の場合に等しい。

A 型 ¥ f C u O , k I ) ( + f a k k u C : k c W x ( + I ) , k ( j R X C a . B 型 k , X u k : u O c f a , k

^ R X C a .

ndakangendichfrikup3「私はまだ与えていた」,etc.;

(15)

kange^chfriku面「彼はまだ与えていた」,etc.

ndakangendfchfrikumutsa「私はまだ起こしていた」,etc.;

kange4chイrikdmutsa「彼はまだ起こしていた」,etc.

§2-1-14.近過去継続形

その日のある時点においてまだ行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+nge+主格接辞+chi+ri+

ku+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

Siange.Szange

であり、次の部分のアクセントは、

§ f h c r i

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-12の場合に等しい。

ndangnd伽friku歯「私はまだ与えていた」,etc.;

4nge/chfrikup3「彼はまだ与えていた」,etc.

ndang(fndfchiYik(fmutsa「私はまだ起こしていた」,etc.;

fnge{ichfrfkumutsa「彼はまだ起こしていた」,etc.

§2-1-15.未来継続形

未来のある時点においてまだ行われている行為をあらわす形は、

主格接辞'+cha+nge+主格接辞+chi+ri+

ku+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

S i c h a n g e ,

^ c h a n g e

であり、次の部分のアクセントは、

§Mf

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-12の場合に等しい。

ndichangend伽介fkupa「私はまだ与えている」,etc.;

§changeichfrfku面「彼はまだ与えている」,etc.

ndichangendfchftfkumutsa「私はまだ起こしている」,etc.;

cichJingeichirイ鮒mutsa「彼はまだ起こしている」,etc.

(以上A型)

(以上B型)

(以上A型)

(以上B型)

(以上A型)

(以上B型)

(16)

§2-1-16.遠過去完了形

昨日もしくはそれ以前のある時点において既に行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+.a+ka+nge+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Siakange,Szakange

であり、後半部分のアクセントは、次の如く表示しうる。

A型:Sactea(X=0なら、ziはCaとなる。X=0なら、c^もりでありうるが、や

はりC§はCaとなる。「調整規則Ill」と呼ぶ),

SaOC^Ca(X=‘なら、CfはCaとなる。X=‘なら、ciもりでありうるが、蝿

はCaとはならない。「調整規則IV」と呼ぶ).

SaRXCa.

B型:SaCvfea(X=0なら、CaはCfとなる。「調整規則V」と呼ぶ).

SaOXCa.SaRXCa.

ndakangendapa「私はもう与えてあった」,~ndlvona.~ndihetserL

^nd^kdmbira.~ndateereri~ndasunungu歯,~ndig血batir^.

~nddkdrukurisa;

ndakangend^upa「私はもう彼に与えてあった」,~ndamuvona.~ndamubdtserl.

~ n d d m u k d m b i r a ,

~ . ~ d ^ m u t ^ e r e r ^ n u n g u r l , ~ n d d m u s f j n ^ m u g 血 n d . b a t i r a

^ n d

^ m u k l i r u k u r i s

^

;

ndakangendlzvipl「私はもう自分に与えてあった」,~ndlzvivona.

^ n d l z v i b e t s e r l

~ r d i m b k u i z v l n d ,

~ d . r r e e t e v i z d ^ n

~ u r n g u u n s v i l z d n

^ .

~ n d

^ z v i k u r u k u r i s l

;

3kangeapa「彼はもう与えてあった」,etc. (以上A型)

ndakangend^mutsi「私はもう起こしてあった」,~nd^ber^ka.~ndatasa耐ra.

~ n d a t a v d r f r

^ n a

;

ndakangendlmumiitsa「私はもう彼を起こしてあった」,~nd^mub^r^ka.

~ n d

^ m u t l s

^ n d r a

;

ndakangenddzvimutsi「私はもう自分を起こしてあった」,~nddzvitasanura;

ak^ngeamutsa「彼はもう起こしてあった」.etc. (以上B型)

A

型 の に a X C C ^ ~ つ い て は ~ 、 ~ ^ . u r が g r 3 u n i n a t s u m b l d n d a g d n ~ 誼 g u n n d d ^ s d n ,

nd/elfmbitiraと聞こえ、~fcvcであるかのようにも思えるが、~nd^kdrukuris^は

~nd傘血b6tirAと聞こえ、~xcvcaであるかのようにも思えるが、~nddktfrukuris5は

(17)

~ndlkfirdkuristiと聞こえて、それは否定される。~ckhdと考えることも可能だが、

~ndlpa.~ndv6naの説明がつきにくい。従って、~ctfxciと考え、語幹第2音節が高 いのは「運下がり現象」によるとする。本論文で~ctfxc"~ctfxcf/~cfaceと表記してい

る場合、Xが2でなければ、Ca/Ci/Ceの直前の1音節が低いのは確実であるが、それ以外

はcfの後どこまで高いか分からない発音が多い。どこまで高くてもよいのかも知れない。

§2-1-17.近過去完了形

その日のある時点において既に行われていた行為をあらわす形は、

主格接辞+a+nge+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Siange,Szange

であり、後:半部分のアクセントは、§2-1-16の場卿合と同じである。

ndangendapa「私はもう与えてあった」.etc.;

angeapa「彼はもう与えてあった」.etc. (以上A型)

ndangend&nuts3「私はもう起こしてあった」,etc.;

angeamuts5「彼はもう起こしてあった」,etc. (以上B型)

§2-1-18.未来完了形

未来のある時点において既に行われている行為をあらわす形は、

主格接辞+cha+nge+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Sichange,Szchange

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-16の場合と同じである。

ndichangendapa「私はもう与えてある(だろう)J,etc.;

紬Angeapa「彼はもう与えてある」,etc. (以_上A型)

ndichangend&nuts「私はもう起こしてある」,etc.;

^changeamut錨「彼はもう起こしてある」,etc. (以上B型)

§2-1-19.過去否定形

§2-1-1/2の形に対応する否定形は、

ha+主格接辞+za+(対格接辞t)語幹fa

(18)

という構造を有し、アクセントは極端にプレるが、次のように表示しうると考えておく。

A型:ha^zacfaCa(X=0なら、dもgでありうる。「調整規則VI」と呼ぶ).

h a

^ z a O C

^ X C a ( + V I ) , h a S z a R X C a . h ( i § C a X f C O + a 、 a z C , X ) R I V a z S a h B

型 a z ^ a h : C v f C a ( + V ) , h a

^ z a O f c a . h a

^ z a f i f c a .

h a n d f z a p a

「 私 は 与 え な か っ た 」 . n d f z a v ^ n a . h a n d イ z a b ^ t s e r a , h a h

a n d f z a k i i m b i r l h a n d f z a t

^ e r e r

^ , h a n d f z a s d n u n g u r

^ , h a n d l z a g ( f m b a t i r a .

h a n d イ z a k d r u k u r i s i

; h a n d f z a m u p f

「 私 は 彼 に 与 え な か っ た 」 e t s e r ^ . d イ z a m u b v d n ^ h a n n d f z a m u . h a h

a n d f z a m u k d m b i r l h a n d f z a m u t

^ e r e r d , h a n d

^ z a m u s d n u n g u r

^ , h a n d イ z a m u g d m b a t i r a .

h a n d f z a m u k d r u k u r i s a

;

handfzazvip3「私は自分に与えなかった」.handizazvivonChandizazvibetsera.

h a n d イ z a z v i k u m b i r d , h a n d イ z a z v i t e e r e r d , h a n d f z a z v i s u n u n g u r

^ .

h a n d f z a z v i k u r u k u r i s ^ . ( 以 上 A 型 ) h

a n d f z a m u t s

^

私 は 起 こ さ な か っ た r a , a s ^ n i i d Y z a t a , h a n b e r ^ k a n d f z a 」 , h h

a n d f z a t a v d r イ 愚 ; a n

handfzamumdtsa「私は彼を起こさなかった」,handlzamub^r^ka.

h a n d f z a m u t a s a n l i r a :

handlzazvimutsi「私は自分を起こさなかった」,handizazvitasanui^.

(以上B型)

A 型 a ^ z , h I ) + V C a ( c h a 6 a i z : h a l f x C a

; B 型 c a f e z a h a ^ a , f c z a d a ^ : h の よ う な 発 音

も録音されている。また、A型において、どうして調整規則IVでなくVIなのか、疑問であ る。さらに、§2-1-16の末尾参照。

§2-1-20.現在完了否定形

「まだ~していない」ということをあらわす形は、

ha+主格接辞+sa+ti+主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

h a S s d t f

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-16の場合と同じであるo

handisitイndlipa「私はまだ与えてない」,etc. (以上A型)

handis&tlndlmutsl「私はまだ起こしてない」,etc. (以上B型)

(19)

§2-1-21.遠過去完了否定形

昨日もしくはそれ以前においてはまだ行われていなかった行為をあらわす形は、

主格接辞+a+ka+nge+主格接辞+sa+ti+

主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

S . a k l n g e , S z 5 嘘 e g n

であり、次の部分のアクセントは、

S s i t i

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-16の場合と同じである。

ndaklngendfsdtfndapa「私はまだ与えてなかった」,etc.;

aklngeasdtイ釦a「彼はまだ与えてなかった」,etc. (以上A型)

ndakangendfs^tイnddmutsa「私はまだ起こしてなかった」,etc.;

3kingeisfaイ血utsli「彼はまだ起こしてなかった」,etc. (以上A型)

§2-1-22.近過去完了否定形

その日のある時点においてはまだ行われていなかった行為をあらわす形は、

主格播辞+a+nge+主格接辞+sa+ti+

主格招瀞+a+(対格招群+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

S t a n g d , S z i n g e

であり、次の部分のアクセントは、

§ t a s i

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-16の場合と同じである。

ndangendfsatfnddpa「私はまだ与えてなかった」,etc.;

angeas^tfdpa「彼はまだ与えてなかった」,etc. (以上A型)

ndangndイsAtイndlmuts2「私はまだ起こしてなかった」,etc.;

fnge(sitイdmutsa「彼はまだ起こしてなかった」,etc. (以上A型)

§2-1-23.未来完了否定形

未来のある時点においてはまだ行われていない行為をあらわす形は、

主格接辞+cha+nge+主格接辞+sa+ti+

(20)

主格接辞+a+(対格接辞+)語幹+a

という構造を有し、最初の部分のアクセントは、

S i c h d n g e , 2 c h a n g e

であり、次の部分のアクセントは、

§dii

であり、最後の部分のアクセントは、§2-1-16の場合と同じである。

ndich&ngendfsdtfndapa「私はまだ与えてない」,etc.;

金hdngedsdtfapa「彼はまだ与えてない」,etc.

ndichdngendfsdtfnddmutsa「私はまだ起こしてない」,etc.;

Achangeds^tイ血uts3「彼はまだ起こしてない」,etc.

§ 2 - 1 毛 4 . 雛 進 行 否 定 形

§2-1-6の形に対応する否定形は、

ha+主格接辞+si+ku+(対瑞格接辞+)語幹+a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

haSsi

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-12の場合と同じである。

handfsfkupa「私は与えていない」,etc.

handfsfkdmutsa「私は起こしていない」,etc.

§2-1-25.雛継続否定形

「もう~していない」ということをあらわす形は、

h a + 主 格 接 辞 + c h a + z i + k u + ( 対 格 接 辞 + ) 語 幹 + a という構造を有し、前半部分のアクセントは、

h a a c h d z i

であり、後半部分のアクセントは、§2-1-12の場合と同じである。

handfchazikup5「私はもう与えていない」,etc.

hand伽&zikdmutsa「私はもう起こしていない」,etc・

§ 2 - 2 . 語 尾 i を 用 い る 形

語尾iは、各種の否定形に用いられる。

(以上A型)

(以上A型)

(以上A型)

(以上B型)

(以上A型)

(以上B型)

(21)

§2-2-1.現在未来否定形

ある行為が(一般に、あるいは、未来において)行われないことをあらわす形は、

ha+主格接辞+(対格接辞+)語幹+i

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。

A型:haSLha&lha^RXCf.

B型:ha&vf,h&M,h&imi

handfpイ「私は与えない」,handfvfmf,handfbdtsSrf,han剛mbf筒,

h a n d f t d e r l r f , h a n d f s f a d n g d r f , h a n d f r f m b l t f r l h a n d f k d r d k d r f s i

;

hand伽pf「私は彼に与えない」,handfmuvdnf,handfmubdtsdrf.

h a n d f m u k d m b f r f , h a n d f m u t d e r l r l h a n d f m u

s d n d n g d r f , h a n d f m u g u m b d t f i

^ f .

h a n d f m u k i f r d i k d r f s l

;

handfzvipf「私は自分に与えない」,handlzvivonf,handfzvibetserf.

h a n d f z v i k u m b i r f , h a n d f z v i t e e r e r f , h a n d f z v i s u n u n g u r f , h a n d f z v i k u r u k u r i s f .

(以上A型)

h a n d f m u t s

イ 私 「 は 起 ; f n d こ r f r d v a t イ さ d n a h , f r な f t n d s a t f d い n a h , f k d 」 r e b f d n a h ,

handfmumdtsf「私は彼を起こさない」,handfmub飾批handfmutdsdnurf;

handfzvimutsf「私は自分を起こさない」,handイzvitasanurf.(以上B型)

§2-2-2.未来否定形

§2-1-8の形に対応する否定形は、

ha+主格接辞+cha+(対格接辞+)語幹+i

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。

A型:haSchaCfacf(1=0なら、cfもりでありうる。「調整規則VII」と呼ぶ), h

a S c h a t f c f a c f ( + V I I ) , h a

&

h a

&

c f . B 型 C a h c ^ a h : v l h a S c h a d c v l h a

^ c h a f e d .

h a n d i c h a p

イ 「 私 は 与 え な い 」 伽 . h a n d f c h a v イ . h a n d イ c h a b e t s e r f . h

a n d f c h a k d m b i r f , h a n d イ c h a t t e r e r イ , h a n d f c h a s d n u n g u r f , h a n d f c h a g d m b a t i r f .

h a n d f c h a k d r u k u r i s イ

; h a n d f c h a m f j p

イ 私 「 は 彼 に 与 , え f r e s t d b d な m a h c イ d n a い h , f n f t v d m 」 a h c f d n a h , h

a n d f c h a m d k d m b i r f , h a n d f c h a m d t d e r e r f , h a n d f c h a m d s d n

u n g u r f .

h a n d f c h a m d g d m b a t i r f , h a n d f c h a r n d k l f r u k u r

i s f

;

(22)

handfchazvfpイ「私は自分に与えていなかった」,handfchazvfvonf.

h a n d f c h a z v f b e t s e r f , h a n d f c h a z v f k u m b i r f h a n d f c h a z v f t e e r e r f .

handfchazvfsunungurf,handイchazvfkurukurisl.(以上A型)

handイchlmutsf「私は起こさない」,handfchdber^kf,handfchltaslndrイ, h

a n d f c h

! t a v

<

f r f r 血 { ;

handfchamdmutsf「私は彼を起こさない」,handfchamdberdkf.

h a n d f c h a m d t a s d n d r f

;

handfchazvfmutsf「私は自分を起こさない」,handfchazvftasanu流(以上B型)

§2-1-16の末尾参照。

§2-2-3.遠過去進行否定形

§2-1-9の形に対応する否定形は、

主格接辞+a+ka+nge+主格接辞+si+nga+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i a k a n g e , S z d k a n g e

であり、後半部分のアクセントは、次の如く表示しうる。

A 型 c a g n f s ^ : f e f ( + V I I ) , S s f n g a d c f e イ s S , ) I I V + ( f n g a R X C f .

B 型 g n i s § l v : c d g n f s a f i c v l

^ s f n g a R X C f .

ndakdngendfsfngapイ「私は与えていなかった」。~ndfsfngavdnf.

'

^ n d f s l n g a b d t s e r f .

~ n f s f d n g a k d f f i b i r f ,

~ n イ s f d n g a t

^ e r e r f .

~ n d 俺 g n u d n s a g n f u r f .

~ g a g n s f f d n d m b a t i r f .

~ d k a n g i s f d n r u k u r i s f

; .

ndakdngendfsfngamdpイ「私は彼に与えていなかった」,~ndfsfngamdvonf.

~ n d f s f n g a m d b d t s e r f ,

~ g n f s f d n a m u k d m b i r f ,

~ e r e e { t d d n m a g n f s r f .

~ n d i s i n g a m d s d n u n g u r f ,

~ g n f s f d n a m d g d m b a t i r f ,

~ g n f s f d n a m 伽 i r u k u r s f

;

n d a k a n g e n d f s f n g a z v f p

イ 「 私 は 自 分 に 与 え て い な か っ た 」 , ~ v o n f . n d i s f n g a z v f

~ n d f s i n g a z v f b e t s e r f .

~ g n f s f d n a z v f k u m b i r f

~ g n f s f d n a z v f t e e r e r f .

~ n d f s f n g a z v f s u n u n g u r f .

~ n f s 1 d n g a z v f g u m b a t i r i .

^ n d f s f n g a z v l k u r u k u r i s f

;

akdngedsイngapイ「彼は与えていなかった」,etc. (以上A型)

ndakdngendfsfngdmutsイ「私は起こしていなかった」,~nd侭イngdberdkf.

~ n d f s i n g d t a s d n d r f ,

~ v a d t g f n s d f n

d

r

f

r

血 ; イ

(23)

ndakdngendfsfngamdmutsイ「私は彼を起こしていなかった」,~ndfsffngamdberlkf,

~ n d f s f n g a m d t a s d n d n

;

ndakangendfsfngazvfroutsイ「私は自分を起こしていなかった」,

~ n d f s f n g a z v l t a s d n t f n

;

dkdngeIsfngamutsf「彼は起こしていなかった」,etc. (以上B型)

§2-1-16の末尾参照。

§ 2 - 2 - 4 . 近 過 去 進 行 否 灘

§2-1-10の形に対応する否定形は、

主格接辞+a+nge+主格接辞+si+nga+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i a n g e , S z l n g e

であり、後半部分のアクセントは、§2-2-2の場合に等しい。

ndangendfsfngapイ「私は与えていなかった」,etc.;

AngeIsfngapf「彼は与えていなかった」,etc. (以上A型)

ndangendfsfngdmutsイ「私は起こしていなかった」,etc.;

Ingedsfngdmutsイ「彼は起こしていなかった」,etc. (以上B型)

§ 2 - 2 - 5 . 未 来 進 行 否 定 形

§2-1-11の形に対応する否定形は、

主格接辞+cha+nge+主格接辞+si+nga+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Sichange,S2change

であり、後し半部分のアクセントは、§2-2-2の場合に等しい。

ndichangendfsfngapf「私は与えていない」,etc.;

んhingedsfngapi「彼は与えていない」,etc. (以上A型)

ndichlngendハイnglmutsイ「私は起こしていない」,etc.;

Achdngedsfngdmutsイ「彼は起こしていない」,etc. (以上B型)

§2-2-6.遠過去継続否定形

§2-1-13の形に対応する否定形は、

(24)

主格接辞+a+ka+nge+主格携騨+si+sa+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

S i a k d n g e , S z d k l n g e

であり、後半部分のアクセントは、次の如く表示しうる。

A 型 c a f C a f s s ^ : f ( + V I I ) , i s イ s M l c i ( + V I I ) ,

^ s f s a l f x c イ

. B 型 ^ . X § V : C a s f s s f s a d c V X .

^ s f s a f e c f .

ndakdngendfsfsapイ「私はもう与えていなかった」,~ndfsfsav耐イ,

^ndfsfsabdtserf.~ndfsfsakdmbirf.~ndlsfsatlererl,

~ n d f s f s a s d n u n g u r f .

~ b a m g d a f s s f n d t i r f .

~ r f f k a f s s d f n u k u r i s l

;

ndaklngend漁焔amdpf「私はもう彼に与えていなかった」,~ndfsイsamdvtfnf.

~ n d f s f s a m d b e t s e r f .

~ f . ~ d i n b i r i s a m d k n d f s e r e r f . s a m d t l n d f s イ

~ n d f s l s a m d s t f n u n g u r f .

~ . f r t i a { b d m n j g l d m a f s s

~ k d m s a イ s f d n l r u k u r i s d :

ndakdngendfsfsazvfp《「私はもう自分に与えていなかった」,~ndfsfsazvfvonf.

~ n d f s l s a z v f b e t s e r f .

~ f . ~ i r u m b f . v f k r e r s a z t e e f s f z v f n d s a f s l n d

~ n d f s f s a z v f s u n u n g u r f .

~ a s f s f d n z v イ k u r u k u r i s f

;

鋤加edsfsapイ「彼はもう与えていなかった」,etc. (以上A型)

ndaklngendfsfsdmutsイ「私はもう起こしていなかった」,~ndfsfsdber'ekf.

~ndfsfsltasdndrf.~ndfsf^tavlrfrlnf;

ndakangendfsfsamdmutsf「私はもう彼を起こしていなかった」,

~ n d f s f s a m d b e r d k f .

~ l r s d n t a t f s a m s f d f n f

;

ndaklngendfsfsazvfmutsf「私はもう自分を起こしていなかった」,

~ n d f s l s a z v f t a s a n u r i

;

金釦geIsfsamutsf「彼はもう起こしていなかった」,etc. (以上B型)

§2-1-16の末尾参照。

§2-2-7.近過去継続否定形

§2-1-14の形に対応する否定形は、

主格接辞+a+nge+主格接辞+si+sa+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Siange,Szange

であり、後半部分のアクセントは、§2-2-6の場合に等しい。

(25)

ndangdndfsfsapイ「私はもう与えていなかった」,etc.;

IngeIsfsapイ「彼はもう与えていなかった」,etc.

ndangendfsfslmutsイ「私はもう起こしていなかった」,etc.;

Ingeasfsdmutsイ「彼はもう起こしていなかった」,etc.

(以上A型)

(以上B型)

§2-2-8.未来継続否定形

§2-1-15の形に対:応する否定形は、

主格接葡辞+cha+nge+ 主格接辞+si+sa+(対格接辞+)語幹+i という構造を有し、前半部分のアクセントは、

Sichange,Szchange

であり、後半部分のアクセントは、§2-2-6の場合に等しい。

ndichangendfsfsapf「私はもう与えていない」,etc.;

dchlngedsfsapイ「彼はもう与えていない」,etc・ (以上A型)

n d i c h d n g e n d f s f s d m u t s

イ 「 私 は も う 起 こ し て い な い 」 , e t c . ;

Achdngedsfslmutsf「彼はもう起こしていない」,etc.(以上B型)

§3.命令・禁止形

§ 3 - 1 . 命 令 形

相手が単数の場合と複数の場合では、命令に用いられる形力喫なる。

§3-1-1.対単数命令形 相手が単数の場合の命令形は、

語 幹 + a あ る い は 対 格 接 辞 + 語 幹 + e

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。なお、語幹+aが1音節の場合 は、対格接辞があらわれないと、前にiがつく。

A型:iCl/

ckkh(x=0なら、直前のcfもZでありうる。「調整規則VIII」と呼ぶ), dXGe(X=0なら、ciはCeとなる。「調整規則IX」と呼ぶ),RXCe.

B型:CVX.dcvfee(X=0なら、Ceはc*となる。「調整規則X」と呼ぶ),(kL

i p l

「 , a r f l t b 与 m l , g a r g d n d h え s d , a r r l e d t よ a , r f b f m i k l , r 」 e s ^ t b , a 6 n v ,

(26)

k d r d k u r i s a

; t o d p e

彼 に 与 え よ r e . u n g u s u n , m d e r e e e r 」 , m u t i r e u m b m u k r d , e t s e m d b n e , u v o , m

m

l f g u m b a t i r e , m l k u r u k u r i s e

;

zv雌「自分に与えよ」,zvfvonl,zvfbetserCzvfkumbirl,zvfteerere, z

v f s u n u n g u r e , z v f k u r u k u r i

魂 . (以上A型)

mutsf「起こせ」,berdka,taslnlira,tavlrfrana;

m u m u t s e

「 彼 を z 起 こ , せ 」 , v

f t a s a n u r e . d b e r l k e , m d t a s l r i u r e

; zvイmuts6「自分を起こせ」,zvイtasanure.

(以上B型)

§3-1-2.対複数命令形 相手力噸数の場合の命令形は、

語 幹 + a + i あ る い は 対 7 格 接 辞 + 語 幹 + e + i

という構造を有し、アクセントは、次のように表示しうる。語幹+aが1音節の場合は、対 格§接辞があらわれないと、前にiがつく。

A型:iCaf/Ckkfoi(X=0なら、直前のrfはWとなる。X=0なら、直前のcv

もZでありうる。「調整規則XI」と呼ぶ).

6 x c e f . ( + I X ) , f e c e f . B 型 ( + e f f c c v f f , l E C V : X ) , f e c d f .

ipafr(君たち)与えよ」,v伽イ,bdtsSraイ,k血bfraf,tedrdraf,slndngdraf, g

血 a r f t f a b f , k u r d k d r i s a f

; m d p e

イ 「 彼 に 与 f . d え r r e e t e u , m f d i r よ b u m k d , m f r d e t s 」 e b m d , d i n o l v m , m

u s u n u n g u r e i , m d g u m b a t i r e f , m t f k u r u k u r i s d f

;

zv伽イ「自分に与えよ」,zvfvondf,zvfbetserdf,zvfkumbirdf,zvfteererel,

zvfsunungurdi,zvイkurukuris^i.(以上A型)

muts訂「起こせ」,berdkdf,taslndrdf,tavlrfr伽f;

mifmutseイ「彼を起こせ」,mifberlkef,mltaslnfir罰;

zvfmuts^f「自分を起こせ」,zvftaslnijrdf.(以上B型)

A型のvdndfはそう録音されているが、vdhafではないかと考えられる。もしそうだと すれば、調整規則XIの内容が一部異なってくる。また、zvftasanur餌はzvftaslndrefと録

音されているが、クラスXIIIの対格接辞を用いたものが混入したものと解釈する。原則と

して、対単数命令形にイが後続したのが対複数命令形であるという事実から見て、本文の

参照

関連したドキュメント

まずAgentはプリズム判定装置によって,次の固定活

「文字詞」の定義というわけにはゆかないとこ ろがあるわけである。いま,仮りに上記の如く

はある程度個人差はあっても、その対象l笑いの発生源にはそれ

シークエンシング技術の飛躍的な進歩により、全ゲノムシークエンスを決定す る研究が盛んに行われるようになったが、その研究から

C)付為替によって決済されることが約定されてその契約が成立する。信用

このたび牡蠣養殖業者の皆様がどのような想いで活動し、海の環境に関するや、アイディ

在させていないような孤立的個人では決してない。もし、そのような存在で

であり、最終的にどのような被害に繋がるか(どのようなウイルスに追加で感染させられる